장음표시 사용
401쪽
' biis cum apud exteros floreret sema, apud suos confirmasset sibi potestatem, deficientibus sensim viribus, febre correptus obiit, natus annos undesexaginta, d. 3 Sept. 16sy, ipso illo die, quo ter ante, ad Massion-Moor, ad Dunbarum, & ad Uigorium, victor fuerat; vir rebus gestis, quam genere, es Hor, idem, ut sertur, & manu sortis, & callidus consilii. que plenus, animo S labore ingenti, par & armis hostium
S insidiis, qui & se ipsum in potestate haberet, & eupidit,
tes aliorum scrutari apprime sciret, magnificus & sumtuosus/ publice, privatim iucundus & civilis, protestantium saris addictus, sed nullius in verba sectae iurans, libertatis omni. um propugnator, moderatus in vita, castus, ct liberalis; ceterum, quasi Socraticus dissimulator, gloriaeque
C. IV. Hie imoriens filium Mehardum constituit, qui post ipsum teneret rempublicam. Is tamen , ut qui placido & ad privatam vitam aptiore natus esset ingenio, de voluntate exedicitus Protectoris potestate se abdicaviti Resumsit tum rerum habenas Partamentum illud, sub quo Rex Carolus ceciderat.' Dum autem dimittere veteranum tentat exercitum, ab illo ipsum discedere coamim est. Iamque confusa erant omnia. Regem revocaturi erant Presbyteriani: Monckius liberi Pa lamenti eausa e Motia advolabat: restituebatur vetus Parim mentum ab eodem, qui exauctorarat, exercitu: & modo discordia partium erat, modo pax rursum. Tandem reconciliatis inter se urbe, Partamento, & ad speciem etiam Mon- Lio, Presbyteriani denuo aliquantisper valebant, cum & re spirarent Episeoportim reliquiae, & Rex, quanquam verbo protestantem se profiteretur, puriora interim sacra abiuraret. Eaque simulatione factum est, ut revoraret cum Partamen. tum inconsultius credulum, & nee suae auctoritati, nec sacrorum rationi, nec limitandae potentiae Regis prospiciens. C. V. Tum vero caput rursus extulere Episcopales, quos V
cant: novi creati sunt Episcopi; de expellendis Presbyteria- niueamim est; hisque interdictum, suo ritu publiee sacra facere. Ex quo tempore derivanda est, quae sequentibus tem-
402쪽
sUPPLEMENTA. Tom. VIII. Sest. IX. 333
poribus suit, protestantium Noneonsormistarum persecutio. Matrimonium inter haec Rex iungit, Partamentumque convocat. Sequitur Episcoporum, Presbyterianorumque. de pace c. ' inter se consultatio, hui the Savoy-Confercnce apud popul res nomen est. At nihil disputando, ut saepe deinceps, essectum. Vexari iam passim Presbyteriani coepti sunt, instaurari per Scotiam Hiberniamque Episcoporum ratio, irrepere Pontificii, luxuria occupare & aulam & populum, edi- Elum illud eelebre, quod me Act of Uniformity vocant,
subscribendum proponi, quo haec requirebantur: uti cier, ei ab Episcopis non inaugurati denuo inaugurarentur; uti in . omnibus sermulis, ritibus, ac cerimoniis, cum Episcoporum ratione se plane consentire iurarent; uti canonicam, quam vulgo dicunt, obedientiam promitterent; abiurarent solemne foedus religionis causia antea initum, declararentque,
iniustum esse, si quis quacunque de caussa arma sumat contra Principem. Inde proscriptiones, exilia, vincula, fames, multae, ludibria, ceterae calamitates, quibus tum Puritant di. c. VII. 'ripiebantur. ex hoc ipso tempore Nonconsormime appellati; quo nomine & Presbyteriani, & Independentes, ct Anab, ptistae, & Tremuli comprehenduntur. Supplicatum super haec Regi, ut remitteretur quodammodo ille rigor, idque ita obtentum es , ut ex aequo Rex Pontis,
elis faveret. Certum cium erat ei, aut cum Nonconsor-
mistis protestantibus & Pontificios suos servare, aut, sine his, ne illis quidem salvi quidquam relinquere. Partamentum autem nullo modo remittere de legum severitate decreverat. Itaque cum passim orationes haberent in privatis aedibus Presbyteriani, Tremuli etiam publice conesonarentur, eonstituti certi quidam homines, vexare hos delationibus. multis, bonorum direptionibus, coeperunt. Dumque soris bellum eum Belgis, in urbe contagio est. relegati sunt' Nonconia istae ex urbibus pagisque omnibus, in quibus istopales esse Alerent clerici, illisque iniunctum, ut nunquam intra quintum a quoque eiusmodi loco milliarium eonsisterent. Exiguae tamen inter haec mala fuerunt quasi in-
403쪽
