장음표시 사용
471쪽
B. VIRGINIs PRIMA PARS DOCTRINALIS.
Licet fides in traditione fundata, & communi Patrum sensu firmata, nihil de Virginis Assiimptione credendum praeciperet , tot tamen rationibus adducor huic glorioso mysterio consentire , ut dicam : re Non est bonum nominem esse solum; is Gen. a.
id estChristum suscitatum a mortuis & assimplum in coelum, solum gloriam paradisi possidere ; sed cum adiutorio simili, id est matre sanctissima post
triduum suscitata , & in coelum & solium regale suscepta , perenni eius consortio, & societate gaudere. Quis enim bonum , quis rationabile credet 3 Quis vel ipsi Christo vel Mariae, vel nobisipsis congruum luadebit, tot saeculis, ad consummationem usque mundi, solum Christum tam vasta coeli emiapi rei spatia, sine socio, sine comite, siue humana solatio, & colloquio occupare Z Tantum quippa societatis, & vitae communis est bonum, ut Deus ipse licet in essentia sit unicus &solus, non possit esse in personis solitarius. Quaesorro inter homines persona mnior, & conuersatione amabilior, matre sanctissima, cuius & in mente sapientia, &in vultu forma pulcherrima, & uiu labiis distusa pr. .... gratia , dc mel & lac in lingua. o Et quidem, si Cant. ἐει honor Regis iudicium diligit: is QDd de Regum M
omnium Rege, parentes honorari iubente, ferres iudicium si ingloriam, & inhonoratam, omni glo- Matth.
ria & honore coronandam meritissimam matrem S.IT.
debiti tui tam obliuiosus,& inossiciossis praeteriret 3 Qui ,ει Non venit legem soluere, sed adimplere, legem summam S primum in promissione Han .. '' 'datum is indigna praeuaricatione violaret o Prae- Ps. I .ceptum posuit, nou praeteribit. Legem statuit u
472쪽
ii via quam elegit. is An verosimile, ut is filiusti cui data est omnis potestas in coelo & in terra ,, de terra in coelum matris siue corpus transferre vel noluerit inuidia, vel non potuerit infirmitate & impotentiaὶ qui eam a corruptione partus liberandam iudicauit, non eam a mortis corruptione seruandam censuit 3 Sita ubi ego sum, illic de minister meus erit : ra cur caeteris ministris & tempore Mopere praeministra, ad filium non praecesserit 3 Annon tanti corporis sanctItas coelo quam rerra di gnior 3 Thronum Dei, thalamum Domini,domum ac tabernaculum Christi, dignum est ibi esse , ubi ipse est 3 Tam pretiosum thesaurum congruum sane minus est terra recondi quam coelo. Tantam ii regritatem merito incorruptibilitas sequitur, non m puluerem & putredinem resolutio. Hoc corpus de quo Christus carnem assumpsit, & diuinam naturam humanae sectauit, admittens quod non erat, non quod erat amittens, non absumens Deum, assumens hominem, escam vermibus traditum , in in communi sorte putredinis iacere , sentire non valeo, 3c vel cogitare pertimesco. Sio quis reci pitreophetam in nomine Prophetae, morcedem Propheta: xecipiet: is quam mercedem Maria Regis Prophetarum Mater , pro yteri nouem mensituri hospitio suscepisse putanda est 3 Gregorium recolo verna Esiliae cxplanantem : G ponam in deserto
inquit, per ulmum nisi sarcularium mentes exores fae sunt, &c. Et si fructum proprium ulmus non habet , portare tamen vitem cum fructu solet. Quia & saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamuis spiritualium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos
sua largitate sustentant , quid aliud quam vitem
473쪽
eum botris portante 3 &c. Cum Propheta ergo meria cedem Prophetae recipiet,quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus portans, haec ipsa sua essicit, quae bona sustentat aliena. is Quanto magis Dei para mercedem Christi, & cum eo , corporis anticipata resurrectione incorruptionem recipiet, quae non vlmus sterilis, sed ci vera Eccli. fructificauit suavitatem odoris, & botrum cypri di- λ. - lectam in vineis Engaddi tercia lactea ,& promissa is portauit , non tantum baiula, sed mater 8c nutrix 3 Et ubi veritas verbi, vi fidelis in omnibus ver- I)LI . bis suis 3 ,, modo Prophetiam impleuit, si ma- trem & corpus eius cineri dereliquit 3 re Non dabis Psimos inctum tuum videre corruptionem. a Q d san- Uit. i.
