장음표시 사용
161쪽
1 6 RI CAP. III. DE FUNDAM.mili comparatione exemplis, contrario, testimoniis q) suo vero ordine haec omnia Iroponenda sint in Oratoris positum est ar-
q Exemplum dabimus, loeuin communem CIC ' Nari de accusatoribus improbis, qui in oratione pr. Sex. Roscio . te I. THESIS praemittitur Interes reip. ut mustisnt,
accusatores , dummodo non calumnieἡtur. Hane thesin ita profert CICERO: Accusatores multos esse in ciui- rate, utiles, ut metis contineatur audacia. Hertim a.
men boeitas utile, ut ne lane illudamur ab accusatori Du. Accedit statim. II. A E T DO LUGUM: Inno uis gi iam vertim tamen, quamquam abes a culpa, fispicione non earet. a. meismiserum es, tamen ei qui accuset, possim aliquo mo. do insere suum enim aliquid haberet, itodpossit eri minose aesuspiciose dicere , aparte ludificari, o columiai. ari sciens non videtur suare facile omnes patimur osse quam plurimos accusatores , quod innocens s acetisitus sit, a Dipotes nocens, nisi accusatus fuerit, condemnari non potes. Hilius es autem accusari unecentem, quam nocentem causam non dicere Sequitur.
ni. ILLI STRATIO, petita I. Umili Anseribus eibaria publice locantur, a. nes aluntur in Capitolio, τ signiscent, si Dres venerint. Atores interno cere ren possunt, significant tamen, siquinoctu in Capitolium venerint, o qui id es suspiciosum, tamet si besiae sint . tamen in eam partem potius peccant,
quae es cautior suodsiluce quo que canes latrent, quum Deos salutatum aliqui venerint: opinor , iis ι rura suffringentur, quod acressent, etiamtum, quum suspicio nulla sit. Simillima es occusatorum ratio. Alia vestrum an feressent, qui tantummodo clamant nocere non possunt. Alii ennes, qui e latrare e mordere possunt cibaria vob/s praeberi videmus. Vos autem maxime debetis in eo s
162쪽
impetumfacere, qui merentur. me populo gratissimum os Deisides voletis, etiam tum, quum vero iis rit, aliquem eommisisse, insuspicione lor tote, id quoque concedi potes.
II. a ritu antiquo calumniatorum frontibus litteram Minurendi. si atite Huget/s, ut arguatis aliquem patrem occidisse, neque dicere possitis, aut quare, aut quomodo retantummodo esuspicione a3rabitis crura quidem uobis nemos ringet, sed si ego hos bene noui, litteram illam, cui vos usque eo inimici syrs, ut etiam eas omnes oderitis, ita vehementer ad caput ingent, ut posea neminem alium, nisfortunas vesras, accusarepossisis. O Idem sane CICERO in orat. Pro Arcb. locum comta munem de optimarum artium studiis ita disponit, velli rationem aet/oogiae partim subiungat. I. TM EI S. Ego multos homines excelgenti animo acvii, tui uiso fine doctrina, naturae insus habitu prope ditimo perseipsis o moderatos o graues exsitisse fatear.
Etiam illud adiungi, saepius adlaudem atque virtutem naturam e doctrina, quam fine natura valuisse doctrinam. Atque idem ego contendo, quum ad naturam eximiam atque illustrem accesserit ratio quaedam conformatioque δε- effrinae tum illusnescio quia praeclarum a Vulare solere ex sere. II. ILL VSTRATI petita ab exemplis Ex haeesse hunc numero, quem patres noseri viderunt, diuinum hominem , Africanum ex hoc C. Laelium, L. Furium, morissimos homines o continentissimos ex hoc fortis o Pis temporibus ductissimum, M. Catonem iEumjene1m quiprofectos nihila percipiendam colendamque virtutem litteris adiuuarentur, nunquam se ad earum
sudium eontidissent. III. ET IOLOGIA: r. suo non bis tantusfrum ostenderetur, si ex hissulis delectatio sola petere-
ων tamen, ut opinor hanc animi remissonem humanissi mam ae hibe ab mam iudicaretis. Nam ceterae nequc temporum sunt, neque aetatum omnium, neque locoruω.
163쪽
meesudia adolescentiam alunt; senectutem oblectant, δε- eundas res ornantiaduersis perfugium acsolatium praebent, delectant domi, non impediun oris, pernoctant nobiscum,
suo sit baec neque attingere, neque sensu nostrogvsarepossemus tomen ea mirari deberemus, etiam quum in aliis viveremus.
