장음표시 사용
91쪽
tas repellunt. tenuiora liquida arteriis iniecta plerumque recipiunt. Quare haec prima & simplicissima est secretionis machina, ut lumen osculi excretorii solas eas moleculas admittat, quarum diameter maxima diametro luminis minor 1it. Hac sola ratione fit, ut arteria flava sanguine purum liquorem vehere possit, ut ductus uriniser sanguinem excludat, serumque coagulabila. Unica non est, cum grandia animalia similes cum parvis liquores
CCXVII. Ea lex multis modis secreta liquida
variare potest. Nam , tenuissima oscula sola ultimae tenuitatis liquida recipiunt, ut in cerebri vas culis : crassiora aquam, gelatinam, crassissima adipem admittunt. Deinde, si multa secretoria Organa ex ordine ex arteria seeretrice Provenerint, eaque majoribus osculis donata fuerint, ultima, quae ab eadem arteria exeunt, sola tenuissima liquid admittent. Si contra tenuia fuerint, quae prima in ordine ex arteria secretrice ProVenerunt, ultima sola crassa liquida recipient. Objectum est multo minora in Retu. vascula esse, pares humores. Sed quae in Retu adeps, bilis. lympha, urina dicuntur.
ea ab hominis adulti adipe, bile, lympha, & lotio
valde disserunt. CCXVIII. Huc pertinet omnino, quod secretiones quidem pleraeque fiant per vascula ex rubra arteria absque medio oriunda, XLV. Eae crassaliquida, & coagulabilia, &aquea separant, eXem plo adipis, urinae, succi enterici, gastrici. Alia vero secretiones tenuiorum liquorum sunt per vasa ex arteriis non rubris, sed tenerioribus oriundis ;ad quarum adeo ostia non solum non sanguis, sed
neque serum, neque adeps, neque crasta ulla liquida accessum inveniunt. Ita puriora tenuiora secerni necesse est. Exemplum est in oculo.
CCXIX. Nonnihil forte ad secretionem facit
ungulus , quem ramus secretorius cum trunco intercipit. Facile enim est demonstratu, ad angulos
92쪽
rectos, retrogrados, Viscida sola I pigra expelli ,
per vim particularum sortiorum medium canalem. tenentium in angulos Vero semirectias exitura este liquida, quae Velocitatem suum conservant. In Ui- vis enim animalibus Veloeitatem in acutis angulis majorem, in rediis angulis minorem Veraces viri viderunt. Effectum Vero horum angulorum in secretione aliquem este, vel ipsa suadet corporis fabrica , cum alios in aliis partibus ramorum ex truncis angulos, alia retia reperiamus. Arbusculas enim passim reserunt vasa minima, trunculis titrimque
ramos fundentibus, sed variis sub angulis, parvj sin intestinis crassas, majoribus in tenuibus. Asper-gillum in liene reserunt arteriolae rubrae, consertim ex trunculis oriundae , penicillum in intestinis. serpentes in renibus, stellam in hepate. cincinnum in teste, circulum in uvea emetunt. Non frustra vero fabricae hanc diversitatem a CREATORE factam esse, non obscura conjectura est. Nondum tamen neque fida satis diversorum retium historia habetur : neque amnitatem fabricae amnitas in liquore secreto sequi videtur : & sunt venis sua sere samilia retia, ad compendia utique aliqua motus sanguinis tacta, non ad Peretionis diversitates. CCXX. Flexiones canalium minimorum tum arteriosorum, tum eXcretoriorum , motum insigniter retardant, in quibus adeo evidenter impulsionis a corde acceptae pars major in mutanda figura canalis absumitur. Repetita ergo flexio arteriae secretricis viscida colljgit. quibus mora tempus concedit, qUO se attrahant. Reetitudo celeritatem, hinc copiam secretionis, facilitatem, impuritatem praeterea sa-cit. Ut in urina. CCXXI. Densitares arteriarum minimarum A. densitates pariter osculorum secretoriorum diversas este posse, nihil repugnat, & suadet in majoribus ramis certa Observatio. Quo densiora autem erunt Vasa capillaria, eo magis solas validas particulas admittent, tum tenuissimas, ad lavi
