장음표시 사용
81쪽
N CORNELII NEpo et Igius fuerit ille vir. Itaque utrique rei occurram , quantum potero; & medebor cum satietati, tum ignorantiae lectorum. Phoebidas Lacedaemonius,qumn exercitum Olynthum duceret, iterque per Thebas faceret, arcem oppidi, quae Cadmea nominatur, occupavit impulsu perpaucorum Thebanorum , qui adversariae factioni quo facilius resisterent, Laconum rebus studebant: idque suo privato, non publico, secit consilio. Quo facto, eum Lacedaemonii ab exercitu removerunt, ecuniaque multarunt: neque eo magis arcem 'hebanis reddiderunt, quod 1usceptis inimicitiis 1 alius ducebant eos obsideri, quam liberari. Nam post Peloponnesium bellum , Allienasque devicias, cum Thebanis sibi rem este existimabant rct eos esse 1 olos, qui adversus resistere auderent. Hac mente amicis suis summas potestates dederant, alteriusque factionis principes partim interfecerant, alios in exilium ejecerant: in quiabus Pelopidas hic, de quo scribere exotii sumus, pulsus patria carebat. C A P. II. Hi omnes sere Athenas se contulerant, non quo sequerentur otium, sed, ut quemque cx proximo locum fors obtulisset, eo patriam recuperare niterentur. Itaque quum tempus est visum rei gerendae, communiter Cum his, qui Thebis idem 1entiebant, diem delegerunt, ad inimicos opprimendos , civitatemque liberandam, cum, quo maximi magistratus simul consueverant epulari. Magnae saepe res non ita magnis copiis sunt gestae : sed prosecto nunquam ab tam tenui initio tantae opes sunt profligatae. Nam duodecim adolescentuli coiere ut ex his , qui exsilio erant multati, quum omnino non e sentamplius centum, qui tanto se osterrent periculo. qua paucitate perculsa est Lacedaemoniorum potentia. Hi cnim non magis adversariorum factioni, quam Spartanis, eo tempore bellum intulerunt e qui principes erant totius G ciae. quorum imperii materias, neque ita multo post, Leuctrica pugna, ab hoc initio perculsa, concidit. Illi igitur duodecim, quorum erat dux Pelopidas, quum Athenis interdiu exissent, ut vesperascente calo Thebas Poste ut Pervcuire, cum
82쪽
canibus venaticis exierunt, rctia ferentes, Ve-1titu agresti , quo minore 1uspicione facerent iter. qui quum tempore ipso, quo studuerant, Pervenissent, domum Charonis devenerunt, a quo & tempus & dies crat datus. C A P. ΙΙΙ. Toc loco libet interponere, etsi seiunctum ab re posita est, nimia fiducia quantae calamitati soleat esse. Nam magistratuum Thebanorum statim ad aures pervenit, exsules in urbem devenisse. Id illi, vino epulisque dediti, usque
eo despexerunt, ut ne quaerere quidem de tanta re laborarint. Accessit etiam, quod magis apeis Tiret eorum dementiam. Adlata est enim episto-Ia Athenis ab Archia hierophante , Archiae , qui tum maximum magistratum Thebis obtinebat r in qua omnia de profectione exsulum perscripta erant. quae quum jam accubanti in convivio esset data, sicut erat signata, sub pulvinum subjiciens; tu erastinum, inquit, disro res severas. At illi omnes, quum jam nox procellisset, vinolenti ab exstilibus duce Pelopida sunt interfecti. Quibus rebus consectis, vulgo ad arma IN
hertatemque vocato, non solum qui in urbe erant, sed etiam undique ex agris concurreruns, praeudium Lacedaemoniorum ex arce pepulerunt, patriam obsidione liberaverunt, auctores Cadmea occupandae partim occiderunt, partim iuexsilium ejecerunt.
C A P. IV. Hoc tam turbido tempore, scut supra docuimus, Epaminondas, quoad cum civibus dimicatum est, domi quietus fuit. Itaque haec liberandarum Thebarum propria laus est Pelopidae: ceterae fere omnes communes cum Epaminonda. Namque in Leuetrica pugna, im Peratore Epaminonda , hic suit dux delectae manus, quae prima phalangem Prostravit Laconum. Omnibus prarierea periculis adsuit. Sicut Spartam
quum opPugnaVit, alterum tenuit cornu : quoque Messena celerius restitueretur, legatus in Persas est profectus. Denique haec fuit altera per
sona Thebis, sed tamen secunda, ita ut proxima esset Epainino udae.
