장음표시 사용
41쪽
habiti fuere, auctores scriptis consignarant, quaeque in rem praesentem, ac jurijurando Hippocratis illustrando, facere ali. quid posse videb3ntur, operae pretium duxi adnotare.
i. possines qua tuor, vel sex. 2. Terasin inter eos, medicina inventor. 3. b eo medicina ars Apollinea. q. ct Phoebaa. s. pollinis nomen unde ' 6. ἱtem Pharbi. 7.ε Ollo Medicin. 8. Apollo Paan . 9. arapaonia. Io. Saan hymnud. II. Aposto IZ. cognomina ct epitheta varia alia. I 3. eivi in morbis invocatio. I . Apollini sacrum
apud Athenienses 97mnasium. i I . Eidem sacer numerus septenarius.16. εApollini iuvinandi munus tributum . VI. Progno is mediea. 18. 'Amλλωνια templa Apollinis. I9. Apollinis medici simulachrum .ao. quur imberbi facie pingatur ' 2 . apud Syror vero barbata' a1. quid additi serpentes notent f 23. item arcu ' λ4.2 lyra ' a . quur Gratiis eomitatud ' χ s. medicu3-, seu gratiosin.
I. Polgines, si Ciceroni credimus; lib. I II. de Natura Deor. quattuor fuere. Trimus Athenarum antiquus custos, Vulcano natus; arur, Corybantis filius, in y llitigi Creta editus ι Tertius, Jove & Latona prognatus; uartu3, Arcas, quem Arcades, quod leges ipsis dederit, dymium,& omionem vocarunt. Hunc Clemens Alexandrinus in Protreptico, ex Aristotele Sileni filium facit. & ex eodem Aristotele addit quinctum, natione Lybin, Ammone genitum: & ex Didymo Grammatico itum, Magnetis μγονον .et. Qui tamen tertius in his est, atque alio nomine Phoebu3 appellatur, is esse semper olim habitus fuit, qui primus omnium,
42쪽
aut certe inter primos Musicen, Poesin, & Medicinam excoluerit. De Medicinae inventione ipse apud Ovidium lib. I.
Metam. fab. x m. gloriatur: Inventum medicina meum es, viseerque per orbem.
Dicor , ct herbaram es subjecta potentia nobis. Hoc sensu O. Serenus, cui Sammonici cognomen vulgus tribuit , lib. de re med. in rem praesentem ipsum invocat:
Phoebe salutiferum, quod pa imm, sisere carme is Inventumque tuum prompto comitare favore . Ovidius medicae opis repertorem nominat, lib. I. de remed. Amor.
Horatio in Carmine Seculari est, ut salutari levat arte se os
r visi A. . fui gravium morborum Remeia vixis se Mulieribus praestat. Hunc ςρυχνον μαwικρον, seu δωρ Σ herbam invenisse , &Asculapio traditam, a se pollinarem dixisse, auctor est Apuleius ille,cujus de virtutibus herbaru exstat libellus, cap. xx ir. 3'Ab eodem Ovidius lib. 1 1 1. Trist. El. III. medicinam artem vocat Apollineam et Nusim, Apollinea qui levet arte malum, est. Et lib. 1 D. Fastor. Pha binam . . i quoque, Phoebaea morbos qui pellitis arte, . quae Nonno Dionys. lib. xxv I 1. xx1x. & saepe alibi, est φοίάς τεχνη. Callimachus in Hymno Apoll. Apolline ait esse, ex quo I'οικοὶ διεδάααν ἀνοις mν ,νάνιο . Addiscunt medici properantem sistere mortem. .