93쪽
1eviores, minori impetu motas, ad crassiores cO niuebunt. Irritabilitas fere similia facit. Si enim colum secretorium acriter senserit, repudiabit crassiores humores, transmittet fluidos et pro muco urethrae, serum flavum & tenue dabit, & simile fere pro sebo subeutaneo : augebitur etiam secreti lia quoris copia, ut in lacrymae exemplo. CCXXII. Denique velocitatem insigniter auget. si cor propinquum est : si recta arteria est : si ad angulum exiguum nata : si ductus excretorius ex majori arterioso trunculo, supra finem ortus est :minuit, si arteria secretrix longo ductu capillaris fuit, & a frictione maximam partem sui motus sanguis amisit, si loco a corde remoto, ad magnum angulum nata est. Undecumque demum orta fit diversitas, velocitas major auget copiam secreti l quoris , educit liquida ponderosa , crassiores, impuriores secretiones sacit; fluidos tamen . cum moram demat, qua viscorem contrahant : tarditas attractionem, visciditatem juvat, & sorte purita tem liquidi secreti, quia similla corpuscula sibi vicina opportunius quiete data se attrahunt, in magio canale manent, tenuiora Vero per minores r mos exeunt. Hinc solus nimius cordis impetus omnes secretiones confundit.
CCXXIII. Has conditiones natura varie conjungere , separare, per suos gradus sortiores aut debiliores cuique colo impertire potest, variisque adeo modis secretum humorem temperare. Exempla anatome suppeditat, si colum bilis, seminis, lentorum suecorum, cum colo urinae aut lacrymae comparaveris, qui sunt 'vidi. CCXXIV. Ex his omnibus incipimus intelligere, cum omnino sint in sanguine partieulae aliae lentae, mucosae, aliae coagulabiles, sed fluidae, alia rubrae. crassae. aliae aqueae tenues, aliae adi poste vis. cidae CLXXXVIII. seqq. inter eas particula S, qud cumque densissimae sunt I maximae, ut cruor, eas Lenere axim lanalis, truncumque, hine continuo
94쪽
ductu ex arteria in venam rubram transire XXXIX. CCXXV. Quae pigrae sunt & lentae, & magnae,
ut adeps, eaS decedere eonvenit per ostia ampliora, ex canali rubro lateraliter exeuntia, in ductus breves, cum lentor olei in longioribus stagnaret. Phaenomena secretionis adipis eum hac descriptione consentiunt XIX. Quae molecuta coagulabiles sunt, specifice graviores mere aqueis, & tamen , dum vita Valet, fluidae, eae ex arteriis rubris in arterias non rubras, sed continuas rubris, minoresque transeunt, sive eae in trunci speciem producantur alios daturae ramos, ut arteriae minorum generum XLI. sive abrupto fine exhalent ut vasa
CLXX. CCXXVI. Liquida tenuia & aquea per Vasa quaecumque continua rubris, aut tenuioribus XLIV. exire apparet, dummodo ea minora fuerint, quam, ut crassa liquida recipiant : sive ex lateribus vasorum majorum prodierint, sive amandato per canales majores omni crasth liquido, tenuior canalis trunci loco productus fuerit, exemplo oculi.