dueiae, cum, urbe incendio absumta, templisque combustis, domum passim concedentes Episcopales locum his docendi C. VIII. populi darent. Optabat Rex tolerationem generalem, sed obstabat Partamentum, eiusque animum cupiditatibus indubgentem facile auro redimebat. Irrita id sacicbat conssia de reconciliatione partium capta omnia, ac dissentientium pro-C. IX. movebat vexationem. Rex sine legibus, iamque & sine Partamento, suo arbitrio deinceps imperare meditabatur. Ad Pontificios, quorum crescebat quotidie numerus. Dux
Eboracensis, stater Rςgis, qui & regnavit post ipsum, transibat, ct paullo post Mutinensis Dueis filiam altero matrimonio sibi nangebati Neque ita multo post, cum, in sua visicera conversis Protestantibus, Pontificiis animus tanto magis
in dies eresceret, quanto plus purioris doctrinae crescebant pericula, accidit meliori fortuna, ut bello altero, quod circa id tempus cum Belgis gestum erat, composito, Maria, censis Ducis maior natu filia, Arausionensi Principi nuberet.
Q X. Interiecto tempore impatientes morae Pontificii, ac nismis eun elatorem ad ipsorum promovenda commoda Regem rati, ut partes suas tanto magis eonfirmarent per Angliam, huius modi consilium ineunt: tolleretur e medio Rex. r. Dumque e manibus Pontificis Dux Eboracensis. acciperet iacinoris autem infamia ad Presbyterianos transferretur. Ita suturum, ut accensis ira ceterorum animis, magna isto-Tum pare caederetur, essetque proinde universi protestantium numeri excidendi occasio. Ea res tempestive detecta, cum
excitasset e veterno Anglos, inmissetque, ut inhabiles ad g rendum ullum munus publicum Pontificii censerentur pra tereaque, dimissis Rex Partamento, suo iudicio in rebus gerendis uteretur : adire quidam Carolum importunis precibus, ut alium e populo seriatum convocaret; id improbare alii, ac Regis relinquere omnia arbitrio; partes petentium 'he Pribtionera,) abhorrentiumque the Abhorrer0 voeabulis distimgui: quae postmodo ita immutata sunt, ut illi quidem Whim,
hi Torvs appellari coepti sint. Inde multiplex Noneonso missarum talamitas secuta est, secuta vincula, proscriptioneti
404쪽
quorundam etiam caedes. In Seotis adhibita severitas sedi- tioni ansam praebuit. . Ea sedata, mors Regis supervenit, primeipis miti a natura & tractabili ingenio, sed luxuria corrupto.
praediti, cui esset & viventi religionis fideique parum, &morienti poenitudinis. Exstinctus est Carolus IL anno C. N. I 684. d. 6 Febr. Successit mortuo Iacobus frater. Is cum per se in Non- C. M. eonsormillas esset severior, Monumetensis Ducis seditione
plane exacerbatus in eos est. His tamen postea non contemnendam libertatis partem dedit, ubi, multo favore Pom
tificiis iacto, Episcopales sibi inimicos reddidisset. Ad ultimum quoque, legibus adversum Non-conformistas latis omni.bus plane abrogatis, iraque omni in Episcopales convci ia, ut
quidque libitum est, illis bona restituit, istos vexavit; libemtatem religionis omnibus proposuiti Itaque nee illis satis ipsi eonfidentibus, & istis abalienatis, ac Nonconsormistarum au- allium spe mutuorum beneficiorum implorantibus, cum pro sua libi ne Rex omnia faceret, ea secuta sunt, quae minime grata ipsi esse potuerunt. Vocatus enim in regnum Arau- C. ML sonensis Dux, Guillelmus, Regis gener, eum cuncta in peius a quotidie ruentia prospiceret, dolusque supposititii partus Reginae, sterilis adhuc creditae, suboleret, claste ad Torbay appulsa, Iacobum ad relinquendum regnum coegit, oblatumque sibi accepit imperium. Ab hoc in Scotia Episcoporum ratio iterum abrogata est, ac per Angliam libertas Nonconso istis data, in quos tamen ingrati Episcopales, ossiciique paene immemores fuerunt: ut qui ct hoc vivo in invidiam
eos adducere conati, & mortuo, Reginae Annae ingenio con-
ira illos abuti ausi sint. Illi tamen inde a Georgio I. regnante eonestiatiorem experti fortunam, persecutionis suae tandem aliquando viderunt finem, & nunc, post exhausta tot mala, veluti prolatis rebus, placide seriantur. Ea summa est operis, leuius seriem his paginis comprehendendam nobis senas ramus. Fecit eius censionem Zacharias Grey, ICtus; qui
librum ea de re scriptum Londini edidit. In quo haec sere dicuntur: Auctorem nimis & Cromuullio favere. & Paga-D d d a mento
405쪽
mento; generatim in describendis priecipuorum homi num personis causis inservire suae: & alibi quoque in rerum eo- memoratione nonnunquam errare. Sed nec de hoc plura dicere nostri est instituti, & liberum de utriusque ratione lecto ribus relictum es. volumus iudicium.
