Acta eruditorum Lipsiensia, anno 1682 à 1776

발행: 1757년

분량: 577페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

371쪽

et 6a AD NOVA ACTA ERUDITORUM

quam eum litteris elegantioribus amabat, ac fovebat iuris prindentia, ad hoc ipsumeum incitavit. Non enim ignorabat, qxium serveat ubique Germanici iuris, tum publici tum privati. st dium, nihil magis . quam eiusmodi monimenta midiosae i ventuti commendari solere, ut ex ipsis sontibus hauriret pleniorem iuris scientiam, cum limen normam non habeat. ut, quid distent aera lupinis, cognoscere posset. Sed, cum

hoc nec rite explicari, nee satis intelligi posse videatur, nisi generatim & carptim perstrictis iis, quae diplomata in uniuersum spectant: post prooemium de necemtate, utilitate, Ssubsidiis rei diplomaticae, Sectione prima de arte ipsa disseruit,&quod eius sundamentum sit, accuratius demonstravit. Nimbrum, recte colligit, genuinis diplomatibus notas quasdam inesse debere, quibus a falsis secernantur; easdemque ex similitudine plurium exemplorum deduci. Hinc ea quoque e*Pendenda voluit, quae ad antiquitatem & auctoritatem eiusmodi scriptorum pertinere videntur, quaeque de fatis ae materia illorum diligenter stini litteris consignata. vel observata a doctissimis viris. - Quibus capitibus tertium adiungitur, demateata in qua, & ex qua, scripta sunt diplomata. Praeterea

eum res diplomatica duobus quasi momentis, consideratione externorum atque i emorum, absolvatur: singulatim ea exponuntur in posterioribus sectionibus. Altera nimirum tribus capitibus agit de lingua & scriptura diplomatum . de monogrammatibus, de sigillis: altera, septem eapitibus, de invocatione numinis divini diplomatibus praemissa, denominibus & titulis regum atque imperatorum Germ. in diph-matibus, de contextu diplomatum, itemque imprecationibus, de clausula, subscriptione & siibsignatione, de archicancellariis & caneellariis, eorumque subscriptionibus, de adnotationbbus temporum. indictionibus, aliisque notis temporum d fgnationis, ae demum de locis, palatus, villis publicis S eu fibus regiis. Sed distinctius de nonnullis partibus agemus. In prooemio multiplicia, quod commendat cet. Auctor strudit, emolumenta & auxilia nominantur, & ubique sere non mhil memorabile notatur. Ita inter usus diplomatum is

372쪽

is, quem in iure germanico privato exhibent, attenditur. Pag. Is Apud Germanos v. c. dotem non uxor marito, sed uxori maritus adserebat, teste Tacito, de moribus Germanorum t. II. ita quoque luculenter diplomata vetera docenti ritum hune diu in Germania servatum sui sie. Tale estdiploma Heiurati Aue is apud Maderum in antiquiti. Brutfuic.p. Ioa. ' Aetinerum in ami- , quitri Quedunburgens n. t. Ottonis II. apud Leuehfeld. antiq7. Poeldens. p. ao . Eietardi, Ducis Normannorum, ap. Luci SAAemy T. VLLspiciL p. ao . ut alia exempla taceamus, quae habet Leitalitur in cod. iur. gent. diplom. T. L. & Miraeus in i donationum piarum c. n. p. loci. in quibus omnibus I sis mariti uxoribus dotem constituunt. Tanto maioris quoque pretii illa sunt, quod clarissime loquuntur, quae tropica sensim instituerit ius rom. Videmus enim, dotem illam mari talem, seu dotalitium, quod cum illa convenit, donationem propter nuptias vocari. vid. Gunesing de emi. uxor. c. a. s. a luculentissimo argumento , accommodatum hoe esse iuris rom. principiis, ex quibus non dotis, sed donationis propter nuptias, nomen illi, quod maritus uxori offert, convenit. Ita omnia iuris rom. laciniis insecta sunt, & tenebim obdu-

