장음표시 사용
51쪽
hic invocat Hippocrates, ut Medicinae praestitem & parentem alterum . non ita facile fuerit determinare. Qui tamen Apol. linis audit filius, communiter is esse putatur, quem Medicinae praeesse fabulosa voluit gentilitas Itaque de ipso, quae pro . , dita invenimus, paucis delibabimus. Et sunt primo, inter quos Homerus Hymno in fisculap. Pausanias in Corinth.
Diod. Siculus lib. 1 v. cap. IX. Apollonius Argonaut . tib iv. Hyginus fab. xiv xcv I I. cco. &ccLI. qui illuna Coronide,
Phlegyae bellatoris acerrimi filia, editum putant , & quidem
η Epidauri, ut Pausanias narrat. Alii matrem ipsi fuisse conten. dunt Arsinκη Messeniam , ex regia Perieris, Regis Messeniorum, stirpe genus ducentem, adeoque Perieris ex Leucippo filio neptem . in posteriorem hanc opinionem potius, quam in priorem inclino, cum Cl. Reineto Reineccio, Histor. lui. pari. I. regno Xxv I. quod Auctores fere omnes disculapium non Epidaurium, sed em enium fuisse testentur ,' inter quos
Tranquillus de Viris illust. Lactantius divinar. Insiliui. lib. 1. cap.xx. Aristides apud Scholiasten Pindari, Pythior Ode 1 . pluresque alij. Indicio maxime est, quod partem Messenes, Ithomen & Oechaliam, Euryto olim regnatam , Homerus Iliad. Hsculapi j silijs paruisse tradat: Pausanias etiam, in
Messeniacis, Messenes regnum penes Nestorem totum fuisse
aiat, exceptis ijs populis quibus T sculapij filij imperarint.
Non aliunde autem imperium illud ad ipsos devolutum credimus. quam ab lsculapij ex materna stirpe progenitoribus, praecipue quum ipse non arma tractarit, sed medicinam , pa's trem vero, ut mox dicemus, habuerit incertum. Cui addi potest quod Scholiastes Pindari, loco adducto , ex Aristide notat, Arsinoen, dum virgo esset, Coronidis nomine appellatam, quod procul dubio opinioni alteri de Coronide, Phlegyae filia, anuam praebuit. Atque ita de Coronide Messenias entire Asclepiadem , Poetam antiquum. idem Scholiastes Graecus Pindari notat, qui sequens ejus distichon recitat, in quo
52쪽
quo Hsculapio etiam soror tribuitur Eriopis
Rex hominum Megaris fuit hac AEsclepius ortu , Dum Phoebo miseretur amore pulchra Erivis. Mater igitur Hsculapi j Arsinoe fuerit Meshnia; de patre ve- oro res est incertissima. Nam stupro illam compressam scriptores ad unum quidem omnes testantur: at stupratoris mentionem non aliter faciunt, quam quod Apollini Deo flagitium fabulose adscribant. Ipsum tamen hominem vilem atque igno. εbilem fuisse, regium. puellae genus vix admittit. Itaque quod Apolline progenitus credebatur, Cyrillus lib.v I. contra Julian. sacerdotes Apollinis id facinus patrasse conjecit. Reineccius 8 noster, loco laudato, cui iterum facile adsensero, a quopiam ex optimatibus compressam mavult, procurantibus tamen flagitium sacerdotibus, Apollinemque patrem , ut culpae auctores et honestior adserentibus. Ea enim fraude olim complures, qua virgines, qua matronas illaqueatas, virginitatem & pudicitiam posuisse, exemplis aliquot Reineccius ibi probat. Quibus addi potest quod Eschines Epiti x. de Cymone refert, qui Callirhodn sub specie Scamandri fi. stupravit: & de Rhea a
Marte compressa Prudentius ait, lib. I. contra Symmachum: esIeram generose aliquem stirpis, sed eundem , emoribu3 infamem, compre a virgine per Pin , Se dixi e Peam, ne stuprum numinis ullus Obscere auderet turpi miseraeve puelle. Quam fraudem etiam Semele metuens, apud Ovidium Metam .lib. i II .fab. v i. Jovi se sollicitanti non immerito reponit,
omise Divorum thalamos inii spe pudicos.
