장음표시 사용
511쪽
nere ac demoliti. Historia re felicitate participat nobis,& citra ullum nocumen tum prodest homini,& ueritate ipsam uelis equita quod aiunt intc rima pro sequitur. Quapropter ut in pauca conseram,uere hoc mihi uideor esse dicturus, nullius aut facultatis aut disciplinae tantam utilitate,quanta historie existere. nam cium perpetua stigmata inurat improbis, cum sempiterna gloria alliciat bonos,illos a malis artibus metu dedecoris absterreat,hos ad prsclara facinora spe laudis adhortetur,magna merito ex parte praestantis Isma quel excellentiu uirora opora, dicta factaq; ipsi accepta reserentur historis . Sed quoniam de ea uniuersa satis ni fallor pro tempore locuti stimus, pauca etiam de illustri u uitarii si riptor usPersequamur,qui mihi quide tanto eos antecellere uidentur, qui multilaria illam Iiominii locori temporuml diuersora, quasi sylvam in media reponsit, quanto
α diligetius singula qusin exprimere,&racilius imitari, atq; essangere, Φ uniuer si quis possit. itaq; nunt ego, aut Plutarchii minus hominibus cst Herodotu,aut Suetoniu,Φ Sallustia fitear cotuliste.Vt em Sertorianus robustii simus miles to e in semel equi caudam manu coprehensam auellere n5 potuit, quam deinde tamen lixa imbecillus, setas scilicet ipsas singulatim carpens, paulo negotio depilaint: ita imitari congesta in una uatia exempla dissicile sit omnibus: separata aut atque digesta facile cuiuis liceat. Autoris praeterea mens cogitata illa sua rectius quasi sagittas collineabit,st sensum totu, atm animii unu ad argumentu alip peris 'nam,unam' quasi ad metam direxerit, ct si eo de tempore diuersas in parteis cir cum egerit. Nem aut e maior continentibus illis scriptis uoluptas inest,cum nihil aeque historiae lectore assiciat,Φ uarietas ipsa rerit,in qua ancipites insnt hominu calcis,inexpectatii euetus: ita* etiam quoquo modo scripta ut Plinius inquit delectati quod sunt natura homines curiosi, qui nuda etiam reru cognitide capiant earii, quae haud minus hoe scribessi genere, Φ perpetuis historris exprimuntur.Cetera uero ad ingenii modo ostentatione pertinetia,nel si adsint,asperiare, neq; si absint,magnopere desiderem. Vt enim Nicostrato illi ab Hercule orium do,maximo quide athletae,sed turpissima facie homilii nemo idcirco Milesia illi Alesum luctatore& ipsum in stadio praeposuerit, quod ei let adulescens sermosissimus: necv em de forma illic agitur,sed de uirtute: ita nee historia, si qua ei eritrinsecus ornameta,uelut equo phalerae adiungant nudae huic atm sebriae, suas, tantii parthis exequenti anteferetur. Vt ne citharoedii sanus quisqua optimum
esse eum amrmauerit,qui Φ pulcherrimam purpur. 1 sit indutus, sed cui oc in fidibus & in cantu numerorum ec modulationis ratio constiterit. Ad illa mihi pro sequi si aduertat animii, quantum domestica in iis interiorat exempla,magis Q in hi perioribus repraesententur: quae mihi haud dubio multo este conducibiliora, utilioraci uiden Φ eoru quae in sero,quae in bello, tuae in luce, at* oculis denim hominu gerantur. Altera enim persaepe re simulata,& temporaria: altera propria semper ec perpetua esse solent. emo enim, quod in prouerbio est,diutius personam ferre potest. At Q haec singula ita Suetonius hic noster persecutus in sua hiastoria est,ut praeter e plicandi scientia, qua mirisca est usus,etiam diligentiam nohis, fidem ν oc libertate suam planer probauerit Nulla in his I ris suspicio est grariae nulla simultatis,nihil studio dicitu, nihil supprestum metu,rebus ipsis data omnia.ueritatu in primis serintum est, ut plane appareat ad perpetuam magis post ecsionem ut Thucydides ait Φ ad intuitum hoc opus, pugnamcp prssbitem comparatum dine. Nam qui aut foedis assentationibus, aut malignis ob trectati siculis,
supra quam res ipsa postulet, quasi seruire historiam cogunt, q mihi haud minui
512쪽
eam dehonestare videntur, atque ii qui Herculem issum depingant Lydiae Omphais in muliebri,& crocina tunicula famulantem, sedentem p cum lana re colu inter ancillulas, cum interim domina leonis induta sipolium, clauam illius manu sustineat,ac stipplicantis herois caput sandalio commitiget. amobrem laudandus in primis Macedo Alexander, qui Aristobulo historiam de suis rebus gestis
sibi inter nauigandum recitanti, ubi homo adulator multa supra ueritatem assinxerat,ereptum manibus librum in Hydaspen fluuium demersit.Et tu,inquiens, 5 Aristobule, eodem fueras pax sto praecipitandus, qui isto modo solus pro me do pugnas, qui , uel iaculo ipso interscias elephantos: dc iure id quidem: res enim ab aliis accipere scriptorem decet, ipsum domo prudentia eloquentiamin afferre. Nam ut Phidias, Praxiteles, Alcamenes,alui, insignes statuarii, non ipii aurum, argentum,ebur, reliquam materiam conficiebant,sed ab Eleis puta, Argivis, A. theniensibus acceptam perpolibant,desecabant,componebant, coagmentabasi
