Acta eruditorum Lipsiensia, anno 1682 à 1776

511쪽

sor AD NOVA ACTA ERUDITORUM

dam, tantum momenta caussae breviter dabimus. Removet statim ab initio novitatem explicationis Cl. Norretius, cum sit innixa integris Mosis tabulis; eontra id se egisse adfirmat. ut verus sensus dudum sepultus in apricum fuerit productus. N tat porro, Meintelium confundere VS VPag. 98 Tmn ,τ. Negatetiam, ellipsin habere locum in locutione Ioo. III N Π, Π, ut subintelligi debeat notione pedum, cum legislator voce VI N satis dilucide expresserit avem. non quadrupedem, qualem omnes Mnorent. sed bipedem, qu tuor gradientem, h. e. super quatuor I TV AN a Sam. XX. 2Ο. digitos, quos natura infra pedem locavit, incedentem. I O-IOI .Verbum iam involvere motum prae timore docet, & istium

plagii, ac si olan Rudbechio hane suam sententiam debeat, eandemque ipsi surripuerit, demonstrans, quae Rudbeckius subminiltiaverit, generalia tantum speclare, specialiorem deductionem ct singulorum explanationem propria cura ac sagaeitate se instituisse. Sub finem quaedam adsere de genuina no II DII s.tione vocis D I lar , quam ex latino madiator fluxisse arbitratur, & quid sibi de illa cum Rudbeehio interresserit, edo- III. II9. t. Qui hanc commentationem curate leget, egregiam doctrinam, acre iudicium, circumspectam sagacitatem, S laudabilem contentionem, in res obscuras & a memoria nostra re motas penetrandi, cet. Auctori non negabit. Si cui vero argumenta quaedam videbuntur non illud robur habere, quod illis inesse iudicatur, ille secum reputet . circa istiusmodi rem versatum esse Nortalium, quae propter necessariorum adminiculorum desectum ad liquidum perduci non potest

Carmina latina sesectiora, ex recensione M. M.

512쪽

sUPPLEMENTA Tom. HII. Sestu scs Denique prodire coepit. hucusque, invila euriosissimo Edi

tore, morata collectio, quae luculenter satis demo strat. Italicis, Gallicis, Anglicis, non esse inseriores Germ norum poetas. In his excellentem ipse locum oecupat, qui deliciarum suarum amore raptus generose, latere noluit crudi-

. tos rivales, quin potius ope sua protrusit atque illustravit. Quantum ipsius humeri valeant. & becimina quaedam inserta docent, ct limatisiima praefatio. Sane, si non temporum modo sed artium quoque lux est historia: maximum Auctori meritum praebent, quae de antiquissima poeseos dignitate praefixit analem. Hici antiqui stimum esse studium poesis, ante

omnia ostenditur, quod& liberam eloquentiam aetate anteire,

ab ipso eloquentiae quodam professore, in bibliotheca Hamis burgensi mi ita. & alibi ab aliis, evictum legere meminimus.

Roborat eamdem antiquitarem, studium apud omnes sere. atque inter illas maxime balbaras nationes, tam generale. pondusque simul, suavitatem atque internam quandam animos alliciendi facultatem commonstrati Adhare indidem, ut Horatius eanit, honor & nomen divinis vatibus atque eam, nibus venit, quoniam laudes divinas, doctrinam sacram, historiam omnem. prudentiam iuris, legesque, doctrinam moralem, amores atque alia, sicile quaevis poetica facultas eomplo. Elebatur. Unde S iam de antiquis, Lactantius, Aristot

lea, Strabo, Maximus Tyrius atque alii, primas poesi partes dederunt: eiusdemque studiosos singulari eiatu prosecuti sunt veteres; id quod hic per gentes eundo, breviter pro instit

to confirmatur, simulque optaturi ut Cl. D. Gores. Hau mania fasciculi eum. Lat. vet. optimae notae, in praefatione promissae, ac

delineatae ab eodem institutiones poeticae, quippe qui simul poblicitus fuerit, nsignem istam historiae literariae lacunam supplere, Iamprimum Nos elucubratum opus esse novimus.c, ab aliquo tempore, bibliopolae mpensas e spectare, sed idem adhuc experiri, quod ipsi ven. Romichio, in isthoe laude dignissimo instituto suo antea eontigit. Dum igitur pcesertim adhuc ignoramus, quo tempore illas institutiones visuri simus reo iniciamluiantius compendium isthoc e cipimus. Primum