IV. ILLUSTRATIO noua suis nostrum tam
animo agrest ae durofuit, ut Roscii m9rte nuper non commoueretur qui quum esset nex mortuus, tamen propter excellentem artem ae venustatem videbatur omnino mori non debuisse. Ergo si eorporis motu tantum amorem sibi eoueiliarat a nobis omnibus i nos animorum ineredibiles motus celeritatemque ingeniorum negligemus φUis,fR. HI Quum vero oratio constet argu-gismi ora mentis, argumentaque syllogismis conclu-- dantur facile patet, usum plane incredibilem esse SΥLLOGISMI oratorii Languida enim neruisque suis destituta videbitur oratio, quantumuis ornata, quae eiusmodi syllogismis non constat s
a In alia omnia'itidem ire videri posset OVINCTILI A N V sonstit. Orat. V. 4 dum ita praecipit: Namque ego ut in oratione Pogismo quidem aliquando uti nefas non dueo, ita consare totam aut certe confertrem esse aingressio moenthymematum sipatione, minime velim. Dialogis enim ac dialectieis disputationibus erit ilior, quam nostri operis acgιonibus , quae quidem inter se plurimum disserunt. Sed facile patet, non de oratoriis syllogismis eum loqui, sed de dialefiticis, quos nemo paulisto prudentior iii elegantiore oratione toleraverit. Ηine statim addit Nobis adaliorum iudicia componen- aes oratio, o saepius apud omnino imperitis atque aliarum certe ignaros litteriarum loquendum es ; quos ni-s o GDctotione allicimus, viribus trahimus nonis
nunquam inrbamus affectibus , ipsa, quis ista ac vera
164쪽
funt, tenere non possumus. Locuples o spretosa vult fise eloquentia, quorum nihil onsequetur feonem nibus certi, o crebris emin unam prope firmam evidentiabus concisa, ct contemtum ex humilitate , o odium ex quadam seruitute, o ex copia satietatem e ex amplitudinefastidium tulerit. Nos ergo, quum non de eo nistortis conclusiunculis, quales in dialecticis disputationibus vibrantur, sed de syllogismis copiosis theriori-hus, qui non in unam formam cadunt, loquamur facile possumus QUINCTILIANO conciliari.
XIV. Est vero syllogismus oratorius iusta ratiocinatio, cuius singulae partes ita deducuntur atque amplificantur, ut syllogismi materia ac forma in tanta verborum copia latitans non nisi ab eruditis possit animaduerti. t
i Sie CICERONI soratio prone Roscio paene tota ex syllogismis composita est Sed eos tamen,nisi osten-stendatur dispositio, vix quisquam testorum animad-
XV. Ceterum SYLLOGISMUS ora- suomodo torius ita elaboratur, ut singulis propositioni elo.strebus, quas praemissas vocant, subiiciatur vel
vel utraque u Quo ordine tum propositiones, tum membra illa, disponenda sint, denuo in oratoris positum est arbitrio. x
u Sic Sex. Roscium Amerinum defensurus C I CAE M. non adere in illum parricidii suspicionem hoe syllogiculo ostendit: - .suicunqueparricidii suspectus es, is audaeibsimus se teratissimusquesit oportet. Non autem huius notae es Sex. Roscius. Non ergo es parricidiis pectus. Κ Mais
165쪽
IIo . I. CAP. III. DE FUNDA Μ.
Maiori propositioni statim addit aetis am. Est enim crimen horrendum. Vt et illustratisnem a testimonio: vultu saepe laeditur pietas Minorem tiam CICE-R probat atque illustrat per μερισμον, ostenditque, Roscium nee audacem esse, nec luxuriosum, nec auarum. Ipsam CICERONI ἐξωγ-- statim sub-ileiemus. x Non ergo ordinem naturalem seruandum semper existimamus. Magna hic oratori retusta est libertas. Exemplo paullo ante adducto rem illustrabimus. I Carum syllogismum suum proculdubio ita animo con.
I. M AIO R. Quicunque suspectus est parricidii eum audacissimum sceleratissimumque esse oportet. I. Aelialogii Est enim crimen horrendum. I. Illustratio. Qitum enim vultu laedatur pietas: quanto magis parricidi, II MINOR Sex. Roscius non est talis.
Aetlalogia o miseratio per μερισμον. Non est
audax, nec luxuriosus, nec auarus.