se abant aurom in ergebatillam se praeclare artificio suo satis seci existima hant:sie eum proli sto,qui sit res gestas posteritati comendaturus,redigere quasi in quadram quae saeia sinLatiu in ordine oportet, eat Q maxime aperte euidem ter disponere: sic ut qui audiat,non tam excipere sibi aurist us, * usurpareo lis uideatur. At* hanc in primis captare historicus laude debet, ut libertate usi maxima in scribendo, ut nem assentationi quasi obnoxius, neque obtrectationi quasi offensus sed fidei seruisse,ati incorruptae ueritati existimet ne quid in eo seruisse,nesue quid malignius deprehendatur, sic ut nec ullis conditioninus solicitatus,nem mercedula cuiquam autoratus, sed sui homo iuris, rectus aloe intrepiadus neutra in partem praeponderet. Nel enim debet huius operis conditor, inandis illos praesentium rumusculos statim quasi manuprecium aucupari, sed soliadum posteritatis expediare iudicium. Id quod fecisse Cnidium quendam architectim dicunt qui fabricatus regi maximam illam pulcherrimamet in Pharo Aegypti turrem, de uidelicet nautis nocturna lumina ostenderentur, suum qi sideri nomen in muri ipsius lapide clam incidit, calcem deinde sit perinducens, nomen inscripsit regis,sore id quod accidit auguratus,ut haud multo post Iiters illae cum lorica sua defluerent,at insculptum laxo appareret: Sostratus Dexiphanis Cnidius diis salutaribus ob nauigantes. Non igitur seculi tantum sui leuissimumc piabat applausum, sed sibi in longum tempus, dum turris illa staret,prospiciebat. Quod idem est in historia aspiciendum: priestare antem historico perennem laudem ueritas in primis poterit.Sunt enim posteri rerum scriptarum acerrimi iuditices,& quia salus atque discernant uera,at ν aurum purum facile peritus argenta rius ab adulterino dignoscat. Quocirca tantum abest ut hic noster quicquam uel mei uel smidio adductias,rebus ipsis detraxerit,ut Neruae etiam,Traiani, Adrians que suae aetatis Imperatorum uitas tacere prsoptauerit,* aut periculoser de uti uentibus male sentire,aut extollendo potentiores, parum uideri liber. Sed nemaut obscoenitatis apud hunc quisqua,aut crudelitatis exempla reis idet: siqiadem ec Lacedaemonii ut est apud Plutarchu liti etiam sunt per festos dies Done potos seruos, ait ex eo parum sui copotes,quos illi ειλωτπe uocabant, ostendere inter conuiuia,at illo pacto docere adulescentes,quantum in se mali ebrietas contineret:& Thebanus Hismenias bonos iuxta, malos , tibicines discipulis ostendens,hoc modo, aiebat, canere oportet, illo non oportet: uidelicet collatae uitiis uirtutes magis aliquanto,st si seorsum inspexeris, dilucescunt.Fuere autem ex Romanis omnibus imperator us nimis Φ pauci probabiles, ut non ridiculea scurra quoda mimico dicta sit, in uno anulo bonos omnela principes positi
513쪽
tN SUETONIVM. sos post φ devin . Cuius quidem rei multae in promptu eausae sunt licentia in primis qua ut Comicus inquit deteriores sumus: rerum deinde Misentia, quae parens conti eliς esse solet.ltam seris tauris fasciculos er foeno antiqui pastores alligabat cornibus,snsinuantes ut mihi quide uider nulla adeo ab te alia nimia illa ferociari,quam ab saturitate prouenire.Vnde in prouerbium quom adduicta res est . ut cium cauendii a quoquam signiscare uelimus, illu dicamus foenu in cornu serere. Post haec amici aulici,satellites,improbi,factiosi, detestabiles, in quodvis lacinus conspirantes, ut uere ab Homulio quodam ditium Traiano imperatorificit,meliore esse rempub.& prope tutiorem,in qua princeps malus esset, cb eam in qua sint amici principis in tu unus quippe a multis faciter corrigi multi ab uno superati nulla ratione possunt . Adhaec ignoratio rem omnium: plerit enim aut rapuerunt priusquam mererentur, imperium rem inuidiosiissimam, aut ad ipsum tempestate quadam quas ad scopulum impegerunt, aut impositu sibi illud onus, priusquam uires conuuluissent,subierunt.Quapropter ut homines equitandi parum periti,ficile ab equo sternace excutiatur: ita sunt a principali solio nullo fere neootio deturbati,ut a priuato adhue Diocletiano uere uideatur di ictu, nihil esse
