장음표시 사용
171쪽
ris aut animorum conciliandorum caussa scribi solent in quo genere scribendi CΙ-
g CICERONI in omni Epistolarum genere non temeis re vllus comparandus est. Sane in epistolis ad familiares incomparabilis eloquentia, in epistolis ad Atticum insignis prudentiais affectus ubique elucet facileque apparet, Ciceronem, siue iocari, siue irasci, siue per- mouere maluerit, omnes alios longo post se interuallo reliquum Vid. HAE NAE STEPHANI Disseri deviario epis Ciceron genere. Merito ergo epistolae illae ineomparabiles assidua lectione in succumis sanguinem vertendae, ne unquam e manibiis deponendae sunt. Quem fructum indeceperit HERM BUS CHI. V s, ostendit IΟΗ. FRE IN S HEΜ. orat. 4. p. 46. h petam II epistolae uecinctae ct festiuae, neetae ct aeutae ct concinnis sententiis distinctae, mirifice plaeent viris ingeniosis. Sed stilum tamen hune non omnes decere, nec omnibus conuenire ingeniis, palam est Pi Ima VI, inquit, LUD VIVES , doctis atque
acutis ingeniis mirifices aptus, quischolasticas intersemittunt episolas umbraticas, quibus oportet plus o natus recondimenti adiungi, quando rebus non perinde nituntur. Adde O RHO F. obbis. I, 1. 3. O. l.
ΜANVTI nemo aeeuratius Cieeronianam dictiois nem expressit. Longius tamen abest a CICERONII vigore trudentia. Vnde eius epistolae ornatae quidem, at a rebus plane inopes adparent. Qitae forsan caussa est taedii illius, quod, C AI P. P-Pam iudice, legentibus Manutium obrepere soleat. Reeentissima editio est Tmo ΜΑSIΑΝΑ, quae ta
172쪽
rnen facile haut poenitendo epistolarum ineditarum numero augeri potui et Elegantissimam eius epistolain, quam AR R . GVDIVS omnium epistolarum
PAVLI AN UT II reginam vocare solebat, ebibliotheca huius viri docti edidit OR Hori in Polyhis. LI. 23. t.1 34 TomoL Sed tum hae , tum aliis multis rebus suam editionem instruxit cla KR ΑΝ-SIVS. Qii PAULO AN UT I deesse videtur, vigorct spiritus, in M. AN T. VRET plane est admirandus, ut hunc ego inter recentiores reliquis omnibus anteponere non dubitem. Qiiodiudicium etiam
coth. I, s. i Prodierunt LATINI in Io II epistolae Romaec Ialac xxx lx 4 de praeter rerum varietatem o Latinitatis nitorem quam maxime commendantur. IAN. NIC ERYTHRAEUS, vel potius, qui sub eo nomine latet, IO VICT. ROSCIUS, RO- manus, in eloquentia Latina adeo excelluit, ut in arte sua iure Roscius dieatur. Prodierunt epistolae eius ad modum nitidae atque urbanae, Colon. Ia Ioc XLV. s. aliquot voluminibus, quae acutissiua GABR. - - ν adeo se probarunt, ut eas PETR. Em BI ANG. POLITIANI epistolis longe anteponat.
h Eruditissimus ille niartyr, AON PALEARIVS tam feliciter expressit CICERONIS compositionem, numerum, elagantiam , ut mihi, eum V RETO, reliquis omnibus excellere videatur. Nouissima nitidissimaque opusculorum , epistolarum ae poematum, eius editio prodii Amselod cla Iac xcv 8 re
Aliquam stili elegantiam praeserunt epistolae ANGELI
173쪽
i38 a. II. C. I. DE EPISTOLIS.
sed quum horum plerique singulare quoddam dicendi genus adlectarint, quod non est publici saporis, legendi potius, quam imitandi, mihi quidem, videntur.
suotvli IV. Ceterum epistolae Latinae, quibus eur hodie utimur, vel familiares sum, ves elaboratiores. Illae plures plerumque res Complectuntur m)hae de uno themate eXarantur diligentius.
ni Solent enim familiares, si quando colloquuntur, de variis rebus inter se confabulari. Quae colloquia, quum imitentur epistolae mirum haut est, si ct illae de pluribus rebus agant. Tales sunt pleraeque I.
CERONIS uisolae ad Atticum. Exemplum vide Lib. XV uis s.
