Fuldensium antiquitatum libri 4. Auctore R.P. Christophoro Brouuero Societatis Iesu presbytero

191쪽

r72 FvLDENsIVM ANTIQv ITA TvM belletur.Sed de abstinentia nobis erat institutus sermo; quae,ut a religiosis ascetis ad elidendas inflammatae cupiditatis vires frenandamque libidinis omnem pestem, utilissime colitur Mexpetitur, ita pro rerum & temporum ordine, non raro vel adstrictior poni,vel solutior adstringi solet,dilectu modoque dis- ,. a. r. iis p xi Sulpitius Seuerus,meo quidem animo, Monasticae bonus s. hini. aestimator, festiue sane edacitatem in Galgis notauit, quae breui confinio ad uniuersum pertineat migretve Celtarum genus. Et vero abstinentiae palma,&ieiuniorum seueritate, inferiores ab Orientalibus longe rclictos Occiduos,in consesso est.Scitum illud Sulpith, edacitatem in Graecistulam, in Galgis ess naturam Itaque harum regionum ascetis, caesi non mitissimi,&fragilitatis humanae respectu, facilius indultum arbitramur ut mox a carceribus ipsis interiungerent & respirarent quo ne lassi prope metam conciderent. Qua de re documentum posteris relinqui placuit, quod monachi prisci Capitulum dixere necessimo sciendum de Luduico Pio Caroli Magni filio.

Quod monachis in ciuitatibus & in matricularibus . . . 'ςς ςβδxum locis consistentibus, qui cum maximo lata est ' bore &m diuinum seruitium toto anni tempore e ,ἀὴώ peragunt, obtinuerit apud Papam sui temporis Grest

Di ij p ἡ ctium, atque in sestis duodecim lectionum post Mati m Ebi. unas, Emno reficere corpus.

st ij. . Nς Πς habitum vel tantillum a regula discedere sene

adamata,m legis gratiam faceret legum summus arbiter. I : P0Π0 RUR V u Orem Ma reuercialia complexi sint Bu- vi e tabis .. choniJ GD0Obitae, Vel indicio sit perantiqui codicis attestatio. in a at in s. Benedicti adtexitur hoc praeclarum mnemosynon beati patriarchae:

Codex peccatoris Benedicti. Vae mihi misero haben- - ti contrariam mihi rem. Qui reus in his omnibus, quae aduersantur moribus meis malis. Tu vero horum is, ctor

192쪽

LIBER

ctor,si tuam videris vitam concordare praeceptis,orans pro seriptore, codicem Ndde domino suo. Haec verba sancti patris reperta sunt in sine Regulae,quam ipse m

ni Visiuis propriis scripsit ; S.Mauro, cum eum ad Gassas miti ret,irassidit. quae Domnus ac venerabilis Abbas N. cum apud mauu monasterii; Turonenst,m euem Reguti,quae ibi pro reliquius seruatur, inuenisset, rogauit sibi apud Cluniacum transimitti τὰ in hac Regula

nostr. pro amore ipsius Ianctissmi patris nostri,iussit studiose describi. CAPUT XVII.

Iaamentorum Symbola. ω Stella pensilis notatio.

MLMORAT v ouoque dignus orbis , medio pauimento

principis ecclesiae, in eminenti saxo descriptus ; in eo ex aere fuse visuntur quatuor manus,in totidem porrectae plagas, digitis eum in modum conformatis, quo solet, dum sacramento rogati alicuius in verba iuramus,& sacra conti lagimus. mi li talis admodum est imago.