513쪽

so AD NOVA ACTA ERUDITORUM

ibi lorum obtinent Ebraei, quorum de poesi. prisca illa, plurima. in ipsis sanctissimis litteris, speeimina, internam vero ad rationem quod attinet, post tot eruditorum certamina, non adeo multum exploratum habemus. Proximi ab iisdem ponuntur Aeopui. Persae, Chaldaei. Babylonii, Cretenses, Ι di, Scythae, Celtae, Iberi, Lusitani. Gothi & Longobardi. De primis Zoroaster vicies rentum millia versuum condidisse. iisque sapientiae instituta discipulis posterisque eommendasse. dicitur. Aliorum reges, Mithridatis exemplo, poetas seeum in bella duxerunt, atque in primis honorarunt, ne res a se g me praeconibus destituerentur. Celtarum poesis, si vel Gemmaniam Taciti evolvamus, abunde commendatur. Illorum plerique populi cantores ac vates in proelia secum sumserunt, qui ad sortitudinem incenderent animos, fortiumque virorum laudes celebrarent. Longum. fuisset de Druidis, tamquam deorum internuntiis, multa repetere, praesertim, ex quo tot

iam eommentationibus ac libris de iisdem scripserunt eruditi, ex quibus vel Frichios appellasse lassicieti Eodem pertinent Mandinaviae Scaldi ae Bragures, a quibus vel regum ac prin. eipum filii modorum doctrinam eupidissime imbibebant, timmo vero, qui regum ipsi proximi erant, ct quorum unus vel alter ad solium etiam ea inibus iter munivit. Hic quidem Edda, Saxo Grammaticus. Snorro Sturlaesonius, aliique eonsuli merentur. Quid de Graecis 'dicemus ac Romanis, qui artis poeticae laude prae ceteris omnibus praerogativam quaesiverunt 8 Impleverunt illi praesertim. & orbem earminibus suis. & historieos de ipsis ipsorumque arte narrandi studio, Somnem posteritatem imitationis ardore. Inter imitatores. postquam semel montes transcenderunt sterae renatae, &proximis maxime saeculis, eminere viderim Germani. Iam deiectos quidem esse spiritus ac tepidiorsi nulli existimant: sed certe adhue nondum suisse, Roenichii nostri diligentia demonstrat. Ipse quidem non potest non de scholis haud paucis queri, praeposterum maxime philosophiae studium Memians, ae Latium breviter quidem sed strenue vindicans. Interim tamen dum luctatur adhue virtus. licet prematuri sorsitan in post

514쪽

sUPPLEMENTA Tom. VIII. Sest XL sos

posterum quoque superare posse, ae luce sua depellere barba. riem obscuram, ex eiusdem indicio videtur. Sed ad poematum latinorum collectiones cum ipse accedimus. Habemus veterum antiquiores Marsehalci & Uors ii, non admodum se lectas, sed primo statim obtutui occurrentem particulam ex- , cerpentes ; neque minus recentiores Freyeri, es quam supra nominare meminimus, a Freyeriana & modo & ambitu recedentem, ut adeo temere nonnulli confundant. Sed diversus eorum est nisus, qui recentiora variarum gentium collegerunt. Inveniunt hie Lusitani, atque alii, de quo se iactent. Germanorum vero poetarum delicias, Ianus Gruterus publici fecit iuris Ex hoc tempore plurimas quidem singulares carminum edi. tiones, collectiones autem variorum poetarum, & selectissimorum modo carminum, novimus nullas. Quot igitur tanto temporis spatio cum blattis ac tineis colluctata sunt elegantissima poemata, quot rudibus salsamentariorum manibus di cerptat Non adeo mirum est, istud si fatum exosi, luculentioribus ae fructuosioribus operis plures se addicere laborarunt. His omnibus noster occurrit, sed dignis; medioerium enim, atque invita Minerva natorum poetarum, non est iactura. Quod cum propositum, inde a novem annis, severet, de sexcentis, quae initio ad manus erant, carminibus, nonnisi quinque selegit, quae mirifice ae prete ceteris omnibus placerent. Sed incrementa mox coepit illa paucitas, litteratissimis viris certatim cumulantibus opes. Laudatur eo nomine praesertim Paullus Gottlib. Nerthovius, qui collectionem suppeditavit a Iusto Christophoro Boetimero privatim factam, eamdem. que locupletissimam, tribus quippe tomis in solio constantem. Illi primario, aliorum accessere plurima dona, de quibus, & suo editoris adparatu, natales suos repetit collectio ista, & externo fulgens & interno splendore. Ipse vir modestissimus praemonet: ricredas noli benevole lector, O-rimnia eadem ae singula esse selectissima, ct cetera omnia, quae Amihi adhuc supersciat, hisce omnino cedere oportuisse prae stantia. Innumera supersunt, quae vel genio, vel numero poetico, vel rei novitate ac dignitate, horum quampluriina