dissicilius, ψ bene imperare. Sed de his hactenus: Nunc quae de Suetonio ipso comperta habeamus, haud multa illa quidem,sed niuito conquisita labore, paucis perstringamus. C.Suetonio Tranquillo pater sint Suetonius Lenis, Othonis Augusticlauius, ec qui bello ad Bebriacum tute uerit tertiae decimae legionis tribunus. Ipse Tranquillus Adriani principis epistolarum magister aliquandiu fuit, cui tamen succetar a principe deinde est datus, quod se apud uxorem Sabinam
iniussit eius iliarius egerat, re reuerentia domus aulice postularetiHunc non nulli inter grammaticos recensent, ac declamatorem fuisse perhibent: egisse eundem etiam causas, de epistola quadam Plinii colligimus. Cuius tamen in recenistioribus libris mendosa est inscriptio,non Suetonio Tranquillo sed Septitio Claro,qui praefectus praetor a apud Adrianum fuit.Nostrae ieetioni uetustissimorunt codicum fides adstipulabitur Familiare et Suetonio sint,amare breuitatem: ide a Flauio Vopisco emendatissimus re candidissimus scriptor appellatur. Libertas illa,qua malorum principum uiti a persecutus est, etiam cuidam post eum magnossetisse dicitur. Nam scelestissimus imperator Commodus,eum quioanquilli lia Brum,uitam Caligulae cotinentem legerat, seris obiici iussit: quod eundem diem natalis ipse habuerat , quem & Calmula. Historia duodecim Caesarum a lusio in
Domitianum us* descenderis,octo in uolumina tantum distribueda est. Scripsit stem permulta alia,ut de Graecorum lusibus librum unum, de Romanorum ce taminibus 8c spectaculis duos,de anno Romano unum, de signis quae reperirentur unum, ad haec de Repub.Ciceronis contra Didymum graniniaticu, de uestia genere,ati nominibus: de ominosis uerbis,& unde quae fuerint appellata: de Roma ipsa eius , insti tuitis,& moratius libros annales:primum etiam stemma se iam , illustria Romanora, de quo scilicet uolumine re diuus Hieronymus me minerit, de officiorum institutioe,de praetoria us,cuius ex quarto octauoci libro, nonulla uerba & Priscianus adducit.Et scriptor alius de poetis,idemi, de triumphis agens,Tranquillum utrobi p allegat autorem. Sempsit etiam de uitiis corporalibus,ut meminit Serinus in Bucolicis. Extat praeterea, sed mutilum at dimia citatum,quod ei quom adstrahitui, opusculum de claris grammaticis, ec rhetoria ihus.At haec sere sunt,quae de autore hoc hic diuersis uel Graecis, uel Latinis scri et
Ptoribus primi nos quod arroganter tame di etiam uideri nolim sed certe primi nos absit inuidia collegimus, primi quantia uideo in medium extulimus. Nam g.Politi ii de his
514쪽
llini esse,mirrum silentium est: qui tamen sinisteriora quaedam de Sueton i mori-hus consectatur, Matij nescio cuius testimonium citans.Nos enim adulescentes ipsum meminimus audire Domitiincum diceret habere se peculiarem Mari Ru uici librum, quem riteris incogni tu secum de Gallia aruit iure qui tamen cole ne extincto quidem illo,unquam comparuit. Atm ego quidem studio incogniti mihi scriptoris incensus,etiam ad ipsius Domitii paretes Benaci lacus accolis cessi omnemineius librorum supellectilem scrutatus, Marium certe hunc Rustiacum inueni nusquamdiam ne p obfirmabo temere, quae ille scribat, neq; ut commentitia refellam: quia neutram mihi in partem satis constat. Vos qui rem,qiti homine nostis,de eo pro arbitrio iudicaritis.scripsere, praeter quos ipse adducit Suetonius, Augustoru temporu historiam,qui quidem extent graece, Dion at* H todianus,cuius in Alexadro 6c Maximino improbatur fides, pauca Plutarchus, nonulla Procopius. Latini Corneli Tacitus,Suetonii aequalis,cuius ne libri te
Trum incutia deperirent, iussit imperator Tacitus in omnibus bibliothecis eoi locati, denosis annis singulis publicitus describi. Prieter huc Aelius Spartianus, Iulius Capitolinus,Lampridius,Trebellius, Vopiscus,Marcellinus, ac sicut etiaaddendi uidentur Orosius, Eutropius, Paulus: reliqui aeuo interciderunt. Graeci quidem Dexippus,quo etiam duce uicti ab Atheniensibus sunt Gothi,iton Calicrates, Linus Graecorum longer doctissimus scriptori alii etiam nonnulli, mox iussit Costantini principis, lius Cyrillus e Graeco in Latinum conuertit. lini Plinius linius Cordus, loquacior paulo &minutissima quo scrupulosus cosectatus. Philippus ite patris Alerata libe tus, ct qui Alexadri quom ipsius itinera conscripsit Acholius. εις ter hos Marius Maximus, Aelius Sabinus,Fabius Marcellinus, Theochus, Asclepiodotus, Alanis, Cornelius Capitolinus , Garinlius Martialis Suetonius Optasianus,quia aciti imp.intam scripsit:mse quo γ imperator Seuerus uitas bonoru principumversibus comprehendit stis qui nulla fide historiam contexuerit,Gallus Antipater.Haec hactenus Meliquassi uidetur,
altera comentatione transigemus. Dixi.
