Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

351쪽

EPISTOLA cx. 34 iveris quanta sint in manibus meis, quibus ob diversas curaS, qua S OStrae SerVituti necessitas habet vix mihi paucissimae guttae temporis stillantur , quas aliis rebus si impendero , contra officium meum mihi facere videor. VI. Quod enim vis, ut ad te prolixam epistolam scribam, et hoc quidem debeo fateor, debeo prorsus hoc tam dulci tam sincerae tam merae Voluntati tuae. Sed quia bonus es amator justitiae , inde te admoneo, ut de illa, quam diligis, hoc a me libentius audias Cernis prius esse

quod et tibi et aliis, quam quod tibi tantummodo debeo:

et tempus ad omnia mihi non Sufficit, quando nec ad illa quae priora sunt. Unde innes Charissimi et familiarissimi mei, quorum in nomine Christi inter primos mihi es rem facient ossicii sui, si non solium alia mihi scribenda

ipsi non imponant, Verumetiam Caetero quanta OSSunt auctoritate et sancta benignitate prohibeant me videar ego durus cum a singuli petita non dedero, dum ea volo magis reddere, quae omnibus debeo. Denique Cum sicut

speramu et promiSSum tenemus, ad DOS Venerit Venerabilitas tua, scies quibus operibus litterarum et quantum occupatus Sim , et inStantius facies quod rogavi, ut et alios quos potueris, mihi aliquid aliud scribendum volen tes injungere, a me demoliaris Dominus Deus noster impleat cordis tui tam grandem, et tam sanctum Sinum,

quem ipse secit Domine beatissime.

352쪽

EPISTOLA CX P.

Domino dilectissimo et desiderantissimo si atri et compresbytero

VICTORIANO AUGUSTINC in Domino salutem.

Augustἰnus Victoriano presbytero , consolans etiari ad toleranter accipienda mala quin barbari in Italiam et Hispaniam incursionei, facientes , inserebant Sanctis viris et sacris virginibits. I. LITTERAE tuae impleverunt grandi dolore cor nostrum, quibus petisti ut prolixo opere aliqua respondere macum talibus malis magis prolixi gemitus et fletus, quam prolixi libri debeantur. otus quippe mundus tantis filigitur cladibus, ut pene pars nulla terrarum Sit, ubi non talia, qualia scripsisti, committantur atque plangantur. Nam aut parvum tempus, etiam in illis solitudinibus aegypti, ubi monasteria Oparata ab omni strepitu, qua Si secura delegerant a barbaris interfecti sunt fratres. Jam-Vero quae modo in regioni hiis Italiae, quae in Galliis nefaria perpetrata sint, etiam vos latere non ahitror de Hispanis quoque tot provinciis, quae ab lais malis diu videbantur intactae, coeperunt jam talia nuntiari. Sed quid longe imus p Ecce in regione nostra Hipponensi, quoniam eam barbari non attigerunt, clericorum Donatistarum et Circumcellionum latrocinia sic vastant Ecclesias, Ut barbarorum fortasse facta mitiora sint. Quis enim barbarus excogitare potuit quod isti, ut in oculos clericorum

nostrorum Calcem et acetum mitterent, quorum membra

i lias xx II. quae autem a II erat, nunc a 48. Seripla exelante an . o sorte melis Nov.

353쪽

olia in caetera plagis horrendis viilneribusque saucia rhint pDo praedantur etiam donios ali cluas et incendunt, fructus aridos diripiunt, humidos undunt, et talia caeteri Comminando , multos etiam rebapligari compellunt. Pri

die quam ista ad te dictavi, ex uno loco per hujusmodii errores quadraginta et octo animae mihi rebapti=alae nuntiatae Sunt.

II. Plangenda sunt haec non miranda et XClamandi ilia, ad Deum ut non secundum merita nostra, Sed Se cundum misericordiam suam a tantis malis liberet nos.