Diue pertinent epistolae gratulato, Me, gratiarum acto. riae, petitoriae commendatitiae, e Per has enim totas regnat una eademque propositio primaria, adeo-'que adhibitis argumentis, diligentius elaborari solent. si CICERONI Epis adfam XI, a tota est commendatitia. Vberiorem catalogum, in quo singula CICERONIS aliorumque epistolae ad suaselasses referuntur , dederunt MELCH. IVN de conserib epis. WMO RHO F. in collet Episolieo, sed qui ab eloquentiae studioso exto Epistolarum voluminibus postea editis facile augeri posset.
Epylit. V. In epistolis familiaribus primo pro- familia ei positiones, de quibus scribere velis, iusto or- ι 22 dine ponaΠtur Ob oculos , Deinde despi- ciatur, habeantne inter se aliquid commune,
174쪽
Ρ. II. C. I. DE EPISTOLIS. 139 an plane dissimilis sint naturae. Id enim da
bit elegantem connexionem o Considerentur porro singulae propositiones, an probari illustrariue debeant. p Et inde si accesserit elaboratio, facile nascetur epistola familiaris elegantissima.' Illud tamen obseruandum postremo, has epistolas quam maxime exigere moratum ac iocosum illud dicen
di genus, de quo superiore capite disserui-
Sunto nobis hae propositiones. I. Breuiter scribam tuo Mempla II. Fiduciam nobis magnam iniicis. III. Bono ergo animo ero IV. Liuerarum mearum caussa non exspectabis in Italia. V. Habebis pecuniam. VI. Servilius tibi amicus UVII. Nos non deerimus. o Connexiones vel verbales sunt vel reatis. Illa perparticulas formula fiunt, hae a propositionum 4 militudine ae dissimilitiidine petuntur. Nonnunquam tamen etiam sine connexione propositiones componuntiir. Si in C. Epis adfam. XI, 24. innes istas propositiones VII, quas paullo ante recensuimus, sine conis nexione ita extulit. I. Narro tibi: antea subirascebar reuitati tuarum Litterarum, nunc mihi loquax es videor. Te igitur imitabor. II. suam multa, quam paucis Te recte ualere, operamque dare, ut quotidie melius Lepidum commode sentiare, tribus exercitibus quiduis nos oportere confidere.
175쪽
ΙΙΙ. timidus essem, tamen isa episeola omnem mibi metum abfersisses. Sed, ut mones frenum momordi. Etenim, qui te incluso, omnemspem habuerim in te, quid neputas Cupio iam vigiliam meam, Brute, tibi tradere sedita, ut non desim consantiae meae. IV. suo cribis, in Italia te moraturum, dum tisi litis terae meae veniani, Aper hosem licet , non erraris multa enim Romae. Sin aduentu tuo besium confici potes, nihil sit antiquius. V. Pecunia, expedite a quae erat, tibi deerata est. I. Habes amantismum Seruilium. VII. Nos non desumus. Vale.
Dabimus tamen operam viis connexiones inueniamus.
Inter primam ct secundam propositis ne similitudo quaedam adparet. Scribendi rationem breuem imita-horci sed duciam tuam. Interfecitndam h tertiam similitudo quaedam intercedit utrobique enim fiducia est. Inter tertiam inuartam dissimilistido est, spes
enim est morae impatiens, Brutus vero morabitur in Italia. Qitaria iv quinta similes aliquo modo sunt Brutus non morari debet in Italia, nec nos in morierimus, sed mittemus pecuniam. Tres vltimae simillimae. epecunia tibi deerit, nec Seruilius, nec nos. -- nexio ergo erit talis.
I. Narro tibi anteasubirascebar breuitati tuarum sit. terarum utinc mihi loquax esse videor Ne igitur II non litteris tantum, verum etiam virtute animique magnitudine imitabor. Brevi ma enim epistola tua me de tot rebus nouis, id es, de valetudine voluntateque tua Lepidi, triumque exercitumn virtute reddidis certiorem,
tantamque spem iniecisi animo, ut, III nisi exemplo optimo pes eisque essem, omηium mortalium sim meticuissessimus. Omnem itaque metum, Aquisfuisset, saepisola tua abse=sisses, sed, tue-ν fatear, a renum momordi. Etenim, qui te incluse, amnem pem habue imis te quid nunepulas iupio tam vigi-
176쪽
P. II. C. I. DE EN STOLIS. 16i
tagiliam meam, Brute, tibi tradere, sedita, ut non de consantiae meae suum vero spes ibi aegrius, quam moro . erat 'IV. nolim profecto, te litterarum mearum eausa, in Italia morari. Equidem, per binem licuerit, non reis raris multa enim RΡmae. Sm aduentu tuo bellum eon ei potes caue rei gerendae occosonem, morai tua, diis mittas. Iane, ne in nobis vlla tibi mora esset, V. pecuniam expeditis o quae erat, tibi decrevimus. Ne argentum ergo tibi deerit, nec, quod omni argento prae stantius amici. VI. Sermitum enim babes tui amanti mum, cuius prolixam erga te voluntatem VII o ego non imitabor modo, verum etiam, quoadeius
feri poterit, sui officiisque metasuperabo. Hale.
