Georgii Raguseii Veneti theologi, medici, et Patauinae scholae philosophi ordinarij Epistolarum mathematicarum seu De diuinatione, libri duo. Quibus non solùm diuinatrix astrologia, verùm etiam chiromantia, physiognomia, geomantia, nomantia, cabala,

481쪽

472. P ωTν κήνσου Cor palpitans bonum omnibus significare. Apud Suessanum plura, qui singula, ad rem hanc attinentia,

Iti kuginis in tabellas redegit. taeterum,ut hasphisesbia quoque ineptias ad metho dum ali considς i' quam reuocarent,quatuor prpCipuo in Auguriis nocinaria esse dixerunt, rem auspicanti obiectam, personam auspicantem, auspicantis mentem,

Res auspi- &tempus,quo res sebiecta in auspiuisti. crum accipitur. Res ObIewta eue potest aut auis,aut bellua, aut sternuta- Person, mentum,aut tremo aut alia quaeuis 'siphς ' - ex superius nominatis. Persona au

spicans non potest esse homo quilibbee, sed illustris, ac nobilis tantum,

qui virtutibus, ac diuitiis caeteris an- tecellat.Clim enim auguria,tanqua a nobilissimo agente, a caelo sint, par etiam est inquiui, ut non ab homine quocuq;, sed a nobilissimo latu obseruetur.Poponatius diceret, a Caelo.

fieri, ut homo sit Auetur,sicut & in

482쪽

De Divinatione. Lib. r, . 473dicus, vel Propheta,quod a me alias 'tanqua falsum, & impium reiectum

est. Sunt tamen qui censeant, omnes homines aptos esse ad augurandu mὸ cum frequentius contingat, Ut pueri,mulieres, fatui,& inopes vera prς- nuntient. Mens praeterea, seu intentio auspicantis necessaria iudicatur; quandoquidem augurium, ex eoru

sententia nullum esset, nisi persona auspicans rem sibi obiectam in auspicium referret,&tanquam aliquid

praesagientem consideraret. Exem

plum afferunt Deiotari regis, qui cum aquilam declinantem in tectuvidisset,id tanquam augurium accepit, atq; ab usu tecti abstinuit, quod sequenti nocte corruit. Tempus de- inique attendunt, quo vel res auguia auspi ij

ralis obiicitur,vel interior impulsus, seu cogitationis motus percipitur:i lud enim Astrologo maxime inseruit ad stellam inueniendam,quae im

483쪽

De eausam uente auguria opiniones variae.

pulsionis causa ruit.Quanqua de hviiuscemodi impulsionis causa haud parua inter ipsos controuersia fue rit. Putarunt enim Theophrastus, &Themistius, ab Intelligentia non errante, seu ab anima mundi auguria moueri, dixeruntque homines interJum futura lo qui,etiam si eorum, quae dicunt, nihil prorsus intelligat. Varro a Luna per duodecim signa caelestia: Avicenna ab intelligentia Lunae, quam Cholchodaeam appellauit, quaeque ea omnia regit, quae

sub C lo sunt. Pythagorici ab ipso

Vno, unde rerum omnium vita, &

consistentia dependet. Mercurius Trismegistus a D mone. Porphyrius, Iamblicus,&Plotinus a bono

Genio. Astrologi AEgyptij a stella

errante, quς, auspicationis hora incilesti figura, nonam domum, decimam, aut Ascendens,similiter septimam,quartam,aut tertiam obtinu

484쪽

De Divinatione. Lib. .rit. Diligenter enim Caesi situm, & partes, Vbi res auguralis quiesceret, obseruabant, & quomodo ab una parte ad aliam, utrum a dextra ad sinistram,an contra moueretur, indeque varia ominabantur. Plutarchus plutat pio.

tamen dextra omnia mala, sinistra hi m 7 vero bona semper iudicauit : rationemque reddidit, quoniam quae nobis dextra sunt , c lo sinistra dicuntur , atque vicissim , quae a tem a Deo dantur , dextra porriguntur. Haec summatim ea sunt, quς de Auguriis ex autoribus V riis excerpsi , auribus tuis fortasse non indigna. Nunc autem totam

disciplinam paulo diligentius e pendere eandemque quasi cribro

purgare operaepretium est. Auguria Augurio'

itaque latius accepta , in tres classes distribuere libet: alia enim supra natura sunt,alia naturalia, alia artificiosa. Supra naturam voco illa, quς in

485쪽

Auguria supra naria r in dupli.