Nani quid utique sperandum fuit generi humano Cum haec et in Prophetis et in Evanges tanto ante praedicta sint in Non itaque debemus tam nobis ipsis esse Contrarii, ut credamus quando leguntur, et queramur qUando complentur sed potius et illi qui increduli fuerant, Cum haec in sanctis libris conscripta legerent vel audirent, nunc salthm credere debent cum compleri jam vident ut de his tali magnis pressuris tanquam in torculari Domitii Dei nostri, sicut amurca insidelium murmurantium et blasphemantium fluit, ita oleum quoque fidelium Con sitentium et orantiu in exprimi et liquari non esset. Illis enim qui contra Christiana in idem querolas impias ac taretion quiesculat dicent0s quod antequam ista docti tua per mundum pr92dicaretur, tanta mala non patiebatur genus hiana anum, facile est ex Evangelio repondere. Do minus enim dicit Servus nesciens voluntate ni Dominin sui, et faciens digna plagis oppulabit paucas : Servus Dautem ciens volutitatem domini sui, et faciens digna δε plagis, apulabit multa si is Quid ergo mirum , si

temporibus iste mundus, an suam servus jam SCien Voluntatem Dona in sui, et faciens digua plagis, vapulatha ultas Attendunt quanta celeritate Ebvangehii hi praedi

354쪽

Servi autem Dei tu miles et sancti qui dupliciter mala temporalia patiuntur quia et ab ipsis impiis et cum ipsis patiuntiar, habent consolatione Silas, et spem futuri saeculi. Unde dicit Apostolus D Non sunt Condignae pas- , Siones hujus temporis ad futuram gloriam, quae reVe- , labitur in nobisi a III. Proinde, charissime, etiam illis quorum verba dicis te sere non posse, quoniam dicunt. Si nos peccatores ista meruimus, quare servi Dei barbarorum erro perempti sunt et ancillae Dei captivae ductae sunt humiliter et Veraciter et pie responde, Quantam libet enim justitiam SerVemus, quantamlibet Domino obedientiam exhibeamuS, Umquid meliores eSSe possumus, illis tribus viris, qui in caminum ignis ardentis pro conservanda Lege Dei

projecti sunt Et tamen lege quid illi dicat Agarias unus ex tribus, qui aperiens os suum in medio ignis, dixit;

u Benedictus es Domine Deus patrum nostrorum et lauda-n bilis et gloriosum nomen tuum in saecula AEUOniam, justus es in omnibus quae fecisti nobis et omnia opera tua Vera et reCtae Viae tute et Omnia judi Cia tua veritas, , et judicia veritatis fecisti per omnia, quae intulisti no- his, et civitati sanctae patrum OStrorum erusalem n quoniam in veritate et judicio intulisti nobis omnia haec, propter peCCata OStra quoniam peccaVimus, et Legi tuae non paruimus, et mandatis tuis non obaudivimus; ut bene nobis esset et omnia quae inlusisti nobis, in judicio vero intulisti. Et tradidistinos in manus iniquo rum inimicissimorum transfugarum, et regi injusto et pessimo ultra Uni Versam terram. Et D Unc non est, ut pOSSim Us aperire os Vere Confusio et opprobrium facti B Umus Servis tuis, et eis qui te colunt. Ne tradideris nos

355쪽

EPISTOLA AExI. 345, in perpetuum propter nomen tu una Domine, et cles, pexeris Testamentum tuum, et ne abstuleris misericoris iam tuam a nobis, propter Abraham qui a te dilectus

D est, et propterra Saa Servum tuum, et Israel Sanctum, tuum quibuς locutus es multiplicaturum te semen OD rum ut astra Coeli et arenam mari SQ quoniam Domine,