p Aeeedunt nonnunquam aetiologiae , ceu ex epistola antecedente adparet , in qua CICERO Dropositionem IV. ratione quadam eonsirmat Accedunt etiam illustrationes, veluti exempla, similia, testimonia: ea ita, ut magis per allusionem innuantur, quam explicenis tur prolixius. Exemplo erit C IC. Epis ad Famit. R. Ia in qua eiusmodi illustrationes mira breuitate concinnitateque cumulatas animaduertimus.
M Exemplum eiusmodi epistolae samiliaris subiiciemii
Propositiones sunt,sequentes r
I. Diu admodumstuisti. II. Ego iam rusticor. III. Scribe ad me frequentius. Obseruatis ergo praeceptis, in ipso paragrapho explicatis, haec nascitur epistola: I. Tam diuturno mefitentio actu mulctasti , ut, nisi te ex P. aisciplinascirem prodiisse, in Dibagaraeorum Ura transisse te existimarem suis, malum, morbus te homirinem, olim loquacis um, inuasit, vi confestin magis inurus videaris, quampiscit Ego veropraeclare, mihi crede,
177쪽
.lciscarisiam pertinaciam tuam, litterisque meis tanto magis te obtundam quopidie, donec odiosissimum istu dentium tuum tibi extorqueam. II. Sed heus tu, inquies, tantumne tibi otiis, ibo nas horasseribendis epistolis consimus vero, o quidem plurimum. Relicto enim urbano frepitu, nuper iustiburbanum istum, quem nosti, secessum tanquam tu portum, me vinH ui. Hic modo rusicor, emporis nonnihil sal tudini, nonnibi remissioni animi tribuo. Interdum, ne nihilpotius vere, quam otiosus esse videar, alio quid parturit ingenium, sed, ut ille ait. phnum ruris o insecetiarum. III. Ne ergo me urbanae elegantiaeplane apiat obliuio: fae, quaeso, ut a te litte=as, equentissimas, o quales tu mittere soles, Roma ipsa urbaniores, accipiam Vale.
Depisρβ VI delaboratio3 es quod attinet episto ι .. las: In HS Vna regnat propositio,ad quam tam-zuhis, quam ad centrum Omnes reliquae partes re- proposito serviatur r)r Exempli emissa, ingratulatorii propositio illa prima. ria est Gratulor tibi nouum munus, natalem, situ. tam valetudinem, dic. In consolatoriisci Aequo animo tibiserena fortuna, mors parentis c. In gratiarum actoriis Gratias tibi ago , quod me priueipi commendaris , suffragio adiuueris, sec.
otiis. d. VII. Ea propositi deinde argumentis, itide pro firmi potius quam multis, munienda est, bono. quae facile suppeditabunt ipsae περ--, ut adeo certis argumentorum locis hic iupersedere liceat s), Vulgo quidem in Institutionibus epistolicis multos ai gumentorum locos , ueluti ab utili, iucundo, decoro, facili, bonesto, e ostendunt, ex quibus omnia argunteiuatamquam e sedibus aut pluteis suis depromenda existi-
178쪽
exi sti mani rhetores. Sed his quidem loculis aequo animo carebimus. Ipsa enim περιςασεις rationes scri-hent 1 suffieient optimas ct instituto accommodatissimas, nihil vi opus sit istis argumentorum locis e g. si cui gratulaniatim sit nolium munus, ratio ipsa docebit, ostenden sum esse, muniis hoc esse optabile, honorificum, virtuteque alterius dignissimum, ex eoque multum decoras ad rempublicam redundaturum die. Si consolandus quis de obitu filii l ratio ipsa suadebit, ut exponamus defuncti beatitudinem , temporum, quibus subtractius sit, miseriam,christiani in affectibus coercendis ossicium, cte. Et sie nunquam deerunt scribentibus argumenta , dummodo περιςασεις , quid ubi cic expendantur paullo diligentius.
VIII. erinde autern est, siue argumenta Dispositis propositioni, siue hanc argumentis prae es si
mittas. O traria. t sic, AN UT IV Dis topositionem argu mentis praemittit Epis. I, et eandem illis subiungit.