Ipse Hippocrates Epist. ad Philopoem. Apollidem artis me-D a dicae
43쪽
dicae. His vocat. Dictum autem 'Aπολωνα voluit Eusebius lib. II i. de praep Evang. cap. I. ἀς ἀπιλ ωG, η ἀ-Μὐπῆοι τας νοσους, tanquam abige tem , auι pellentem morbos. Auctor Etymologici τοῦ Σατολυων όν ἀνhώπους των κακων deducit, quod homines a malis liberet, sive morbis. Latinis dictus creditur ab apellinis , apud Macrobium Saturnal. lib. I. cap. xv II. quod mala morbosque aspelleret. Ea etiam causa
peculiari epitheto Atheniensibus, ut auctor est Pausanias in Atticis, ἁλιμ- , seu malorum depulser, salutabatur; qui Sophocli , in Oedipo Tyranno, est ἀλεξίμορ D, Aristophani in
Pluto, act II. sic. m.&act. Iv. sic. Ii Euripidi in Hercule fur. --: Latine AOerruncum dixeris. Huic Athenienses ab oraculo Dodonaeo bovem immolare iussos, te-6. stis est Demosthenes Orat. advers. Midiam. Phoebi nomen
ab τι φως &-sunt qui deducant: a lumine videlicet &7. vita, ut sit, quasi φωc , seu lux vitae. Hippocrates in praesenti jurejurando Apollinem ἰηκον, sive medicum invocat, de quo cognomine etiam est apud Livium, Lib. XL. ab arte, quam olim professin cujusque postea patrocinium ipsi eredebatur commissum. Eoque respectu in sacris Romanis Apollini acclamabatur a Vestalibus, ta octo Medice, Aposio Paean , 8. ut est apud Macrobium laudato loco. Paean vero idem, aut Paeon, ob eadem artis ossicia dicebatur, του - ειν τας ἀώρος,
sive a sedandis doloribus, quo sensu ab Orpheo in hymnis dici-9. tur κακα παυων , mala leniens. Hinc medicina dictaarapaeonia . hinc inditum Paeon tae herbae ab inventore nomen.& medicamenta paeonia vocata, quae essent sa utaria. Nec dubitavit Clemens Alexandrinus lib. i. Pardag. cap. vi. salutarem baptismum, Muo abluimur a peccatiS, vocare φάιαχικον παιώνιον ' quemadmodum idem etiam paullo ante, cap. II. ἀν λeγον τά ποι ος
vocarat μονον ἀνθρωπάνων ἰατρον ἀλλοὐατηυάτων παιώνιον unicum humanarum aegritudinum medicum paeonium, seu salutarem.
1o Παιὰν vero dictus est etiam hymnus μ' sive
44쪽
ρesi se danda cantari solitus , ut meninit Scholiastes Aristopha. nis in Pluto. Qui vero Latinis erat Oposio Medici, is Eleis II dicebatur ιαε n ut in poster. Eliacis commeminit Pausanias: Euripidi Andromacha , ιυμ ωρ ' - τῆ δεύεαι , quod est
ἰάσασέα , sanare: unde ἄ-nς, Διοπς, sanatio ; ἀκέσμHA ἰαμαG, medicamenta ; ἀκά ς & ἀκ, ιοικος, Mediem, apud Suidam& Pollucem lib. I v. cap. xxv. Idem Apollo Nonno in i a Dionysiacis, est ἀκει ιβροτ', - τηό οἰκίσαι βροπις, sive ab hominum sanatione. Orpheo in hymnis, quemadmodum &Sophocli in Oedipo Tyranno. audit, seu Manator, Am τοῦ ἰασ ι, & σωτῆο, Σπι - σωζειν, quasi servator, Euripidi in Rheso σωτηυγ: cui ex oraculo sacra ab Atheniensibus facta, auctor est Demosthenes Orat. advers. Macaratum Plinius Sosianum vocare videtur, Iib. XXXVI. cap. V. Apud Homerum Iliad. υ. λαορσοος , a populo servando cluet: qui Arcadibus in Lycaeo &monte Cotylio, apud Pausaniam in Atticis ἄλκ ψιας erat, si ve auxiliator. Milesiis& Celiis idem erat κλεος, apud Strabonem lib. xi v. qui id nominis deducit ab ου λειν, quod
sanatorem Huic The iam immolasse, quum in Cretam ad Minoem duceretur, auctor est is, quem stliquotiens iam diximus. Macrobius, qui & Deum Solstitalem appellat, a Voliando, sive sospitatis humanae procuratione. In Epigrammatis Graecis lib 1. - ιολλης, & vitae dator indigitatur: item νη-θὸς,
Apollinem porro hunc Medicum linitatem sibi dati precantes ta
invocabant, cum acclamatione ἰη Παιὰν, ιὸ Παια , sana an, a Dan. Qua intentione apud Plautum, Mercat. act. IV. sc. I.
eidem supplicat Dorippa : passa quaeso te, ut des pacem propitius,
45쪽
Salutem se Susitatem nostrae familia, Meoque ut parcas enato: parce propitius. Hoc stequens postmodum fui se inscriptiones testantur an tiouae , cum solenni sermula, pro frute sua aut alio a .
