장음표시 사용
81쪽
PRO A CAECINA ORATIO 14 20. 33nverterit, se tutem habere argentarii tabulas, in quibus sibi expensa pecunia lata sit accepta tuo relata quasi clatitur seri oportuerit cum omnia ita saeta SSent, Uem ad modum nos defendimus, Caesennia fundum possedit locavitque neque ita multo post A. Caecinae nupsit ut in pauca conferam, testamento faeto mulier moritur; faeit heredem ex deunce et semuncia Caecinam, ex duabus 80xtulis M. Fuluinium libortum superioris viri, Aebutio Sextulam aspergit hane sextulam illa mercedem isti esse voluit adsiduitatis et molestiae, Si quam ceperat; Ste
siarum putat iam principio USuS Si dicere non OSSO si heredem esse Caesenniae ne inam, quod is deteriore iure esset quam ceteri cives propter incommodum Volaterranorum calamitatemque civilem linquo homo timidus imperitusque, qui neque animi neque consilii satis hab0ret, non putaVit SSe tanti hereditatem, ut de civitato in dubium Veniret concessit, credo, Aebutio, quantum Vellet de Caesennia bonis ut haberet immo, ut vir forti ac sapiunt dignum fuit, ita calumniam stultitiamque eius
obtrivit ne contudit in possessione bonorum cum SSet 19 et cum iste sextulam suam nimium Xuo geraret, nomine
horodis arbitrum familia herois unda postulavit itaque illis paucis diebus, postea quam videt nihil se ab A. Caecina posse litium terrore abradoro, homini Romae in foro denuntiat fundum illum, de quo ante dixi, cuius istum emptorem demonstravi fuisse mandatu Cuesenniae, SUUme88 seseque sibi emisse quid ais istius illo fundus est, quem Sine ulla controversia quadriennium, hoc est ex quo tempore fundus veniit, quoad vixit possedit Caesennia 3 usus enim' inquit eius fundi et fructus testamento viri fuerat Caesennino. cum hoc noVae siti genu 20 tam malitioso intenderet, laeuit Caecinae do amicorum sententia constituere, quo di in rem praesentem Veniretur et do fundo Caecina moribus deduceretur. Conloquuntur dies X utriusque commodo sumitur. Caecina cuni anileis ad diem venit in castellum Axiam, a quo loco fundia is, de quo agitur, non longe abest ibi certior sita pluribus hominus permultos, liberos atque SerVOS, COO-gisse et armasse Aebutium. cum id partim mirarentur,
82쪽
Dartim non crederent, ecce ipse Aebutius in castellum venit denuntiat Caecinae se armatos habere abiturum eum non SSe, Si necessisset. Caecinae placuit et amicis, quoad videretur salvo capite fieri posse, experiri tamen. 21 de castello descendunt in fundum proficiscuntur videtur
temere CommiSSum, Verum, Ut opinor, hoc fuit causae: tam temere istum re commissurum quam Verbi minita
batur nemo putavit atque iste ad uitiis introitus, quaudiri poterat non modo in eum fundum, de quo erat controversia, sed etiam in illum proximum, de quo nihil ambigebatur, armatos homine Optionit itaque primo cum in antiquum fundum ingredi vellet, quod ea proxime ae-22 cedi poterat, frequentes armati obstiterunt; quo loco depulsus Caecina tamen qua potuit ad eum fundum pro-
feetus est, in quo ex conventu vim fieri oportebat eius nutem fundi extremam partem oleae directo ordine definiunt ad eas cum accederetur, iste cum omnibus copiis praesto fuit servumque suum nomine Antiochum ad so Oeavit et Clara Oee ei imperavit, ut eum, qui illum Olearum ordinem intrasset, Occideret homo mea sententia
prudentissimus Caecina tamen in hac re plus mihi animi