IUVENALIS SATYRAE, GUM TRANSLATIG
ne AnglicareY annotationibus, quibus ea, quae ad Gra cas Romanasque antiquitates pertinent, expla
Londini, ap. D. Bro ne, I 739. 8 mai. 1 Alph. 4 Pl. Et si multos videas, in institutione iuvenilis aetatis versariistes, qui in lectione veterum a commentarie tirones avocant, ipsisque simplices potisitinum editiones lita iram, ac nihil alieni habentes, ad usum quotidianum aut commendant, aut etiam procurant: non tamen hi id agere pintandi sunt, ut, quicquid est subsidii ad intelligendos Auctores a doctis paratum, e manibus discipulorum eripiant, eosque in rerum multarum ignoratione, tanquam caligine, versantes, sine sensu & intelligentia libros percurrere quidem, sed sententias, ut ita dicam, praetervehi velinti Hoe enim si intenderent, ne illi non levius desiperent eo, qui aqua flammam alere laboraret. Sed salva res est. Neque enim aliud habent sibi propositum viri prudentissimi, nisi ut ingenia tironum, auctoritate vulgo duci solita, ut sumus pueri, sic res prinhantia S rei ieientia, prout ab aliis aut commendatas, aut contemtas viderint,' avocent a servitute S ignavia, ae, quod liberalius honestiusque sit, suo ipsorum iudicio, ct uti, & stare doceant, iisque expeditam in legendo diligentiam in Leenti Quod optimum prosecto istorum consilium est. Facit enim iuvenes ad cuiuidendum callidos, ad iudicandum noraminus Diuitiam by Corale
406쪽
sUPPLEMENTA. Tom. VIII. SeeL IX. 397
minus promtos, quam providos, cautos ad assentiendum, strenuos ad res agendas omnes ; inprimisque cavet, ne nescio qua opinione solertiae decepti, uni libello totidem annis, quot Ilio Graeci, assideant. Ceterum, non penitus magis ii illi improbant, quae a nonnullis ad illustrationem rerum & ve borum in bonis Auctoribus comparata ae congesta sunt; sed turn ipsi ea studiose legunt, tum etiam discipulis, quae expedire videntur, frequenter ex ea penu promunti Neque inficiabuntur, credo, iidem, esse, ubi annotationibus quibusdam aut commentariis, aut quocunque nomine id laboris genus appellare libet, commode carere non possit. Saepe enim,
si te tironem, eumque & magistro S libris aliis destitutum fingas, quod non raro accidit, unicum in his auxilium est. Tum enim non, ut hoercas in loco aspero ae dissicili, sed ut eelerius expediare, efficiunt. Eaque sine dubio caussa pe motus, videtur hici etiam Anglus laborem suum exorsus esse, qui huius loci paucis verbis attingendi nobis occasionem dediti illum intelligimus, qui Iuvenalis Satyras, Anglice a se conversas, ct annotationibus Anglicis ornatas, simul cum Latino textu civibus ante aliquod tempus dedit. A quo libro, ut seiant lectores, quid exspeetire debeant, nunc curandum est. Itaque post paginam primam ac secundam, quarum illa, mOre nonnullorum, non nisi nomen libri, Iuvenals Satires tram. Iared, haec librorum quorundam apud D. Browne venalium eatalogum exhibet, tertia sequitur, quae paullo ampliorem titulum habet. Inde praefatio est, huius sere argumenti: excellentem esse Auctorem, & omnino dignum ea admiratione, in qua apud doctos omnes ad nostiam usque aetatem fuerit. Satiras enim eius sic contra vitia sui temporis declamare, υτ
de his nihil reliquisse indictum videantur; seque pIane esse
comparatas, ut persectam, non eius doctrinae solum, quae de moribus est, sed Philosophiae sere omnis, complaxionem ainpellare possis. Quo sarhum esse, ut, qui posterioribus see lis ad idem seribendi genus sese applicuissent, magna ex pa te vestigiis Iuvenalis insisterent, eumque ducem sequerentur. - Sed adire eum, atque admirari, nonnisi his sere e suis civibus
407쪽
adhue lieuisse, qui ampliori instructi essent doctrina. Nam