ctum nisi de quo dictum est 3 G Qi md nascitur ex , J. te sanctum, vocabitur Filius Dei 3 G De sancta ergo Virgine sanctum Christi corpus, ut ex terra Virgine corpus primi Adae. Flos virgae Iesse , de natura virgae. Nec iam ut Iudas de Ioneph caeteris dicebat
fratribus, ut eum liberaret: GFrater noster & ca- Gen. 3 ἰalo nostra est. G Sed ut Eua de sela Adar costa for- α .mata ; sic totus Christus de sola Maria re factus ex Α
muliere is cui dicere virgo' potuit, ex hoc nunc os ex ossibus ,& caro de carne mea. D Hinc Augusti- 'nus: μ Caro, inquit, Christi, caro Mariae ,, non quo ad unitatem persenae, sed corporalis substantiae. Si enim unitatem in omnibus fidelibus praesti- Aia. tit gratia , s mustitudinis qu)ppe credentium erat cor unum , δc anima una:) quanto magis , si praeter eminentissimam gratiam accedat eiusdem corporalis substantiae unitas 3 o Caro , inquit, lesu , Aug. caro est Mariae, multo specialius quam Ioseph Iudae caeterorumque seatrum eius, quibus dicebat: Assem. Frater enim & caro nostra est. Caro enim Christi quamuis gloria resurrectionis fuerit magnificata
474쪽
M potenter super omnes coelos Ascensione glorifi-
Cata, eadem tamen carnis mansit & manet natura.
quae suscepta est de Maria, &c. Si igitur natura matris est filius, conueniens est, ut sit & fiiij mater. non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum ad eandem reciprocam substat . tiam: ut homo de homine , caro de carne , matera filio, filius a matre, non ad unitatem personae, o sed ad unitatem corporalis naturae & substantiae. Si enim unitatem potest facere gratia, sine proprietate specialis naturae quanto magis Vbi gratiaevnia ras,& corporis est specialis natiuitas 3M Cui accinit D. Leo. Consubstantialem matri filium asserens rB. Leo Nisi nouus homo factus in similitudinem carnis in ep.ad peccati , nostram susciperet vetustatem .; & CO
ηις x substantialis Patri, constibstantialis esse dignaretur stiri Minatri, naturamque sibi nostram solus a peccato liber uniret , sub iugo diaboli generaliter teneretur
humana captiuitas. ,, Praeterea si inter nuptos MMatth. coniuges verὶ dicitur ἁ Paulo, MIam non sunt duo sed una caro, vel, erunt duo in una carne ει id est ira Vna prole, quae tamen plus Patris constat esse quam matris , quia passivum mater,pater autem activum
est generationis principium , Maria Mitropatir, utrumque simul Christi principium, totam purissiamo eius corpori eGrmando substantiam tradidit ;ut speciali iure caro Christi, caro Mariae diceretur. Meh. Hinc speciali nomine a Richardo VictorinouChri Victor. sti species Maria,, nuncupatur. GInter has, inquit,i'c-Rx- arbores sublimior-nobilior fuit beata Virgo quae exaltata est sicut Cedrus in Libano, id est C isto ;quia non est sublimis per seipsam, sed per Christum, & ab illo sublimata, & electa ut sic excresceret, & Creatori suo ipsa incrementum daret
Gublimis nobilis a&μ , quae subbmem hunc
475쪽
protulit fructum, Dei videlicet filium. Denique ipsa Cedrus quae crevit in Libano, id est Christo ; Eccli.&dum Christum ipsa genuit, quasi Libanum ce- λε ιI