nobilissimae de dote doctrinae, quae vix sibi constat, nisi consulas diplomata, quorum luminibus argumentum hoc itinlustrarunt, Io Petr. de Ludew , in dissi de dote mariti, γ Imstis Henning Ao merus in diis. de secundis nuptiis per amisitistri Praeterea diplomata luculenter definiunt, quomodo dotalitia constituta sint. vel generatim, nulla coniuncta temporis mentione, vel ad dies vitae, vel ad viduitatis statum restricta, qualia exempla permulta collegit D. Ge. Mor in diu an tasii. cesset propter secutus nupti c. .R. Inter regulas, quas sectio prima tradit, facile primaria est: quae a Pin omnibus partibus internis re externis conspirauit diplomata, vera'legi ima ha uanetur; quae vero ab illis Ucrepant, eo mmentitiis accersetida sunt, donee confrarium probetur. Sectio. ne II. eiusdemque statim lapite I. variae occurrunt notabiles adnotationes, in quibus non pauca lectu digna, de ratione

barbaris saeculis usitata scribendi, interpungendi, litteras mu-Zet a tandi.

373쪽

1M AD NOVA ACTA ERUDITORUM

. tandi, augendi, imminuendi, perque compendia scribendi, proponuntur. Forsitan eodem reserri poliunt monogrammata seu characteres, singulas nominis litteras, vario modo

Pag. 63. R. dispositas, exprimentes. Dividuntur autem ista in cruci dimia & quadrisormia. In illis medius pro centro rhombus supplet locum vocalium in ipso nomine occurrentium, reliquae litterae consonae singulae sunt expressae, & arbitrario ordine . . 63. dispositae. Posteriora constant littera fundamentali quadrata,eui relique litterae vel innectuntur, vel inseruntur, vel per contignationem adduntur. - Ad sigilla quod adtinet, tres I . praesertim regulas addit Eckhardus : I. sigilla quo antiquiora sunt. eo minus habent elegantiae, & omnia medii aevi sigilla sunt sumplieissima: II. sigilla Carolingorum, Saxonicorum,& Franconicorum, alius coloris quam candidi cerae impressa, voλτοις vitio non carent: III. suspecta est antiqui- γtas sigilli. cuius cura adhue mollis de pinguis videtur. In sinione tertia notatu. nobis digna visa est capiti V. inelus. Marchicancellariis, archicapellanis, S eancellariis tractatio. Dicebantur ita, qui describendis regis chartis S praeceptis vacabant. Apud Romanos, emcellarii munus non magnae dignitatis fuisse vel inde patet, quod nil foedius visum sit Flavio Vopiseo in vita Carini c. I. quam praesectum urbi. qui principem eius aetate locum tenebat, ex cancellariis ab hoe Imperatore creatum. Sed iam Saee. V. Cosso rus L. M. varior. e. n. de cancellario ita loquitur: per te praesentan sagnoscat, per te minis auribus d deriumsupplicis innotescat: iussu mina Ine venalitatis studio expedias, ut nubam possis commendare iuUtiliam. Apud Francos notariorum munere sumgebantur; nimirum scribebant diplomata, eaque in scriniis Iz8. regiis reponebant, cons. D. I h. de Gebes diss-evelimus imp. EN eaneellariis p. 6. A. Dicuntur autem cancellarii non a tancellando, quod ius illis esset inspiciendi libellos, &iniquis lituras inducendi, quae est sententia Budati, Turnebi in advers. XL aT. & aliorum, sed a cancellis; propterea quod inter illo se continerent, ut populus, cui aures dabant. ab ingressu prohiberetur. Illi autem muneri non nisi 1ll