cun* eum tandem esse coligerit, gaudere semper iure,ac lauari debet: quonia sine pastore grex domita periclitatur, tamen hoe tempus est, beate poni. in quo professo redundantem laetitiam suam cohibere homines nequeusiquδd is tu nobis Pontifex maximus contigisti, cuius & prudentiam di uirtutem diu Romana Resipublica ecclesiam maximis arduisci in rebus experta admiratam semper est. Verum Senens ciuitati,hoc est, Respublicς nostrae ad comunem hanc omnium Christianorum propriae quom & peculiares accedunt laetitiae causae, sic ut pene a sedibus commouere se ipsi, sua quadam uoce gratulatum uenire ad te, tuis , se aduoluere canetissmis pedibus uelle,ac gestire uideatur. Sed quoniam hoc cere eam natura non sinit,nos ad te ciues suos, beate Pont.publicae gratulationis oratores misit, qui scilicet in hoc celeberrimo gratissimoi nobis munere uicem totius ciuitatis impleremus . Gratulamur igitur tibi, Alexander Sexte, Romane
Ponti sex, quod ad rerum humanarum taboum sebum his, imo ad diuinitatem ipsam
515쪽
o RATIO. so ipsam plane sillatus, omnia praeter deum minora inferiora , te uideas lac ut roges etiam ipsi re principes adorare subnussi uestigia tua,& puluerem pedu tuoruunge Arion modo non dedignentur, sed loco etiam praeclari muneris concupi scant. Gratulamur & Christiano gre., cui tu uidelicet is pastor diuina prouidentia datus es,ut illum iaciter tutum securumet praestiturus,& a surum insidiis rea luporum incursibus uideare. Gratulamur quo nobis ipsis, hoc es ,Senesi ciuitati,
priuatis quibusdam gratulandi causis, quas proxime suo loco comodius attingemus. Post hoc autem obedientiam tibi humilem, ac deuotum obsequium uero Christi in terris uicario, quanta maxima possumus ueneratione exhibemus: paratos semper fore pollicemur etiam uitam ipsam, re sanguinem, ubi opus sit, pro incolumitate dc dignitate sanctitatis tuae, Romanaec, ecci esiae profit ruiere. Tum ijdem oc sentimus, oc clare profitemur hoc obedientiae ossicium non ad gratiam ullam,sed ex debito tibi esse osterendum: sic ut a quoquam mortalium sine sumismo scelere,finc grauissimo periculo praetermitti neq: possit, neq; debeat. Nam si rerum natura ordine quodam miro,& pulcherrima uarietate distineta est, sic utasimmo ad imum per medios quosdam gradus, diuinitatis imago retalgeati quanto hic ordo magis,aim haec uarietas nexa inter se,apta re c5gruens in ecclesia ipsa consipici atq: eminere debet, quae prorsus naturam transvolat, omnii, impetu, coriatuo suo tedit ad gratiamr An uero triumphans illa in coelis ecclesia, ordine
miro fulgebit angelorii, quoru alii alijs prssecti ibi e fit uesint:haec uero militans
ecclesia ad illius exemplar in terris institui incondita erit,& carebit ordine r Et quo paelo igitur terribilis erit,ut castrorum acies ordinata r Aut quomodo omisiano acies lusi in ea ad unum quasi imperatorem diuosi quidam ordine; alijs alii gradatim,uel parentes, uel imperantes redigantur Siquidem unitatis ipsius,qus maximer in ecclesia quaeritur, congruentior causa est unus Φ multi: quocirca ille etiam rerum naturae sagacissimus interpres Aristoteles, ubi diutius optima prae santissimam p regedae ac gubernandae uniuersitatis ratione qusserat, sic Homericis tande uerbis exclamauit: Rex unicus esto. Rex asit,& princeps noster haud dubier Christus eiu cinus in terris locum uertex apostoloru Simo obtinuit, etiam Petrus ob id appellatus, quod sit per eum dominus,quasi super perram ecclesiam sitam Herat aedilicaturus. Huic re claues coelestis terrenii regni, ec potestatem Christus illam immensam tradidit,ut quod ligaret in tertis, aut solueret, ligatu so lutum di etiam foret in coelo.Hic est cui coelum ascensurus mandauit,ut oves pasceret suas: quo uerbo uicarium succestarem in eum sibi & instituit & cdsecrauit. Hic est etiam quem uenire ad se super mare ipsum relicta nauicula iussit: quia noxiauem,hoc est,ecclesiam unam,sicuti alii suam quis ,sed mare, hoc est, seculum ipsum susciperet gubernandum.Hic est etiam, cui dixu uni ut sesequeretur. Hic idem unus linteum illud er coelo demissum uidit, quadrupcdibus omne genus,servemibus,volatilibus , refertum, ac surgere,occidere,manducare inde iussus est. Vnde etia merito de illo mater decantat Ecclesa: Tu es pastor omni princeps apostolorum,tibi tradidit deus omnia regna mundi. Vt igitur haec omnia in pau/.ca conserantur, ec ordinem habere militans ecclesia debuit, & is ordo ad unum quasi caput suerat reserendus, ec totius ecclesiae caput ac fundamentu Petrus est apostolus.Sed quando ecclesiam suam Christus ita instituit, ut non protinus euariesceret, sed ad c summationem seculi usip perduraret, dubitandu non est, quin