Fieri tamen etiam potuit, ut stuprator i sorte nomen Apolli. snis esset atque iisdem ille stud ijs occuparetur, quorum Apollo Praeses fingebatur. Medicina enim illo aevo sere non nisi intra V
53쪽
Regum Principumque palatia colebatur, ut ex istiano hist. Io anim lib. II. cap. x i ix. alijsque plurimis satis liquet. Cate tum Pausanias in Corinth sculapium recens editum a matre expositum scribit , atque a cane custo ditum , a capra enutritum: Aresthanam vero pastorem, quum & illum, & hanc, inpius a grege abesse adverteret, atque eos quaesitum aliquando iret, puellum reperisse, a quo. quum propius accessisset, coelastis flamma effulserit. Ut fabulae fides constaret, non de. fuere , qui nomen As sculapi j a voculis Hebraeis Leleph sive hsb & Leleph derivarent: apud quos e capram, Esc. ignem, 1 1 Muph canem significat. Alij vero, ut est in Elymologico, &apud Eustathium, Homeri interpretem, &Taetren Chiliad.
Suidas in 'ΑσκληπιάLD quod corpora integra servaret o salva: aut denique τε ἀσκῶν μως τας νέοις , quod leniter tractaret morbos: sive, ut Mercuria is legit, lib. 1 v. de re Gymnasi cap.
ceret rios. A leniendo certe Lycophroni in Cassandra μιρο, mnas , Orpheo in hymn. μιοδωτης , donans misia, seu miti-rator audit. Atque ad hanc originationem respexit Caelius Aurelianus, in praef. lib. I. Tardar. passion . ubi ait: i
pium nomen sumpsi e rixerint, quod dura curaudo primm superaverit vitiae hoc est, quod τα σκλη, vitia, seu dissciles morbos, primus supcraverit, sive mitigaverit, atque is in reddide' rit. Male autem heic loci τε ηom a Parthitis Adversar. lib. XI I .
cap. XXv. in numen convertendum censet. Neque enim Caelius agit de aesculapij adsumptione in Deorum numerum,
54쪽
sed denominis apud Graecos etymo: quod notasse etiam vidi Cl. Thomam Reinessum Var. Lecti lib. m. Auctor tamen Elymologici s prius sive εἱστιον vocatum commemorat, postquam vero Aselinquendam , Epidauri tyrannum sanasset, dictum fu i sse Ubu DM. Galenus
lib. I. meth med. cap. I. Auctor antroducti cap. I. & communiter plerique sub A polline patre Medicinam did scisse volunt. At Cyrillus ab Igyptiis sacerdotibus edoctum adserit. Homerus ilia d. λ Pindarus Nemeor. ode. III. alij que, Chironem habuit Ie praeceprorem notant. Et Pindarus quidem ait, ab A. polline traditum Chironi, mλυ- ονας ἁ θρ ιγ ἰλ -
θαι νοίους,ut ipsium doceret mutunstouos mortaliam sanare mauos. Ex
qua opinionum diversitate hoc iterum colligo cum R eine cito,& proxime veritatem esse censeo, fisculapium litteris primum, & Medicinae rudimentis, apud Apollinis patris, ut credebatur, sacerdotes imbutum; Chironem Centaurum deinde adjisse, praecipuorum G raeciae Principum, Herculis, iasonis, Achillis, in Medicina praeceptorem, eiusque ductu uberiorem artis cognitionem indeptum,in Aegyptum trajecisse, omnium artium primaevam matrem, atque Api operam dedi de , quem inter sat erdotes illic principem, & naturalis Philosophia in xime peritum iu isse, Cyrillus commemorat. Ex quo factum
porro, ut in Gr*ciam reversus, artem que passim exercens, pro raptio, aut Memphitano, ut CFi illus ipsum vocat, haberetur :quod Scaligero patri etiam contra Pausaniam placuisse video, Comm. i in lib. I i. Arist. de plantis. Argonauticae in luper eκ- peditioni interfuisse, & cum Graecorum primoribus, qua simul Omnes, ni alibi ostendo, medicinam callebant ad rapiendum Vel au eum pro tum. auctor est ex Apollonio Rhodio Clemens Alexandi inus, Strom. lib. a. Aureum enim villus nihil aliud fuisse, fi Poeta tum nugae seponantur, quam librum in membrana seriptum, quo auri faciundi ars contineretur, Sui-
55쪽
tius momenti conatus est stabilire Sennertus noster, lib. de 13 cons. & di sis. Chyrii. cuni Aristo t. & Gal. cap. III. Caete. rum aesculapius natura, ut inquit Diod. Siculus tibi I v. cap. ' 1x. ingenisqueρ-ti , me Icinae vera impeVa, plurima hominum Φalitudins utilia laventi. Adeoque peritia artis excelluit, ut quam plurimos sanitatem desperantes liberarit a morbo, ac ea caussa creditus sit defunctorum nonnullis vitam restituisse. 14 Hinc Martiali lib ix. Ep. X I IX. salutatur,
Latona veneranti nepos: qui mitibus herbis Parcarum exoret pensa, breve Me colos. Et a Q. Sereno in prooem. praecepi. Vedie. - potens artis , reduces qui tradere vitas 2 orit, ct in caelum manes revocare sepultos. Pindarus in Pyth. Ode III. vocat,
Filiam suavem Incolumitatis membra- vegeta , AVulapium
heroem, omnigenum averruncum morborum .