83쪽
Conflictatus autem est cum adversa sortuna. Nam & initio, sicut ollendimus, exsul patria caruit: & suum Thessaliam in potestatem
Thebanorum cuperet redigere, legationisque jure satis tectum se arbitraretur, quod apud omnes gentes sanctum esse consuesset, a tFranno Alexandro Pheraeo simul cum Ismenia comprehensus, in vincula conjectus est. Hunc Epaminondas recuperavit, bello persequens Alcxandrum. Post id faelum, nunquam is animo placari potuit in cum , a quo erat violatus. Itaque persuasit Thebanis, ut subsidio Thessaliae profici scerentur, tyrannosque ejus expellerent. Cujus belli quum ei summa est et data, eoque cuin exercitu profe- elus esici, non dubitavit , simul ac conspexit hostem, confligere. In quo praelio Alexandrum it animadvertit, incensus ira equum in eum con- Citavit, proculque degressus a suis, conjectu telorum confossus concidit. Atque hoc secus, da vittoria accidit. nam jam inclinatae erant tyrannorum copia . Quo laeto, omnes Thessaliae civitates interlaetum Pelopidam coronis aureis &statuta aeneis, liberosque ejus multo agro doua
ceteris scriptoribus , tum eximie a Xenophonte Socratico collaudatus est. Eo enim usus est familiarissime. II inc primum de regno cum Leotychide, fratris filio, habuit contentionem. Nos est enim a majoribus Lacedamaoniis traditus , ut duos haberent semper reges , nomine
magis quam imperio , ex duabus familiis Procli& Eurysthenis; qui principes ex progenie Ne
culis Spartae reges fuerunt. Harum ex altera in alterius familiae locum fieri non licebat. Itaque Miraque suum retinebat ordinem. Primum ratio habebatur, qui maximus natu esset ex liberis
iu3 ,.qui regnans decessisiet: sin is virilem sexum
84쪽
XVII. Acies ILA Us. 77 non reliquisset, tum deligebatur, qui proximus esset propinquitate. Mortuus erat Agis rex, is ter Agesilai. filium reliquerat Leotychidem ,
quem Ille natum nou agnorat: eundem moriens
suum esse dixerat. Is de honore Pegili cum Agesilao suo patruo contendit: neque id quod petivit, consecutus est. Nam Lysandro suffragante, homine. ut ostendimus supra, famoso, & his temporibus Potente, Agesilaus antelatus est. C A P. II.
Hic simulatque imperii potitus est, persuasit
Lacedamaoniis, ut exercitum emitterent in Asiam, bellumque regi facerent: docens, satius esse in Asia, quam in Europa dimicari. Nam quo
fama exierat, Artaxerxem Comparare classis, Pedestrisque exercitus, quos in Graeciam mitteret.
Data potestate, tanta celeritate usus est, ut prius in Asiam cum copiis perveniret, quam regii satrapae eum scirent proscctum. Quo factum cit, ut omnes imparatos imprudentesque offenderet. Id ut cognovit Tissaphernes, qui sumiauim imperium tum inter praeseetos habebat regios, inducias a Lacone petivit, simulans se dare operam , ut Lacedamaoniis cum rege conveniret: re autem vera, ad copias comparandas: easque im- Petravit trimestres. Juravit autem uterque , se sine dolo inducias conservaturum. in qua Pactione summa fide mansit Agesilaus: contra ea Tisi phernes nihil aliud quam bellum comparavit. Id etsi sentiebat Laco, tamen iusjurandum servabat, multumque in eo se consequi dicebat, quod Tissaphernes periurio suo & homines suis rebus abalienaret , & deos sibi iratos redderet : se autem seriata religione confirmaro exercitum , quum animadverteret deorum numen facere secum , hominesque sibi conciliari amiciores, quod his studere consuessent, quos conservare fuleraviderent.
