Caji Lucilii Suessani Auruncani ... Satyrarum quae supersunt reliquiae. Franciscus Jani f. Dousa collegit, disposuit, & notas addidit

발행: 1735년

분량: 346페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

Hoc quum feceris ,

Cum eateris reus una tradetur Lupo r

Non aderit: ααῶς homi uem is τοιχωοις simul Privabit: quum igni is aqua interdixeris , duo Σπιχῆα habet , id maluerῖt: privabit tamen. Quos versus libenter etiam huc transtulissem, nisi Iambicorum numerorum ratio non movendos loco clamasset.

x. Consilium summis hominum . Hic versus , quamvis sine libri numero a Servio adferatur, hunc tamen locum quasi proprium sibi deposcere visus est . quo dixerit Poeta 1ii peros consilium de rerum humanarum summa habuisse . 2. Hollem concilio vestrum . Ee hos versus ita sensui ct numeris a se restitutos ad librum hunc pertinuisse non vane hariolatur Pater , censetque a Iove ipso productos , ut reliqui Dii de concilio prius a se solis , Iove absente , habito mentionem secisse a Poeta inducti fuerint. Ios. Scaliger , addito praeterea tertio Versu ex incerto Satyrarum libro ab Asconio allato , ita totos constituendos putat: Vellem cum primis , fieri si fori potuisset,

Vellem concilio vostrum , quod dicitis , olim , Vellem , Calicola , vostrum adfusse priora Concilio. -- ubi elegantem repetitionem ἔ DIIem ,

Concilium reserenda , si non res ipsa , certe Lactantii verba manifesto nos arguerent, qui Lucilium ea in Deorum concilio irrisit se scribit, & videntur etiam ex Iovis persona accipienda . . Tubulus si Lucius unquam , Si Lupus. Ut haeC quoque ad hunc librum pertinuisse putaremu3 nam apud Ciceronem nullus libri numerus agnoscitur γpersuadebat , dc quasi manu ducebat Lupus iste , cujus impietatis & Deorum neglectus etiam Comin

262쪽

IN C. LUCILII RELIQUIAS. 2 r

niinit obsequens: Rutilius Lupus , inquit , spretis reliarionibus , quum in extis caput non invenisset iecineris , a misso exercitu in proelio occisus es . Lucius vero Tubulus

iste quis fuerit, licet penitus ex Cicerone cognosce re, ita graphice describente eum in oratione pro

Scauro : Si mehercule , iudices , pro Lucio Tubulo dicerem, quem unum ex omni memoria scelerarissimum is audacissimum fuisse accepimus , tameu non timerem , v ne num Lisseisi aut conviva si diceretur coenanti ab illo datum , cui neque Lares neque iratus isset . quem locum exponens Asconius , Lucius hic Tubulus, inquit, Praetorius fuit atate patrum Ciceronis s is propter multa flagitia, eum de ex o accersitus esset , ne in carcere necaretur ,

menenum bibit. De eodem Cicero libris ii. & v. de Finib. Ibid. aut Carbo , aut Neptuni filis'. 9 Puto legendum cum magno Scaligero , aut Carbo Neptun; filius. extrita vocula aut tanquam superflua . ut vocaverit

Lucilius Carbonem istum filium Neptuni: nam ita dictos homines seros & immanes auctor est A. Gellius lib. xv. cap. xx r. Nost Attic. Quem vero Carbonum hoc loco tangat Poeta , pro certo assirmare non ausim , quum Cicero tres fratres pariter improbissimos hoc nomine recenseat Epistolarum ad Famil.

lib. xx. cujus verba haec sunt: Cognovimus Cn. Camsonem , ρο e1us fratrem scurrum . quid his improbius ' de Aoc amico meo Rubria filio nihil dico . tres illi fratres Dere , C. Cn. M. Carbones . Marcus , P. Flacco accusante, condemnatus ,fur magnus ex Sicilia: Cajus , accusante