quam consilii videtur habuisse; nam eum et armatorum multitudinem videret et eam vocem Aebutii, quam CommemoraVi, nudiSSet, tamen accessit propius et iam ingrediens intra finem eius loci, quem oleae terminabant, impetum armati Antiochi ceterorumque tela atque incursum refugit; eodem tempore Se in fugam conferunt una amici advocatique eius metu perterriti, quem ad modum 2 illorum testem dicere audistis his rebus ita gehtis P. Dolabella praetor interdixit, ut est consuetudo, DE VI HOMINIBUS ARMAUS Sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret restituisse se dixit Sponsio acta est: hac de sponsione vobis iudicandum St. Maxime fuit optandum Caecinae, reCuperatoreS, Ut controversiae illi haberet, Secundo loco ut ne eum tam improbo homine, tertio ut cum tam stulto haberet; etenim non minus nos stultitia istius sublevat quum nodi improbitas improbus fuit, quod homines coegit, B RVit, coactis armatisque vim fecit laesit in eo Caecinam; Sublevat ibidem nam in eas ipsas res, qua improbissime
83쪽
secit, testimonia sumpsit et eis in causa testimoniis utitur. itaque mihi certum est, recuperatores, ante quam nil meam 4 defensionem meosque testis venio, illius uti confessione et testimoniis quid confitetur atque ita libenter confitetur, ut non solum fateri, sed etiam prostori videatur, recuperatores convocavi homine S, COOgi, armavi terrore mortis ac periculo capitis ne accederes obstiti ferro, inquit ferro' - et hoc diei in iudiei te reieci atque proterrui. quid testes quid aiunt P. Vetilius, propinquus Aebutii, se Aebutio cum armatis servis eniSSe advocatum quid praeterea fuisse compliud armatos quid
aliud minatum esse Aebutium Caecinae quid ego de hoc teste dicam nisi hoc recuperatores, ut ne idcirco minus ei credatis, quod homo minus idoneus habetur, sed
ideo credatis, quod ex illa parte id dicit, quod illi causae
maxime est alienum A. Terentius, alter testis, non modo 25
Aebutium, sed etiam se pessimi facinoris arguit in Aebutium hoc dicit, armatos homines fuisse de Se autem hoc praedicat, Antiocho Aebutii servo se imperasse, Ut in Caecinam advenientem cum ferro invaderet quid loquar amplius de hoc homine in quem ego hoc dicere,
cum rogare a Caecina, numquam Ohii, ne urguere illaim
re capitalis viderer, de eo dubito nunc quo modo aut O-quar aut taceam, eum ipse hoc de se iuratus praedicet. deinde L. Caelius non solum Aebutium cum armatis dixit 20 fuisse compluribus, verum etiam cum advocati perpaUeiSe Venisse Caecinam de hoc ego testu detraham cui 10 aeque ac meo est ut credatis postulo. . Memmius Sectatu e St, qui Suum non parvum beneficium commemoravit in amicos Caecinae, quibus sese viam per fratris sui fundum dedisse dixit qua effugere poSSent, Cum 8Sent Omnes metu perterriti huic ego testi gratias agam, quod et in re misericordem se praebuerit et in testimonio religiosum A. Atilius et ius filius L. Atilius et armatos 27 ibi fuisse et se suos servos adduxisse dixerunt etiam hoc amplius cum Aebutius Caecinae malum minaretur, hoc est mortem minaretur, ibi tum Caecinam postultasse, ut
m0ribus deductio fieret hoc idem P. Rutilius dixit et olibotitius dixit, ut aliquo in iudicio eius testimonio creditum putaretur duo praeterea testes nihil de vi, sed do
84쪽
re ipsa at ille emptione functi dixerunt P. Caesennius,
auctor fundi, non tana uetoritate graVi quam Corpore, et argentarius Sex. Clodius, cui cognomen Si Phormio, nee minus niger nec minus confidens quam ille Terentianus
ost Phormio , nihil de vi dixerunt, nihil praetoren quod
28 ad vestrum iudicium pertineret decimo vero loco testis exspectatus et ad extremum reservatu diXit Senator populi Romani, splendor ordinis, decus atque ornamentum iudieiorum, exemphii antiquae religionis, Fideculanius Fulcula qui iuncita vehemens acerque eniSSet, Ut non Diodo nostinam periurio suo laederet, sed etiam milia videretur irasci, ita eum hi uidum mollemque reddidi, ut non auderet, sicut meministis, iterum dicere, quot milia fundus suus abesset ab urbe; nam cum dixisset minus