, minimis acti sumus prae omnibus nationibus, et Sum IIS , humiles hodie in terra propter peccata nostra'. 'ideSCerte frater quales Viri, quam Sancti, quam sortes in medio tribulationis, ubi tamen eis parcebatur, et O Urere ipsa lamma verebatur, peCCata sua Consilebitntur, pro quibus se digne et juste humiliari noverant me la CChant. IV. Numquid etiam meliores esse possumus ipso Daniele de quo per EZechielem prophetam dicit Deus ad principem xi Numquid tu sapientior quam a , ni sit qui ponitur unus in tribus justis quos dicit

Deus solos se liberaturum ostendens utique in illis tres quasdam formas ustorum, quos ita se liberaturum dicit, ut nec si hos suos secum liberent, sed ipsi soli liberentur, Noe 49 , Daniel, et Job Lege tamen etiam precem Danielis β, et vide quemadmodum in captivitate positus peC-cata non tantum populi sui, Verum etiam Sua Confiteatur,

et pro his dicat per justitiam Dei se ad illam captivitatis

poenam et opprobria pervenisse. Sic enim scriptum eSt; Et dedi faciem meam ad Dominum Deum, ut quaere rem preces et Obsecrationes in jejunationibus et Sacco, et precatus sum Dominum Deum meum , et ConseSSUS D sumet dixi: Domine Deus magne et mirabilis, et qui Ser-D a Testamentum tuum, et misericordiam diligentibus te et SerVantibus praecepta tua, peccaVimVS, adverSUS , Legem secimus, impie egimus, et recessimus, et declina vimia S a praeceptis tuis, et a judicitis tuis, et non exau-

356쪽

346 s. ΑΓ susTINL EPISCOPIn divimus servos tuos Prophetas, qui loquebantur in no , Datiae tuo ad reges nostros, et ad omne n populum

terrae. Tibi, Domine, justitia, nobis autem confusio fa ciet, sicut dies hic vir Iuda, et habitantibus Jerusalem, , et omni Israel, qui proxila: s lit, et qui longe sunt in omni terra, in qua eos disseminasti hi, propter contu- ma Ciam eorum, quia improbaverunt te, Domine. Nobis autem Confusio faciei, regibus n6strig, et principibus D OStris, et patribus nostris, qui peccavimus Tibi Do

mino Deo nostro miseratioties et propitiationes , qu0 Diam TeCeSSimus, et non audivimus vocem Domini Dein ΠOStri, ut essemus in praeceptis Legis hujus, quam dedit

in Conspectu nostr in manu servorum ejus Propheta rum. Et omnis Israel peccaverunt adversus Legem n tuam, et declinaverunt ne udirent vocem tuam : et

supervenit nobis alaledictio et jusjurandum, quod, scriptum est in Lege Moysi Servi Deici quoniam pecca-D Vimus, et Statuit Sermones suos, quo locutus es ad nos

judices nostros, qui judicabant nos, superducere in nos mala magna, quae nunquam acta sunt sub omni coel6 secundum ea, quae facta sunt in aerusaleni Sicut scrip - tum est in Lege Moysi, omnia mala haec venerunt ad n nos, et non rogavimus Dominu ut Deum nostrum, ut averteret a nobis delicta nostra. t ut intelligeremus omnem veritatem tuam . Et vigilavit Dominus Deus ad Omnem SanCtum Suum, et perduxit ea, quae secit ad nos, quoniam justus Dominus Deli noster in omni mundo suo quem fecit et non audivimus vocem ejus.

Et nunc, Domine Deus noster, qui eduxisti populum tuum de terra Igypti in manu forti, hi fecisti tibi nori me gicut dies hic, delicta adversu Legeni inani fecimus Domine in omni misericordia tu avertatur impetus

Dent. C. 28. 29.