L. Crasso , cantharidas sumsisse dicitur . is , Tribunus Plebis seditissus , is P. Africano vim arrulisse existimatus est.

s. servare pollisit. alii poris sit, vocibus divisis , id est , possibile sit. dc ita Plautus . Dicuntur & haec in

Concilio Deorum . 6. ut multos mensesque diesque. Hanc veram horum

263쪽

versuum scripturam , Donato & Nonio quasi inter se collatis , constituit Pater, sententia aptissima ac apertissima, quae nulla antea ex fragmenti utriusque distractione elici poterat. Censet autem ab Iouci ipso caelitus descendisse , & in Deorum concilio dictos esse, lento quidem ac ad scelerum vindictam cunctabundo, sed temporis tarditatem gravitate supplicii compensare solito. vide, si operae est, Cen

turionatum Patris lib. I. RP. VI.

. Hae tibi dicta dedit. Puto & hoc de Iove, vel certe alio quopiam Deorum finem dicendi faciente intelligendum esse. 8. Nec si Carneaden.) Multa de hujus divini ingenii celeritate , dicendique copia, Cicero in libris Phil sophicis.

9. Persat ram AEdilem. Et hunc versium de P. Rutilio Lupo accipiendum credo . quippe quem Per Omnes dignitatum , ac honorum gradus ad Consulatum demum devolutum esse facile mihi persuaderi patior . de lege vero Satyra Festum in Satura, ct ejusdem interpretem magnum Scaligerum , qui Volet, considito. io. Cui, si conjurer, populus. Ita ex chirographo codice corrigendum , pro , quod vulgo legebatur :Cui si cum jure populus, nullo intellectu . ad hunc autem

librum pertinuisse suspicatur Pater. quamvis id Charisius nullus indicet. ut dicat Lucilius de Lupo hoc

rerum potiente loquens: Cujus hominis ea factio ac potentia est , ut etiamsi universius populus Romanus in commune ad liberandam Rempub. consulens OpCs inter se consocient, Viresque opponant suas, tamen ne sic quidem pares ad res stendum esse possint. Haeci fere Pater Plautinarum Explanationum lib. I v. caP.

II. Ad coenam adducam. Melius Pater ab eam . Sic Plautus Milite: Abducunt ad exta, me ad se , ad

264쪽

IN C. LUCILII RELIQUIAS. 243

prandium , ad coenam vocant. Similis menda apud Varronem Satyra Sexagesi, ubi excusium legitur :Eo , ut viaticum ex arcula adderem in bustam . ubi item , abderem in bulgam , rescribendum, hariolor. Sic in Terentii Andria : Prope ades , cum alieno more vivendum es mihi, putem reponendum : Prope abes . ita enim Cicero , ad Atticum lib. I. Illam manum tu mihi cura ut praeses , quoniam propius abes . Ibid. cephaleaque atarna. Atarne , ut Cete, piscis

genus esse notarunt jam pridem viri docti. Sic Ennius r calvaria pinguia , atarnc .

I s. Thestiadas Leda . Male vulgo , Thestiados . Ibid. Ixionas ArcLilochio. Pro Αρχιλοχoli' , ut Ennius in secundo Annali: Merseo Fuferteo . 16. Luci, misimus , AEli. ) Quem L. AElium potissimu in hoc versu designet Lucilius , incertum , cum multos diversos eo nomine futile legamus. L. AElii Tanuvini, L. AElii Stilonis , aut Praeconini apud Sueto nium de Illustr. Grammaticis mentio . L. AElium Gaia Ium Varro & Sextus Pompejus saepius nominant. IS. Serpere uri gangraena . Hinc idem morbus Sese pens dictus Lucretio. I9. mors , icteru' morbu'. Ita doctissimus Scaliger vera & indubitata lectione restituit. nam in vulgatis , mors, citer morbus , sine ullo sensu . Icterus autem morbus, dictus a volucri galbula concolore , est

265쪽

144 FRANC. IANI F. DOUSAE NOTAE

Hetruria consederunt, ut docent Strabo v. Geogr.& Dionys. Halicarnasi . lib. I. Antiq. Rom. Hinc Plinius lib.x III. cap. XL v I II. Nat. Histor. Praetexta apud Hetruscos ariginem invenere .