rant enim omnes quantum in Albiano iudicio accepisset. 29 in eum quid dicam, nisi id quod negare non possit 3
venisse in consilium publieae quaestionis, cum eiu Consilii iudex non esset, et in eo consilio, Cum CRUS am non
audisset et potestas esset ampliandi, dixisse sibi liquere; cum de incognita re iudieare volitisset, maluisse Condemnare quam absolvere eum, Si tino minu damnarent, Condemnari reus non posset, non ad O OSCendam ausam, sed ad Xplendam damnationem prae8to fuisse. utrum gravius aliquid in quempiam diei potest, quam ad hominem condeumandum, quem numquam Vidisset neque audisset, adductum esse pretio an certius quicquam obici potest, quam quod is, cui obicitur, ne nutu quidem 30 infirmare conatur verum tamen is testis, ut facile intellegereti eum non adfuisse animo, cum causa ab illis ageretur testesque dicerent, sed tantisper de aliquo reo
cogitaSSe, Cum Omne ante eum diXissent testes armatos
cum Aebutio fuisse compluris, solus dixit non fuisse. visus est mihi primo veterator intellegere praeclare quid CauSa postularet et tantum modo errare, quod Omni8 testis infirmaret, qui ante eum dixissent, cum Subito, ecce idem qui solet, duos solos servos armatos fuisse dixit. 11 quid huic tu homini facias nonne concedas interdUm, ut EXCUSatione Summae stultitiae summa improbitatis odium . deprecetur 3 utrum, recuperatores, hi testibUS non re-
85쪽
PRO . CAECIN ORATIO 28 34. 37didistis, cum qiiod liqueret non habuistis ni controversia
non erat quin erunt dicerent an in coacta multitudine, in armis, in telis, in praesenti metu morti per8picuoque
periculo caedis dubium vobis fuit inesse vis aliqua vide retur necne quibus igitur in rebus vis intellegi potest, si in his non intellegetur ni vero illi defensi vobis praeclara visa est: non dei uel, sed obstiti non enim te sum passus in fundum ingredi, sed armato homine opposui, ut intellegeres, si in fundo pedem posuisses, statin tibi osse pereundum γ' quid ais is, qui armis proterritus fugat US, UISUS St, non id otii esse deiectus posterius ad verbo videbimus nunc rem ipsam ponamus, quam illi
non negant, et tu rei tu actionemque quaeram US. Est haec ros posita, quae ab adversario non negatur: Caecinam, eum ad constitutam diem tempusque Venis Set,
ut vis no deducti moribus fieret, pulsum prohibitumque osse vi conetis hominibus et armatis cum Oe eon Stet,ogo homo imperitus iuris, ignarus negotiorum ae litium, hunc ut ni habere actionem, ut per interdictum meum iu teneam atque iniuriam tuam persequar fae in hoc errare me ne ullo modo posse per hoc interdictum id adsequi, quod velim te uti in lino re magistro volo;
quaero sitne aliqua huius rei uetio an nulla convocari δhomine propter posses Sionis controversiam non oportet, armari multitudinem iuris retinendi causa non OnVenit, nec iuri quicquam tam inimicunt quam vis ne aequitati quicquam tam infestum est quum convocati homine et armati quod cum ita sit rusque eius modi sit, ut in primis 2 a magistratibus animadvertenda videatur, iterum quaero Sitne eius rei aliqua actio uri nulla nullam esse diues 3 audire cupio qui in pnee et otio, cum manum fecerit, copias pararit, multitudinem hominum coegerit, armarit, instruxerit, homines inermos, qui ad constitutum X-poriundi iuris gratia venissent, armis, ViriS, terrore Oriculoque morti reppulerit, fugavit, averterit, hoc dicat: feci quidem quae dicis omnia, et ea sunt et turbulenta δὲ et temeraria et perieulosa quid ergo est impune feci; nam quod agas mecum o iure civili ac praetorio non habes. itane ero, recuperatores hoe Vos audietis, et
apud vos dici patiemini saepius cum maiores nostri tanta
86쪽
diligontia prudentiaque suerint, ut Omnia Omnium non