374쪽

stres, ac siimmo loco nati, adhibebantur. Quemadmodum Pag. vero Reges Francorum plures habuerunt cancellarios: ita quoque diplomata a pluribus notariis sive eaneellariis subseripta ireperiuntur. Iidem Meroveidarum laevo vulgo Reserendarii dicebantur, quorum inter Palatinos primaria erat dignitas. Custodiebant illi anulos regios, itemque diplomatibus subscribebant. In reserendariorum locum, Carolingis imperantibus, eaneellarii successerunt, qui diplomata illorum reeognoverunt. Capellani dicuntur a eam seu evella, vestis specie, quo nomine postea S. Martini vestis κατ' εμ γ' nominata est. Haec

in palatio regio, una cum ceteris sanctorum reliquiis, a Franeis summa religione, in usum sacramentorum, adservabatur: unde & sacrarum capellarum nomen descendit. Haec λεώοινα I3o. eustodientes dicebantur initio capellani, custodes, custodes palatii. Ad hoe munus etiam ipsi rei saere antistites evehebantur, in augmentum dignitatis. Cum vero apud Francos diplomata in capellis regiis conderentur, ipsa cancellaria capella dicebatur. Summus cancellarius audiebat praeterea notarius sum- I3 I. mus, absolute notarius, ct cancellarius, item archicaneellarius,

nee mimis sub Carolin eis Archimpellanus, & Αpoerisiarius: V munera erant interdum diversa, licet subinde in una pedi

coniungerentur; attamen, apud Germanos, idem semper ossicium fuit, vid. Berna. a Mallintroi de archisamellariis I 33. p. aar. ' HT. in collectis uriencteri. Ceteroquin ab Hesmrici III. imp. tempore, archicancellarii nomen magis & maxime placuit. v. de Goebes de capellanis imp. Qua id dein. I 34. ceps primarii antistites, Moguntinus, Coloniensis, Trevirenis sis, adhibuerint ratione, &hie, & a Georg. Franc. Hel rarshau- , in diss de arehiemeellariis S. R. I. Ε ordiae I s. habita exponitur. . Archicancellarii, si in aula imperatoria non prae- I4r. sentes, aut aliis negotiis distram essent, vices suas delegare solebant aliis, qui loto illorum rebus expediendis praeessent, &subscribendi ostieio fungerentur. Usitatum hoc iam suit eidica confinia tae. VII. & VIII. Eodem pariter tempore, quo I 42. vicecancellarii orti sunt, archieancellarii nomen, ad distinctionem a vicario cancellario, in diplomatibus usurpatum est.

375쪽

Sed nomen vicecancellarii recentius est. & a Sigismund2Imp. tempore primum auditum; vid. Iustis Henning. BoH-mer in disi. de episcopo viseeancellario imp. olim iidem dicebantur simpliciter cancellarii. aut notarii. Quorum, ut S arecticaneellariorum medii aevi. indicem addit noster copiosum Pag. I 4. ct luculentum. Aliud est insigne quod exponitur momen- .sqq. nim, de chronologia in diplomatibus observata, quae ad tria capita revocatur. Consistit inim tum in adpositione anni& diei, tum in adnotatione indictionis, tum in adiectione Ira, annorum regni & imperiL Ex Merovin coram regum diplomatibus annos incamationis exsulare, extra omnem dubitationem est positum, & luculenter hoc probavit Me. Z Iesus io defens ad bat. S. Maximini P. u. p. v. Nec alius mos fuit secundae stirpis regum nisi quod eorum