Homerus in Hymnis X: οι μεγ ἀνηώmis, κομοιν οδαυαων 'Delicii hominum , depulseremque malorum . Ovidio lib. xv. Metam. Lb. L. & LI. TDeus viser est ,&sυ-tfer; Statio Papinio lib. Ii I. Silvar. Carm. 1 v. mem mitii, o maximus aegris auxiliator, ct festinauita flens fata. Hippocra tes spist ad Philopoem. Θεον 9- νῶ vocarat: Aristopba'nes in Pluto, acto. III. sc. I . οὐνοι-e μεγαι, βρο mcnUMedicum beηunum, δ' magnum mortalibus tamen. Apud Ar nobium lib. i. & vr I. ensos audit sanitatis se praeses: falatii δε- ror, Ua erudin m pessimarum propulseator, prohibitor ct extinctor inter eos vero, quos graviter decumbentes restituit, & a mor
tuis resuscitare creditus est, Plinius lib xx Ix. cap. I. Tynd/ ridem
56쪽
tidem recenset: Pausanias, in Corinthiacis, Hippolytum, Thesei filium, quem
. adsidera ruri AEtheria, veras coeli Ῥenus sub auras.
Virgilius quoque meminit, A n. lib. v I I. senem quendam muniosum excitasse, Plato auctor est, lib. III. de Rep. De --
drogeoae , Minois filio quem Hyginus tamen, in Ophiucho,
Glaucum vocat Propertius lib. II. Eleg. I. ait rEt Peus exsinctum Cressis Epidaurius hersis Refiduit patrijs Androgeoηa focis. Orpheus ome um , Stesicborus Capaneum & Lycurgum, Epiphanius Euveleam , alii alios resuscitatos meminere. Ob maximam vero illam In medendo felicitatem & experientiam, a Tristm isto apud Augustinum lib. ox. de Civit. Dei cap. xxv I. primus Medicina inventor audit: & cui, ex oraculi testimonio apud Porphyrium lib. de Philos. respons.
Ars, cui Arie omnis pariter sapientia desti. Suidas rei Meduae auditae encomio celebrat; Plutarchus Sympos.lib IIx. quaest. xiv. vocat; Lucianus in Trago- podagra Tertullianus Apolog. cap xx I II. medicinarum demonstratorem; Arnobius lib. I. medicaminum repertorem. Corn. Celsius in procem. lib. I. ait, ipsum rudem se vularem scientiam paulo subitum excoluisse, atque ideo in Deorum numerum receptam: unde, ut Τrismegisti verbis ex Augustino utar, omnia hominibus infirmis acjumenta praestet numine nuηe sevo,quae anteflebat medicinae arrepraebere. Uxorem habuit Herculis filiam, Is ex qua filios suscepit duos, Podalirium & Machaonem,uel ex Homero satis notos : filias quinque, aut sex potius, Ogeian, Panaceian avio, Aeso, Aules di Romι 'de quibus mox quaedam notamus . Fulmine ictum fere omnes notant,& quidem, ut Plato IsVOluit, loco adducto, quod divitem pecuniosum auro illectusF ex
57쪽
ex lethali morbo restituerit. Nec aliter sentit Pindarus in pycthiis, Ode 111. At Plinius lib.xx lx. cap. I.&Virgilius lib.vii. En . ob mortuos resuscitatos id contigisse ajunt i
siquod pater omnipotras, aliquem indignatus ab umbris Monalem infernis ad lumiηa surgere vitae, se repertorem medicinae talis o uriis Fulminemabigenam ad Sutim deιroris undas.