esse quidem optimi Auchoris translationes, sed non optimas, ipsoque admodum dignas esse. Itaque Stapyltonum sic esse insipidum, ut legi non possit; Holydatum vero adeo barbarum, ut non intelligi; denique Drydenum, eleganti quidem carmine, non Iuvenalis sententias, sed suas, exhibuisse uuare se, veritum, ne quid simile sibi eveniret, pedestri stilo legibusque carmiuis soluto, scriptorem convertisse sic, ut non seminis minus, quam vixis, eius legendi intelligendique perinde sit potestas. Eoque sorsitan servori quidem elegantiaeque eius decessisse aliquid, sententiam autem ae propositum hoc apertius patere. Quod autem quidam, qui pudoris in
hoc volunt rationem haberi, integrum Iuvenalem non mucunque, omnium minime seminarum oculis auribusque, offerendum esse censent; his quoque non obscure est ab Auctore responsum. Equidem satis innuit, aut scribendam esse in vitia suorum civium Satyram, aut, si qua ab antiquis scripta haberi possit, in manus tradendam. Quorum cum posterius fieri potuerit, tanquam lenius remedium adhibendum fuisse.
Atque haec de his dicta sint. Iam post illa exposita, quae, de vita Iuvenalis, de qua sentiunt alii aliter, tradenda putavit.
Sabrae ipsae lectoribus osseruntur. Quae, quod ad iaciem externam attinet, sic sunt dileositie, ut textum Anglicum, cum subiectis annotationibus dextra exhibeat pagina. sinistra Latinorum versuum tantum, quantum in dextra Anglice expressum est. Quod aut sub his versibus superest spatium, id, operarum, cui putamus,) inepto consilio, vacuum ubique conspicitur. In ipsa vero versione, atque annotationibus, multum diligentiae adhibitum esse, res ipsa ostendit. Neque id se cessu caruit. Nobis enim iudicibus, si non ubique, certe plurimis in locis, Latina Auctoris verba cum accurate, tum clare. in versione expressa sunt: praetereaque data est opera, ut,
quae liberius ille dixit, Angliea dictione subinde emollirentur. Neque tamen ita sibi interpres perplacet, ut humani aliquid neget aecidere sibi potuisse, ae nullibi a se erratum esse con-
t dat ; ut qui probe sciat, in quam difficili, & interdum pa-
408쪽
rum lucis habente opere, suerit versendum. Quae modestia eum per se laude dignissima sit, tum nobis spem secit, sore, ut non moleste legat homo aequissimus nonnulla corum, quae tanquam ipse in his minus bene aut verum viderit, aut rem expresserit, in legendo passim a nobis notata sunt, possentque forte, uti censurae quorundam, sic aliorum locum dare errori. Itaque, Satyra I. p. 8. versum Iuvenalis :Quo tondente gravis juveni mihi barbas alat,
Jmewhat long. mori si Latine reddas, eam habet sententiam: cuius sorpex iuvenilem meam barbam, ubi longius ea procrevisset, detondebat. Neque tamen, ubi poeticum abstu Ieris ornatum, quicquam dicit Iuvenalis, nisi se olim eo tonsore, quod contemtum Romae hominum genus erat, usum hine; nec, nisi versus mussa, sonum novaculae, pro qua forpicem interpres secit, commemorat. Quare satis erit, si reddideris: soho was m miser, aut, Dista me in m Touta. Eadem pag. 8. in verbis Poetae: - - Nam quis iniquae Tam patiens urbis, nun ferreus, ut teneat sepmanifesto omnia alia sunt, quam quae Interpres habet. Quaeso enim, an dicit Iuvenalis. neminem esse tam ferro con-.strietiim, ut possit a fuga pessimae urbis retineri Non, credo. Sed tamen Anglice ita haec redduntur: Wherestis Man, se unconcern d in this Licenti s Town, D ribbla
autem perspicuumque est, ex ipsa verborum comprehens ne atque nexu, hanc esse Iuvenalis sententiam: Cum ea. Romae nant, quae scilicet ipse dixerat, difficile esse Satyram
non scribere; nam ea verba immediate praecedunt. Nemionem enim tam omnium vitiorum patientem esse, tamque nihil re ulla moveri, ut ab indignatione ae scribenda Satyraeontinere .se possit. Nos itaque, bona cum p':-: interpretis, si convertimus verba Iunii: Fbr -ο isse tin conem, d atrae Vices of the Town, and of fio excessive an Indisserens, arto contain himself cfrem Indignasin and Wrising risei Deinde