diplomata, quae rem publicam maxime spemni, cum annis regni adiunctos habeant annos incarnationis. Errat igitur Salomo van Tli in dis . δε annis Christi, Moo4λτο prophetico adnexa, P. I. e. r. qui sub Eugenii IV. pontificatu anno I43 I. demum hane computanda rationem inv I 8o. luisse eontendit. Modus hie tempore omnino Carta M. non incognitus suid quod rei constitutiones in synodis factae satis demonstrant. vii initium Synodi Germanicae Dingolfingensis, anno Ia a. habitae apud Geloiadum in addit. ad Hundu trusL T. I. p. . . Illud vero certissimum est, Carolum Crastum magis firmasse usum annorum Christi in diplomatibus, vagum antea & inconstantem, eumque certiorem ab eius aetate invaluisse, & ad posteriores Germanorum RegesI3Ι , propagatum esse. Indictionum tres notandae sent species: Constantinopolitana seu Graeca. quae a Calendis Septembris inchoatur; Constantiniana. quae ab 8 Cil octobris; & Ρontificia seu Romana, quae a Calendis Ianuarii incipit. Ex his Constantiniana potissimum ab Imperatoribus usu servata est, ideoque etiam Caesarea dicitur. tandem quoque IustiniamuI84. I ip. instrumentis inisi iussit, per Nov.XLVII. e. r. Annos de nique regni adscribendi eonsuetudinem, ex numis in diplomata transtule, minime dubitat noster. Praeterea etiam dominici dies

376쪽

ab initiis dictorum sacrorum, quibus tune cultus divinus incipiebatur, dissisaepius adnotantur, nee minus dies secundum no-P. I97 sq. mina Sanctorum indicati. Immortales hic laudes meruit Dan- am. nes ta Mont, L. B. de Carseron, quod in splendidissimo opere, quod inscribitur Corps diplomatique si drias des gens, secundum iustani temporum seriem, diplomata digerere, em rumque data cum aera vulgari componere studuerit: neque tamen semel cxcidit ausis. Ne quis autem hic in posterum ostendat, & ut rei diplomaticae studiosis' longar inquisitionis labor absit, salebrosum & obsitum spinis iter ingrestus est D. Iae. Rabe, in talendaris fesorum dierumque mobilium, in usum rei .diplomaticae, Onoldi Ipas. q. edito , cuius institutum quam maxime commendatur a nostro. Hac ut in parte iacile nos habet consentientes, ita iidem non possumus, quin iuge mus praematurum Auctoris pCeclari, qui paullo ante Eloquentiae Prosessor in Academia Ienensi constitutus fuerat, obitum; qui egregia multa, orbi olim crudito exhibenda, CLLc ardi opera, uno quali ictu intervertiti t.

. . h. e.

HISTORIA NATURALIS AVIUM, QUARUM

plurimae adhue nee leonibus expressae, nee descriptae fuerunt,esiae ex obstinis tabrevioribus defcriptiomibus ne leoni is, Tel ex iconibus male delineatis parum cognitae unt; eontinens icones sexaginta avium,Vduorum assim lium quadrupedum, ad vivum delineatas coloribus o natas, cum descriptionibus ae raris, per GEORGIUM

EDIVARDUM

Londini, I 43. impensis Auctoris, in Collegio Medicorum.

sol. min. pl. 18. Tab. aeri incisae s a. antus est Historiae naturalis ambitus, ut, si unicum tantum. corporum naturalium genus deseribendum siti non omnia uni Auctori observanda securrant, sed exo collectis

377쪽

AD NOUA ACTA ERUDITORUM

eollassis tantum plurium Auctorum observationibus, metho- diea dispositio, inprimis in regno animali, suscipi queat. Laudanda igitur est Cl. Auctoris diligentia, qui animalia, inprimis aves, quas conspicere ipsi licuit, non solum accurate de linearit. & eteri insculptas icones coloribus vivis ornavit, secraccuratas quoque partium descriptiones adiecit. Praelatio monnullas quaestiones curiosas, de mutatione corporum natu-- Talium in varietates. demigratione avium &c. tangit: quae tamen, cum non evoluta . sed tantum indieatae sint, repeti