193쪽

17 TvLDENSIUM ANTIQv ITA TvM Notionem inquisiuimus ed litteris certis nihil adhuc comprehensum eruimus. Ex fama tamen & traditione veterum, plerique interpretantur, quatuor prouinciarum, puta Thurin-giae seu Hassiae, U edet auiae, Sax0niae, Boiariae debita huic Eccleuae sacramenta notari ; quarum magnates principesque hoc iurisiurandi ritu fidem δ' obsequia olim adstrinxerint, de se eius fore defensores pro sessi sint. Et accipit haec interpretatio ex vicina Hersseldensi ecclesia lucem: ubi in fastigio basilicae longe supra techiam prominet inaurata manus iurantis gestu, exerto cum indice medio digito. Quam rem coram percontatus, accipiebam a fide dignis, S mbolum esse Ludulci ac in arumperatoris,qui monasterii in ecclesiae tutelum promisissent. Extat item Fuidae in sepulchretis primariae aedis illustris viri

LAICI DE S LITES E monumentum, sculptura la- prope detriti,in quo Gocritiorum scutum genti litium,&annexa crux, cui manus e nubibus emicans, iurantis ritu, incumbit,cum huius scripturae vestigiis:

DEXTERA DNI FECIT VIRTUTEM.

Vbi & Symboli nota,& Laici titulus, indicat nobili capiti magnas suisse caussas,cur sprcto si culo se S. Bonifacio manciparet. -- Iam age: stellae bene vastum,&radio pyramidali contextum opus,lustremus; quod, si, ut narrant, antiquitus hac magnitudine ex auro constructum fuit, ingens sane pretij pondus habuit. Pendete summo templi tholo ferrea machina funibus innexa,quorum regimine spodie voluitur,& radiatim fabrefacta in modum stellae, nolis ornatur & tintinnabulis,ordine & serie quadam assi xis,itaque dispositis,ut ubi certo libramento styratur stella,tinnitu vario ceu harmonico personet basilica; & occinente vel choro, vel organo, aures iucunde quidem permulcet Inuentum operis ad S. Bonifacium fanata refert. Ego, tu in multa pervestigo in codice scripto no antiquistimo, ita reperi: Tempore saucii Bonifacit Archipraestas Regina Mnsthae M idololatrasse am auream adorauit pro Deo: quam Reginam S. Soniscitu ad fidem Catholicam conuertis. ω in signum ac memoriam, fecit rotam auream usique hodie in medio Ecclesiae Fuldensis pendens cernitur. Nec mirum, aureo iam saeculo dudum euoluto, stellam hanc denique factam aheneam aut ferream. In orbe, qui axis ira

194쪽

diolo proximus, unciales procus e litterae, quae operis conditi tempus loquuntur:

ANNO DOMINI NILLESIMO MADRINGENTEsIMO XIIII.

- CAPUT XVIII.

De cum mortuis impertita, defunίZmrum epitaphiis.

Re LiciosvM Ethnicis erat, si ad mentionem defuncto Plin.lib. s. rum non statim testarentur memoriam eorum ab se ' non sollicitari. Verum huius nos superstitionis securi, neque' g mortis,neque tristi omine mortalitatis, pacem defunctorum laedi putamus. Quin hos potius in profanis censemus, qui diem eis aeternum insititio & letheo somno distindere, &vitam,quantum in ipsis, post funera eripere, inter arcana fidei suae ponunt. Opportune venit in manus epistola Custodis monasterij Fuldensis ante centum amplius annos scripta, ad Decanum monasteri j sancti Xisti in Hollethiricha: qui cum alia ei quaesita proponebat, quibus is erudite respondit, tum praecipue cognoscere cupiit, quid muneris & ossici j monasterium principale defunctis impertiret. Rescribit itaque Custos,

hoc inolesse moris, ut quem Deus ex hac vita Sacerdotem cuο- μ' 'μ- carit,huic sacrificio trino, unoque Psalteri tu sta persoluta censeantur. Qui ordinis illius exsors vixerit, ei ternis vigiliis cum Psalterio parentari. Porro nomen defuncti in ephemeridem referri, ut inde exemptum aliquando veniat in notitiam e

rum, quibuscum sit suffragiorum & orationum inita societas. Quippe id moribus receptum antiquis, septennio quoque descripta schedis desunctorum nomina, omnem in partem traii ci: quo tempore Rotulario id curae mandatur , ut confulserata monasteria obeat;penes singula,memoriae & ossicij caussa, is functorum titulos relinquat, piisque suffragiis eorum, pro scederis icti sanctimonia, commendet. Id vero h1c ritus extitisse peculiare; vi,qui monachus humanis excessisset, ad stineris us- εώ mρ - . que Tricessimam, ceu furerstes itidem esset,cibi sui dimensum acciperet;& portio haec eu praebenda, ut nuncupansi eius no- mine