22. Pina atque amphirsa. Glossarium : Auleum , - νιλη . Item: Babulauicum , - λὰ πολυμιγω . Item :Taperus , m τις, ψιλη. 23. Irritata canes quod , homo quam . Ita recte versum hunc constituit Ios. Scaliger. In verbis vero Charisii ineptissime nomen Plinii irrepsit . continuandus enim est versus Lucilii hoc pacto: Canes . Lucilitis priamo , Irritatu caues quam bomo , quod planta' dicit . proranis. Quem locum eidem Grammatico etiam aliquanto post in mentem fuisse existi mein cum scripsit: Torques , hic is hoc Torques , ut hie θ hae Canis a Lucilio libro primo dictas legimus. ubi nullus hercule dabito , quin canes reponendum sit, & hunc locum intellexerit. Porro libenter eum , quoniam de litera

N agit, ad nonum Lucilii transtulissem , eo enim libro de orthographia ac literis disputarat; sed movit me consensus Nonii & Charisii pariter ex libro primo producentium . de eo igitur lectorem commonuisse suffecerit . et 4. Nodum in scirpo in ne facere . Illud facere quid huic loco faciat equidem non video. hoc certe paret

ex Donato Lucilium verbum vetus Iu stirpo nodum quaerere usurpasse. an ergo audeamus sc reformare λώ scirpo nodum tum in aue quarere vulgus . ut sententiae pariter & versui consulatur. Eandem paroemiam Ennius extulit: Quarunt in scirpo , soliti quod di

cere , nodum.

23. Et mercede meret relligiones. Rescribendum suspicatur Pater : Et merc. merent legiones , reserendumvue ad locum illum qui ita corruptissime apud Porphyrionem Horatii Interprete conceptus legitur lib. I. Epist. i. Cohors nunc amici, nam ct Lucilius eos qui

266쪽

IN C. LUCILII RELIQUIAS.

qui nune forte eum in praesidibus ad saurium eunt mer m cede inventas ait. ubi idem merentes pro inventas em

mendat.

27. Aruroas ct aquatis . Uulgo , Aruta neque aquales distractis vocibus . credam , Aruxanaque is aquales.

IN RELIQUIAS LIBRI II.

sent . Ibid. aliumque cubare. Cubare absolute pro quod Plautus: Iu morbo e bare. Horatius lib. I. Sermon.

Trans Tiberim longe cubat is prope Caesaris hortos . de qua vocabali hujus notione plura Pater in Succidanea Appendice ad Commentariolum Horatii cap. iv. 2. Psem perniciemque . Catullus: Eripite hane pse Rem perniciemque mihi. Ibid. carax quam is Manliu' . 9 Festus : Calax , claudus . Glossae Isidori: Carax , claudus , coxus. 3. Sole occaso. In x O. Tabulis verbum hoc ita scriptum est: Sol occaseus suprema tempestas esto. adi A. Gellium lib. xv . cap. II. Noct. Attic. 4. Iniuriarum hunc. in Doctissimus Scaliger: In viriarum ex Nonio, qui scribit Viriarum dicium esse ma

gnarum virium .

Ibid. In fauces invas . Ita rectissime Scaliger proinυasisse: cui accedit libri veteris scriptura, in quomvasse. Sic Horatius lib. I i. Serm. Sat. I ii. EυάIllycredo metues doctusique cavebis . vulgares editiones inmolasse , pessime .