357쪽

tirus et ira tua a civitate tu aderusalem et monte sancto tuo. Propter peCCata enim nostra et iniquitates a D trum OStrorum. Jerusalem et populus tuus in consu D sionem Venit omnibus, qui circum nos sunt. Et nunc exaudi Deus noster preces servi tui et orationem ejus, is et ostende nobis faciem tuam ad sanctificationem tuam, , quae deserta est. Propter te inclina, Domine Deus meus, aurem tuam et exaudi; aperi oculos tuos, et vide inte, ritum no8trum et Civitatis tuae Jerusalem, Super quam invocatum est nomen tuum Uper eam , quoniam non in nostra justitia actavimus precem nostram in OnS- , pectu tuo, sed ad misericordiam tuam, quae magna eSt.

, Exaudi Domine, propitiare Domine, intende Domine,

et ne tardaveris propter te Deus meus; quoniam nomen tuum invocatum est in civitate tua super Civitatem tuam et populum tuum. Et adhuc me loquente et orante et D enumerante peCCata mea et peccata populi mei . Vide

quemadmodum sua peccata prius dixit, et postea populi sui. Et hanc Dei commendat justitiam, et hanc Dei laudem dicit quia non injuste, Sed pro peccatis eorum lagellat etiam ipsos sanctos suos. Si ergo ista dicunt qui excellentissima sanctitate ignes et leonhs Circa se innoxios habuerunt quid nos op0rtet dicere in humilitate nostra, qui tam longe illis impares sumus quantam Cum liae justitiam servare Videam Ur.

V. Sed ne aliquis existimet illos Dei servos, quos dicis harbaris interfectos, sic illam mortem evadere debuisse, quomodo tres illi viri ab ignibus , et Daniel a leonibus

liberatus est, sciat illa propterea facta miracula , Ut cos Verum Deum olere Crederent reges, a quibus in illa supplicia tradebantur. Hoc enim erat in occulto judicio et misericordia Dei, ut illis regibus eo modo consuleret

358쪽

348 s. ἈΠGISTINI EPISCOPI ad salutem, Antiocho autem regi, qui Machabaeos poenis crudelibus interemiti, noluit ita consulere, Sed eorum gloriosissimis passionibus cor duri regis acriori severitate punivit. Lege tamen, etiam unus illorum , qui sexto loco patiebatur, quid dicat. Ita enim scriptum est Et post hunc Sextum applicuerunt. umque hic tormentis ex cruciatus Oreretur, dixit Noli te seducere propter nos haec patimur peccantes in Deum nostrum, et faCta sunt haec digna nobis. Tu autem noli te putare impu- nitum futurum . qui adversus Deum et Juegem ejukle gibus tuis pugnare voluisti. B Vides etiam isti quam humiliter et veraciter sapiant, qui pro peccati Sui Sesagellari a Domino confitentur. De quo Criptum S ,

Quem enim diligit Dominus corripit flagellat autem

Omnem silium quem recipit . D Unde et ApostoluS, enim nosmetipso judicaremus , a Domino non Uti-Μ que judicaremur. Cum judicamur autem, a Dominoi, Corripimur, ne Cum hoc mundo damnemur'. DUI. Ille fideliter lege fideliter praedica , et quantum P0 te CaVe, et Cavendum doce , ne adversus Deum in his tentationibus et tribulationibus murmuretur Bonos dicis Dei servos et fideles et sanctos, gladio barbarorum peremptos. Quid autem interest, utrum eos febris an serrum de corpore solverito Non qua occa Sione X eant, Sed quale ad se exeant Dominus attendit in servis suis, nisi quod maj0rem habet poenam languor diuturnus quam Citissimus exitus et tamen etiam ipsum languorem diu turnum et horrendum legimus , qualem passus est ob

ille, cujus certe justitiae Deus ipse, qui falli non potest,

tale perhibet testimonium. li. Gravissima sane et multum dolenda est illa captivitas oeminarum castarum atque sanctarum, Sed non