195쪽

17 6 rvLDENs IvM ANTI MIT A TvMmine alicui interea pauperi cederet. Hic vero pauper, si quidem visus idoneus,& locum desuncti in triclinio occupabat, & una assidens cibum cum coenobilis capiebat; ita, ut nec solitae resectionis quidquam huic detrahi possct . Sin communis menta

capax non fuisset, extra coenationem praebebatur idem cibis modus. Addit huius ritus obseruator,rem in memoria patrum

fuisse Didae gestam , insigni piaculo huius defunctorum manibus subductae pietatis.. T. In magna mortalitate, triginta simul sere coenobitas, morbi sistracta atrocitas abstulerat. Hic Cellarius, penes quem administratio victus,indignans,tantam ali quotidie pro defunctis pauperum turbam, praebendam imminui iubet, audetque accidere solitam agapen . Sed non diu impune sordes eas, an transgressi nem, tulit. Matutinae horae inuitabant hominem ad stata precum &nocturnam psalmodiam. Haec dum numero petit,obuios habet defunctos, magno venerabilium monachorum comitatu .Sistunt euntem ;& ad exedram piacularem cogunt diuertere. Hic, Nesse nudatum, humisternunt, loquor cum veteri visi ρν' - Scri plore, m virgiis a anguinis copwsim effusionem disi brantes, ' 's' re quunt si, immem. Abeuntium haec una, & minax oratio: aeuare Fubtraxisti nobis portionem nostram' Treusmoriere. Et comminatio praedictioque veracem ilico euentum habuit. Nec piget eiusdcm rei gestae seriem publicis veterum scriptorum in numentis attestatam in luce meliore ponere;ne,vr parum amica sunt astaticis rebus huius temporis ingenia, a recente & d inc stico teste impositum nobis arbitiniatur alij; alij narrati nem ceu parum suo stomacho conuenientem, & intempestiue

propositam , delicate fastidiant. Eam itaque primum, quod Lib. 1 dest iciam, Nil helmus Malintaberiensis , prudens Angliae scri -λ' δ' ' ptor,publicauit; inde, ex hoc Vincentius suo in Speculo ad an-

p cim . num Christi MCiv. retulit, satis ad maiorum traditionem ap- φρ ''' posite nisi quisd Abbatis exitum priuatae litterae huic euento subtrahant: Eo, inquit, tempore in coenobio Fuldensiexitialiis tuo grassata prius Abbatem corripuit,mox multos monachorum exstinxit. Sudierstites primo sibi qui que timere, orationes in eleemosynas la giore acere ed. processu temporis,πt est natura omnium pedetentim, metu dempto, omittere coeperunt: praesertim cellarius; qui patam cla

196쪽

mitabat, non posepenum tot expensili sufficere: βeras semper si alia

quod altiuramentum pro tot elationibus funerum: nihil ultra ρei esse, ' - , -- si,quod vivi nequi sint,mortui consumerent. Itaque,cum quadam no- '' sie, propter necesseris, diu soporem aestuossit, tandem elaqusatis morarum nexibus in dormitorium pergebat. sin ecce, videt in Capitulo obbatem , m omnes qui obierant illa anno , eo quo decesserunt om dine , sedere. Tremens, m effugere gestiens, retractin est, increpi- - nam rus , stre more monastico flagellatus, audiuit verba Abbatis in hanc in s.' usententiam: Stultum est ae morte alterius emolumento inhiare, cum pars cuiusique sub eodem pendeat fato ; impium esse, cum Monachus q- , omnem mitam siuam in Ecclesiae consium t obsequio, ut careamulum umori: 'unius anni post mortem stipendio. Scito ergo te citissime obiturum; 6. M. sed quidquid pro te siet, uadiorum, quibus abstulisti , referetur com-ςb; E. modum: moao alios corrigere exemplo, quos corripuisti merbo. obiit illi,cr nihil se vanum vidi se, ' recentibus plagis , quam morte proxima, demonstrauit. Ita Malmesberiensis. Quid mereamur& luant, sit mihi fas dicere, qui non monachis in Christo pie defunctis, sed tot eleemosynarum ac stipis aceruos,ex Crucifixi, patrimonio congestos,velut in luxuriae triumphum ducunt3Et,quia sepulcralis imaginis umbras dum premimus, simul alterimus, quo ne fugiant prorsus,eorum aliquam varietatem exhibemus.