515쪽

so6 AD NOUA ACTA ERUDITORUM

antecellunt. Ea enim est natura eollectionum, quas multi Aingredi volunt ac debent, ut raro alter alteri. nedum Omnes

nae singuli singulis, eadem in re, aequari possint. Cavimus istamen sediὐχ ne quem reciperemus, nisi qui ad genium &,,normam veterum probatissimorum poetarum proxime acce, eret. . Quae quidem ingenua confinio tantum abest, ut

quid operi deroget, ut sequentium potius voluminum insignem pariter excitet sitim. Excitabitur eademi non Germa.

nis modo, sed simul exteris, Italis potissimum dum in primis esuis sui Hortensii Mauri Abbatis. qui vero plurimum aetatis in Germania consumsit, & vitae compendium in hoe statim primo tomo invenient, & poemata omnia. In disponendis autem carminibus noster, praeter illum e praecipuis generibus ordinem, continuam secutus est annorum seriem, rebus & auctoribus convenientissimam. In epigrammatibus vero digerendis, ob desectum anni plerorumque, omnino nullum ordinem observavit, nisi qui sorte casu ipsi fuit oblatus. Ita quidem hic legimus heroica carmina XXIX. et giam XLVIII. lyrica XUI. atque epigrammata permulta. Heroicorum auctores sunt: Gottae Guil. Leibnitius, Hortensius Maurus, Ioach. Melius, Henr. Mutilius, Io. Werthosius, Io. Ioach. Meierus, Io. Conta Steph. Hoel lingius, Brandarius, Frid. Mylius, Conri Gerh. Lutem ann. D. Christoph Nein bour, Henr. Christ. Crugeri Io. Matth. Geseerus, Io. Gotti. Immermann, Frid. Weichmannus, Io. Tob. Roenichius, Alex. Gottlib. Baumgarten, Io . GOusta Haupimann, Io. Sam. Munerus. & Heinta Io. Cassiens. Elegiam earmina seripsere : Heinr. Muhlius, Io. Ge. Eccardus, Seb. Eortholtus, jo. Christoph Erlisiche, Hortensius Maurus, Heinci Christ. Cruger, Io. Caspar Catiledius, Io. Mich. Gasser, Conta Gessi. Lutemann. Io Frid. Nollenius, Rud. Aug. Nollenius, Gottis. Christ. Roth, Frid. Weichmann, Sam. Walther. Ffid: Bernii. Meserus, Io. Gottis. Hau pimann, Conr. Ihenius, Gottis. Schurie, IO. Aug. Harribach, Io. Tob. Roenich, &Mich. Richey. Iliter lyricos poetas recens accesserunt: Ilg

nius, A. C. Augsburg, Christ. Gotti. Schwarietius, Ianus

516쪽

beek. B. G. Clauswiti, Nathan. Baumgarten, Uias Casp. Reichardus, ct Car. Sam. Walther. Sic & epigrammatum, . praeter nominatos, varii sunt Auctores: Vir. Ohreclitus, Heliar. Mesbomius, Ge. Phil. Harsdoerserus, Gottis. Thomasius. L R. Seuberti Frid. Ben. Carpetovius, C p. Coerberus, Misa. Κirstentus, lo. Peti Titius. H. Ivigius, Paul. Gonlib. Weri. hoc Io. Rempen, Ioach. Negelein, atque alii. Iam vero potius, ut idoneum esse arbitrum Roenierium ostendamus,

ipsius de speciminibus aliquid asseramus, ct quidem illius

ex heroico carmine, quod initio scholastici muneris dedicatur.