C A P. III. Postquam induciarum praeteriit dies . barbarus
non dubitans, quod ipsius erant plurima domicilia in Caria, & ea rogio his temporibus multo putabatur locupletissima, eo potissimum hostes impetum facturos, omnes suas copias eo contraxerat. Λt Agesilaus in Phrygiam se convertit,
85쪽
CORNELII N EPOTI seamque prius depopulatus est, quam Tinapne nes usquam se moveret. Magna praeda militibus locupletatis, Ephesum hiematum exercitum reduxit : atque ibi ossicinis armorum institutis , magna industria bellum apparavit. &. quo studiosus amarentur, insigniusque ornarentur, Praemia proposuit, quibus donarentur, quorum egregia in ea re fuisset industria. Fecit idem in
Exercitationum generibus , ut, qui ceteris raestitissent, cos magnis assiceret muneribus. sis igitur rebus effecit, ut & ornatissimum &exercitatissimum haberet exercitum. Huic quum tempus esset visum , copias extrahere ex hibernaculis: Vidit, si, quo esset iter facturus, palam pronuntiasset, hostes non credituros, aliasque regiones praesidiis occupaturos, nec dubitaturos
aliud esse facturum , ac pronuntiasset. Itaque quum ille Sardis iturum 1e dixisset, Lissaphernes eandem Cariam defendendam putavit. In quo quum eum opinio fefellisset, vi tumque Loviditat consilio, fero suis praesidio prosectus est. nam quum illo venisset, jam Agesilaus, multis
Iocis expugnatis , magna erat Praeda potitus. Laco autem, quum videret hostes equItatu superare , nunquam in campo sui fecit poteitatem, dc . his locis manum conseruit, quibus Plus pedestres copiae valerent. Pepulit ergo, quotie Dcunque congressus est , multo majores adversiariorum cop1as, & sic in Asia versatus est , ut
Omnium opinione victor duceretur.
Hic quum jam animo meditaretur proficisci in
Persas, & ipsum regem adoriri. nuntius ei domo venit ephorum mist bellum Athenienses&Boeotios indixisse Lacedaemoniis r quare Venire non dubitaret. In hoc non minus sejusJ pietas suspicienda est, quam virtus bellica: qui quum victori praeesset exercitui, maximamque haberet fiduciam regni Persarum potiundi, tanta modestia dicto audiens fuit jussis absentium magistratuum , ut si privatus in comitio esset Spartae. cujus exemplum utinam imperatores nostri sequi voluissent i sed illuc redeamus. Agesilaus opulentissimo regno praeposuit bonam existima
sionem, inultoque gloriosius duxis, si iustitutis
86쪽
XVII. Asns It Λυ s. patriae paruisset, quam si bello superasset Asiam.
Hac igitur mente Hellespontum copias trajecit, tantaque ustis est celeritate, ut, quod iter Xe Xes anno Vertente confecerat, hic transierit triginta diebus. Quum jam haud ita longe abesset
a Peloponneso , obsistere ei conati sunt Athenienses & Boeotii, ceterique eorum socii, apud Coroneam : quos omnes gravi proelio vicit. Hujus victoriae vel maxima fuit laus , quod quum plerique ex fuga se in templum Minervae conjeci sient, quaerereturque ab eo, quid his fieri vel-1et ; etsi aliquot Vulnera acceperat eo praelio,&iratus videbatur omnibus , qui adversus arma tu erant; tamen antetulit irae religionem, & eos vetuit violari. Neque vero hoc solum in Graecia fecit, ut templa deorum saneta haberet: sed etiam apud barbaros summa religione omnia mmulacra, arasque conservavit. Itaque praedic
bat , mirari se, non sacrilegorum numero haberi, qui supplicibus eorum nocuissent: aut non gravioribus poenis assici, qui religio ueri iuuerent, quam qui fana spoliarent. C A P. V.
Post hoe proelium, collatum est omne bellum
circa Corinthum , ideoque Corinthium est appellatum. Hic quum una pugna decem millia hostium Agesilao duce cecidissent, eoque facto
opes adversariorum debilitatae viderentur: tantum abfuit ab insolentia gloriae, ut commiser tus sit fortunam Graeciae, quod tam multi a se vieti vitio adversariorum concidissent : namque illa multitudine. si sana mens esset, Graeciae supplicium Persas clare potuisse. Idem quum adve sarios intra moenia compulisset,& ut Corinthum oppugnaret, multi hortarentur, negavit id suae virtuti convenire. se enim cum esse dixit, qui ad ossicium peccantes redire cogeret, non qui urbes nobilissimas cxpugnaret Graeciae. nam si, inquit, eos extinguere voluerimus, qui nobiscum adversus barbaros steterunt, nosmet ipsi nos expugnaverimus , illis quiescentibus , quo sacto ,
sine negotio, quum voluerint, nos oppriment. C A P. VI.