modo tantarum rerum, sed etiam tenui Ssimarum iura statuerint persecutique sint, ' hoc genus unum Vel maximum Praetermitterent, ut, si qui me exire domo mea coegisseturmis, taberem actionem, si qui introire prohibuisset, non haberem nondum de Caecinae causa disputo, Ondum de iure possessionis nostrae loquor; tantum de tua a defensione C. Piso, quaero cum ita diei et ita constituis, si Caecina, cum in fundo esset, inde deiectus esset, tum per hoc interdictum eum restitui oportuisse nune vero nullo modo deiectum esse inde, ubi non fuerit hoc interdicto nihil nos adsecutos esse, quaero, Si te hodie domum tuam redeuntem conet homines et armati non modo limine tectoque aediunt tuarum, sed primo aditu vestibuloque prohibuerint, quid acturus sis monet amicus meus te L. Calpurnius, ut idem dicas, quod ipse antea dixit, iniuriarum quid id ad causam possessionis 3 quid ad restituendum eum, quem oportet restitui quid denique ad ius civile nil ad atrocis rei notionem atquennimadversionem ages iniuriarum plus tibi ego largiar:
non olim egeriti Verum etiam Condemnaris licet numquid magis possidebis aetio enim iniuriarum non ius pos Se 8Sioni adsequitur, sed dolorem imminutae libertatis: iudici poenaque mitigat praetor interea, Piso, tanta de re tacebit quem nil modum te restituat in nodis tuas non hab0bit qui dies totos ut vim fieri votui aut restitui factam iubet, qui de fossis, de cloacis, de minimis aquarum itinerumque controversiis interdicit, is repente Obmutescet in atrocissima re quid faciat non habebit 3 o C. Pisoni domo tectisque suis prohibito, prohibito, inquam, per homine coaetos et armatos, praetor quem admodum more et exemplo opitulari possit non habebit 3 quid enim dicet aut quid tu tam insigni accepta iniuria postulabis fundo vi prohibitus 3 sic nemo umquam interdixit novum est, non die inusitatum, Verum omnino
inauditum. unde deiectus 3 quid proficies, cum illi hoc
respondebunt tibi, quod tu nunc mihi armatos se tibi obstitisse, ne in aedis accederes; deici porro nullo modo a Potuisse qui non accesserit 3 deicio ego,' inquis siqui meorum deicitur omnino. inui bene agis; a Verbis
87쪽
PRO A CAECINA ORATIO 35 40. 39onim recedis et aequitate uteris; nam verba quidem ipsas sequi volumus, quo modo tu deiceris, cum SerVus tuus deicitur verum ita est, ut dicis te deiectum debeo intellegere, etiam si tactus non fueris nonne nge nune, si ne tuorum quidem quisquam loco motus erit atque omnes in aedibus adservati ne retenti, tu solus prohibitus et a tuis nodibus vi atque armis proterritus, utrum innenetionem habebis, qua OS Si SumVS, an tiam Unmpiam an omnino nullam nullam esse actionem dicero inro tum insigni tamque atroci neque prudentiae neque auctoritatis tune est alia si quae forte est quae nos fugerit, dic qua sit cupio discere haec si est, qua nos usi 8sumus, te iudice Vineamu necesse St. non enim Vereor
ne hoc diens, in eadem causa codem interdicto te oportere
restitui Caecinam non oportere etenim cui non perspicuum est ad inesertum revocari bona, fortunaS, POSSCSSione omnium, si ulla ex parte sententia huius interdicti deminuta aut infirmata sit si auctoritate virorum talium vis armatorum hominum in iudicio approbata videntur, in quo iudiei non de armis dubitatum, sed de verbis quaesitum esse dicatur is ne apud vos obtinebit causam suam, qui se ita defenderit: reieci ego te armatis hominibus, non deieci, ut tantum sustinus non in equitatu defensionis, sed in una littera hiluisse videatur huiusce si ei vos statueti nullam esse actionem, nullum experiundi ius constitutum, qui obstiterit armatis hominibus, qui multitudine coneta non introitu, sed omnino ditu quem-