potestas illa tanta in ipsius quot Petri successionem,quasc, posteritate descenderet.Oportitit enim ut Paulus inquit tam diu hanc durare potestatem, Q diu ecclesia ipsa aedificatioe indigeret: aedificatione autem advis sne seculi indiget, Ang.Polit. u 2 in quo
516쪽
1 OS PRO ORATORIB. SENEN s. in quo electiorum mimeriis coplebitur . Iure igitia pro patribus tuli nati sunt tibi sit in canimus in ecclesia: Constituet eos principes super omnem terram. Neque cnim fas erat,iat ordo ille apostolicus a sapientissimo Iesu Christo institutus in sui statim primordio deficeret. Sed quis rogo uerus Petri successer An alius quilii Romanus potis Non enim episse opi sedes cst,in qua primo, sed in qua postremo sederit.Petrus autem Hierosolymis Antiochia que relietis, omam iubente domino: Romam,hoc est, in locum paschae suae properabat, ibi ad extremum que uitae spiritu, pastoris functurus officio. Quod si Petrus loco domini semper, si Romanus pontifex Petri successer,& Chilii uicarius in terris est, prosectb iurὸ diuino caput omnes tibi saniste pater,& genua inclinamus, omnesci, tibi tanquaipsi domino IesuChristo obtemperamus,tantamcp tuam, beate Pont .esse potestatem fatemur, ut iudicia quo* tua firma immobiliaci permaneant,quasi deus ipse per te iudicet. Nec autem potestas ista conserem homini ab homine tanta potuit, sed ille solus contulit,qui Romanam ecclesiam solus sundauit,et supra petram si dei mox crescentis erexit,qui* beato Petro aeternae uitae clavigero, terreni simul re coelestis imperii iura commisit. Quapropter apostolicae sedis iura priuilegia sic alte radices, atque ita in solidum egerunt, ut transferri commoueri , non pol sint: trahere sortasse tcntabit quispiam, sed eas non uiribus ullis rumpere, nec daro poterit conuellere seno.Si autem in ueteri lege tantus pontifici honos diuino imperio habebatur,ut iussa illius detreictaret, extremo stipplicio assceretur:
quid nobis faciendum Christianis nonae illius gerentibus est, qui sic uicariis sitis locutus est: Qui uos audit,& me audin qui uos spernit,& me spernit. laesaeprose dio diuinae maiestatis crime incurrit,suisquis dum Christianum se asserit, sedi imapostolicae obedire contemnit. Vertam sit aliis communis haec & publica, nobis autem,hoc est,Senensi cillitati, Privatae quoque sunt, re propriae huius praestandi
ossicii causis: nam & uomana semper ita nos ecclesia protexit, ut illi uni liberta tem,digni talem incolumitatem c. nostram debeamus. Et tuus ille secundum carnem patruus, in pontificatu autem praedecessor sanetae immortalis Q memoriae, Callistus eius nominis tertius, toto eam sui potificatus corpore,atin omnibus ecclesiae Romanae uiri bus,auxiliante etiam diuinae uirtutis principe Francisco Ssortia, ab Iacobi Picinini incursu impressionem defendit.ld in Aeneam Picolomineum nostrae ciuitatis hominum doctrina a nobilitate praestantissimum, praesi lem tunc Senensem,in amplissimum fratrum suoriam Cardinalium collegium cooptauit: qui quidem post eius obitum statim successer eidem in pontificatu es ritus,&pius uere nobis,& secundus ibit: quippe qui Rem publicam nostram poner ab interitu ad uita reuocauit,uiribus firmauit, autoritate muniit, dignitate auxit,opibus honestauit, ut ne plura quidem, aut maiora optare a superis nos ira multas auderet,quam quot in eam pius ille pocifex, quantac, contuli Eminuero si reserti omnia ad suas causas debet sicuti certe debent, prose 'o Q uiuimus, quod libertatem nostram tuemur,quod dignitate,gloria,diuitiis audii Senenses, decorati Q sumus,nulli post deum, ne* magis, neq; prius quam patruo illi tuo adorandae nobis memoriae Callisto acceptum serimus.A quo uidelicet tanquam a sentet uodam perenni,tanta illa in nos, tamq affluens omnium rerum selicitas redun auerit. Nec uero ingratus, aut immemor acc*ti a Callisio beneficii Pius sitit, sed expeditionem, quam ille aduersus immanis limum Turcae gentis tyrannum susceperat, obitu interpellatam, statim ut ipse ad pontificatum adscitus est,ita na inter continuauit,ut in ipso molimine apparatu p rerum uitam emauerit, nihil si
bi ne 3 ad salutem certius, ne* ad laudem maius existimans, quam si tinctissimi illius
517쪽
mnis sapientistii 4 ponfiscis, proinotoris,decetaris que sui uestiolis institisset.