409쪽
Deinde ut Sat. III. p. 3 8. verba Latina,
non bene redduntur Anglicis: I si nothe the Reeeter o GSat. VI. p. 13O, ubi Iuvenalis de impotente sui semina
pronuntiat: sicae non imperat,
ab interprete tantum dicitur: Me eant contam isset . quan- quain & alio loco, p. I 6o, eusodem vitis re horti, in ve sone desideret. Scimus, in his rebus eloquendis interpretem voluisse verbis praeserre pudorem. Sed haec, curare decet. quominus horrida ct e da videantur; tacere autem, interpretem non decet, eum inprimis, qui alias, quae breviter ab auctore, aut obiter etiam, dicta essent, multorum verborum explicatione amplificarit. Sic enim asserti posset locus deSat. I. p. I 8, ubi Iuvenalis in versu, - - gemma fecerat vis, obiter. &, ut solent Poetae, plenioris descriptionis caussa. gemmam udam appellat; interpretatio autem, quamvis prOsa. neque hoe omittit, & insuper etiam rationem addit: a phi the Galfrs wet, to mala the Impresson beatiti si, i. e. ut hoc elegantius signum exprimeretur. Eodemque Pertinet, quod Sati VI. p. I 6 . dicitur. -- - , re aperta palluit agna. Ut enim sciatur, veritam palluisse mulierculam, ne tristia ebsent exta, sic ab interprete provisum est, and grais pale as tha
prove infortunate. Sed ad alia pergendum cst. Eadem enim Satyra, p. I 3O. quaerit Poeta: - - cineis an hahent spectarida totis, Quod securus ames Neque vero, si vel orchestra nobis obiiciatur, ea rem eonficit. Idque Anglice sie expressum esti cin the Boxes, Pitor Gallery οβω one thet Fu may Mare Fur umith Sosty γ In quo ego addubito, an, ut ncs hodie, sic olim Romani quoque, theatrorum loca, ct structurae modo, dcuta
410쪽
usu. in Loges, Parterre, εν Galliris, est enim, quod Lati- , ne nescio, Gallice exponendum, in distinxerint. Caussam dubitationis iustam, vel a sola lege Roscia affero. qua sancitum erat, ne quis, nisi eques Romanus, qui possideret in quadraginta, intra XIV. theatri gradum conssideret. Quodsi enim in Loges tantum nurseupandae suerunt, a quibus absti- neret plebs, cur gradus numerari homo mirus iussit 8 Eadem Satyra, P. 14 - - ut se tibi semper. . Imputet, Angliee se legitur: Dr Missi De mus dommur over να alltti Daiys of her Ufe. Mihi autem eum sic videantur, salva quidem auctoritate doctiorum. commutari latina posse: ut quotidie, qualem habeas seminam, aut etiam, qui sis per illam, obiiciat: crederem non inepte utrumque ita exprimi, for inita De must odie I you Qvery my, whas Miluabis and preelous a Pisce of Wife ρου are posses 'd of in her Person. Sed hare strictius S aeutius Angli: nos ultra sensum significa dum sapere nolumus. Omnino autem sensus turbatur, si, pro se imputet, quasi imperet faciamus. quod maxime perto domnem denotatur.
P. I sq. nescio ego, num adulterae illud, Homo sum, satis explieatum perspicuumque futurum sit lectoribus Anglis, Iati narum in primis litterarum ignaris, si sibi tantum verbis' a cive suo adhibitis dicatur. Hie enim sic habet: Homo, is a Na- common to both. Quae loquendi ratio nec ad personam procacis moechae sustinendam, neque ad iuvandam imgentis coniecturam, accommodata est. Iam quando non verba curamus, sed sensum quaerimus, qui hie est: humani id esse aliquid, i. e. ni fallor, commune cum pluribus, ac leve Peccatum: non absurdus. puto, fueris, si, quanquam id quo que laxius, converteris hoc modo: Tet iis alitiis Faust, and deserves no Iuta Crys siti a TZing untiard os a mony Manhind. Pag. autem I 66, duo versus: Dicit, quis viduam praegnantem fecerit, re quo Mense, quibus verbis concumbat quaeque, modis quot,