장음표시 사용
101쪽
LATERRis stupidus hebesque prodierit; aut IIum Ris eximii ingenii laudem non deripiat. Sinc rius prosecto Petrus Bitar. a profitetur, ad omnia litterarum summa natos HuNGARos , si me indulgentia Coeli, sue industria, O indoles arimi attendatur ;quod nemo, nisinexperiens inficietur. Quid vero pan non ad manum est praeclarissimum testimonium, omnique majus exceptione , DIvUs wE. RONYMus, percantatus ECCLESIAE DOCTOR, unive
iamque Scientiarum En Homediam cut riunt pectore complexus p Equidem Hungarico sub Coelo suisse progenitum nemo dubitaverit , quum idem ipse ortum suum OPPIDO STRIDONIs asscribat, quod inquit a Gothis emersum, Dalma tiae quoriam, Faraoniaeque eo Humsit. b Ubi vero STRIDO , si explicatius nosse cupis propiusS
BARIAM D. ΜARTINI Patriam, illius multo maxime gloriosi Τuronensium Praesulis: B. vero IRINI, uti MARTYRIs, Locum certaminis; ita AMIsm-τis , Episcopalem Sedem. Denique SEvERI Imper toris Natale SOLUM O Uerum , ubi gentium SMBARIA 8 In DIOECEsI JAvAMNENsI, inque COMITA- τυ , sive PRovINCIA CAsΤRI FERREI . inae nam ista P viNCIA 8 certe omnium, quas nunc dierum obtinet IluNGARIA , sere florentior , ac maxime populosa. Deinde, quis non admittat HuNGARI smentes naturae. sane, ac Caeli propitii munere.
capacitatem aciemque sortiri singularem, S vini a lupta-
102쪽
tuptate serri maxima, pulcherrimis litteris innuintiri r quando cunctis exploratum sit latinam linguam omnium praecipuam ae dissicillimam, primula mox aetate inque studiorum incunabulis, ab iis capi, tenerique probissime λ Dum contra,
alii quidam Europaei Populi invita propemodum
Μinerva , ac potiorem aegre per vitam , illius usum familiarem comparaverint. Quales oppOP tum pro exemplo tui sint Α ER ME contere. neir a quibus tamen bonas, quin egregias etiam exulare Limrui, qui dicat, ARAM UERiTAris apud te polluerit, injuriam tibi tuisque atrocissimam
Sed quid multis p Res ista, quam hic imterim pertractamus, per te ipsum in consesse est.
HumVos nimirum suapte natura celari passim acutoque ingenio esse praeditos . Etenim tres illos Iuvenes Hungaros, quorum in ea riuoATIONE s nebri mentionem injicis, asseveras ROMAM iacto accessu, haud mediocriter profecisse. Atqui ipsi non vacuum prosecto capitulum, sed Indolem sed Μentem in UR M attulerint praeclaram, ne cesse est. Trito quippe nobis aliisque proverbio hie flet E M , qui venit hue A avs. Deinde , quid tibi videtur, qua ratione usque adeo profecerint Utique PHILoso PHIAM PERDPATETICAM Domi condidicerant i ad aliam porro hodiernorum in AncAM , privata potissi
103쪽
mum lectitatione pauciorum dierum lapsu continuata, tantundem ingenii, studiique attulere, ut intra URBEM gemini, tertius Nopota , haud postrema existimatione ac felicitate eam praelegerint
palam: tum S propugnarint. Quos quidem mihi
propiu4, atque apprime cognitos, eiu suspiciam; tamen aliis, eisque plurimis, qui in PATRIA restitere coaequalibus, minime ausim anteponere . Sed nostra prosequamur. Ac proinde, accepta solertibus a ΜAGIsTRIs PHILOSOPHIA ,J ENTO Hungara Patriis ut plurimumLegistis ediscendis sese adiicit, tum Iuri quoq; Civiti , S non raro Canonico . De illa helc Juventute speciatim sermonem tendimus, quae saecularem ut vocant) vitam ductare constituit. Tres itaque TYRRHIEMI in ACADEMIA in illo profecto Sapientiae C Iegio ) alii demum AGRIAE copiosa Urbe, publico stipendio ordinati dudum sunt Viri, eruditione sanguineque nobiles ; qui prinvinciam officiumque ea omnia tradendi, continuis diebus ex amussi adimplent. Plurimos possaea I in x CuRIAE REGIAE , PERMurAtas REGIAE PRAESENTIAE , DIRECTOR CA SARUM REGIARUM , horumque VICARII ; va Rim item PALATINI , sive PRωR Is , quatuor REGNI PRO NOTARII. omnes
isti di praecipui ordinis,& speetatissit e Nobilitatis, ct celebratae Eruditionis) iis in rebus excolunt, atque perficiunt. Quippe, qui Iuri dicaxis ex min
104쪽
praecipuoq; Deo natilleriq;omnes bene litterari.