Emerum illis Drsitan importuna mors tantum illud decus ob idipsum inuidit ut hare ad te laus intema,illibata, indefloratai, descenderet Nam ct iapientia sin
raris,cuius tam multa experimeta, tot annis sacri princeps senatus dedisti,& pro 1lans animi magnitudo,qua mortales crederis omnes antecellere, ct aetas inia pariter automati retinendae, laboribust, serendis idonea, Sc uigor iste tuus oculorum ac uultus plenaet dignitatis,plena maiestatis facies,ac totius corporis uitida
quaedam iuis i α solidum roburi tum istud ipsium Alexandri nomen omnibus Orienus populis sormidabisse,quod tibi credo non seustra, sed diuinitus adoptasti
magna qus da de te nobis, rara,ardua, singularia,incredibilia,inaudita pollicetur mon enim dubitatur,quin receptura retcntural ius, maiestatemcn suam Roma& bonis artib. honos,te pontifice, sit habendus,ae uiri coc ti,disciplinis Q omne genus,ingenii si florentes, ptimia laborum sint, utilialiarumco laturi ciuin principes omnes Christiani arma quibus inter se nunc impier Maumeticam potius rabiem impulsu autoritatea tua conuerruri lintid ibi enim, tibi lamaec uere Alexandro debetur,non magno, sed maximor non .gm si pontii Q. T 'cenimuπῆ tu pastor, cum hestuas teterrimas,tota
. . 'm nor, ,hoc est,tui megis cruore,& caedibus pastis,totiq; Italis, aloe acleo iudi 1 Iti tuae sanctisssimae rabidis Lucibus inhiantes, baculo isto diluinae potenatis repelles,abiges,contundes.Quod ut sortiter aggredi constanteris non diDites,m ipsa tua te patria pulcherrima illa Hispania nunc maxinter adhortat: quae quali rebus tuis praesudens, regem reginam suos diuinis honoribus efferedos alam studio in bellum secuta, maximis quide laboribus 5 periculis, sed maiore prosecto laude gloria , Barbariam illam truculenta re foedam nostris toties et dibus triumphante,Europae tandε finibus exturbauit. Sed quid ego haec apud te summe potista quasi uero aut meae partes sint tui adhortandi ac non potius ado
randi.autiummulis inclis ean ulli e
nnem ascenuitaciam, si prius Rempub. nostram deditissimam deuotissm moetitii Lancte pater cunetis animi & cordis uitibus suppliciter commendauero.q- non minus Alexandro Sexto pontifice maximo exultat, quam olim Alexandro tertio civi io,Romano item pontifice exultauit,illo qui riderici imperatoris ueniam petetis ceruicem pede calcauit.Nam nessi dubitamus, quin tuti semper sebumbra alarum tuarum Senenses fi ituri simus,sicuti sub aliorum pontificum ptiesidio fuimus hactenus, & benescia commoda* nec pauciora abs te, nec minora proris expectam,quam olim a patruo illo tuo semctissimo pontifice accepe mus. Reliquum est,ut deum optimum maximum precemur, ut felix faustumintibi sit semper, quicquid agas, quicquid cogites, ut , in ista sublimi cathedra se
dens at imperans, annos Petri procul excedas, quo indelicet oves tuae uocem agnoscet es tua,tutae undasp sub tanto pastore,& sature diutina securitate pessivantur. Dixi.
518쪽
v D i T o Ferdinandi sapientissimi regis obitu Florentina clusetas, inuicte Alsonse rex, non minus constemata est, quam si ipsa quot tecum parente indulgentissimo es let orbata. Nullu enim ab eo nostra Resipublicaveis studium, uel ossicium desiderabat,s quod pretestare unqua pius genitor etiam charissimis liberis consueuisset, ut qui eam toties α consilio iuuetit, & opibus desse
derit,& autoritate muniuerit.ltam in comuni quasi luctu nos ad te ciues suos ue nire iussit,ut tecum gemitus,tamenta suam uicem conferremus: cui postqua moneri satisfecissemus,tum colligere nos ea tecum pariter mandauit,quibus comis nis dolor si non penitus tolleretur, at certe minueretur. Multa autem sese nobis
offerunt,quae nimiu ludium quasi suo iure castigent.Sed illa in primis,quod perpetuo quodam tenore felicitatis est usus,dum uixit Ferdinandus,quod exitu li huit lacilem non annis melioribus taudatus, non fastidia tristioris sene 'utis ebrpertus,quod superstite sibi gloriam reliquit: sic ut iustiti sipientiae, constanus.
