장음표시 사용
31쪽
ica b. Acit. Nar ram ipse Principium motus
quietis. At in omnibus creatis inmotus,cπ quies, wmr, natura, π ius naturae, ut optime δεμιιit.
IIaud dicitur esse ius naturale ad
quod omnes naturaliter inclinΞtur. At non omnes ad idem o lectum inclinantur. I tur non datur istud ius. Probo minor Nam inter homines , alii intendunt matrimonio: alii celibatui
alii auaritiae, alii liberalitas, alii
obediunt euangelio, alii non. Vt Roma. Io. Non omnes obedi ut
Euangelio. Igitur no datur lex
P.quὀd ius naturale sumitur dorliciter. vel quoad suam inclipationem. Vel quoad subiecti onem rasonae si consideretur quo ad suam incli-
nationem idem est in omnibus vivetibus, ut inquit Imperator: Si vero consideretur quo ad subiectionem non est idem. Nam quandoque rmulatur,' domi
de omnem concubitum spernici quandoque omnia donat, omnia sussere, ut patet non clum in martyribus Cristianis,sta tiam in viris illusiribus,qui propter Respublicae honorem mortemsebiere. Quandoque prindominatur a passionibus vineis mentibuso ne tendit ad vitia, ct actus malis Hinc surta, homicidia,& alia mala: Et hoc modo currit raso r non autem psit modo. a. Contra,quὁd non sitide quoad inclinationem. Naturalia mutari non possunt: At inclinatio in hominibus mutatur: Nam unusquisque inclino tur ad libertatem,quae est devire natur & tamen per lFes humanas mutatur inquit Isidorus h. .c. Etymolo. R.quod inclinationem naturalem
mutari est dupliciter. Vel quo ad substantiam , Vel quo ad correetionem. Non mutatur quoad substatiam, ut dicit assi. sed mutatur quo ad correctionem libertatis. a Contra,
32쪽
3 Contra,oudd quo ad substatia. FuriLm, Asulterium,& homici dium sint immediate cotra ius naturale,quod dicit: Neminem laedere, At ista delent ius naturale; quoniam oppositum suum tollit contrarium. At ista Deus praecepit Nam Abrahae dixi ut flium occideret, licet innocens. Gen. 1 a. Iudaei Aegyptiis vasa
argentean aurea surripuerunt. Exo.ia.Oseae praecepit fornicariam in uxorem ducere. Oscae i.
Igitur delet ius naturale. R.qudd sui tun adulterium,& homicidium dupliciter sumitur.
Vel quo ad proximum. si cosderetur quo ad proximum, dico quod est contra naturam, lcum sit laesio proximi: Si vero
consideretur quoad Deum, dico nullam es e laesionem. Nam . natura est a Deo: Lex a Deo: Deus est omnium dominus: Id- circo mortificat,& vivificat t. lReg. a. Pauperem facit, & ditat.' sc licet ad quan cumque accc de re praecipiet. te domino. Et hoc modo stat natura. Dcsumitur. Respon.a Beato ThO.p. z.D 9 q.
Deus costituit hominem liberum siccundum naturam, &cum liabertate dedit dominium suoru
ut ex sacra Genes patet. Igitur si quis ex praecepto Des surripit serto, vel tyrannide bona hominis naturae dignitate delebit. R.qudd libertas naturalis, & dominium rerum in homine duplici.
Vel in sui natura a Deo produm,& hoc modo dicitur esse patronus, & Dominus, Nec in hoc gradu Deus suis bonis homine priuati Vel consideratur liber- tas in abusii,& malis actibus, &soc modo iuste priuatur. Nec ex hoc sequitur iniuria ipsi natur vel libertati,sed potius *quitur correctio prauae naturae,& punitio malorum actuum. 3 Contraviuὀd si iniuria. Iniuria,&damnum magnum est, fiagere donationem: quoniam ex fractio & reuocatione mortales turbantur irascuntur blas phemant,& maledicunt. Igitur Deus cum dederit libet talem naturalem, vel bona naturalia non surripitilla: Alioquin esset causa malorum. Igitur. R. Lex,quὀd donatio habet duplicem respectum. Alterum in bonis, ct gratis. Riterum in malis,& ingratis. in bonis, & gratis non rcuocatur, Reuocatur tamen in malis,ct in
Nec Deus est causi malorum, sed
33쪽
est punitor malorum ad bonu, i Jus ciuile insolum propter ei&ad Naturae reformarionςm uitates, Rel ublicas, et Pro Et sic ratio null*- l uintias snstulares ordimata
llud est causa mali ad cuius esse se Iμ gentium duabus ex causis quitur malum, & ad cuius non i proditum est. Nam constitu esse,non sequitur malum Axin t tum fuit. Prima. surreptione bonorum sςqMVR etiam , commertium ,
Igitur.Dei mali causa. hab/tationem,Iamiliaraia R. Quod est causa permisiiua,& tem, amicitiam,stetmone non effectiva. Et causa perinis 'entium. Hinc Rigi, oppi- sua non est vera caussi, quod i , da, Ciuitates, Re publicς ,
nil produci sed dicitur esseor- γdo rerum a Deo no impeditus, , communitates, Costia.