Auguriailiuinas

sam habent,humani ingenii captum

excedentem. Naturalia, quae rationubus a natura depromptis , probari possunt.Artificiosia, quae ab hominibus temere excogitata , & ad artem aliquam reuocata sunt. Auguria, quae supra naturam sunt; ita lubdistinguenda censeo,ut aliaa Deo sint,alia a Daemonibus, qui Dei Simiae nuncupantur. A Deo auguria multa, &portentosi effectus proficiscuntur, quibus interdum , suae sapientiae decreto,magnam aliquam in humanis rebus mutationem futuram, indic re solet. Velut cum manus illa verba haec in pariete scribere visa est,Mane, nece Phares,portentum fuit,a Da-

niele diuino spiritu explanatum,quo Assyriorum Imperii in Medos translationem praenunciauit. stella , quae Magis apparuit, diuinum augurium fuit, tutum illis iter in Betnlehem praemonstrans, ad recens natum humani

486쪽

Deo lainatione. Lib. In ηγγmani generis redemptorem Ven randum. Insignis etiam eclipsis, quae olim in plenilunio accidit, totique terrarum orbi tenebrae offusis, diuinum portentum fuerunt, quo nunciatum est,Christum, Dei filium,a

toremque nature mortuum esse,nouamque legem, quae Gratiae dicitur, inccepisse. Sed & a Daemonibus in- Augur a terdum excitari auguria , manifestum est: qui coniectura quadam res futuras prospicientes , variis signis eas mortalibus indicare conantur, 3 dum vel tumuliqs in aere cient, vel Voces emittunt, vel spectra fingunt, vel alia huius generis moliuntur. Horum exempla multa in Romano I l. obseq. rum monumentis leguntur. Vt paulo ante Caesaris morte, equorum a menta pabulo abstinere , ubertimque sere comperta fuisse. Infantem femel rem in foro Boario C. Hosti .

lio Mancino , in Hispaniam ituro,

487쪽

Auguria

naturalia. Nautarum.

4 8 is Sy HS ci triumphum proclamasse.Auem Roamanos,ut a Gallis cauerent, clamore excitasse. Canem locutum esse , &serp entem latrasse, cum e Regno Tarquinius pelleretur. Ad varia etiam praenuncianda, lacte interdum , sanguine, lana , & lapidibus pluisse ; simulachra marmorea fesse, & risisse , Solem noctu apparuis se,aliaque id genus prodigia visa esse,

quae rudis antiquitas, summi, ac veri Dei ignara, diuina esse putauit, cum tamen a Daemonibus fierent, eorumque vim, & potestatem incredibilem declararent. Auguria natu i alia ad Nautas, Agricolas, Medicos, & Philosophos pertinent: qui non casu , & temere ,sed longa obseruatione, naturalique ratiocinatione multa praesagiunt. Nautae ex leui quadam nubecula indicium sumunt tempestatis futurae. Agriciniae pluviam praenunciant, eum ranae

488쪽

De olbinatione. Lib. G. 479 lsolito vocatiores sunt , cum oues herbam nimis avide carpunt; cum muscς, pulices, aliaque id genus insecta aculeum altius intrudunt, de acutius feriunt. Medici sternuta. mentum in grauiter aegrotante taΠ- quam augurium accipiunt futurae salutis , eoque magis, si binum , ternum , aut multiplex fuerit: virium enim constantiam, & robur indicat', quod ad vehementem illum motum edendum necessarium est. Philosophi ex aquae defectu si ἱλει. in iugibus, puteis , magnos insta- phφ

re terraemotus coniiciunt : cauitates enim subterraneas , ne detur inane spatium , aut aere , aut vapOribus plenas esse, necesse est ; qui coacti , atque multiplicati , cum

liberum exitum non nabeant, te

ram quatiunt, & impetu facto exiliunt. Ex insolito etiam ranarum, murium , & reptilium prouentu

489쪽

vulturum augurium. Plin.lib. I a

Ruguria artificiosa.

pestem praedicunt:. quoniam mina lia. haec ex putri materia gignuntur, atque adeo cum praeter modumulti 'icantur, putredinem maximam indicant. Sunt qui putent, Vultures biduo,. aut triduo in exercitu volutantes,naturale esse praesagium futu- rq internec,o nis: quia Vultures, ut scribit Plinius, cadauera futura prae,

sentiunt. Ego vero crediderim, Vulturesδut naturali instinctu, aut obseruatione , ex tanta hominum , &equorum multitudine cadauera potius expectare,quam praesentire; atque adeo exercitum potius Vulturum aduentum,quam horum auium volatum cadauera prςsagire.. Auguria artificiosa sunt ea , quae natura sua nihil indicant, sed duntaxat hominum instituto , ac prQpterea vana sunt, & superstitionibus plena. Vt cum aliquis sibi male ominatur, quod mane inciderit in hominem,

490쪽

De Divinatione. Lib. II. 8scineritio colore vestit . Aut cum sternutamentum , quod casu conti- git,tanquam augurium sumit, adsi- gnificandam veritatem eorum, qua quispiam asseruit. Huc etiam pertinent auguria omnia, ex auium gar- iritu, atque Volatu, ex pullorum rei pudio,ex tremore, extisque desum-Pra, quae supra recensuimus. Si de Adiuinis Auguriis sermosit, uuae in- v με non

, . sunt vana,

rerdum portenta , atque prodigia. χἀ eorum nuncupantur,ea profecto nec Vma, nec otiosa sunt, ted summa Dehsa- p R4ς - .pientia fieri,vel ad insigne aliquidli- gnificandum ines ad homines d eter-

vendos,atque avitiis auocandoS,C dendum est. Errant autem quic-

que huius generis prodigia, ad forin

inuitos e mus certo praedicendos, curiose obseruant ἡ cum horum in-- te retatio a solo Deo petenda sit,iqui hominum mentes , asi quando opus est illustrat, & pessicit. Siclem. ' ' H h ii,