statim initium. Fata Deumque sitem, mandataque munera patrum, latumque meum eam. Qui regis omnia nutu, o Deus alme, sacro, tua quae divina voluntas Eventura homni decrevis, quique paratum S. Me, quom Me trahar, tandem his succedere tectis Dei , iuvenumque gregem mihi tradis agendum, re opem, placidusque meis his adnue coeptis, Quaeque comam rata Ilat. Vos, o pietate verendi Patres confripti, quibus artes cura tuendi

I o. I det ingenuas, iuvenumque fovere salutem, Quique ma ferii mihi decrevistis honores

Fιrmandos hodie, iam munera Myba ementi Adspirate mihi, linguisque ammisque favete. Stabat arenys urbs antiquis a eampis, Is . Heptvolitanae decus inter Marchidos urbes,

Ad nudam, si sceptra aquilas, lupuloquo frequenti

Cervi que sua totum relebrata per orbem. Claudius hane Drusus quondam , legione loeasa Pras . coluisse Nero, primusque vocasse eo. Nomine Gares amfertur. Quae pacis alumna, Resque Musertim nutrix, iam saecula multa Foverat arte viros celebres e sed funere cari Languida Bermanni Osremum vulnus alebat Pectore, nee Flandam dabat anxia eum quietem. Ss s a 23. Moe-

517쪽

so8 AD NOVA ACTA ERUDITORUM

as. Mosam Is sciolam, victior docti is alumnos.

Tam lugere diu mortem, suetoque carere Praeceptore, salus urbis multusque negatas Prosis amori. Tandem iuturna flentia mater Rupit, his euras emovit pectore dictis: 3o. Quem demum suem dabis, alma Pronoea, morarum pQuando novum certa reddes miti sorte magistrumΘQui, velat expertus inodaerando navita remo,

Artibus infixas memtessuriisque iuventae Arte Meque meae regat, re feliciter illum 3s. Provehat ad portum, largas ubi prodiga veri Exposuit, evidisque ultro sapientia merces inperi, ae meritis tribuit sua praemia uirtus.

LIBRORUM AB ANNO I. UNUE AD ANNUM

L. Sec. XVI. Opis exscriptorum, ex libraria quadam suppellectile, Norimbergae privatis sumptibus in communem usum collecta se adservata, Millenarius II. speciminis loco, ad supplendos Annalium Tapographicorum Libores, editus a CAROLO CHRISTIANO HIRSCI , Diae. Ecclesiae Nor imberg. Adae Lauinent.

Norimbergae, prostat apud Fel heros, prelo Ioannisi Iosephi Pleisthmatini. I 748. PL I3. in A. Ρergit, laudabili nisu, ven. Hirschius, dum hie ea nobis

monimenta proponit, quae priorem taculi XVI. partem nobilitarunt. Ignoramus sere, cum quaelibet unt propemodum rariora, quid inde ad sitim lectoribus exeitandaemenotemus. Quaesivimus codices rariores, sed obruebamur eu-mulo : spectavimus argumentum sacrum tractantes; quilibet autem videbit, dummodo spatium temporis perpendat, ultra dimidium illos opus complere. Recipimus nos itaque ad elegantiores litteras, ibique Romana poesis nominatim occurrit, quanto tune ardore coli coepta, tanta nunc propemodum