Cyrillus ictum scribit, quod lucri cupidus fuerit, & consilijs
turpibus obnoxius, omnem circumierit orbis regionem, studiumque omnibus venale prostituerit ac tandem etiam Deum se nominarit,& mortuos resuscitari abs se posse credi voluerit. Fjusdem fuere sententia Eusebius lib. III. de praep. Evang.
Tertullianus Apolog. cap. x III. septimius lib. XII. contra gentes : & Arnobius contra easdem, lib. IV: Homerus e conistra, Iliad. vocat ἀμυμονα, medicam irreprela -
1 bilem. Mihi suspectum etiam illud fit de fulminis ictu, ut la. cile credam rem totam ab ijs emctam, qui 'sculapium Deum credi quam maxime cupiebant. Fulmine enim icta, olim sacra erant omnia , ipsique fulguriti, D I censebantur. Docet id
Attemidorus Daldianus Onetrocrit. lib. II. cap. DX. κερουνωθεὶς ἄπιμός ες ν. οθεν γε κω ώς Θεος πιμα es. demoen fulguritus 1nfamis est: itaque ut Demiolitur. Ita Zoroastrum,
fulmine ictum, vulgus tanquam amicum Dei, sulminis ad coelum vehiculo sublevatum adoravit, teste Clemente Romano in libris Anagnokωn. Semelen a Naxiis propterea ante Bacchi ortum fulmine ictum credi, ut non ex mortali, sed duobus Diis prognatus, statim a natali immortalis naturae consors fieret,auctor est Diodorus Siculus lib. v. cap. LII.&de a Ista Iapio Auctor Commentarii ita lusjurandum Hippocratis, GD leno adscripti, cuius ab initio meminimus, vulgatum ait esse, quoasubtilis sit ad Angelos in columna ignea: quodque partem Vm
mortalem Deus fulmine icerit, par&m vero mortis non capacem, adflvocarat, animamque is caelum elevaris. Nec alio respiciunt Minu
58쪽
eius Felix in Octavio, & Cyprianus de Idolor. vanit. quando
Ambulapium, ut in Deum surgeret, fulminatum ajunt. Caeterum di- 18 vinis honoribus post Trojanum demu bellum coli coepisse, ex eo colligit Theodoretus,serm. I 1x quod Hom. Iliadta. curatorem vulnerum Martis, no Aesculapium faciat,sed Poeonem. At triginta octo annis, postquam apud Argivos regnasset Herocules, divinitatis honore cultum, ex Apollodori Chronologia scribit Clemens Alexandr. Stromat. lib. H. Ex quo vero in IsDeorum numerum receptus, sive ut de Claudio in Apocolocynth. ait Seneca, Dem Use justus est, templa ipsi plurima exstrui coepere,quaeSuidas in'Ασκληπιον,Plutarchus quaest. Rom. xx xxv I. Pausanias in Atticis, & passim alibi, 'Aο κλμα,& 'Aσκληπιῶα vocant; qua formatione
Graeci recentiores dixere 'A-ολειον temptu A postolo cuidam sacrum , ut est in Menologio Graecorum: & Μαω1λita apud Niceph. Callistum lib. v I I. cap. ult. Divi Michaelis Archangeli templum.Victruvius Aesculapium latine dixit, in praefat. lib. vI I. quo sensu Latinis Miservium est, & TDianium, pro Minervae Dianaeve templis. Quanquam 'Aσκλη,εια etiam dicerentur certamina & festa in Hsculapii honorem instituta, ut est apud Pollucem Onomast. lib. I. sect I. cap. xxx 1 I. Talia fuerunt illa, quorum meminit IEschines in Orat. ἡ 'κ 1sφῶν - τρο, & illa quae celebrabantur Smyrnae & Epidauri, quae aliquando Septimius Publius citharoedus vicit; ut patet ex Maris more,quod tertium est inter Arondeliana,quaeCl. Io. Seldenus nuper publicavit. Inter templa vero Hsculapii,primum nobi- aolissimumq) suit Didaurium, ad Epidaurum Peloponnesi oppi.