nere praesunt, ac REGNI quoque Constitutione, MAGI RORUM plerique nomine , etiam a Princ, pe compellantur . Alios deinde sere innumeros, Causidici, peritia clari, assidui frequentatione, quos passim reperias instituunt, exercent. Ex quo, ad haec usque litteraturae confinia deducto HuNGARAE Juventutis cultu, tanta, tamque cumulata emolumenta proveniunt,ut seon tem licet exuisse jure videar, si negem aliis in RE
mines quarumvis Doctrinarum genere praesignes ; quibus detrahere aliquidpiam nullo pacto velim tamen possim quasi in aurem tuam dicere,adventitios ipsos,convenasque haud pauculos esse: aut sane de Summatibus, Primoq; Indignarum ordine sortassis rariores. At contra,affirmare audeam, neque
vero pudet &Patritios, ct Nobiles, ct Optima
tes , ct supremo , principeque loco natos ΗUNGA-Ros , communius usque , Litteratos audire. Hoc est r PATMARuM saltem LEGUM , JuRIuMque domesticorum probe conscios, atque latinis politioribusque litteris tantopere cultos, ut quantum avita illos Nobilitas collustret, tantum illi plerumque Nobilitati splendorem refundant. Certe Magnates nostros ut inquimus ac summos opibus, sumosisque Ceris Homines , nemo errore deceptus existimet, deliciis ex die in diem difflue. re; Μulierum consuetudine elanguere; ignava. Disitired by Cooste
105쪽
illecebris delibuta, masculasque curas perosa con. versatione annos extrahere; ludo, sonituque melico noetes comperendinare; convivari tantum ,
atque guttura proluere; aut quod superat temporis cum canibus, cornipedibus, quadrigisve pro digere; vel seris per saltus, & nemora insequendis, dare . Et si enim, cum vacat, ac consenta' neum judicant, in his quoque concedendum sibi, S moderatius indulgendum putent; tamen ma gno etiam pretio pacisci velim, si ternos A Dur
fARIE conquiras , qui latinas minimum litteras ignorent. Immo plerique omnes , amant usque impallescere studio: gestiunt cum mortuis plusculum olei, aut cerae absumere: inter cupedias reponunt quasi helluari optimos codices : quo P triae spei, praesidio, ornamento ; quo Τhrono , quem sulciunt; quo AEquitati, Pietatique &Reicommunis, ac etiam domesticae augmento ;quo praeclarissimis Natalibus ex aequo respondeant. Nihil enim tam dedecorosum , atque per niciosum esse potest unicuique Ditioni, Provinciae , Reipublicae; quam si Viri Principes, inta, quibus salus utique cunctorum nititur , qui columina audiunt basesque, immo oculi, ac lumina Status publici; ipsi nihilominus rupices ignarisnt, aut vix scribere , legereque conscii LICINII ,
praemolles SARDANAPALI , cutem curantes LUCUMLI : in quos videlicet nitidissimum illum sanguinis
106쪽
Ι aus hodis feliciter Reis gnantis RE.
nis pervetusti fulgorem tanquam in lutum d fluxisse merito sit indolendum. At quo vehementer glorior haud equisdem ista deterrima , tetraque inscientiae labes mediocrem juxta atque summum ΗUNGARAE NO-bilitatis sanguinem contaminat. Etenim , si divisne prolatum est : Tum fore beatissima RIDa ,
quaηdo aut Philosophi regnarent , aut phia sopbarentur ;-utrumque luculentius conlpicere licet hodie in HuNGARIA . Enim vero cid quod ad unum istorum attinet tametsi non REGEM, sed REGINAM; non UIRuM, ipsa sexus potioris disecretione ad magna natum ; sed ΜULIEREM alioqui imbecillam , ΜΛRIAM quippe ΤΕ sIAM Archiducem Austriae , Principem nobis olim jusserimus haereditariam, ac summa rerum potiri decreverimus ἔ atque nuper sacrato Diademate Auste red, miverimus ; MULIEREM nihilominus ejusmodi, quae re ipsa Vinmo sit. Hoc est: si exterius lectitamae Faeminae simulacrum demas, toto deinde pectore VIRUM reserens. Scilicet, cum inusitata animi magnitudine Philosophiae praealtis cognitionibus . Iurium , Legumque singulari notitia, latinae tandem linguae tersa, fluidaque peritia ad Gentium admirationem praestans, ct mire instructa rnullisque proinde saeculis non memoranda . Ipse ego propius aderam, stupuique Multo maxime, cum in REGNI COMITiIs, quibus haud ita pri-
107쪽
dem inaugurata fuit , PROCERIBus HuNGARIs quos latine tantum adloqui poterat) Romano eleganti sermone , sublimi , dextroque consilio responsa daret : Negotia summi momenti pertractaret e tum crebus ita ferentibus etiam pro concione diceret, atque diceret adeo diserte, ne vose , valide, essicaciter, ut animos ad Arma sine mora conclamanda inflammarit, ut miserationis lacrymas prolicuerit: immo sanguinem de membris , Venisque provocarit : quem scilicet quemadmodum unicuique plus satis compertum est diuturno isto cruentissimo, & incredibili bello, ad illius tutelam dignitatis, ultro pro landimus .