totum versum ita constituit: Nunc Nomentani qua ex resibus ipse rogando

267쪽

146 FRANC. IANI F. DGUS E NOTAE

Exsculpi, Me dicam . - & hujus Nomentani Luciislium alias etiam meministe , praeter hoc ipsius testimonium , quod paulo infra habes , aeui te, Noment

ne, malum 1am catera perdat, testatur Scholiastes vetus Horatii ad illa : Pantolabiam scurram Nomentanumque nepotem. libi ait: Pro fominibus vitibus . Nomina sunt luxuriosorum , quos etiam in pr ore libro Lucilius carpsit. quo loco aut libro secundo pro priore reponendum , aut

certe haec Fragmenta Lucilii ad librum priorem transferenda existimo. Exsculpi autem pro exsculo ααιάκως dictum. 8. meu' si discesserit horno Gentili. Fortean huc pertinuerint illa Apuleji ex Apologia , emendante Cruditissimo Casau bono : Equidem C. Lucilius , quanquam sit fatyricus , tamen improbarim , quod Gentilem is Macedonem pueros diret is uomisibus carmine suo prostituerit. naim vulgares editiones habent: C. Lucullus quanquam

sit Iambicus. ubi Iambicus etiam retineri polle crediderim eo enim genere carminis Lucilium quoque seripsisse satis alibi, ut puto, ostendimus. Et certe Macedonis etiam meminisse videtur ', quamvis locus corruptissimus sit , lib. v m. His est Macedo si agron longiis' faccet. x3. cica is oraria . Bene Carrio rica , ct oraria, ct refert ad vocem istam paulo prius a Nonio expositam : Rica est quod nos sudarium dicimus . oraria vero collocat inter tegmina sive vestes , ut monet clarissimus Lipsius: alioqui oraria, quibus os obvelabatur , interpretantur Glos lae veteres.

x s. iam catera perdat . in Aliquod mendum latet, quod tollere non possiimus suspicabamur tamen ,

Iam querquera perdat.16. Tum ferto omnia . Ferto lustrabant olim . Festus : Fertum gentis libi dieZum est , quod crebritis ad sacra ferebatur , nec sine strue , altero genere tibi : qua qui adferebant Struseresiarii appellabantur. Idem et Strusese

268쪽

IN C. LUCILII RELIQUIAS. 24

Elar os dicebant , qui quadam sacrificia ad arbores fulgu-νitas faciebant , a ferro scilicet, quodam sacrificii genere . Vide necessario inscriptionem Fratrum Arvalium aliud Scaligerum ad Festum , cujus indicio haec etiam oca debere nos libenter profitemur. Ibid. Dut circumlara . Uirgilius: Idem ter socios

pura circumtulit unda . ubi ServiuS : Circumtulit, purgavit . antiquum verbum est. Plautus : Pro larvato reeircumferam , id es , purgabo . nam lustratio a circumlatione dicta es vel rada vel sulphuris . Iuvenalis r - siqua darentur Su Lura cum radis .

18. Vix vivo homine . in Sic Ovidius lib. I 1. de arte amandi : Sit gracilis, macie qua male vita sua est. quod interpretandum ex illo Lucretii lib. 1 v. Ischnon er

menion tum sit , cum vivere Non quit Pra, macie .

Ibid. ae monogrammo . 9 Similiter T. Livius : Eglaies, imo umbra hominum , fame., frigore , illuvie , squalore enecti .

11. nonἱluca. Jos..Scaliger in Conjectaneis no-eἱulugus emendat & addit, hanc vocem Lucilium usurpasse pro obscoeno , id est , mali ominis , quales sunt bubones, aut similes aves noctu lugentes.

IN RELIQUIAS LIBRI III.

1. I L L I A porro bis quina. Ita rectissime duos W1 hos versus constituit Ios. Scaliger: nam vulgo & sententia pariter & versibus claudicantibus

legitur : - bis quina octoginta videbis Commoda de Capua quinquaginta atque octo .

a. Ad portam mille . Eleganter Lucilius ad portam longum iter esse ait, sed portae vicinum Sale num , quum tamen longissime Salernum ab urbe distet. Eandem sententiam expressit Varro , qui portam itineri longissimam dicit, quod cum ab urbe proficiscendum est, cunctamur vixque urbe pedem effe-