His liquidis simplicissima fabrica sussicit, & ipsa directa arteriae secretricis in ductum excretorium continuatio , ut in urinae credibile videtur. Recta ergo hie& simplex, & absque multis flexionibus labrica, &velocitas hactenus satis integra hic locum habent. CCXXVII. Quae aquosa, hinc levia, sed viscidae simul, hine pigra & immobilia, sunt, ea facile per
fistulas appensas rubris Vasis breves, & angustiores, quam pro pinguedjne; exeunt; eoque majori copia in aliqua corporis parte de sanguine decessura esse apparet, quo Veloeitas a corde accepta minor, arteriae flexio crebrior, longitudo .capillaris arteriae major fuerit. CCXXVIII. An sua singula partibus sermenta, pororum figurae, pondera specifica, fit tra, suo hu more ebria, neque alium admissura, nisi suo analogum : quae determinent naturam generandorum
humorum Θ Confideret, qui haec admittit, diver-
95쪽
sitatem sum rhain, quae est in liquido ab eadem parte corporis secreto, pro varietate aetatis, generiῖ vitae &c. Bilis ste tui dulcis generatur, semen tenue absque vermiculjs, lac vel nullum Vel aquosum, Urina aquea mucosa insipida, mucus uteri albissi mus, cutis vasa rubro succo plena sunt, humoraqueus ruber, adeps gelatinosus est. In iisdem organis adulto homini separatur bilis acris, semel1 crassum, lac butyrosum, urina sava, alealescens, tenuis, sanguis menstruus, humor aqueus limpidissimus. In ipso homine, quam diversa Urina aquea,
urina cocta, urina labrilis ponderotior, salibus oleis plena. Affectus animi, qui nihil mutant, nisi
nervorum stricturas, miras secretionum mutationes faciunt, sanguinem per cutis vasa expellunt, bilemque. Adde frequentem secretionum turbati nem, commutationem ex levibus causias, ut Velocitas major alia & alia liquida per idem organum separet : sanguis enim transit fere in omnes vias liquorum omnium, sudoris, lacrymarum, muci narium. muci uterini, laetis, seminis, urinae, adi pis . Llic verum per glandulas semoris secerni vj-1um eae Urina, quae ob Velicisse, Ureteris, renum vitium, non separatur, exhalat in cutem, Ventriculos cerebri, cellulosam totam. Perspirabile Sanctorianum, adeo tenue, frigore ad Vias Urinae, medicamento adhibito, metu, ad intestinorum villos excretorios deponitur. Exhalans illud viscidulum telae cellulosae in eodem organo, alternatim cum
dipe, adeo di Verso, secernitur, resorbetur, XVIII.&e. Salivatio exhalans fluidum Sanctorii, exhalans internum sapplet. Bilis resorpta in oculorum vasa conspicua transit. Apparet, nihil esse in fabrica quacumque cujuscumque Visceris aut glandulae, quod indolem secreti liquidi figat, aut ita determ j-net, quin Veloelias major, minor, strictura ne Vorum mutata alia in integerrimis organis liquida*cerni faciat. Pondera specifica viscerum & colorum neque apud suos autores respondent ponder
96쪽
bus specificis humorum in iis percolatorum : neque
Omnino per vera eXPerimenta innotUerunt.
CCXXIX. Superet t. ut inveniatur, quomodo purae secretiones, in sano homine fiant. Nempe Omnia liquida reeenter secreta, nullo excepto, ne oleo quidem , multum habent admixta: aquae , neque cras flores liquores generari posse Videtur, qui nihil de tenuibus habeant : qui fit adeo, ut e XU-ta nimia aqua semen, bilis. oleum, mueus suum propriam Vilcedinetia, aliusque dotes conseqUantur pCCXXX. Ergo NATUR A glandulas, illiculos, magnos parvosque, fabrefecit pro liquoribus, ex
quibus aquam separari oportebat, ut refrduum VI Rcidius, meracius, fiat. Mucosa leniter aqua & parum hactenus diversu a perspirabili vapore, uut lacryma, deponitur in solliculos narium, asperae arteriae, intestinorurn. Non continuo excernitUr,
quia Ollium exere torium folliculo angustius CXCVI. ductus excretorius nonnunquam longus & gracil s, alias repetito flexus I anfractuosus, aut per duram cellulosam telum transmillus, aut clausus a vi aliqua sphineteris aemula, liquidum retardat, ut Vix exeat, nili aliunde prellium : neque sorte nisi irritatus copia, uerimonia, solliculus peris haltico motu incommodum succum exprimat. Demonstrat matutina emunctio, egestio muci pulmonum , sternutatio post nocturnam stagnationem. Interim Venae I 13 cavitatem solliculi productae, patulae, resorbent de muco tencii partem aqueam , ut magis splD1etur, quo diutius retinetur, quem aqueum eXpPi- init tenuemque, si vis stimuli continuo excernit, poli quam secretus est. Exempla in urethra, in nuribas, in ip tb cerulanne habemus, tum in bile ,