Nam posset Deus manum h Secunda. Propter necessitates micidae per subtractionem Vi mita, pacis, si curitatis. inoliuae,' sed permittitord se s contractus omendi, et
mendendi, locandi, conducendi. I Linc Deposita, mutua. Hinc bella iusta, captiuitates,seruitutes, de praedationes. Nam qui aliorum inmae, quaerit ruina. σ mortem et Iucte in poena
nomen halet inis finitum: quo niam magis natu fundamerum re jicit, quam aliud obiectum.
t Tui ciuile nomen isfinitum ha
bonitatis.Quae non tum natu tram communicauit libera, quo
ad substantiam, sed etiam quo , ad actionum, & motuum sicut h
Ius ciuile a iure gentium distinguitur .
I gelium idem en omniIM 9uitatibus, Prouisti',
34쪽
IN pRIMUM LIB. IN ST. a bet a ciuibus, leti 'tori et niuersale, quod omnis si
bus. Qui non solum legem , naturae halent fundamen- ,
rum, Nationum, Guberna γtionum Dignitatum, Me- Φgura constat ex lineis, Nproportione, dein se determinat ad talem, is talem figuram triagulio Caesaris: Saneli Alberti, γ' similiu .
determinat Jecialiter ad talem, ta em, ex culpa atroci, vel ex occasione Et sic apparet, quomodo vel re H tinguantur ista iura
O theniensium, γ Venetorum, in veronensium. ID milium et i Solonis Draconis: Licur ine Platonis :Romuli, Quirini. rido. Ius Gentium est a lege natur
sicuti conclusio exprincipys Venus, oe oecies.sse latiuis. I st tuniuersicio singulare Dicit natura. Nemo Lili de s ut commune, protrium. bet: Igitur in iure gentium t Addo pro fine quod
conclusio fiet. Si nemo iadi Ius gentium , ut diuinum, ac debet. Nullus occidi debet. s in lege naturae radicatu i Nullum furari ,σ consi. t mutabile permanet.
Ius Ciuile es a lege nature, ut sunt terminationes singula. γέ Ius autem ciuile mutatvrsaepe non solum per aliam legem, res a principys uniuersia γ
sed etiam per contraria consuetudinem. I .c de conclusione . D a Examen
35쪽
Diuiso fit per oppositas dissi
rentias: Atius gentium,& ciuile non sunt opposita. Igitur nulla est diuisio. Maior est Philosopbi. Minor patet. Nam ideest finis iuris gentium,& ciuilis, quia utrunque intendunt Pace: iustitiam,& Donum. B.quod oppostum est duplcx. Blterum contrariuδε de hoc, currit ratio,Patet in diuisone cali
iterum oppositum dicitur diu ei sumn hoc modo ius in gemiti, O ciuium est diuisum, & sus s.cit pro cognitione. & ad finem
Illa habent eundem finem specis- cum quorum subiecta specisca sunt eadem Igitur. Getium ius idem erit cum ciuili, quia ambo circa homines qui sentide specie. Antecedens patet. Nam agens naturale dicitur a materiai nobili,sic morsu, sic legale. I in
R. quod est verum quod sint demquo ad materiam subiectam, 'est homo: Non tamen sitiat ideuo ad modum. Nam alius mous in punitione servatur in Republica A thenici si, alius in Platonica, ct hoc modo aiSumentum nullum. 3 Contra. In utroque iure habetur iustitia rPcna, Meritum, Pi ciuium libertas,& si ruitus igitur ide in dus eri dicente Philo. r. de S netae corrupi. t. cona. 3 6. Idem similiter se habens,simper idem aptum csi facere. R. Iustitia est duplcx. Altera in clientia, ct sc cet dem est in utroq; iurc,ut dicit argum ritum. Altera in circiti stantiis,&sc non est eadcm.Nom alia ci cuiasiantia est in una ciuitate, omlia in alia, sic & iustitia erit aliC, ct alio modo. Et sit ratio Dulia. Contra. Circunsiantia omnis est penes. Persenam, Factum,
Modum . λAt omnia isia eadem sint ubique terrarum.Nam idem homo Peccatum , Locus,Tempus, osse so tentatio,& damnum. igitur eadem iustitia di ius . Pater
36쪽
Patet. Eadcin dissoluo omnibus iis . Igitur. R. sunt eadem quo ad substantia, ut dicit ratio, sed non quo ad qualitatem. Nam alia qualitate affecti sunt Romani: alia Athenienses, alia Veronenses, &sic de locis dicimus. Idcirco alio,&alio indigent iure, de ordine.