Nonnunquam propositio argumentis iraemittituris ' subiungitur, cuius rei exemplum denuo est apud mA
IX. ossunt & hic argumenta nonnulla An inepti aetiologiis illustrationibusue amplificari, soli μ- dummodo obserues, &parcius hoc fieri debere. breuius. In epistolis enim ad exem 'ph. Ti. pla, similia, sententias tantum alludendum esse, iam supra obseruauimus u
u Qtiam eleganter illustrationibus eiusmodi utatur Cain Carum, vel ex hae breui eius Epistola sexta libri VlI. adparet In omnibus meis epistolis, quas ad Caesarem aut ad Balbum mitto, legitima quaedam es accessio commendationis tuae, ne ea vulgaris sed cum aliquo insigni
iudicis meae erga te beneuolentiae. Tuo modo ineptias
179쪽
eonsilio profestis es, das itate eruirtute consequere. me tibi tam ignoscemus nos amici, quam intiuerunt Medeae, quae corinibi arcem altam habebant, matronae opulentae, optimates, quibus illa manibusntfatisLmispersiuasit, nesbi illae vitio verterent, quod abesset a patria. Nam multifuam rem bene gesserunt o pilloeam patria procul. Multi qui domi aetatem agerent, propterea sunt improbati suo in numero tu certe fuisses, nisi te extrusissenis. S. plura scribemus alias. Tu qui ceteris cariere didicisi, in Britannia, ne ab es damis decipiaris, caveto: o quando Medeam agere coepi, illud temper memento sui ipsesbisapiensprodesse nequit, nequaquamsapit. Cura, ut valeas.
Gordi Accedit nonnunquam exordi ima, epistola quod e commune est vel proprium Illud qμβ omnibus epistolis, X hoc huic tantum, quam exaramuS, conuenit. y Vtrumque breuis
simum esse oportere, quilibet intelligit et
x Communia exordia sunt, quae de valetudine alterius inquirunt, aut veniam scribendi rogant, aut accepta. rum epistolarum sententiam repetunt Antiquissimum
solennissimumque est illud SI VALES BENE EST, EGO VALEO, quod tamen iam altero post Augustum aeuo euiluerat. Vnde non est, quod a
nobis demum in usum reuocetur.
y Plerumque lioe ab occasione causaque scribendi petitiir, adeoque reperitur facillime. E c. Si gratulandum alicui fit munus nouum eius in ipso exordio iniicienda esset metitio. Sici VI Epis. I, et Alian. carasae gratulaturus purpuram, ita auspicatur: ο-lent esse, quae minus ex pectantur, laetiora. Nihil tamen illa, qua te auctum nuper accepimus, dignitate neque magis exspectatum apudeos, qui dia tua, tuos ad virtutem praeclaros impetus nouerant, neque iucundius, aut laetitiae maioris umquam isit. et Nee breuitas tantum exordia epistolarum commendat. sed
180쪽
P. II. C. I. DE EPISTOLIS. 16s
sed&inexsuectatun , Statim enim nescio quid admirationisis voluptatis excitant improuisa eiust nodi atque inexspectata exordia. Elegantissimum ergo exordium C IC. Epis adfam. HII, 3. suavi An mqrosi qui amant vel ex hoc intelligi potes Iules ferebam antea, te inuitum iste esse, pungit me rursus, quodscri- his te esse sic libenter. Sane quid sibi vellet CDC E-
Ο. hoc in exspectato exordio, intelligere non potuit Trebatius, nisi perlectis sequentibus. Aeque elegans est exordium ANVTII uis Od paene meos ocularies oeulinunt. des, omnium rerum caris i. Sed odi certepeius, quam antea, buvc - --, quo ibi nune tuus adspectus, tum complexus eripitur, Addo illud Coelii apud a C. Epis ad fiam VIII q. utilio tibi tam multa quotidie, quae mirere, flucterferuntur. Item illud P LINO Epis. I, 6. Ridebis o lieri, rideas.
XI Idem de conclusione sentiendum, Victeon-ruae qualis esse debeat, facile ex ipsa propo clusione . tione primaria intelliges. 9
Exempli gratia si cui gratulandum est,per se patet, conclusionem vel votum aliquod complecti, vel cohortatio nem, Vel commendationem nostri, vel aliud quid huius-niodi Ita etiam epistolis gratiarum actoriis subiicietur vel votum,vel grati animi pollicitatio, vel commendatio in futurum. Sunt tamen etiam conchisiones quaedam tantum non omniblis epistolis communes, veluti OD fietorum oblatio, commendatio valetudinis , amicorum salutatio, responsionis flagitatio, &, quae sunt huius generis alia.
XII. Stilus epistolarum qualis esse debe Stitas epiat, iam capite II. partis prioris, num. LXL sa- 'ratis aecurate exposuimus, nihil ut hic adden et si 'dum ea de re videatur.