haud possitnt. De opere vero suscepto hare monet Auctor. Α viginti iam annis varia animalia exotica in Anglia visa delimavit, & coloribus vivis expressit, di ita curiosorum desideriis satisfaciendo. ipse collectionem iconum accuratam adorna- vis, quam curiosis naturae scrutatoribus lapius ostendit, qui eum ut leones publiei iuris faceret excitarunt; ipse igitur, assi hortante eum Dn. Calesby. qui simile opus olim suschperat. dolineationes suas aeri insculpsit, & coloribus vivis pinxit. sed ex centum tabularum numero eas tantum exposuit, quibus descriptiones aptas subnectere poterat, dc reliquas ulterioribus curis reservavit. optandum fuisset. ut nomina recentioribus scriptoribus accommodata elegisset: sed eum illa utplurimum vulgaria sint, catalogum exhibituri, ad vera avium

venera Omiles reducere annitemur.

I. Aquila, cauda alba, ad fretum Hudsonis in America septem, trionali.

a. Rex Uulturum, ex India occidentali. Mas videtur. Rostrum mandibulam superiorem longiorem aduncam habet, cutis carnosa aurantii colaris circa basin rostri, plumae longiores cineres coloris collum cingunt, digiti interiores nonnihil membranis connectuntur, unguiculae parum incureae. 3. Falco maeulis transversis insignibus, binini coloris, nonni

hil in pectore albidus.

q. Falco similis priori, magis nigricans. Videntur convenire ut mas ct femina. Ad fretum Hudsonis.s . Psittacus nigricans, ea Madagascar, cauda & pennae remiges

378쪽

SUPPLEMENTA. Tom. I. Sessi Vm 36s

6. Psittaeus minimus Indiae orientalis viridis & russus.7. Touram ex Guinea ad cuculi genus proxime accedit, plumae virides tenuissimaepilosae totum sere corpus tegunt, in alis. S ad caudam plumae verie ex violaceo rutilantes, pennae r

miges purpureae, digiti bini anteriores bini posteriores. 8. Merops MU-ri er) maior ad fluvium Gambia re

pertus.

9. Merops ex albo ct nigro maeulatus, ex Gammu in Persia. Io. Merops cauda longa hirundinis. Surinamensis, rostrum ut in praeeedentibus rectum sed eauda longa, ct binae phimae ex his longitudine dupla eminenti I. Ia. Merops Bengalensis minimus. Prior merulius magis est in supremo corpore, alter viridescit; prior ro-' strum luteum. alter nigricans habet: in uuisque pectus luteum. caudae & pennae remiges ex fusco nigricantes. 13. Casuarius s Busata ambicus, ex Arabia felici. digitis anticis tribus postremo nullo . ex husco albicat, pennae r miges nigrescunt. I . Quan vel Guan ex India occidentali, ad GaIlinarum genus pertinet. S cum Iacupema Brasiliensi Martaravit

. conveniti

Is Columba alis viridibus. pectore Purpurastente, ea India orientali. I 6. Columba, muti longissima, ex India occidentali. . II. Columba subcinerea transversim striata. ex India orientes I 8. I9. Minor sive Mino. ex Insula Borneo, maior ' minor; ad corvorum genus pertinent. ad loquelam exercendam haec avis apta deprehensi fuit. 2o. Passer solitarius coerulescens, ex regionibus calidioribus

Europae. . .

2I. Sturnus Chinenss. aut avis nigra, corona plumosa ad radiem rostri. Posita. i ia a. Merula rosei aut carnei eolaias, non indigena Angliae, ab tamen prope Londinum inventa, forsitan a migratione avium Caput eum corona plumosa. alae A cauda ex eo. ruleo nigrescunt, reliqua rosei coloris. . . Λ a 23. cir