Talis illa, quae Legiunt exstat, opido Insubrum.
SACRUM NUMINIA POLLINI sL. N AE V I V SSECUNDINU sPRO. SALUTE. SUORUM
14 Eidem Apollini Medico Athenienses Θmη sum dedicarunt,
quod ab eo, cui sanitatem acceptam ferebant, vires quoque ad certamina suppeditari persuasum habebant, ut est apud Plu-δ tarchum in Sympos . lib. I IX. cap. Iv. Eidem numerus septenarim sacer erat, non tantum, quod septima mensis die natus ferebatur: quod tradit Hesiodus in Theogon. Proclus in Timaeum Platonis, lib. III. & Plutarchus loco dicto, cap. I sed quod, ut Censorinus lib. de die natali , cap. X r v ait, morbos animi Musica & numeris lenire ac sanare consueverit ι seu potius, quod septenarius numerus decretorius sit in Medicina, & tum. secundum annorum septenarios artas mutetur, tum dies septenarii morbos judicent, quod uti apud Medicos vulgatissimum est, ita vide praeter eos, ipsisque adde, doctissimum Io. i. 6 Meursium , lib. de Denario Pythagor. cap. IX. GDivination mini per Apollini tribuebant, qua non praesentia tantum sciret, sed& praeterita in memoriam sibi revocaret, & sutura prospiceret.
Θι ut, quasverint, que mox ventura trahantur, Ut
46쪽
Ut Virgilius ait lib. Iv. Georg. sive, ut ante ipsum Homerus
De hoc nempe gloriatur Apollo ipse, apud ovidium Metam.
lib. I. fab. XLII. - Per me quod eritque, fuitque, Evique, patet. Hinc epitheta fatidici: veridici apud Poetas. Hoc monere vult Arabs ille Commentator in susiurandum, cuius ab initio meminimus, quando aesculapium ait o lium Apollinis, quod medum vis habeat divinatione, nec deceat destitui eum cogntiione rerum quae contingunt in futuror hoc est, praecognitione medica , ut Arabem explicat Ioannitius Syrus in Notis. Immo Hippocrates ipse, Epist. ad Philopoem. Iητυπι , inquit, e μανδι- πανυ
ἰωμὼν D. Medicina se divinatio magnam inter se cognationem habent : quandoquidem duarum artium uom est Aposio , qui ct praesentesct futuros morbos praedicebat aegrotautes atque aegrotaturos curabat. Respexere enim veteres hoc ipso ad prognosin medicam, sive mae mmi, ut vocat Hippocrates, in princ. Prognost. additque per eam , ex cDllatione omnis generis signorum ad invicem, τε παρεονG, κ, τα προγεγονοτα Q τἀ μελλονἶμ εαι , in morbis intelligi, morborumque eventus praesagiri posIe. Prognosis nempe medica est, quae doctum medicum secernit ab indocto, facitque ut res aegrotantium magis agnoscere credatur, majoreque cum fiducia homines sese ipsi suo que committere audeant. Ea munitus medicus, dum futura ut praesentia intuetur, non plus quam praestare potis sit, promittet ,& quod rei palmarium est, nunquam in agendo aberrabit, nec cum vulgo animum dejiciet si instante crisi omnia in corpore perturbentur, nec ea die, qua crisin futuram prospicit, generosis utetur auxilio , aut aliud quid circa aegrotos aget, ob quod reprehendi