Quae habet eadem principia essentialia habcnt eandcin qualitate: scd homines,& loca habent eadem principia elementalia, So. Iem coelum. Igitur eandem qualitatem. Minor clarissima , Sol & homo scncrant hominem , dicit Philoc Idem i a. Diui. com. 18 Sol & Stelis sunt principi u cuiuslibet vivi in ii
R. quod licet sint eadem principia
tamen sunt cadem propinqua . Nam alio modo influit in una parte coelum, ita modo in altera . Hinc alia in parte generatur aurum: in alia serrum, in alia teperati homines in alia crudelis,
ut i Scythia ,& propter hoc ahevni sunt leges: Alia aliis natio
a. Respondet Avicenna , quod licet sint eadem principia, mplexiones tamen non sunt aemdem Rationcs. Non eodem mocomparticipati . Nam quida sint calidiores, quidam humi di quidam sicci .
3. R.mutantur qualitates. Nani iuuenes sunt calidi,&scci: Puari calidi,& humidi, & senes si iasi di,' sicci. Sic Mes variae
si principia sunt eadem remota in hominibus, erunt eadem principia propinqua, ct persectiori modo. Igitur qualitas eadem. Probo assumptum Certum est si substantia remota reperitur int omnibus V tuentibus, sed pers
απι modo eadem reperitur in speciebuς , ut in Homine, Lemn Panthera,& similibus,quani in remoto genere: Igitur qualiatas erit eadem. Igitur lex eadem gentium. R.quod illa ratio valit in substa tialibus ubi non datur si ceptio inagis: Non autem valet in accide talibus, ubi datur susceptio
inus in una ciuitat qua in allia: quoniam maiorem,& minorem habent inclinatione ex natura indiuiduali. Idcirco ad correcti nem ciuiles sunt ordinatae. Sic medicus alias, & alias medicianas alii,&alii ordinat.
Na leges da intur contra malas res: Mores sunt magis, ct m
37쪽
3o S 'I L V E S T. R. A. B. CONCL. VIII.
ptum. Aliud non est scriptu. Difriptumsunt leges Decreta, ordines, π Constitutionespositae in ra. Tabulis, in libris, et Annians Imperj. Ius non' tum sunt sensuetussines, 'ses, et mores, qui Ius ciuitates, et populo tuere flent. Inpraesentiarum flum de iure
Hipto alere intendo. Hinc pro intelligena stire oportet quod Principatus cotinet. Reges, ijs OmConsules, nibus te. Iureconsilios, ges ortae Senatum, i sui.
Tr. num. oriri potab his, quibus iurisdi bonis data est sedes . Idcirco si Rex Ordinem faciebat, vel per decreta: zel per edicta Melper Epistolam legis uigo
cum omne suum Imperium,t et Potenatem, ei, Populus ' eoncesserat. I Si a Consule, a populo electo ,
t aliqua constitutio fiebat lex
Si a iure peritis, constitutis γ nes, Interpretationes, Deci fiones sentetiae, et opinionese i creabantur, dicebantur Ds l θ.nse prudentum, et uim hi legis Atinebant. Na sese
Imperator tale cocessi ius , ut conde possent quadam, a quibus recedere non licet,1 uti a lege. Si erant aspiretioribus , σ
) blicae, dicebantur Senatus 3 confultum. Udest lex a patrii bus condita. In illis enim to) tius populi erat consensus. si a Magi bratibus, Acdatur lix Praetoria, Edi Aia Aedit hum, et ius honorarium. Sia Tribuno , dicebatur ius Tlebsitum. Quonia Tribunatus officium assentiete populo iura constituebat. Et sic probata apparet conclusio.
38쪽
A R G. I. LEx naturalis est omnis lex: M-tur vanum est alias a Mere leges. Antecedens patera am lex naturalis dat omni is honestatem, securitatem,& potestat in vitae : Rci,ct dignitatis. Igitur aliae Ieges vanς , cu nil aliud r quirit humana conditio. PQuod lex naturalis est una secundum radiccna, ct plures secundum ramos. Idcirco scuti rami sunt idem cum radice cflcntialiter, sic omnes legcs sunt arude
Averrois in Parapli rasi Meth. tracta. 3 Vnum inquii opponitur multitudini. Igitur si una est lex natur non poterit esse plures. R.quὀd unum generice no potestes evnum,& multa Sciacric ut dicit ars. Tamen unum generice potest esse multa specifice. Et hoc modo lex una naturalis, est multa specifice .
