De arte recte cogitandi lectiones sex auct. ab. Franc. Longano

21쪽

I 8 Dialcctica paucas regulas de sermonis penspicuitate , deque recto ratiocinandi ordine, quas sophisti. suae aetaris opposuit , continebat. Quaeque legi possunt in Laemtio suo discipulo, in Stanteyo , in Ilio, masio , atque in Bruckero. Haec de veteribus celebrioribus philosophis , qui Dialecticam vel iuvenerunt, vel auxerunt, vel perpoliverunt ad Caesaris usque aetatem, at secundo ecclesiae seculo Alexandriae , ad quam quasi ad bonarum artium mercatum literati omnes confluebant , invaluit quaedam philoso. phia, quae ecclectica dicebatur, cujus nobile inititutum erat ex singulis philosophiae

semAd ejus scholam praeter viros confluxerunt etiam muliqMs celeberrimae , ut Themistia Leontii uxor, Philenides , Erotia, Hedia, Marmaria, Bodia, Phedria, neq. 'ejus cives, neque ejus adversarii eum vel libidinis . vel impietatis crimine adcusarunt. Epicuri Philosophia sine ulla in te ruptione culta fuit ad Augustum usque. Lucretius eandem collogit. Eandem quoque coluerunt Celsus . Lucianus , &Diogenis Laertius . Haeo philosophi

22쪽

Is sectis tunc temporis florentibus qimiam

excerpere, quaedam mutare, aliterque exprimere. Verum haec philosophandi ratio doctissimis ecclesiae Patribus adeo placuit, 'ut statim per omnem Christianum orbem fuerit diffusa. His accessit , quod haeretici quinti seculi Aristotelans , ac Stoicis

praesidiis abutentes , doctores nostros adgrederentur, qui ut adversariorum argumentationibus , atque irrisionibus occurrerent, eadem disputandi arte etiam imbuti sunt . Dialectica itaque ecclectica ex Stoica, atque ex Aristotelica componebatur, quae usque ad duodecimum teculum in occidente fuit tradita , maxime quiab et B. . cum Roma sepulta iterum revixit initio

seculi decimi septimi, atque ignominia

formarum plasticarum alias atomos in pristinum splendorem alii reponunt Magnanus Luxemburgensis edidit primus ejus Dem eritum reviviscentem, Magnano successit Petrus Gassendus vir praulantissimo ingenio an . I 392. Post Gassendum coluerunt molierius , Bumerius , . Vandomus , Bovillonius, Catinat , Polimac itemque abbas Gennet, Fonta uellius aliique quam plurimi viri.

23쪽

B. Augustinus suis discipulis eam comis mendasse fertur.' Seculo autem duodecimo Scholasticissiυο Christiani occidentales Aristotelis libros ab Arabibus versos, ab iisdem interpretatos accepere. At hi nimio rixandi studio ducti Logicam , ac Metaphysicam satis. quidem obscuras atque implicit s novis subtilitatibus, novisque quaestiunculis ac laqueis scedarunt. Etenim cum linguam Graecam ignorarent, Aristotelem neque legere , neque interpretari possent , eju9dem b) Laurentius Valla Gulae natus I 4 II.

anno quinquagesinao suae aetatis occubuit . Is incultam sermonis barbariem mlegantiarum libris dae faedare curavit. Ut ex Iovio. Natura mordacissimus Ciceronem vellicabat, Aristotelem carpebat, Virgvlio subsannabat, uni tantum epicuro a surgebat. Hic cum pauca in Logica sui temporis animadvertisset, adversus Magi. stros se se offerebat, ac planum diceret nullam esse Logicam , praeter Laurentia. nam . In libro de voluptate, ac Vero. bono epicuro . adhaesit. Hic omnium primus

philosophiam ex phrissimis sontibus, non

24쪽

dem utiliora neglexerunt. sophistica duntaxat amplificaruot. Scholastici itaque Aristotelici denominati sunt :& denominantur , licet eorum paucissimi Aristotelem legerint. Huiusmodi Logica summo in honore habita suit usque ad seculum XV. illiusque vestigia etiamnum manent inquam plurimis Monacorum familiis. Verum initio decimi sexti secuti primum Laurentius Valla Romanus si &Rodolphus Agricola Germanus , si) dein