379쪽

s o AD NOVA ACTA ERUDITORVM

23. Certhia scireper eoerulea Surinamensis, si1b collo, in alis, &-cauda brevi, nigram colorem ostendit, de reliquor , cocrulei coloris est.24. Parus cram Ue9 nigricans, capite aurei coloris, Surina- mensis, dorsum ex violaceo nigrescit. 2S. Avis eo erulescens, abdomine rubente Surinamensis, forsitan ad Iuscinias referri posset. 26. Fringilla viridis, capite rubro, Surinamensis;& eauda, viridi colore insigniuntur, pennaeaemiges nigrae, - pectus ex viridi coeruleum. Σ7. Rubecula coerulescens Berna lana; collum, pectus &ρ abdomen rubent,ocaput, dorsum, ile & cauda e misicoloris, pennae remiges nigrae. 28. Ficedula viridis, capite nigro. Surinamentis. Pennae rem, ges & pedes nigrescunt. 29. Ficedula viridis, capite coerulescente, Sutinamensis, pennae remiges nigrae, peues lutei. 'cra d ta3O. Certhia parva, ex fusco alba, Indiae orientalis.

3I. Hirundo marina Martinor Mifὰ maaima; color suisus, ii sed in abdomine & sub collo albidior conspicitur.

32. Ficedula pectore meruleo. . '33. Ficedula cinerea, .cum praecedente ad fictum Gadit, num inventa.

34. 3 s. Ficedula tertia Alderorandi. mas ct semina; colIum, pectus. S abdomen albicant, reliqua ex fusto nigricantia; magis niteat maM 3 6. 37. oenanthe ruse M. mas &femma; muta & Hae nigri coloris sunt, ct in mare collum nigram; ad fretum Gaditanum reperituri

rubro, Surinamensis, varietate eolorum insigniter luditi sequentes forsitan ad Certhiam referri possent: sunt ex Haere piorum. 39. Avis murmurans parva Surinamensis, ex fulco rubra est, ea a de pennis remigibus violaceis. - . Mis murmurans viridis, ea a longissima, Iamaicensis.

380쪽

- δ. Avis murmurans, cauda longusima, capite nigricante. Ia-maicensis. . 42. Avis murmurans, abdomine albo, Surinamensis.

43. Avis murmurans viridis & coerulea, Surinamensis.' 44. 43. Avis murmurans viridis, abdomine nigro, Americana, mas ct semina. 46. Avis murmurans eristata, ex India occidentali. s. 48. Avis murmuransi, pectore Purpureo, Carolinensis,mas; semina simul depissa, tota parte corporis inseriore alba est . . 49. Avis rubra Surinamensis, ex characteribus sorte inter passeres poni posset, licet magnitudo corporis, S rostrari

tenuius, obstare videantur.

so. Passer Chinensis the Ginoo Bird , quoniam viliori pretio, moneta Go dicta, emitur, susto colore insignis. in pectore ex nigro S albo marmoreus si . Passer Chinensis mas ciae Coia Padda re Rice RPH, quo niam granis illis vestitur; cinereus, abdomine rubente, capite, pennis remigibus, ct cauda nigra. sa. Passer Chinensis semina, priori serme similis. 33. 34. Passer Chinensis fuscus, mas & semina, mas capite nigro insignis. 33. Linaria susca, capite luteo, ex India oecidentali. 36. Gxus maior ex India orientali; collum album, caput

rubrum, eo us cum alis ex cinereo nigricati

T. Turiga, digitis membranaceis incisis. 38. Pluvialis indicias cristatus. pectore nigro, ex Persa. Color sustus, pennae remiges & apices caudae nigricant. 39. Gallinago alis aculeo antrorsum donatis; caput carnosae ista tripartita ornatur; rostrum digitis brevius: sorte ad capellam reduei posset: ex America meridionali. . Penguim, ea capite bonae spei; anatis soris, sed erecto corpore, rostrum teretiusculum. glae brevissimae, vix plinmola; pedes tribus digitis membranis coniuncti, quarto, qui ab aliis non attenditur, soluto, lateraliter adhaerente. 6 I. Columba Gmcnlandiea maculata, spurium nomen,) ro- Λ a a a strum

SEARCH

MENU NAVIGATION