47쪽
32 COMMENTARI usqueat. Itaque & vulgi calumnias evitabit, si omnia praedixerit.
ac tum sibi, tum arti auctoritatem conciliabit, admirabilemque omnibus se reddet, quod non una vice Galenus se fecisse glo. tiatur, lib. de praecognit. ad Posthumum. Sed ad Apollinem. 18 Eius templa vulgo dicebantur , quorum passim plurima habebat, novis subinde cognominibus, locorum ratione,
in quibus erant erecta, honoratus, ut Amadonim, AEgylptim, D. eiust, Pataraeus , Parrhasius, ThymbraeM, Delim, vocaretur. Celebratissimum tamen omnium fuit Pelphicum templum, de quo inter alia prodidit Pausanias, in Phocicis, Hippocratem aeneum hominis sceleton in i pis dedicasse: seu
λ τοῖς σαρκοις , 6 τοὶ μἀ Ἀ-λει-bas ριόνα ' Qigiem hominis, cui diuturniore morbo carxe consumpta , sola supere sent odis. De
templo veto , quod in Co insula habuit, Dion meminit lib. 1. quod in eo, ad aram ipsius, morbi mo iborumque medelae ad sanitatis redintegrationem examinari consueverant, & morbi genus & symptomata describi. Fuit in eodem jus vetustumayli, quod firmari sibi Coi a Tiberio Imp. rogarunt, ad annum Uibis D I xxvi, ut apud Tacitum est, Annal. Lb. or. Romae ApolliniMedico grassante pestilentia pro valetudine populi Romani templum votum. & aedem a M. Fulvio locatam, meminit Livius lit, i v. &, XL Quin & a Celtis, quorum magna pars fuerunt Germani veteres, majoresque nostri, Apollinem cultum, similiterque opinionem de ipso habitam, quod mor-Is bos depelleret, auctor est Caesar, belli Gall. Comm. vi. Extat Apollinis Medici simulachrum in armoreum Romae in hortis Pontificis secretis, loco quem Betet edere vocant; excellens arti-ao ficis Graeci opus. Visitur ibi Apolla facie juvenili & imberbis, sinistra fragmentum tetiens arcus, clune altero ad saxum recti n, ad cujus dextrum latus serpens ab imo sursum ad repit. Facies iuvenilis est, & imberbis, quod Medicinae beneficio perpetuam juventutem agere, & eandem hominibus quoque pro 'curaren floridam semper vigentemque corporis habitudinem elargiri
48쪽
elargiri creditus fuerit, sive quod facies illa optimam sanitatem, corporisque robur denotet, Medicusque id agere etiam in semetipse moneatur,ut commoda sit habitudine,& ex Hippocratis consilio lib. de Medico. ε ως, e boni
colori bonaeque habitudinis, quod alios curare vix pone putetur
qui ipse invalitudini sit obnoxius , sed subinde Menandri illud
Aliis medens, ct iram ulceribus satem. Lucianus tamen in diat. de Dea Syria, morem apud Sy- et Iros suisse tradit, ut cinypolgo barbatin pingeretur , quod illi prudentiam respicerent, quae in Medico requiritur, & fere non nisi aetate adquiritur. Prudentiam eam & serpens ad- a aditus notat: nisi malis veteres censuisse, medicinae benesicio quasi revirescere homines, atque in vigore conservari, non secus ac serpentes solent, deposita quotannis pelle, &senectutis veluti exuvijs. Ex serpentum vero genere, licet Dracones praecipue Ψsculapio fuerint sacri, tamen & Apollini eos dicatos, & in Epiro sacros fuit se, auctor est Elianus de animal. lib. XI. cap. o. & Draconis specie Apollinem apparere sblitum, ex Suetonio discimus, qui in Octavio, cap. xca v. Augustum Imp. Apollinis filium ex eo creditum scribit, quod Atia mater ejus, quum in Apollinis templo obdormi. visset, a Dracone irrepente compressa fuerit,& Draconis veluti depicti maculam corpori impressam . toto deinceps vitae tem pore gestarit. Caussam, quiar Dracones Apollini sacri fuerint, dicam mox in aesculapio. Arcum sinistra tenet tum ob jacuin a 3landi peritiam, qua excelluisse fertur, & Pythonem serpentem interfecisse; tum vero quod puniturus homines, vi sua , veluti sagittis, pestem noxiis immittat, unde apud Homerum