drus produxit, dc idons proceuit ex arbore , cum Deus prodiit ex homine. Hoc est nouum & inauta ditum quod Deus fecit super terram, ut Cedrus proferret Libanum , arbor montem , foemina cimcumdaret virum, id est Deum: Et quem mundus non caperet, hoc Virgo in utero stio concluderet. ,, Tum statim exponens illud Cantici, quod in rem maxime nostram facit: ci Species eius ut Libam : C-alii
Species , inquit, Christi sunt Virgines , quarum forma specie , pulchritudiue a suo decore derivata mirifice delectatur,) sed B. Virgo, specialis eius species, quae speciem suam nunquam per aliquod
peccatum motiale vel veniale maculatuit.Unde spe ciem eius Rex coelestis concupiuit, in ea carnem
sumens, amplius hanc speciem decorauit , quia 'ampliori eam gratia repleuit. Mundo itaque tenebris obuoluto, & ωformato, a Deo Solem iustitiae speciosum forma prae filiis hominum edidit, & ita Ps. alumen carcitati, speciem deformitati formosam restituit. Ipsa igitur singulariter species Christi prae omnibus speciosa, Christoque simillima, non tum speciem Christi ipsa habens, sed etiam in aliis
hanc restituens. Maria itaque supra homines est, in eo quod nunquam peccatum commisit, sicut homines , inter quos nullus inuentus est qui faciat Ps is. α bonum, & non peccet. Supra Angelos quoque est, quia eos puritate supergreditur, dum diuinitatem clarius illis contemplatur. Nec tantum peccatum non commisit, sed etiam aliorum peccata deleuit:
s quod crude dictum, ni si per Epicneiam molliatur,& vel suffragiis eius, vel maternitati tribuatur quae Aginim Dei, vel Agnum ipsum Deum peperit, cla-
476쪽
ius sanguine deletum est peccatum mundi:) Nec solum in se lucida fuit, sed etiam lucis radios ex se
emisit, quia per eam mudus lumen gratiae accepit.
Relictis caeteris illud unum pelisito , quod Mariam speciem Christi appellauit. -d ut plenius intelligas , suppone quod habet Philosophus : ta Partus,
, natura sua duce, ex viro robur, ex foemina pati. a- autem sermam & Venustatem trahit. ,, Sic ex Spitanimal. ritu sancto obumbrante, δc virtute Altissimi, in-Ps.' . I duit Dominus fortitudinem , formam autem & v
nustatem corporis sumpsit ex Maria Virgine. Vel si mauis, a muliere forti, fortitudinem, & pulcherri ma inter mulieres, speciosus forma prae filiis hominum , speciem omnem dc decorem indutus est. Vt quid ergo eam deformari indigna corruptione per-Ps. Io . mitteret 3 amictus lumine sicut vestimento , hanc mulierem amiciendam lumine & Sole gloriae ambiendam , tenebris ignominiae sepulchri recondi Vltra triduum lineret λ Speciem Christi alio sensa dictam arbitror : QMd similen. imo eandem specie cum Christo carnem in Maria mors intuens , qua si facti poenitens extimuit, & vltra triduum sepulchri ventre continere exhorruit , ut eam in Vitam euomeret immortalem. In quo mors similis
crudum aliquem cibum & indigestibilem experto, qui eandem specie si sorte inconsiderate absorbuit, statim erit stando proiicit. De Adamo quid e immaturo se stu decerpto eleganter Tertuli. GCruditauit, inquit, in mortem :M Ita plane, cum propter Verbum vitae omnis fontem carni Christi coniunctum, vivam & proinde auido nimis mortis stomacho crudam escam mors deglutisset, eum triduo post rediuiuum euomere compulsa, , ex eadem specie, carne virginea pristinae memor cruditatis, eam
pariter sepulchri ventre post triduum excussit.