518쪽

Pruna editione recognita, ac dimidia plus parte vel S s 3 aucta,

519쪽

sro, AD NOVA ACTA ERUDITORUM

- aucta, vel eoneisa, atque in ordinem alium redacta. His aci uere ex recenti editione Idyllia U. Haganoae I 28. 8. Sermo versibus comprehi nsus & habitus ab Ambroc Lobassero, magistro bonarum artium, cum novis magistria scholastici honores decernerentur, Lipsiae l749. . Neque LAtina solum, verum etiam Germanica poemata nominantur. De posterioribus exempli sit loco, Ain rivalita Buchisino a Retminis gemel Grinn alti Starad der Mensichen ripis , Ordentilia una milFleig aus viel asten Miorim ausa men brachi, den iungenfructibarsita au lesen. Par pari reseri Hamu me Gurger de- dic. auctor Henr. re Georgio Don Schwamow und zum Schwansain. fratribus & nobilibus dominis suis, Augustis Vindel. I 33 I. 4. Adsunt pariter institutiones poetidie, quo reserri debent Elucidarius poeticus, continens historias, poeticas fabulas, insulas, regiones, urbes, fluvios, montesque insigniores, atque huiusmodi alia, omnibus adolescentibus. in poesi versantibus, oppido quam necessarius, collectore Hermanno Torrentino Col. Is 36. g. & de re metrica libri III. Iae. Micylli Argentoratens cum praes Phil. MeL Francos. I s 39. 8. Si sorte hare specimina numero nimis exigua, pondere minuta videntur, quam quae maius nos ad rei poeticae madium attrahant, cog tandum, quod de ortu solum litterariae quasi diei sermo sit, ubi crescunt ossicia crescentibus igniculis ae luminibus solis quem iam opinamur meridiani. Quod porro nonnisi privatae cuiusdam bibliothecae, quae omnium minime poesin curasse videtur, exhibeatur index, quodque neque nos omnes inde titulos depro erimus, extra censuram est. Hos autem dum nominamus, optaremus sane, ut otium ac propositum ven. editoris,

etiam uberiora excerpta S iudicia is scriptis praesertim adae. mendationem sacrorum pertinentibus, adiungi permisisset. Nos certe multum inde utilitatis speraremus; grata interim mente agnoscentes, vel nutu nobis ac voce haud sane contemnendos

sontes fuisse designatos. ESSAI

520쪽

SUPPLEMENTA Tom. UIT S M. Frata I SUR LEDUCATION DE LA N LESAE.

- i. e.

PERICULUM DE EDUCATIONE NOBILIUM.

Parisiis apud Durandum in platea s. Iacobi, eum adprobatione S privilegio regis P. I. pl. I9. P. II. Pl. ao. I a. mai. Miramur sane, dux, ct neeessitate, & utilitate laudabilis

educationis toties ostensa, tamque graviter commemdata, communis tamen carinas ac pemicies adeo gra setur, ut in dies eadem in peiora ruat, tantum abest ut me. liorem ad sortem evehatur. Novum hic invenimus perieulum, cui prae multis eminentiam lubentissime largimur: m iores successus iure quodam nostro precamur. Initio statim utilitas educationis accuratae vividius commendatur, atque ipsis parentibus nominatim iniungitur; qua occasione Salmasii. Iosephi Maligeri, Hei es Stephani, eruditissimae Dacieriae, quibbus educandis, qui genuerant, operam dedere, laudantur. Videmus quidem iisdem, in contrariam partem, opponi e empla posse: nemo tamen temere negaverit, sanae mentis parem tum curam, inspectionem, providentiam, insigne pondus limbere. Neque alia est nostri sententia, qui propterea statim doctoris eligendi condita em designati atque illum nutricibus, ante septimum aetatis annum, adiungendum esse opinatur, ne superstitiones ae vani terroris imagines nimium cumulentur, una eum praeiudicatis opinionibus, ridiculis narrationibus, di quadam animi ind-ntia. Primam pueri institutionem vult ad lectionem pertinere ; ae Gallicae quidem elementis commendat Launaei docendi rationem, Parisiis editam. Ad disciplinam sacram pergens, sapientibus ac piis consiliis nat ratem vult ac revelatam ita coniungi, ut pravarum simul haeresium patronis obviam eatur, atque. os occludatur irrisori. bus. Linguarum studium, ad eruditas a patria potissimum transire desiderat. In Gallica nominat libellum grammatiis cum abbatis Regnierit Desmarere, tamquam satis bonum, sed susum nimis ; Bussierit, tamquam magis pueris laccommodatum,