269쪽

efferimus, qua ubi exivimus , facile quo intendimus pervenimus. Hanc hujus versus interpretationem adfert Turnebus Adversar. lib. XXVI. II. cλp. IX. 3. Inde Dic resum populos. Uersum hunc, quamvis a Festo ex incerto Satyrarum libro allatum , ordo itineris huc xcierendum esse admonet. Puteoli enim colonia non procul a Capua dissita erat, quam Dicaearchiam dictam etiam Plinius consentit, lib. III. cap. V. Nat. Hist. 4. Campana Capua . Et haec ad itineris hujus d scriptionem pertinere jam olim monuit Pater ad Horatium , quae cum proxime subsequenti fragmento etiam cohaesisse non vane suspicari possumus. 6. AHγιλιμοι montes AElna. Haec vera est hujus versus scriptura , ut docuit ex Homero doctissimus Theod. Canterus, apud quem saepius legitur: θῆγε χατ αγίλιττίω πέξης cum loquitur de scopulo ali quo praeru o, & rupe adeo alta ut prae altitudinea capreis relinquatur. in vulgatis A. Gellii libris

Pessime exstat: Di το ' oraro, ut ajunt montes aetne omnes atque asperi Alfiones , in manu scriptis vero, Aιττίλιμοι montes Erna .

g. cippos Colligere omnes. Et hunc sesqui versum ad hunc librum dc itineris descriptioneni pertinuisse judicavi, cujus hanc sententiam facit Hadr. Turne-bus : Venuste, malos muliones inducere sua jumenta in cippos eminentes & inaequales , nec sequi psa civiam &'aequatam , ex eoqtie vel jamdnta cespitare , ct cadere vel everti vehicula significans eos dicit

constere cippos .

9. Morica canther; costas. Et hoc fragmentum ad itineris hujusce descriptionem indubie pertinere autumat Parens meus . Videtur autem de se ac vectore suo fabulari, cui hippoperae utrimque dependentes id enim mantica est,i tergaque & costas pres satas ulcerabant onere sarcinarum multo infestissi

270쪽

IN C. LUCILII RELIQUIAS. et '

ino. Vide Patrem in Succidanea Appendice ad Commentariolum Horatii. Io. Promontqrium remis . Docte Ios. Scaliger, Pr montor; imum, fulciendo versui, hoc est για ires,

. H. Suarruor hinc Sumri . Quamvis libri numerum unde hic versus desumtus sit, non indicet Probus , ordinis tamen conjectura ductus , hic eum locandum

12. Palinurum pervenio nox . Palinuri promont rii meminit Plinius lib: o, . cap. v. Nat. Hist. nox autem pro noctu ,-. xx r. Tabulae: Si nox fumrum factum escis . Adi Macrobium lib. I. cap. Iv. Sa

I 3. rum Liparam, is Fasieliti templa Diana . Ita emendavimus . legebatur antea: tum L paras Fascellinna t. D. De Diana Fastellii Servius in 11. Mneid. x . Hic summi. Ita prima parte tria itum hunc verium in veteri codice reperimus . in vulgatis est: Teditius hic mali superat carchesia summa . ubi vocem Territis pro libro terrio in contextum irrepsisse nemo

II. Namque Vis degrumori. Multa ad hunc locum collecta vide apud P. Pithoeum Subsec. lib. Iri cap. xi v. Josi Scaligerum ad Festum, P. Merulam ad

XVI I. Annalem Ennii. .. N. non purpura , sella peloris. Alit., non purpura - niata Pelori. ut more Graecorum augeant duae ne

19. ergo E somno pueros. Ita recte vulgata lectio: a qua vellem manum abstinuisset Casper Schoplitus : qui volentibus , si dIs placet, Musis ait se re-cribere: Ego esomno νtieor. & in Diomede satiatus somno pro excitatur a somno . Adeo Depe bonis scriptoribus no as plagas pro medicina inserimus . 2O. Cernuus extemplo . Festus & Isidorus volunt

SEARCH

MENU NAVIGATION