Interim aecidit illa calamitas apud Leuetra La- sedaemoniis et quo ne Proficisceretur, quum a
87쪽
yn CORNELII NEPOTI smerisque ad cxeundum premeretur, ut si de exitu divinaret, exire noluit. Idem quum Epaminondas Spartam oppugnaret, essetque sine muris oppidum, talum 1 e imperatorem praebuit, ut eo tempore omnibus apparuerit, nisi ille fui 11 et, Spartam futuram non fuisse. In quo quidem discrimine celeritas ejus eonsilii saluti fuit unive sis. Nam quum quidam adolescentuli, hosti uinadventu perterriti, ad Thebanos transfugere Vel-1ent, & locum extra urbem editum Cepissent, Agesilaus, qui perniciosissimum sore Videret, ua madversum esset, quenquam ad hostes transfugere conari, cum suis eo Venit, atque, Mi si bono animo fecissent, laudavit consilium eorum,
quod eum locum occupassent , & se id quoque fieri debere animadvertisse. Sic adolescentulos simulata laudatione recuperavit, & adjunctis de
suis comitibus locum tutum reliquit. Namque illi , aucto numero eorum , qui eXPertes erant Consilii, commovere se non sunt ausi, coque libentius, quod latere arbitrabantur, quae cogi in
C A P. VII. S ine dubio post Leuctricam pugnam Lacedaemonii se nunquam refecerunt, neque pristinuin imperium recuperarunt: quum interim Α-gesilaus non destitit, quibuscunque rebus posset, patriam juvare. Nam quum Pnecipue Lacedaemonii indigerent pecunia, ille omnibus, qui a r ge defecerant, praesidio fuit. a quibus magna donatus pecunia, patriam sublevavit. Atque in hoo illud inprimis Riit admirabile, quum maxima munera ei ab regibus , & dynastis , civitatibusque Conserrentur , nihil unquam cin) domum suam contulit, nihil de victu, nihil de vestitu Laconum mutavit. Domo eadem fuit contentus, qua Eurysthenes, progenitor majorum suorum, suerat usus: quam qui intrarat, nullum signum libidinis, nullum luxuriae videre poterat: contra plurima vatientiae atque abstinentiae. - Sic enim erat in- uructa, ut nulla in re disserret cuivis inopis atque privati.
Λ tque hic tantus vir . ut naturam fautricem
habuerat tu tribuendis animi virtutibus, sic
88쪽
XVIII. EUMENE g. 82 maleficam nactus est in corpore fingendo. Nam& statura fuit humili, & corpore exiguo ,
claudus altero pede. Quae res etiam nonnullam asserebat deformitatem : atque ignoti faciem ejus quum intuerentur, contemnebant: qui autem Virtutes noverant, non poterant admirari satis. Quod ei usu venit, quum annorum octoginta
subsidio Thaeo in AEgyptum ivitat, & in acta
cum suis accubuisset, sine ullo tector stratumque haberet tale, ut terra tecta esset stramentis et neque huc amplius, quam pellis esset injectar eodemque comites omnes accubuissent, vestita humili , atque obsoleto , ut eorum ornatus nol modo in his regem neminem significaret; sed hominis non beatissimi suspicionem Praeberet. Hujus de adventu fama quum ad regios emet perlata , celeriter munera eo cuiusque generis sunt allata. His quaerentibus Ageulaum vix fides facta est, unum esse ex his, qui tuum accubabant.