iam a,quae propriae regiae sunt uirtutes, nemini etiam ueteruili concesserit. Adlicet regnum tibi tradidit hoc est,cui maximer debuit, cui maximer uoluit, opulenturiuuanquillum, pacatu,uiris armis florens. Tibi,inquam, regnum hoc tradidit, Ailanse rex maximo natu filio, tot rebus, tot bellis exercitato, que toties uictorem complexus est,toties triumphantem prosecutus, cui4 uiuens adhuc regni totius
habemas domi sotis' tradiderat, cuiusq; uigilantia fietus, in utram uellis aurem quod dicituo ociolus dormiebat. mos autem tibi stataes genuit c Quam coi
sentientes: quam etiam semper unanimes uero etiam nepotem uidit ex te natum, sibi , cognominem re ae uere indolis iuuenem c iam castris regendis idoneum,miris excelletem uirtutibus, expressistimam quandam ut uereonines dicunt imaginem uultus animii tui. Mitto necessitudines alias, amicos, sectos, adiumenta, praesidia,stabilimentesque regni tanta: mitto popularium studia,quae
prius etiam per se prompta,tua tamen quo F liberalitas euocauit. Haec igitur ato alia,quae breuitatis studio praetereo,cii tot tanta' sint,ut neoe plura, net ampli ra optare homines prudentes audeant a superis,ingrati profecto simus, si no ratiocinemur, quae reliqui summa fiat, ac Litem bona ipsa cum malis copensemum. Reliquum est,rex magnanime Alsonse,ut Respub.nostrae nomine,qus tibi dentissima est. Omnia polliceamur,demus fidem, nunt Florentinos tuos ulla in re, quaecun sors ceciderit,defuturos. Dixi. .
v A N T A nos assici laetitia ocilis, quanto esse saucio perfilsos. inuicte Alsonse rex, cum tanta omnium alacritate, studio que populorum tenere te pacatissimum regnum, moderari. uide mus: quod inaudita quadam uirtute tuus ille diuinissimus auus peperit, quod inaedibili sapientia proin denti stimus pater gi Demauit. Etenim si uotis optandus rex fuisset, non alium pro-o,quicunq; rebus Italis lavent, a superis poposcisserit, quam eum principem,
519쪽
ORA Tro. siet duela Imperio que suo dissentientem Italiam pacavisset,idem que seras illas,oc sanguinarias Turcorum nationes, tot contentionibus, tot praeliis, tanto Iahore , tanto etiam periculo a nostiis iugulis, a nomis ceruicibus, a templis,ab autaribus depulisset: qui denique res aduersas sortitersecundas moderate ferre,u ciam li fortunam expertus didicisset. Atque hae bellicae quidem laudes, quem admodum tuae sunt, Alfonse rex, propriae scilicet repeculiares, ita illae pacis a res certatim tibi te uindicant, fides, iustitia, grauitas, altitudo animi, modera tio, constantia, tum liberalitas, indulgentia, clementia, comitas, affabilitas,humanitas, quae maiestat cm pariter & gratiam conciliant. Et cium mortales om nes ad te amandum colendum que alliciant,regii tamen diadematis sulgori nihil ossiciunt. Iam quantum ingenio, quantum consilio ualeas, quis ignorate Me moria certe rerum uerborum que tanta tua elle dicitur, ut pene prodigio similis
habeatur . Literae autem tam multae, tam' que elegantes, ut illustrare etiam pro
festares ipsos, atque lioc unum semper agentes, albundi queant. Itaques nunc Socraticus ille Xenophon reuiuiscat,minime dubitandum, quin Cyro illo prae terito, te sibi unum deligat Alsonse, cuius ad exemplar imaginem p et ii regis atque omnibus ab luti numeris ciungat. Merito igitur gratulantur tibi omites quicunque Rempublicam Italorum saluam cupiunt. Sed in communi laetitia ue hementius tamen Florentina ciuitas exultat, sic ut uix capere animis inexplebi leni laetitia' possit. Quae tam multis ultro citroch merires atque ossiciis diu iam se tibi rebus que tuis inenodabili uinculo copulavit. Ipse mediusfidius tecta uobis 8c moenia nobis h uc proficiscentibus gestiebant, & quod rerum natura non patitur, reuelli gene a solo urbs, re cupere ipsa nobiscum ire ad te gratulatum ui debatur: quod quoniam non potuit, nos tamen potis limum ciues suos publice misit, ut illo nobis Patis limo munere defungeremur, quos etiam priuatim tibi maioribus que tuis re esse fidisse dcditis sinios intelligebat. Gratulamur igitur tibi, rex inclyte, publico patriae nomine, gratulaturi ii locus serret etiam priauato, tibi et & tuis diem illum quo regno Patrio ait auito inauguratus es, auspicatissimum este uolumus, ac deum Optimu maximum precamur, ut prosperis init et rerum marum perpetuum diu felicitatis tenore, ac postremo secundissimos exi