Tum vero quod spectat ad alterum post
philosophantem REGINAM, PROCEREs quoque, qui ejus auspicio nutuque Regni perampli habenas Versant, egregie philosophantur . Enim vero ex- 'Orimores , ipsis eisdem, Maximi Magistratus, Tribunalium, pis; q za Judiciorumque operosi , di consultissimi ordines componuntur 1 ubi videlicet universa latinis consultationibus confici, S ex Juris Formulis disce- summis qαμptari ac deliberari, S usitatissimum est , ct quo
dammodo necessarium . Neque vero caussas gra- sas omnes lavissimas, in quibus Patriae summa vertitur ; non V item lites maxIme arduas, In quibus integrorum Patrimoniorum Fortunarumque periculum,
108쪽
pillorum , Viduarumque , ct ope destitutorum subversatur ; non denique Justitiae libram saei lialtu nunc rerum declinantem, advenis, peregrinoque Sol immeantibus, & aequitatem persaepe turpi lucro posthabentibus, venalem iaciunt.
Profecto ipsi, & OpTmAras , S Optimi PATRE; PATRIAE : S spectatissimi, dc quolibet ne quid usquam inique fiat spectantes: Fulcra veritatis: Praesidia Justitiae : perfugia clientium. Μagni
maximis initiis ortuque; majores quaesitis, partisque scitissimis animi decoribus. Quibus non amentur modo litterae , verum nihil tam suerit pretiosum , atque illae : nihil tam intimum , a que proprium, quemadmodum studiorum consuetudo : nihil tantundem semiliare , quantum litterati.
Quae singula primo propemodum intuita coalita observibis in J Emo Curiae Regiae I Lee , nuper CROATIM PRO GE ; FRANos , hodie PRO CE Croatiae , o intimo Regio , ae t cumtenentiali Confliario ; JOANNE sacrae Coronae Cumis , dc ejusdem ordinis Confitiario , magnis EsTORADUM Comitibus t Praecellentissimo Comite GEORGIO E ODIO item Cinode , ac pari ter Consiliario ; necnon supremo Regni uuae H re, & universi aerarii Regii Praefecto ; LυDovi BATT Nio Comite , ct Regni CANCELLARIO ; OMA comite Bininio Septemvirali ; LEOPOLDO
109쪽
SEELEGhio , Baronisus; ct in Excelso Septemmisaia omnium supremo Μagistratu, Assessoribus. His adjunge innumeros, qui in Consilio praecipuo Lo miraeηtian , si ve oeconomico; qui in Cancelli ria , aitque Camera Reeia ; qui in Tabula Regia imdiciaria r tum qui Septemvirum in Μagistratu , in quo omnis sistit appellatio ; tum , qui inquatuor Tabulis Distri aluus longa serie censentur. Inde Fiscos adiice Regios; quatuor Regni Protonotauos ; totidem Commissarios Pro minciales suo cum Capite; Uicarios Proregis ac Curiae Regalis Iudicis: Florem Gentis omneis, omneis litteratos.
Quid vero 3 an de Μilitiae Praesectis, Duci inlisius bus,Centurionibus, Antesignanis, iniquius sentiendum p Quorum permultos esse plane scio, quibus Irisit aciem ordinare ac depugnare sortissi.
me, atque pro Τribunali sedere, vel quibusvis de
Rebus cum Eruditis non insime conferre ac pertractare. Vellem equidem ΑDvEsARIE, ut caeteros imter , cum FRANCIsm Comite DE CARous , BARONE GHILLANIO, BARAMIO, UETEMO, FENETIcIO, PEM
110쪽
vARMEGIO , Equestrium Legionum Generalibus Praesectis; qui sere jam profligatis tot coronatorum Principum ab omni parte arma stringentium ) Copiis, Signa invictissimae REGiNM ubtro in dies, cum commilitonibus proserunt; ve, lem inquam , ut his cum versarere propius atque ageres ; tumuero & observares profecto Smirarere oppido, Heroas nihilo magis, quam Sapientes . Gi videlicet sint ut atque ensem fulmineum hostili cruore deterso vaginae reddunt, sub Papilione quoque Codices reposcere consue verunt i haud usquam ab libris, quantumlibet carissimis ab liberis, peramataque conjuge separati. Qui historiam per seriem temporum com
corditer texere ; recitare ad rem quamVis prae sentem, Carmen aut sententiam; noctem CuRTIυM inter LIvIUMQuE dividere , perbelle noverunt . Qui Philosophiae , Jurisprudentiae, tandem S Theologiae , neque paucis , neque ob viis cognitionibus Artem militarem ab his natura ipsa alienam industria copulaverunt. N,
hil demum assero de quinquaginta ct amplius
Comitatuum , sive Provinciarum totius Regionis,
Praesidibus , Administris, Judicibus, Quaestoribus , Notariisque publicis; Nihil de Urbium
Praetoribus, Syndicis , Consularibus; nihil de Advocatorum Classibus , atque turmis; nihil denique de ingenti Nobilium multitudine: qui certe Disitires by COOste