quam hepar aquosam, parum amaram, non valde navam, separat. Eam ergo vessicula retinet, calor fovet humanus, difflatur per venas resorbentes tenuius liquidum per ipsas membranas, reliquum amari Us, magis oleosum, spilsius fit. In semine
idem est naeelianismus id in vesticula seminali con-
97쪽
servatur, ibi spissescit. I in repetita venere fluidum, in castis viscidissimum exit. ubi natura haec receptacula duplicavit, triplicavit in eodem Organo. quoties viscidissimum liquorem quaerebat. In seminis via rete testis, finis epididymidis amplus canalis est. & ampla vesicula, angusta vasa testis, ductus deserens, ductus prostaticus. Hinc nuta quam Verre glandulae, nisi pro liquido viscido 1 cernendo. Et, si viscidus liquor ex arteriis absque solliculo separatus fuerit, semper in folliculo majori stagnat. Semen, bilis, liquor articularis, adeps, exempla praebent. CCXXXI. Potest etiam in receptaculo liquor an fuso novo liquido mutari. Semen spissescit actuso liquido prostatae, chylus attenuatur admixta sali Va pancreatis, sero gustrico, intestinati, alealescit bile assuta : albumen articulare temperatur duplici
pingued j ne CXCV. CCXXXII. Demum id quod resorbetur, potest
suas proprias utilitates animali praestare, quando in sanguinem resumptum est, Ut semen mirum rigorem animali masculo addit. Plerumque etiam acrimonia in humore retento nascitur lixiviose similis, I ad suos fines utilis, in bile, in semine. CCXXXIII. Sed ea summa utilitas est solliculo rum , receptaculorum, ut possit liquor quicumque reservari ad ea tempora, quibus solis Vitae humanae servit, & major ejus copia colligi, quae suis usibus certo tempore sussciat. Bilis ad digestionis
tempora, semen ad legitimam venerem conservatur, mucus narium noctu congeri ur, ut aeris perflantis vim interdiu temperet.
CCXXXIV. Hinc uti NATURA machinas secit, quae liquidum in folliculis magnis vel parvis morentur, ita fecit alias. quae suo tempore ejiciant. Μusculos proprios dedit glandulis nonnullis, maxime brutorum testibus, vesicae urinariae, Vesic Ulaesellis, intestinorum. ventriculi. vel vicinos adjecit musculos, qui liquorem promoVeant, ut bi-
98쪽
Venter, masse ter, musculi abdominis . septum trans versum. Vel. irritabile genus nervosum adjunxit
quod, stimulo inestabili in aetjonem excitum , vias clausas aperiat laeti, semini, lacrymae, aut ab acri tactum, uti dictum, celerius liquorem destillet, quo bilis, liquor ventriculi, intestinorum, sebumque pertinet.
RESPIRATIO. CCXXXV. Saccos pleurae LXXVII. LXXVIII.
replent Pulmones. Hoc nomine veniunt Viscera duo, dextrum sinistrumque, figura ea quae sacco rum est, inferne nempe ta basi, superne obtuso
ad primam costam cono terminata. Facies anterior Plana, exterior conVeXa, postrema rotundior, media sive interna plana, posterius cava est, in sinistro potis limum, ut cor recipiat. Major eli pulmo dexter : itemque frequentius in tres lobos semisectus, sinister rarius. Liberi ex magnis vasis suspenduntur, nisi ligamentum velis, quod membranae e Xterna pleurae, ad pulmonem abscedens, ad septit ansversi sedem emcit. Inter pulmonem & pleuram Vapor aquostis, coagulabilis reperitur. Ut in peri- cardio LXXXII. qui ex pulmonis & ex pleurae superficie sudat, in faetu perpetuus, nec raru S in adulto. Is in hydropem augetur, aut in sebi speciem spissescit : aut demum in fibras pulmonem
CCXXXVI. Pulmoni membrana externa simple X, tenuior, etsi pleurae continua, ex adhaesione magnorum Vasorum cordis undique super pulmonem spargitur, integra tamen flatum, facile , etiam se irata a pulmone sustinens. Eaciem tegit, ponti Sinstar, in ervalla lobulorum. Cum pulmone cellato a tela conjungitur.