AUDANDAhaee in primis cosuetudo a maioribus uestiis
tradita, magnifici potentest domini, ut apud uos urbanus praetor summum ineuntes magistratum, de iustitia uerba faciat. Quo uidelicet una opera et uos ossicii uestri admoneat, ct ipse sui reminiscatur Nani qui iustitiam colit, eum neces le est ec uirtutes etia captos comitent . Omniu quippe nutrix et ' mater iustitia: tuae si in animis uersetur,sapientia: si in corpo ribus bona ualetudo: si in domo, concordia: si in ciuitate,pax: si dem Q in mumdo , prouidentia nominatur. Hanc qui habeant, hi nec metu perturbantur, nec pudore confunduntur,nec solicitudine carpuntur, nec angoribus excruciantur:
520쪽
sed ipsi sibi e5slant ε qui sinem uoluptas est,tranquillo animo semper & Fo
to p uuntur. Itaque gens indorinn,qui Pedalii uocantur, nihil a diis aliud in iaci cijs, quam iustitiam poscebant. Qua una impetrata, omni a se adeptos acti trabantur. Sed eum tueri iustitiam mortales omnes debeant, tum uestietim in priamis hoc munus cxcelsi potentest domini, quorum qui primus est, ipsb se nomiane iunitiae scire uexillu profitetur,ut qui deinceps eum s uimini, nihil aliud omnino aut esse aut dici quam eiusderri iustitiae milites sortissimi, ae propugnatores acerrimi debeatis.Nihil igitur uerbis aut meis opus est uobis, aut cuiusquam: si locum gradum Q & ordinem istum cognoueritis , in quo uos senatus populus' que Florentinus collocauita inocirca finem dicendi raciam, si prius illud Epicteti Stoici dictu uestris auribus ingessero: nemine recte alijs ius dicere,nisi qui iudex prius ipse in semet suetit. in risulano Rusculo. M. cccc tacit r.
E s o pi illius Phrygis notissimi sabulatoris,at in numero sapientiunt uirorum metito habiti, sepidissimus inter primos
apologus celebratin : in quo tradit, homines duas manticas habere,unam ante pectus, altera a scapulis, tergoQ prope
dente. Sed in priore,inquit,aliena uitia immittimus, ideo indemus facile: in posteriorem nostra, quae abscondimus, eccidere negligimus est enim cui P a natura sua ingenitus instatus , caecus amor sui, quem Graeci uno uocabulo uocitarunt, at ei quidem uitio iacile omnes ut inquit Plato ueniam damus, eum interim nulla h umano generi pestis capitalior incubuerit, ut quae neminem sui ipsius iudicem esse integrum aut incorruptu patiatur: quippe amatorem cae eum ut Horatius inquit ammae turpia uitia decipiunt, aut etiam ipsa haec des Gint. Quocirca danda praecipuer opera est, non tam, ut quae proxima nobis c gnata. sunt, quam quae sit apte natura honesta ac laudabilia uidentur, consecto mur,simust, sui qui scp acerrimi censores: nedum nosmet nobis ignoscimus, at
assentamur,ueritatem deseramus, quae ut idem inquit Plato diis pariter ec hominibus, ommum sons est re origo bonorum. Recie ita in Apollinis riviij siribus illa er coelo delapsa sententia inscripta fini, γν ι μαχλέε: qua scilicet praeesperetur se quisque uti noster, hoc est, ut manticam illam quae sit in tergo, revoco tam quando ad pectus inspiceremus, tam uarium prosecto,iam que multiplicem malorum omnium thesaurum, tantam morborum uitiorum* omnium eo
piam ostensuri,ut sit quasi aduersus leonem, hydram, gorgonas, harpyiasci non quide Hercules,Perseus, aut Aquilonis filii, sed ipsa omnino Pallas, hoc ei philosophia coelitus aduocanda ut in haec tam tetra, dira, hombiliaψ monstra, ipsa Iouis rapidui aculetur nubibus ignem,ipsa nostris medeatur affectibus,spargat. salubres Ambrosiae succos,& odoriseram panaccam. Caeterum mcdicinaehanc opem pleri ideo haud imploramus, quod tam graui animi morbo laborami uine aegrotare quidem nostinet intellistamus,similes illis,qui torpentia atqi obstupesecta mebra,vel ob idipsum fana esse arbitrant,quod praemortua sint, sinsum omnis,dolorisc, expertia. Quapropter ut medici saepe eiusmo, corporis partita istum adhibent, ut eauitu, quo scilicet uires ipsiuum, uel consopitae excitene, ues