477쪽
B. VIRGINIS. ii allusit Damascenus , cum de eius obitu & pretiosa morte tractaret: Hanc, inquit, quonam pacto mors absorbebit quonam pacto infernus excipietὶ .. modo corruptio , corpus illud quo Vita susce- Assiim. pta est, aggredietur Abhorrent Omnino haec , at- Virg. que aliena sunt a Deifera illa anima & corpore. Ipsius enim aspectum mors quoque ipsa pertimuit. Siquidem ipsius filium adorta, ex his quae pertulit erudita , periculoque secto prudentior reddita
Quid si Ionam triduo post de ventre ceti in resurrectionis Dominicae figuram, saluum Deus eduxit in littus: de leonum lacu incolumem Danielem, de camino ignis ardentis illaesos tres pueros; Cur abnuat in matre propria, quod elegit in veste aliena is Vt nec puerorum Vestimenta, non calore dico sed nec ipso ignis odore tacta suerint 3 e 'Pretiosa quidem vere Sanctorum Domini Dei virtutum mors est: At pretiosior Matris Dei ex hac vita migratio. ,, Si iustum stipendium peccati mors est, & mortis stimulus peccatum, quae non in poenam peccati, sed in conformitatem filij mortem inpotestate habentis mori debuit, imaginem quoque portans coelestis debuit ad vitam subito susci tari, & socia passionis, consors fieri resurrectionis,& configurata & complantata similitudini mortis eius, eius pariter corporis configurari claritati. Hinc Damascenus: G Mors quidem, inquit, peccatorum pessima: at de ea in qua peccatum mortis stimulus extinctum est, quid tandem dicemus, nisi mortem ipsi ad aeternam ac praestantiorem vitam transitum praebuisse ξ ,, Tandem si re honor Regis
indicium diligit, is qui matrem prae omnibus gratiasmilem sibi facere sapientissime iudicauit, eam quoque in morte & resurrectione sibi formaret
478쪽
aequum iΗdicauit aequalem. Ex quibus omnibus Constat quam vere ex parte ipsius Christi, bonum non si1erit ipsum esse in Paradiso solitarium,sed debuisse secum assumere matrem simile sui adiut
Iam quomodo ex parte ipsius Virginis non sit bonum gloriam eius sanctissimi Corporis ad communem usque omnium resurrectionem disserri, multiplici ratione probemus. Ac primo quidem, Cum certum sit testante Apostolo, omnia quae Dei sunt, ordinata esse, si quod diuinum opus ac deificum est , certe ipsa est beatificatio Sanctorum , & mirifica corporum electorum clarificatio, atque in statum immortalem immutatio. Cuius ordinis exprecsam idem Apostolus noluit praeterire mentionem, cum ad Corinthios scriberet: Sicut in Adam omnes dioriuntur, ita & in Christo omnes vivificabuntur. Fnusquisque autem in suo ordine, primi
tiae Chrsus: deinde ij qui sui e Christi, qui in ad
uentu crediderunt. is Augustinus Christum
si hester dixit initium Resurrectionis, quod pri
mus surrexerit in vitam immortalem. Propter. hoc, inquit, exemplum futurae nostrae resurrectio
nis in corpore, quod praecessit in Domino, dicit Apostolus, initium Christus, deinde qui sunt Chri- sti. De corporis enim resurrectione illo loco agebatur: propter quod etiam dicitur, transfigurabit Corpus numilitatis nostrae, conforme corpori gloriae suae. M Et Doctor Angelicus: ra Resurrectionis, inquit , Christi habitudo ita se habet ad reserrectionem aliorum, sicut primitiae fructuum ad sequentes fructus, qui excedunt alios fluctus tempore, dc melioritate, seu dignitate. Et ideo dicit, quod re- serrexit, non sicut alij, sed primitiae, id est primorempore & dignitate. Primogenitus mortuorum.