dum, a quo distabat V. M . passuum, donis dives, qu e aegri remediorum Iasutarium mercedem sacraverunt Deo, ut de ipso loquitur Livius tib xcv. Alterum ab hoc fuit oeum, in Co insula, Hippocratis patrihεν ον,--ων αναθηματων μειοῦον, clarum,se mu tu donariis resertu. Celebratur & Argivum, quod Argis Sphyrus,
Machaonis filius, iusculapii nepos, dedicavit. Aliud Sphyri
59쪽
seater, Alexanor, in Sieyoniam prosectus, in Titane monte condidit. Nobile etiam ac dives Siracusenum fuit in Sicilia Dionysii Tyranni direptionibus magis celebratum. Inter alia
donaria in eo mensa erat aurea, quam cum auferre decrevisset Dionysius, morisque esset id temporis in convivijs sumpto ci bo, Boni Daemonis, sive Genii circumbibere poculum, & deinde mensas tollere; poculum Boni Daemonis flaui apio praebi. bit,& continuo auferri mensam iussit, referente Athenaeo lib. xv. Memoratur praeterea Tergamenum, in Pergamo, A si aropido, Galeni patria, quc religionem Archias, Aristhaechmi filius, eonvulsione membrorum sanatus, traduxit: AEgaeense, quod temporibus Constantini M. fiunditus eversum reditu omni Christianis adsignato, Cassiodorus refert in Hist. Τripari. &Historia Miscella lib. vis. Carthagiηrari, quod Appianus de
prae caetera nobile se dives. Habuit vero & alia multa, de quibus videri. praeter Pausaniam, possunt Strabo lib. i I x. Polybius Hist. lib. 1. & in Eclogis lib. x. Plutarchus in Pompeio. Phtilostratus in Apollonio, Lucianus in i caro Menippo, &c. Deus gaeensi, Pergameno & Epidaurio etiam Q. Serenus memi nit, quando sculapium compellans, ait;
P t colis Aegeas; qui Pergama, quique Didauru rstatimque subdit ;eui quondam , placidi tectin Mab pessi draconis ,
Tarpeias arces, atque incl/ta tecta petisti.
a I Nam Romani serius Aesculapium colere coeperunt. Quum enim gravi pestilentia urbs laboraret, Q. Fabio Gurgite, &D. Iunio Bruto Scaeva Co s s. Anno V. C. ccce L X I.&S. P. Q R. juberetur, consulto oraculo, librisque Sibyllinis, pesti expiandae A sculapium Epidauro accersere; triremem cum legatis, quorum punceps Q. Ogulnius, eo miserunt. Epidauriis, quod Deum suum inviti dimitterent, cunctant, si draconem serund prodiisse, sive anguem ingentem, perq; mediam
60쪽
mediam urbem ad Romanorum triremem perrexisse, atque in Ogulnii tabernaculo in gyrum circumvolutum se composuisse. Istum anguem Romani Esculapium esse rati, cui dracones ac serpentes factos sciebant, magna cum veneratione Romam advexerumt. Iamque triremis in Tiberi erat,prope insulam,quum anguis e navi in illam prosiluit, -- ct Marm, secie coeleste resumpta, Luctibu3 imposuit, venitque sistiser Vibi; ut Ovidii utar verbis, Metam. lib. xv. fab. LI. Id Romani conspicati, templum in insula novo Deo dedicarunt hodie S Johannis Colevitae vocatur) ubi sub serpentis deinceps ima.
gine coleretur. Meminere Livius lib. X. Cicero lib. m. de Nat. Deor. Florus Epit. Livii lib. xi. Valer. Maximus lib. i. cap. I IX. Orosius lib. II 1. cap. xxi I. Aurel. Victor de Viris
illustr. cap. xx 1 o . plurimique alii. In ZEsculapii hoc templo di, Romae quemadmodum & in caeteris .incubare solebant aegroti responsum super valitudine, & remedium, sive . per somnium,
sive vigilantes a Deo accepturi, quam incubationem Latini. Graeci dicebant . In eodem remedia monstrata, aut
somniata , in tabulis notare, gratias publice agere , & vota sol vere solebant, de quibus omnibus ac singulis alibi plenius egimus. Pingebatur autem Aesu tin in delubris ac templis barba- 23 t . Hinc Luciano, in lave Tragoedo, β πωγων dicitur, G ingent promi seque barbap isto,de in Carmine Libero
Intoma per e sulapio barba. Haec quum Epidaurio fistula pio esset aurea magni pondetam,&Philosophicae densitatis, Dionysius Tyrannus . cuius paullo ante memini, auferri eam jussit; quod adfirmaret, non con venire filium baibatum conspici , cujus Apollo pater esset imberbis, ut est apud Ciceronem lib. m. de Nat. Deor. VaLMaXimam lib. I. capi I. Lactantium lib. II. cap. IV. & A
nobium. lib. vi. Balbae autem illa prolixitate, sunt qui -- F a teres