Illud minimeronendum est secundum specie, quod producit con
dum speciem ponendeno sunti Nam multitudo dicit confusionem naud ciuitatis,& collegi
Confusio est ubi voluntates sint variae, oppositae, & contrariae: Patet in his ciuitatibus. Igitur. R. Vset ratio in illis locis ubi non sent leges: Non aute ubi leges . q. Contra, quod V bi sunt leges. In Regno Tyrannico sunt leges,&non multi ordines nil aliud habent,quam leges: ordinationes, constitutiones, & statuta, & tamen vivunt confuse quoad verba, operationes, scanosa, ct i iustitias mille ergo. R.quod lex dupliciter sumitur Vel quo ad essentiam, & hoc modo habent leges, & sic currit ratio. Vel quo ad obseruantiam,&hoc modo non currit ratio. Quoniam non obseruantur Et hoc modo ratio nulla. 1 Contra.
Illud habet lages quo ad obseruantiam quod habet finem legum:
ΑtTyrannus habet finem legit: quoniam dat premium, pse nas . Nam praemium,&pe na sunt legum finis. ergo i gesquo ad obseruantiam.
R.quὀd i lue duplex est finis quo
Aher est sinis praemii in subiecto dignon iste est verus finis, quire eidet legi condire,& natu
39쪽
digno, d iste si is non resi det s
habet sed non obserualdicente conrueruastae . Solomone. Vidi impium supe
malintum. 6 Contra. Pretrinium t dignitas Honor
ου - δ esse acti ex deliberato
uitiae,&simila, a Tyranno in t ration iuditio multoties o iniustum,sunt sinis legis: Igitur tripo atz. Unde legis nostri in Tyranno erit lex. Antecως , obtinet. 2 Linc cluarrire. Q onitin finis r striny u-.
praemiu i,&poena. Igitur lex ὶ Primm , quod consuetudosterit principium. s alius. R quὀd finem legis respoderes in s Secsidum,multoties operatus .eipio legis stat duplirix - , Tertili, ex deliberato iuditio. doctico iudd resipondet, vidi- frium. Legis vim obtinet. cit ratio,& sc reperitur in Tyra L Dicit este actum, etc actam ,
lieet in Tyranno sit lex quo ad ',
principium,&snem dandiri a. Dicit multoties. Umnia mnores, & diuitias,non reperitur siuim obtinere debet,anno
rum doce I latiu alte debet habere. Dam annis decem en longa, sit robusti inquit iurisio fultus.. Dicit ex deliberato rationis iuditio, qzoniam nulla uim haberet nisirationalis esset. - Idcirco asinioribus, etprudentioribus
tamen ratio meriti in recipien
te. Et idcirco in Tyranno non est lex,sed ab )sio, & corruptio legis. Haec de examine.
40쪽
.sedentioribus, er maioris par
iis populi assese eri debet.. Dicit lens tam habet. Quo
niam consiuetudo. Iudicat, Interpretatur Legem abolet. S
et Liud tolli non debet, quod est Legem abolet. s γl uobet, quod in Iudicativi lex : t ia. γ vrmns udole
V V , t SQm totiere non potest quoniaditispretatursatμta de re bona.Patet ex enim est renuta, mile M σnouas connitutiones.
Legem abolet no solum particularem. sed tollit etiam isse
est bona.Patet ex enim est regula humanorum actuum. itur.
. R.qudd lex sumitur dupliciter. Velut est persecta, Vel ut est deficiens, Si coiisderetur,ut est persecta tunc
a consuetudine non tollitur, ut dicit ratio: Si vero consideretur
do ubique terrarum est in- , dicit ratio: Si vero considererutro tua. O. Tamen diui qW0 twrir 'nstan- tias loci, dico quod tollitur, &. nam, nec naturalem mutare , aboletur. pote t. Plincper optime a Contra. Philo r , P fcom. . ait. 'ordine, & re sancta, nullus est
Co 2etudinem alteram e sanctio san-
que ac legum omnium regu s mi potost dupl. i.lib. de Ib.arb. lae merito co uetudo testum i
. - . S Alterum quo ad lenem & hoc moerit interpretatrix, πω - Istra, cum ai d Norat s sancta,ut insitu lai gum. nis , et naIura apex, ortum c Alterum vero quo ad ministros is ducat. , g β, ct tunc mutari debet quo niam sunt impii & Tyranni. Et tunc insequuntur cosuetudine, di corum usus. Exemplum. '