99쪽
CCXXXVII. Fabrica pulmonis fit ex lobis, per media intervalla divisis, in quibus laxiorcellulosa
tela est; divisione prima in duos majores mediumque minorem iobum, cohaerentes tamen, inde longa serie in minores minimosque, semper cellulosa tela undique comprehensos : donec lobuli resolvantur in cellulas membraneas exiguas, aere in adulto homine plenas, Variae figurae, quae inter se undique communicant. Neque adeo unico orificio ampulla ovalis musculoso textu cincta , pulmonis est elementum , quae ex aspera arteria aerem recipiat, sed exhalantem ex ejus arteriae minimis ramulis aerem ita admittit, ut in irregularia spatiola estvsus, a qualibet pulmonis particula in omnes, libere meet, remeetque. Id flatus demonstrat, qui in quemVis, etiam minimum, lubulum impulsus per suum asperae arteriae ramum, in omnes transit. Neque in homine &. in animalibus minoribus intervallorum cellulosa fabrica seclusa est a pulmonalibus vesiculis, neque lobis peculiaris membrana circumdatur : in maximis utique aeris inter Vesiculas& cellulosa illa spatia lobulis circumdata nullum
CCXXXVIII. Aerem in eas vesiculas adducit
arteria aspera. a larynge oritur, alibi dicendo, eXque eo aerem unice habet. Pars prima unica,
simplex, cui sinisterior oesophagus subjectus est,
fulta latis planisque colli Vertebris, partim carnea est, partim cartilaginea. Nempe intra cellulosam telam, quae asperam circumligat, sequitur canalis, alterne ex circellis factus cartilagineis, carneisque. Illi tenues, elastici, anterius planiusculi 32 crassiores, extremitatibus suis posterioribus tenuioribus conjunguntur & circulum perficiunt, adhaerentibus utrique libero fini fibris muscularibus, transversis, valentibus. Inseriores circelli minores sunt, supremus sepe appendjce auctus, proximus denique divisioni perpendicularis.
100쪽
alterne posti, fiunt fibris musciosis rubris. Earum alite transverse annuloriam fines liberos conjungunt aliae ab annulo superiori ad inferiorem quemque descendunt. Aliae Vero fibrae musculares ab ipsa deorsum cricol dea cartilagine descendentes, & infra divisionem bronchiorum deductae, in pulmone eVanescunt. a ransversae arctant arteriam, longae breviorem reddunt. In pulmone, inter imperfectos annulos, aliquid etiam musculosii reperitur , minus
CCXL. In cellulo sta tunica, quae musculari circumponitur, sed maxime posterius in intercapedine cartilaginum CCXXXVII. sedent innumerabi-Jes glandulae simplices, quae perexiguo ductu, PO-ri simili, aperto in cavitatem asperae arteriae, mu- cum in eam cavitatem deponunt, pellucidum, aquOsum , in lemas non coagulabilem, lenissmum. cujus summa est utilitas in membrana sensilissima defendenda ab aere impuro, pleno corpusculis ta chanice molestis, & chemice acribus. Conglobatae glandulae asperam arteriam ejusque bronchos, Plurimae circumstant. sed eae lymphatici generis sunt;
etsi earum niger humor non rarissime in asperam arteriam penetrat. Denique internum asperae arteriae tubum perficit membrana, epidermide tecta, cuti & oris membranae continua, te Vis, PulpOsa, valde irritabilis. Eam, qua musculos e tunicae re pondet, cellulosa tela ambit. CCXLI. Vasa hujus partis integrae asperae arteriae sunt, in collo a thyreoideis inferioribus, in thorace ab aliis etiam ramulis subclaviorum truncorum , aUt mammariorum, I bronchialium proprie dictorum. Nervi a recurrente, ab intercostali, copiosi. CCXLII. Ad supremum thoracem aspera arteria inter laminas posterioris mediastini recipitur, inque tertia vertebra, aut paulo superius in duos truncos miles ramos dividitur, perinde impersectis cartilaginibus factos, glandulis similibus instructos, quo-