III. CONCLUSIO. Ergo non suspeetius est a
Ast in elaboratione alio ordine utitur. Aetiologiam enim atque illustrationem ipsi maiori propositioni praemittit hoc modo: I. Aetiologia maioris Occidisse patrem Sex. Roscitis arguitur Scelsum, Dii immortales, ac nefarium Dernus, acetuimodi, quo uno malescisscelera omnia complexa esse videantur. II. Illustratio maioris Densim,s, id quodpraeelare a sapientibus dicitur, ' vult sepe laeditur pietasu quod suppliciumstis acre reperietur in eum, qui mortem obtrileis rit patri, pro quo mori ipsum, Ares posularet, iura diui na atque humana cogebant III MAIOR propositio Inhoe tanto, tam atroci, tamsingulari maleficio, quod ita raro sitit, ut. F quam do auditumst, portenti ac prodigii iis numeretur quμbus
166쪽
bus tandem te, o Ersui, argumentis accusatorem em esiti oportire nonneo audaciam eius , qui inerimen vocetur, singularem ostendere, o mἡresfros, immanemque naturam ct sitam vitiis,lagitiisque omnibus deditam , denique omnia ad perniciem profligata atque perditas IV. MIN OR. suorum tu nihil in Sex. Roscium ne obiiciendi quidem causa contulisi. V. Probat illustratio minoris per adριαμον Patrem occidit Sex Rosius sui homo P Adolescentulus eorruptuso ab hominibus nequam inductus annos natus magis quὼdraginta. Intus videlicetficarius, homo audiax, saepe in aede versatus hoc ab accusatore ne dici quidem audisis Luxuries igitur hominem nimirum, aeris alioni magnitudo, o indomitae animi eupiditates, ad hocsee-Bιs impulerunt De luxuria purgauit Erucius, quum dixit,
hunc ne in conuiuio quidem ullofere interfuisse. Nihil nu item umquam debuit Cupiditates porro u possentes in eo, qui, ut ipse accusator obiecit, ruri j per babitarit, o in agro eolando uixeri, uuae vita maxime disiuncta a cupiditate, o eum osmi coniuncta. VI CD N CLI S IO. suae res ergo tantum sum furorem Sex. Rosci obieeit
Eadem libertate oratores etiam minorem maiori propositioni, aut viriqii conclusiionem praemittunt. Id quod, nisi breuitati studeremus, facile posset exemplis quam plurimis demonstrari.
XVI. Quum vero non semper traque praemissarum ad rei demonstrationem Vide-nis ratο-atur necessaria: non raro alterutra omitti risim.
tur, & tunc quidem e syllogismo fit ENTHYMEMA oratorium. y)
Non ergo singularia quaedam praecepta exigiti N- THYMEMA. Vid. QVINC T. Lib. V Ins. Orate i Hoc uno enim a syllogismo oratorio differt,quori alterutra praemissarum omittitur. Altera, quae reliqua est, eadem ratione elaboratur, quam in syllogilinis oratoriis paullo ante ostendimus.
167쪽
I. Plaeraeque institutiones epistolicae nullius momenti sent. I. Varia epistolarum genera. III. Quae epistolae huc pertineant φ IV. Qiiotuplices hae sint V Epistolas familiares conscribendi ratio. VI. In epistolis elaboratioribus una regnat propositio ' VII. Qitae deinde probanda. VIII. Dispositio est arbitraria. IX. An in epistolis locum habeant illustrationes X. Exordia epistolarum qualia' l. Nec non conis elusiones XII. Stilus epistolietis qualis XIII. Qitidin titulisis subseriptionibus obseruandum 'I.