197쪽

VI. KALEND.MARTII In pasese

Coenobilis eximiis, si quis olim titulus honoris caussa concessus, is breuis & simplicissimus extitit, cuiusmodi a veteris Abbatiae ruinis aliquot superant, coemento parietum temere adstructi.

III. IVNII OBIIT HARDERADT PREsB. I MONACHus. Item: VI. KALEND. MAII OBIIT ERIENHERI P. I M.

Neque

198쪽

Neque ab hoc polyandrio par illustre siue fratrum, siue m gistratuum,excluserim; quos non aliis retro litteris cognitos in oratorio trium S S. Regum vicino sepulcris Abbatum, maiores uno tumulo clauserunt, rhythmicis hisce versibus saxo, pro

Epicedio, insculptis:

Claudo iam hoc capti; de una librum,disticho:quod in antiquis huius loci epitaphiis legebatur: ortis mel vitae breuis est vox: Ite, Venite. Dicetur reprobis, lae: Venite, probo.

199쪽

ANTIQUITATUM

LIBRI III. ARGV MENTU M.

t C liber quadam estpraecedentium aD testatis,etsi reconditam promit ex om

ni memoria monumentorum ga am.

Nam Sturmij Abbatis acta, qua quidem reperiri potuerunt, i usis Bon facij flagrans in huius monasteri, religione propagam da studium, disici Aru eius Dratam iuxtapiam in rifuncti magistri beatos manes beneficentiam; mox Rigum, Principum, topulorum, omnia simus

ordinis extollit in eumdem immensam liberalitatem.

Scrinia resierat, eruiti libralis metustate prope se Llos, praesertim Ruri hi diu exissectatum, de origine

omnium fere circumiacentium monasteriorum . nam

is huius ore, quo adparatu caerimoniarum reliquia olim importata. Postrem ui parte, mectigalium a regiones Sm donationum, traditionum oblationum formulas edit nonnusias, pro lsiorum temporum msu,

sicimtia haud temnenda. Definit tandem in Mamquartam Anaum ; qui, mi illa fuit aetas, impolita quidem,'magnisca oratione, monaster, ab se mim irati ac restituti famam,posteris reliquit.

200쪽

INDEX CAPITUM.

C A P. I. II. III I V. V. Vita Sancti Sturmionis. C A P. VI. S. Stumis acta ex Breuiaris maioris Ecclesiae. C A P. VII. Varia eius elogia. C A P. VIII. Priuilerium S. Murmis a Stephano Papa datum.

CAP. IX.

S. Stumii camnietatio m eius promulgatio.

CAP. X.

S. Bonifacis aliquot Epistobe , curam eius in ecclesiam banc in vicina

loca testantes. CAP. XI.

Documenta priscae Gerasitatis o munificentiae in Fuldensi monam sterium.

CAP. XII.

Auae a caroli Magno; m ad eumsupplex bbelgus.

CAP. XIII. Reliquiarum transeationes, condita monasteria. CAP. XIV.

Rud phi historia de erectis a Imabano Ecclesiis, ω importatis RG liquiis.

Henrici Imp. sancti praeceptio, donatio, pacificatio.

CAP. XVI. Piae maiorum donationes,oblationes tradisiones. CAP. XVII.