b, 3 de

ex lutulentis rivulis salubriter hauriendam esse docuit, explosa penitus scholasticorum disciplina , quae tunc temporis principatum obtinebat. i) Rodolphus Agricola apud Frisios Cristus an . I 442. Hic enim tanquam athleta multa tulit, sudavit & allit abstinuitaque venere, & vino, ut magis magisque literis vacaret. Postque Parisiis, & Ferrarii Graecam, ac Latinam linguam comparavit , reliquum aetatis partim Hebde bergae, partimque Wormatiae duxit. Post ejus mortem Lovanti editus fuit liberan. 13I 6. de inventione Dialecili a , quae Augusti seculi elegantiam redolet.

25쪽

de Ludovicus Vives Hispanus , & Marius Nietolius Brixellensis , tum Petrust Ramus Gallus scholasticorum ineptias

detestari, ac refellere caeperunt. Ineunte vero seculo decimo septimo floruit in Angliae Franciscus Baco d Verula.

mii Comes , cujus novum organum est perquam notum . Eadem ferme aetate scri-

ἡ) Ramus ex pauperrimis natus parentibus, quamvis repugnante ingenio tardo , rudi , ac stupido , quamvis sero , quamvis necessitate compulsus duram se vitutem in Navarrae Collegio serviret , attamen Cleantis philosophi Graci instat oleo & lucerna dilciplinarum lumen brevi tempore sibi comparavit . Ac tanto sciendi desiderio exarsit, δc solo. labore rediligentia in id literarum.splendoris pervenit , ut anno aetatis trigesimo contra Aristotelem scripserit. Quin imo cum Lutetiae magistrabat titulum se epturus pro scholarum more , liberam disputandi copiam fecit Iudicibus t atque hanc thesin substinere ausus est e quaeca inque ab Arrsyo-νeis dicta fuissent , commentitia esse. Rei novitate omnes attoniti , ac problematis

26쪽

a' o.

psit quoque de re Logica Pet us Gaia sendus Gallus maximus philosophus, maximusque sectae Epicureae instaurator , a patronus . eique timi liari isimus fuit Tho.'. b 4 mas

temeritate judices concussi , irrito conatu per diem integrum 'magistramis suit , ut barbari barbare vocabant. Ita Freiqius invita Petri Rami. Scripsit insidiuriones L gicas, atque in Aristotelem anima resis nes. Ex Triumvirali sententia eius libri damnati sunt. At paulo post Dialecticae atque eloquentiae Cathedras Mimust Tandem in S. Bartolomasi praelio occisus est. i) Baco magnus Angliae Cancellari sub Iacobo I. unus, eorum est qui omnes persectiones , atque imperfectiones scholasticae philosophiae coanovit , osten ditque: itemque vehem nti is me laboravit pro ea perficienda. Hujus tractatio de aug mentis scientiarum est perquam utilis . Literisqm assiduitate ex ditissimo obiit pau.

per. an. 1626 In scientiarum organo dorebus Logicis disertissime disputavit , in quibus modum optime conficiendae, Induachionis disseruit, cum Aristotelici methodum docerent conficiendi syllogismi. Quo in

27쪽

Logicam eo utandi ariem inscripserit , Verum tamen ut caeterae illius temporis scholastica garrulitate etiam scatet . e . Post hos meliori methodo atque acriori ingenii acumine de Logica egit Cartesius Gallus sn vir doctissimus . cujus libellus de methodo risionis recte dirigendae, iisquirendae in hientiis veritatis est valde prestans. Etenim is primus fuit, qui . conculcatis vetustissimis auctoritatis prae judiciis , ad veritatem inveniendam alios excitavit . Itemque non ex aliorum ita, cio, verum ex propriis viribus omnia e

in opere octodecim annos consumpsit. Hic unus novae philosophue praetursor fuit. m) Hobbesius Malmesburii ortins an. I 388. prima aetate praximos habuit progressus in linguis , quinquennio philoi phiae Pholasticae operam dedit . Deinde Italiam , ac Galliam peragravit. Tucid, dem in linguam anglicam vertit , ut sitatus Democratici confusiones notaret. Lm tetiae an. I 629. scientiis mathematicis se dedit, ibique familiarissimus fuit tam P. Merseuno , quam Ginendo, evulgavitq. Pariis