479쪽
primitiae dico dormientium, id est, mortuorum qui in spe resurrectionis quiescunt ,&c. ra Et rur-Him ibidem fusius totum locum explanat: M Sicut in Adam omnes moriuntur. Non dicit, inquit, per Euam, quod videtur contra illud Ecclesiastici. per illam omnes morimur. Dicendum quod hoc est, Ecesi. per illam Euam, scilicet suggerentem : sed per A. 3 dam sicut causantem. Nam si solum Eua pec- Castat , peccatum originale non fuisset traductum in posteros. Vivificabuntur autem in Christo omnes scilicet bolai & mali , vita naturae . sed Vita gratiae non nisi boni. Sed tamen Apostolus loquitur hic de Resurrectione ad vitam naturae, ad quam omnes vivificabuntur. Sicut enim Pater ha--,
bet vitam in semetipso, ita δc Filio dedit vitam habere, id est vivificandi virtutem. Omnes qui in monumentis sunt, tam boni quam mali) audient vocem Filii Dei, &c. Insinuat ipsum ordinem, deinde manifestat quod dixerat ibi, Primitiae Christus, &c. quia differentia erit inter caput Sc meminbra : & disserentiaerit quantum ad bonos & malos- Et ideo dicit quod vuusquisque resurget in suo ordine , scilicet dignitatis. enim a Deo sunt, Or- Romedinata sunt. Sed hunc ordinem consequenter ma- I .Inifestat, quia primitiae Christus: quia ipse est prior tempore ,& dignitate; quia plus de gloria habet.
Vidimus enim eum quasi Unigenitum. Deinde re- Io.1.1 . surgent omnes qui sunt Christi, posteriores tempore & dignitate. Qui autem sint Christi exponit dicens ; qui crediderunt per fidem, per dilectionem operantem. ii Similiter & Cyprianus: GResurrectionis, inquit, huius , cuius sunt in Christo Cyν primitiae, incomparabilis est dignitas, quam nec tract.de sequitur corruptela, nec dissoluit antiquitas, nec aliqua mutabilitas labefactat. is Iam vero si ordi-
480쪽
nein temporis decuit obseruari in matre post ἄ-lium , ut in ea quae omnibus proximior est filio, certe si quis mortalium credidit,& credidit fide per dilectionem operante : si quis fuit Christi, Mariai fuit, cui, ut tempus resurrectionis ordine debito, caeteris post Claristum praecurreret, primitiarum dormientium nomine debuit insigniri. Scio Diuum Thomam praecitato loco, in caeteris sanistis ad gloriam resurgentibus , nullum temporis ordinem P. Th. aglaouisse. Sic enim supra: G Sciendum , inquit, bc.3. in quod inter alios cinctos non erit ordo temporis, . -CQx- quia omnes resurgent in ictu oculi: sed bene secunddin disiaitates : quia Martyr resurget ut Martyr, Apostolus ut Apostolus: δc sic de aliis .is Sed vel ex eius ratiocinio liquet, matre ut matre decebat, an-- ticipata corporis gloria, tam temporis quam digni- ratis ordine praecedere debuisse. Hinc iure eam Athanasius vitae immortalis primitias nuncupauit; quo in nomine non erat bonum hominem esse so- Athan. lum. v Nunc inquit, ut Regina assistens a dexser. dς tris fili j ubique regnantis', quasi in Vestitu deaurato ΑΠΠVς incorruptionis & immortalitatis. Circumamicta& variegata, sacris & lemnibus verbis celebraria 4 . tur : Non quidem secundum spiritualem sinplicita tem , aut quasi sine corpore, & carne assistat, sed quod indutast, quantum spectat ad sanctissimam
- eius carnem , incorruptibilitate & immortalitate tvariegata rursiis est, quantum attinet ad ossa serv.ctissima quae eius carnem suffulciunt. Nam ex carne eius & ex ossibus eius velut ex veteri Adamo, nouus iste Adam, ut vicem eius expleret, costam
sibi finxit, nimirum istam incarnation , eamque semel indutam perpetuo gestat. Aςrioinde ista