359쪽

EPISTOL xl. 349 est captiVus earum Dela S, nec Captiva deserit Suas , si novit suas. Nam et illi sancti quorum passiones et Onsessiones de Scripturis sanctis coni memoravi, ab hostibus

ducti atque in captivitate positi, illa dixerunt, quae On-

scripta legerentur a nobis, ut disceremus captivos Dei servos non deseri a Domino suo. Unde autem scimus quid etiam per istas omnipotens et misericors Deus in ipsa terra barbarica fieri velit mirabilium suorum Tantum non essetis pro illis ingemiscere ad Deum, et quae rere quantum potestis, et quantum ipse permittit, Cum

tempus et facultatem dederit, quid de illis factum sit, vel

quae Vestra possint habere solatia. Nam de Sitifensi ante paucos annos Severi epiScopi neptis sanctimonialis a barbaris ducta est, et per mirabilem Dei misericordiam cum honore magno Suis parentibus restituta est. Domus enim illa barbarorum, ubi captiva ingressa est, subita Coepit dominorum infirmitate jactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres nisi fallor, vel amplius fratres, periculosissima infirmitate laborarent. Quorum mater animadvertit puellani

Deo deditam , et credidit quod ejus orationibus sui filii

possent ab imminentis jam mortis periculo liberari petivit ut oraret pro eis, pollicens quod, si salvi facti essent, eam suis parentibus redderent. Jejunavit illa et oravit et exaudita continuo St. Ad hoc enim factum erat quantum exitus docuit. Ita illi tam repentino Dei benes1-ci salute percepta , mirante eam et honorante , quod eorum mater promiSerat impleverunt.

VIII. Ora ergo Deum pro eis, et roga ut etiam ipsas doceat talia dicere, qualia Supra memoratus Sanctu AZatia , inter caetera in oratione et consessione sua fudit ad Deum bic enim sunt ills in terra captivitati Suae, quomodo erant illi in ea terra, ubi nec sacrificare more SUO poterant Dominum , sicut nec istae possunt, vel erre

360쪽

oblationem ad altare Dei, vel invenire ibi sacerdotemper quem Ollerant Deo. Donet ergo eis Dominus ut ei dicant quod Azaria, dixit in consequentibus precum suarum No est in hoc tempore Princeps et Prophetan et Dux non holocausta, neque blatio, neque Suppli, cationes , nec locu ad Sa Crisicandum in Conspectu tuo, is et invenire misericordiam; sed in anima contrita et, spiritu humilitatis accipiamur. Sicut in holocaueto - matibus arietum et taurorum, et in multitudine agis norum pinguium , Sic stat Sacrificium nostrum in con-n pectu tuo hodie perficere subsequente te; quoniam non erit confusio iis, qui in te considunt. Et nunc sequimurn toto corde et timemus te, et quaerimus faciem tua nan Domine; ne confundas OS, Sed fac nobiscum Secun- dum mansuetudinem tuam, et Secundum multitudinem misericordiae tuae, et libera nos secundum mirabilia, tua, et da gloriam nomini tuo Domine , et revereanturn omnes , qui ostendunt Servi tuis mala, et confundan-ntur ab omnipotentia , et Virtus eorum Conteratur, et B sciant quoniam tu e Dominus Deus solus et gloriosus in univerSO Orbe terraei.

IX. Haec illis dicentibus, et ad Deum ingemis entihus omnino Suis aderit, qui suis adesse eonSueFit et aut nihil in earum castissimis membris libidine hostili perpetrari permittet aut si permittet, non imputabit. Cum enim animus ulla Consensioni turpitudine maculatur etiam Carnem Suam defendit a crimine : et quidquid in ea nec commisit, ne permisit libido patientis , solius erit culpa facientis omnisque illa violentia non pro Corruptionis turpitudine, sed pro passioni via hiere deputa-hitur. Tantum enim in mente Vala' integritas castitatis uti illa inviolata , nec in corpore possit pudicitia violari,

Dan ira, o 8-45. - De civit. Dei cap. 16-I 8.