28쪽

. . s

plicat . Is etiam fuit, qui verba inania, ac vi prorsus orbata respuit; multaque de arte critica etiam sapienter scripsit. Qua autem hoc in praeclarissimo viro culpanda sunt , notantur a multis. Ex Cartesii discipulis caeteris praestitere audior artis cogitandi, qui liber multis tribuitur : quique quatuor in libros dividitur, primus de ideis, secunduς de iudiciis, tertius de ratiocinatione, postremus de methodo agit

celeis

Parisiis libellum de Cime an. i 637. in

quo subditorum in Imperantes conatuS n tus damnavit . Hujus viri lectio in toto inatis cursu angustissimis limitibus fuit definita. Versabat enim Homerum , Vir

gilium , Thucididem , Euclidem . Quinimo dicere solebat; quod si tantum libris

ancumbuisset, quantum alii , eadem cum illis ignorantia laborasset. Senescentissimus Occubuit ann. 9 I. aetatis . Quod autem inter felicitatis exempla numerandum est,

summo ingenii vigore, ac sensibusque integerrimis ad obitum usque in philosophia , & mathesi se assidue exercuit. Μ) Renatus Cartesuq natus an . I 396. ex Ioachim , & Joanna Brocard , adole- . Icens linguam Graecam , ac Latinam Sc

29쪽

χ6 . - .celebrantur in eo primo rerum pespicuitas, a. ordo, 3. soliditas , 4. exemplorum delectus. Alter Cartesii discipulus suit ο) P. Malebranchius, qui in libro de inquirenda veritate quamplurima acuta tetigit. Si quis vero praeteritorum scriptorum Logicas volutarit , profecto inrelli et il-

poesm lam momere coluit . Ejus magister ob corporis di debilitatem eidem lectionem interdixerat, at illo noctu literis vacabat. Parisiis otiosus excitatus fuit a P. Mersen-- an. I 6I4. Deinde rure biennio solus uixit. Tum tanto literarum ardore exa sit, in. aetate as. apud Batavos non bellandi inusis, sed ut hominum mores notaruret cum Principe Mauritio sit commoratus. Post multa itinera Christina, cui libellum de pastionibus nuncupaverat Sueciam invitavit in qua Obiit an . I 53 o. aetatis suae 34. H Nicolaus M lebranchius Parisiis natus m. 1638. ingressus est in Oratorium an . I 66o. Initio se S. Scripturae dedit, deinde a Cartesio excitatus cum libello de Homine, trigesimo suae aetatis anno librum de inquirenda veritatu edidit. Quod

30쪽

nis rudimenta. At postquam vergente se. culo decimo septimo philosophia ecesecti. ca caepit reviviscere, non defuere qui Dia. lecticam liberiori judicio tractarent, eam que ab omni servitute ac verborum ina. nitate liberarent. Horum princeps fuit p)Ioannes Lockius Anglus, qui quatuor li

opus visum est , omnibus originale . An. 4677. conatus est inter animam &.corpus commercium 'explicare . An. I 683. Meditationes metaphysicas evulgavit. MODetuus est via. I7I5. aetatis vero 7 .

Bristblium natus m. 16D. prima literarrum rudimenta in Collegio Oxsortensi , accepit , q que illi eidem . puerilia visa sunt. At Cartesii opera illum acuerunt . A Cartesii operibus ad medicinam transit, qua de re anathomen , historiam natur tem , atque chymicam comparavit . Pe ragravit primo Germaniam , ac Prussiam, deinde Galliam atque Italiam cum CO- mite Nortumberlando . Hectico morbo correptus Galliam venit , qua benigne exceptus fuit . Vix ad Angliam redux ,