Qui quum regis verbis, quae attulerant, dedissent, ille praeter vitulina, & huiusmodi genera Obsonii, quae praesens tempus desiderabat, nihil
accepit; unguenta, coronas, secundainque mensam servis dispertiit; cetera referri jussit. Quo
facto eum barbari magis etiam contem erunt , quod eum ignorantia bonarum rerum illa potissimum sumsiste arbitrabantur. Hic quum ex AEgypto reverteretur, donatus a rege Nectanabe ducentis viginti talentis , quae ille muneri populo suo daret: venissetque in portum, qui Menelai Vocatur, jacens inter Cyrenas & AEgyptum : in morbum implicitus decessit. Ibi eum amici quo Spartam facilius perferre possient, quod mel non habebant, cera circumfuderunt, atque ita domuia
virtuti par data esset fortuna, non the quidem major, sed multo illustrior, atque etiam iiDuoratior; quod magnos homines virtute meti-F inur,
89쪽
81 CORNELII NEPOTI sanur, non fortuna. Nam quum aetas ejus cecidis. set in ea tempora, quibus Macedones florerent, multum ei detraxit inter hos viventi, quod alienae erat civitatis: neque aliud huic defuit, quam generosa stirps: et si ille domestico summo genem erat. Tamen Macedones eum sibi aliquando anteponi indigne ferebant: neque tamen non satiebantur. V lucebat enim omnes cura, Vi
antia, patientia, calliditate, & celeritate ingenii. Hic peradolescentulus ad amicitiam accessit Philippi, Aminiae filii: brevique tempore in in- isnam perven1t familiaritatem. Fulgebat enimiam in adolescentulo indoles virtutis. Itaque Cum habuit ad manum scribae loco: quod multo xpud Graios honoriscentius est, quam apud Romanos. Nam apud nos revera, sicut sunt, mercenarii scribae existimantur et at apud illos contrario nemo ad id ossicium admittitur, nisi honesto loco, & fide, & industria cognita, quod necesse est omnium consiliorum eum esse particivem. Hunc locum tenuit amicitiae apud Philip vum annos septem. Illo interfecto, eodem nr du fuit apud Alexandrum annos tredeCim. Novissimo tempore praefuit etiam alterae equitum alae, quae hetaerice appellabatur. Utrique autem
in consilio semper adfuit, & omnium rerum ha Litus est particeps. C A P. II. Alexandro Bab7lone mortuo, quum regna singulis familiaribus dispartirentur , & summa
rerum tradita esset tuenda eidem, cui Alexander moriens annulum suum dederat Perdiccae : ex quo omnes conjecerant, eum regnum ei commendasse, quoad liberi ejus in suam tutelam Pe venissent: aberant enim Craterus, & Antipater,
qui antecedere hunc videbantur e mortuus erat
Hephaestio, quem unum Alexander, quod faci- Ie intelligi posset, plurimi fecerati hoc tempore data est Eumeni Cappadocia, sive potius dicta. nam tum in hostium erat potestate. ΙΙunesbi Perdiccas ad unxerat magno studio, quod in Ii omine fidem & industriam magnam ridebat inon dubitans , si cum pellexisset . magno usui foro sibi in 'is rebus, quas apparaoat. Cogitabat enim, quod sere o iuves tu magnis imperiis
90쪽
concupiscunt, Omnium partes corripere atque
complecti. Neque vero hoc solus fecit: sed ceteri quoque omnes, qui Alexandri fuerant amici. Primus Leonnatus Macedoniam Praeoccupare destinaverat. Is multis magnis pollicitationibus persuadere Eumeni studuit, ut Perdiccam desereret, ac secum faceret societatem. Quum Perducere eum non Pollet, interficere conatus
eii : & fecisset, nisi ille clam noctu ex Praesidiis ejus effugi Tet. C A P. III. Interim eon stata sunt illa bella, quae ad interneiscionem po 1h Alexandri mortem gesta sunt, ΟΠΙ-nesque concurrerunt ad Perdiccam opprimendum . quem etsi infirmum videbat, quod unus omnibus resistere cogebatur, tamen amicum no a
deseruit, neque salutis, quam fidei, fuit cupidior. Praefecerat cum Perdiccas ei parti Asiae, iise inter Taurum montem jacet atque IIelle- pontuin: & illum unum Opposuerat Europaga adversariis. Ipso AEgyptum oPPugnatum adve sus Ptolemaeum erat profectus. Eumenes quum neque magnas copias , neque firmas haberet , quod inexercitatae, & non multo ante erant Contractae: adventare autem dicerentur, Hellespontumque transisse Antipater & Craterus magno cum exercitu Macedonum , viri cum claritate tum usu belli praestantes, cMacedones vero milites ea tunc erant fama, qua nunc Romani feruntur: etenim semper habiti sunt fortissimi, qai summam imperii potirentur: Eumenes intelli- ubat, si copiae suae cognossent, adversus quosucerentur , non modo non ituras , sed simul cum nuntio dilapsuras. Itaque hoc eius fuit par dentissim i consilium, ut deviis itineribus milites duceret, in quibus Vera audire non possent:& his persuaderet, se contra quosdam barbaros proficisci. Itaque tenuit hoc propositum,& priuaan aciem exercitum eduxit, Proeliumque commisit, quam milites sui scirent, cum quibus a m a conferrent. Effccit etiam illud locorum praeoccupatione, ut equitatu potius dimicaret, quo