pinna prohibuerit quid ergo hoc quam habet vim, ut 14
distare aliquid aut ex aliqua parto differre videatur, utrum pedem cum intulero atque in possessione Vestigium feeero, tum expellii a deiciar, ni endum vi et isdem armis mihi
ante occurratur, ne non modo intrare, Verum RSPicere aut
aspirare possim quid hoc ab illo differt, ut ille cogaturre Stituere, qui ingressum expulerit, ille, qui ingredientum reppulerit, non cogatur Videte, per deos immortalis io quod ius nobis, quam condicionem vobismet ipsis, quam denique civitati legem constituero volitis huiusce generis una est actio per hoc interdictum, quo OS US SUIDUS, constituta ea si nihil valet aut si ad hanc rem non pertinet, quid neglegentius aut quid stultius maioribus nostris
88쪽
40 M. TULLI CICERONIS dici potest, qui ut tantae rei praetermiserint notionem
aut eam Onstituerint, quae nequaquam Sati Verbis nu-sam et rationem iuris amplecteretur hoc est perieulosum, dissolvi hoc interdictum os captiosum omnibus
rem ullam constitui eius modi, quae cum armis e Sta Sit, rescindi iure non possit, verum tamen illiti est turpissimum, tantae trahitine prudentissimos tomine condemnari, ut vos iudicetis huius rei ius atque actionum in mentem maioribus nostri non eni882.4 Queramur' inquit Euset tam on lio interdicto Aebutius non tenetur.' quid in quod vis nocina saeta non est.' diei in hac causa potest, ubi arma fuerint, ubi coacta hominum multitudo, ubi instructi et cortis odiscum ferro homines conto stati, ubi minae, pericula terrore S- quo mortis, ibi vim non fuisse nemo' inquit occisus est nequo sauciatus. quid ais cum de possessionis controversia et do privatorum hominum contentione iuris loquemur, tu vim negabis saetam, si caedes et occisio facta non erit ego exercitus a Ximos saepe pulso et fugatos esse die terrore ipso impetuque hostium sine cuiusquaml: non modo morte, Verum etiam Volnere etenim, eQUPO-r: toros, non ea Sola Vi e St, quae ad corpus nostrum itamque pervenit, Sed etiam multo maior ea, quae periculo mortis iniecto formidine animum perterritum loco saepe et certo de statu demovet itaque saucii saepe ho-Diine eum corpore debili intitur, animo tamen non cedunt neque eum relinquunt Oeum, quem statuerunt defendere; at alii polluntur integri, ut non dubium sit quin maior adhibita vis o sit, cuius animus sit porterritus, quam illi,4 Cuius Orpus Ohaeratum sit quod si vi pulsos dicimus exercitu e S Se eos, qui metu ne tenui saepe suspitione periculi fugerunt, et si non solum impulsu Seutorum neque conflictu corporum neque otii comminu ne ille Oniectione telorum, sed saepe clamor ipso militum aut in- Structione spectuque ignorum magna copia pulSaSe88 et Vidimus et audivimus, quae vis in bello appellatur, ea in otio non appellabitur et quod vehemens in re
militari putatur, id levo in iuro civili iudicabitur et quod
CXercitu armatos movet, id advocationem togatorum non
Videbitur movisse et volnus corporis magi istam im
89쪽
quam terror animi de elarabit et saliciati quaeretur, Clim fugam ne tam esse constabit tuus enim testis hoc dixit, 41 motu perterritis nostris advocatis locum se qua effugerent demonstrasse qui non modo ut fugerent, sed etiam ipsius fugae tutam iam quaesiverunt, his vis adhibita non videbitur quid igitur fugiebant propter metum. Uid metuebant vim videlicet potestis igitur principia negare,
cum extrema conceditis fugisse perterritos confitemini; causam fuga diuitis eandem quam Omnes intellegimus, arma, multitudinem liominum, ineurSionem atque impo- tum armatorum haec ubi Oneeduntur ossu facta, ibi vis sauia negabitur a vero hoc quidem iam vetus os et . maiorum Xemplo multis in rebus usitatum, cum ad vim snotundam veniretur, Si quo armatos quamvis procul conspoxissent, ut statim testistenti discederent, eum optimo