conscribendis epistolis innumeri
io s.li erme praecepta satis prolixa dede entilliis ulli a sed mea quidem sententia, omenti paucissimi secerunt operae pretium Quum . enim plerique epistolas certis regulis adstringere ausi sint praestantissimae optimorum auctorum epistolae, opera quippe extemporali scriptae, longissime ab illis regulis discedunti Ex quo consequitur, ut aut epistolas CICERONIS, PLINII aliorumque innumeras proscribendas, aut praecepta illa epistolographica parui aestimanda iudice
168쪽
a Uveteribus de epistolis conscribendis nonnulla commentati sunt DEMETR. PHA L. de eloqunt. Δ G Ra-GOR NAZIANE. Disola singulari, quana seorsim tim AD THEODORI SIBERI Commentario prodiisse nouimus Mist. UlaCVIII 8. Post renatas litteras inni meri eiusmodi prodiere libelli, quibus palmam reliquis praeferunt O LUDOVICI VIVis conscribendis episeolis Colon. CIIII XXXVI 8. DESID ER AS 1 Id i ONR CELTIS eius. dem tituli libelli , Colon. IIII LXXIII. . t B. BR ITAN Net ratio conseribendarum episeolarum, Paris, IIII XLV. 8. I . D ES PAVTERII Ars Epistoliei, Paris. IIII XXXV. 8. HAE N R. F. Rin Esi de imitatione Ciceronu, seu de scribendarum solarum ratione, Aut Ct D ID LXXI 8 Μ E L C H. . um II scholae rbetoricae de contexendarum visolarum ratione,Argent. ID ID LXXXVII. 8. IV 4TI LG-wsa Institutio visolica Antu. III DC V. 4. D A N. GE. O RHOFII Collegium epistolicum , uberaecla II CC XVI. 8. b Solent enim eiusmodi auctores certas tradere regulas de quarumvis epistolarum argumentisis dispositione, quas tamen nemo veterum accurate obseruauit, neque hbdienum quisquam eruditorum Obseruat. Hinc si gratulatoriam quandam CICERONI epistolam contuleris eum praeceptis o H. PHIL HORSTII, SA Μ. SCΗΜIDII, aliorumque scriptorum t non obseruabis , ad ista praecepta se adstrinxisse libertim CICERONI ingenium. Alii formulas epistolicas collegerunt, veluti HENR ARNiΝGV sin, dulla uariartim earumque in Orationibus usitatissimarum Connexionum, Inae, CIDII CL VH I. I2. HANNARADU GAΜERIVS os AE V in Auctoritatibus Cieeronis GL CIDII CLXXVII. 8. Cm. N- mihin Episto familiarumformulis, Lipf CIIII XCI. 8. I AC PONTANVS in Centuria Episolicarum for larum , Colaniae . GABR. PRATEOLVS
insoribus sententiis seribendisque sermulis illustrio
169쪽
REYNERV in Horilegio pisolieo , Gotbae. CID IDCLXVI. . O. STAR K Ius in Thesauro episeolari Deorum o formularum Disolicarum. Hamb. CIDIO CXXI. 8. CAR VIR VLUS in formulis i- solarum, Pars CII CCCCXC. Salii complures, sed, qui in haec formularum dumeta se relegari patiuntur, iis merito aeelamaueris illud HORATII: O imitatores, seruum pecus rLiberrima est epistolas eonscribendi ratio sunt entiri epistolae familiare inter absentes colloquium. Atqui familiares sermones regulisis formulis se cireumferibi haut patiuntur. Ex quo consequitur, ut quo simpliciara breuioraquesunt praecepta episeolica, eo meliora tu canda sui.
In Epistolae eruditorum Latinae vari Haria epi rum generum sunt. Aliae enim de rebus phisdiarum osophicis,' aliae de mathematicis, d aliae ἔφης -- de philologicis ex& criticis, s aliae de theo- logicis. yaliae denique de historicis '',con
scribuntur. suas omnes, quum non tame pistolae, quam Cissertationes, videantur, nee tam elegantiam, quam acumen eruditionemque diffusam lectionem, ostentent, huc plane non pertinere arbitramur.
e Tales sunt epistolae ENECAE, quas si dissertationes philosophicas ac morales dixeris, non errabis, mea quidem sententia. Vnde non dubito eorum accedere sententiae, qui Senecam eas non ad Lutilium misisse. sed animi caussa, prout quidque in mentem venerat, in hartam eoniecisse, existimant. Tales etiam sunt Epistolae BERN BALD MediOL IIII LVIII, 8.
HORsTII Lia elai xcv. 8 aliaeque complures.
170쪽
visolas, cetera. f In rebus eritieis Oeeupantur pleraeque epistolae SC ALIGERORVM . IS CASAURONI CL. SALMASII, L. SARRAVII, TH REI NESII adi mi annum, Rupertum, Daumium, Bo- sum, FORT. LICETI, IUSTI LIPSII, CAEL CALCAGNINI TAN FABRI, IANI RVTERI, IO. O WERII variae illae virorum doctorum, quarum syllogenuomis V informa quarta publici iuris fecit V.C. PETRUS BUR MANNUS. Leidae, cla laceXXIV - XVII, 4.mH. mitales sunt epistolae pleraeque HIERONYMI, AUGUSTINI aliorumque patrum, V ct e recentioribus Io. DAVNO II EPISTOLAE CLARORUM VIRORVM de caussa remonstrantium, M. ANT FLAE MINII, LUD MONTALTII, aliaeque complures.