49쪽
item ab arcu Miacmlandi petitia adpelletur. lta autem pestem Graecis ad Trojam
immisisse obChrysen sacerdotem suum ab )gamemnone con tumelia affectum, fabulatur idem Poeta Lydij hanc ob caussani Apollinem λοίροον, seu pestilentialem coluerunt, sublata pesti. Ientia sic nuncupatum. Eundem Siculi ad Pachynum promon. torium eximia religione venerabantur & ID, Amm voeabant, quod Lybes Siciliam invasuros, peste immissa, ad unum pene
omnes necasset, ut Macrobius refert, loco saepius adducto. Hinc adclamationes invocantium solennes ut hostes feriret, in Παιδε, ἴε Πω , Mi solis, feri us. Huc respicti Archi. Iochus apud eundem Macrobium :
lini, reisue perde, persere ut sies . Vocabant autem ab Apolline percussos, aut morbis inustos,
Σπιλωνοεληπους. Caeterum sinistra arcum tenet, non demtra , quod promptior erederetur ad bonos juvandum, quam 24 malis nocendum, teste eodem Macrobio. Alias & hora eidem adpingi solebat, sive ob Musices & carminis inventionem: aut forte, quia Musica etiam ad morborum curationes Beere posse videretur, quod Medicorum ollan plurimi & praestantissimi, Democritus, Pythagoras, ' heophrastus, Caesius Aurelianus, adfirmarunt, nec sacris litteris adversatur, ut docte ostenditas Balduinus Ronsseus Epili. Med. xv. I n Delo vero simulachro ipsius additae conspiciebantur stratia as XάυGς Graeci dicebant. citharam tibias & fistulam manibus tenentes; sive ad 26 eandem Musices & carminis inventionem notandam: sive quod Medicum opoiteat esse gratiosum, quem Hippocrates lib. de elegant. Aristoteles tib i. Et h. cap. est.& Archidamus apud Plutarchum in Apophthegm. Lacon. l , hoc est, g tism es grati' deIibutura . Iheocritus
50쪽
eritus Idyl. XXII x. Xαε των ἰμεροφωνων Ἀμαν φυρον, seu νω- tiarum suaveloquentium sacrum germen, vocarunt. Verum, quos
proprie medicos D sia veteres dixerint, alibi ex protes
i. . Esculapii Cieeroni tres. 2. e seula in Hippocratis. 3. Hujin mater Oronis , Fhlegra F. A. vel potiuι - ος Messenia. F. qua primum Coronis dicta. 6. Pater inceram. 7. Sed Apollo ereditus. 8. Sacerdotum pollinis fraudes. 9. e Medicina olim Regum Principumque propria. t o. Uculapim recens natin expositus. I i. Gud nominis evmon varium. 32. Fra Eptores. I . In fastitanda medicina solertia. i . lauder oepraconia. I s. uxor ct liberi. r6. fulmine ι ius ereditu . I . de quo dubitatur. I 8. quando divinis honoribus coli coeptus. 19.1 o. Temρtu culapii plurima. 2 ι. Templi Roma condenus occasio. zz.ε κωρο π1ς, seu incubatio. 13. culapiis quin ba=brem 2 -- ct apud PMasios imberbis ' a s. nin baculin no vi. χύ. Draco illi quu a uintuιὶ a. 7. ct canis p 28. - u is capra immolari solita. a 9. Ergastina nigris ramis ct pedibus , digitisque imparib M. o. ct gallin. 3 i, Esculapii simulachrum. 32. cur pectore nudum , corpore rebquo tecto. 33. Vectitus medicuι apud antiquos. 3Α. seculapim palliatus. 3 L Item coronaim,st pileatus. 3 6. In inseculapium hymnu3. M7. Quur. per Paeonem, Deorum Medicum, iti jurandum non conceperit Hippo
Uem 'A αλ in Graeci dicunt, Latini AE cuti an Ivocant. Eo nomine tres olim is isseCicero est auctor, lib. III. de Nat. Deor. primum Apollinis filium: alterum secundi Mercurij fratrem: tertium Arsippo
& Arsinoe prognatum. Quis vero horum is sit, quem testem a 'γE a hic