sponsionem facere OSSent, NI ADVERSUS DICTUM PRAETORIS 3 1 FACTA ESSET. itane ero Seire QSSe armato Satis est,
ut vim faetam probes in manu eoruni incidere non est satis aspectus armatorum ad Vim probandam valebit;
incursus et impetus non valebit qui abi orit, fuditius sibi vim factam probabit quam qui offugerit at go hoc dico: fisi ut primo in castello Caecinae dixit Aebutius se homines OOgisse et armasse neque eum, Si illo accessis sol, abiturum, statim Caecina discessisset, dubitare vos non debuisso quin Caecinae facta vis esset; si vero Simul ac procul conspeXit armatos, recessisset, eo minus dubita rotis omnis enim vis est, quae oriculo aut de redere nos alicunde cogit aut prohibet accedere quod si aliter statuetis, Videte ne hoc vos statuatis, qui vivus discesserit, ei vim non esse factam ne hoc orianibus in possessionum controversiis praescribatis, ut confligendum sibi et armis decertandum putent; ne quom ad modum in bello oonnignavis ab imperatoribus constituitur, si in iudiciis de terior causa Sit eorum, qui fugerint, quam iii ad X tremum Sque contenderint cum do iuro et logitimis homi 47num controversiis loquimur et in his rebus vim nominamus, portenuis vis intellegi debet vidi armatos, quamVi paucos: magna vis si de eos si unius hominis toto proterritus deiectus detrususque Sum hoc Si ita Statuetis, non modo non erit cur depugnare quiSquam O Sthne POSSCS-
90쪽
sionis causa volit, sed ne illud quidem, cur repugnare;
Sin autem Vim sine caede, sine Volneratione, Sine Sanguine nullani intellegetis, statuetis ii omines possessioni cupidiores quam vitae es Se Portere.
. AH Vero, de Vi te ipsum iubebo iudidem, Adbuti;
responde, si tibi videtur in fundum Caecina utrum tandem noluit an non potuit necedere cum te obstitisse treppulisse dicis, certe hunc voluisse concedis potes igitur dicor non ei vim fuisse impedimento, Qui, cum Uperet coquo consilio venisset, per homines coactos licitum non sit accedere si enim id, quod maxime voluit, nullo modo potuit, vi prosecto quaedam obstiterit necesse est, aut tu dic quam ob rem, cum vellet necedere, non ne QSSerit. 49 iam vim saet:un negare non potes deiectus quem ad modum sit, qui non accessorit, id quaeritur domoveri enim
et depolli de loco necesse est eum, qui doletntur; id autona accidere ei qui potest, qui omnino in eo loco, unde se deiectum esse dieit, numquam fuit quid si uis solet ex eo loco metu permotu fugisset, Cum armato Vidisset, diceresne esse deiectum opinor. in tu, qui tam diligenter et tam callido orbis contro1 Orsin8, non nequitate diiudicas, et iura non utilitate communi, sed litteris exprimis, poterisne dicere deiectum esse eum, qui tactus non erit quid detrusum dicesne nam e Verbo antea praetores in hoc interdicto uti solebunt quidnis potestne detrudi quisquam, qui non attingitur nonne, si Verbum sequi volumus, hoc intellegamus neceSSe St, eum detrudi, cui manus adserantur necesse est, inquam, Si ad Verbum rem Volumus adiungere, neminem statui detrusum, qui non adhibita vi manu demotus et actu prae-5 ceps intellegatur deiectus vero qui pote 8 e88 qui8quam, nisi in inferiorem locum de superiore motus potest pulsus, fugatus, eiectus denique illud vero nullo modo pote St. deiectus esse quisquam non modo qui tactus non it, Sed ne in aequo quidem et plano loco quid ergo hoc interdi tum putamus eorum 8S CRUS a Om- P08itum, qui se praeeipitatos ex locis superioribus dicerent eo enim vere possumus dicere esse deiectos i an eum Voluntas et consilium et sententia interdicti in tellegatur, impudentiam summum aut stultitiam Singula-