장음표시 사용
531쪽
. omnes ιtaque quaάtates corporum mistorum, iurita Morcatum, causam primam agnoscunt primas quaου-tes, ex tis emmbecun fiunt, ct distositiones ad formam, ct mediantibus f mιs, qualitates omnes notitiores, unde
ct occultae ct mirati s ct mamme energetica, altius βο-pra vulgarium ct primarum dui itatem evecta oriuntur. Misiorum etiam qualitates omnes primis sunt nobiliores, quia hae sunt propter illas, meritoque illa ex celgentior, quae nobiliorem firmam generandam praecerit, vel generatam, ut proximus ejusdem effectus, sequitur.
rei novas, quod ut luculentius demonstrem, dixi fieri sibinde novas ordine aliam post aliam mixtiones &. mmistiones, ut per gradus fiat ascensio ad nobilio- . res formas, donec ad omnium nobilissimam vel ad
ultimam, quam pro re nata, natura intendit, exstin' sientialem, perveniat. Ideo enit in generatione rerum natura sumit primo formas universales, i isque mediantibus particulares, donec ad individuas s veniat, atque ita serinas essentiae deinde existentiae induit, & quidem priores propter postremaS, qua rum priorum vires in rebus non exspirant sub posterioribus, sed sub nobilioribus manent. Varia itaque mistorum est mistio, di in explicabilis contempera tio, unoque sub extrema exsistentiae formae nobilis simae dominio et & cur natura tum varias mistiones formasque intermedias intendat, nisi ut nobiliori formae materiam praeparet 8 & quomodo materia praeparata esse queat, ni si vestigia illarum temperationum remaneant i Sic in homine cujus corpus sa- premum
532쪽
os D ARADox Is s E,CTAE SEN. 329 premum mistionis gradum consequutum esse perhibetur, nobilissima forma praeparationem materiae requirebar exquisitissimam. Quod in ejusdem principiis & semine maxime conspicuum est, cujus ut 'moles exigua ita victus quam maxima, di vcrsis diversarum mistionum temperiebus, in iccultam &efficacissimam quandam crasin conspi tibus. LIII. In his variis per varias mistiones mutationibus , natura ab ignobilioribus ad nobiliores tendit formas, ita ut ab esse ad vivere & sentire progrediatur. Nec a primis ignobilissimis adflammas&pra stantissimas nisi per media varia graditur. Forma generalis dat actum sed imperfectum, & cum potentia contrahi bilitatis commissum: forma specifica&ultimata dat actum persectum & persectionem &exsistentiam: non dat actum cum potentia, ita ut opus habcat alia forma. Natura nihil facit fustra:si primis mistis statim summas extremasque & nobiles
exsistent e formas inducere commodum foret, non tot intermediis uteretur mistionibus, & corporum mutationibus. Novae letae tiones, noυas important di. stositiones, ad nova formas murme4as, donec adultimatam perventum sit. Nova distositio est aba quasitas quam quae prius inerat: quae praefuisset in re, non opus fuisset sunsfera: nulla harum qualitatum est quae non alias sapiat vires: alia qualitas est in ovo, in quo proxima dispositio est ad pullum: alia in semine unde ovum: alia deinde in pullo: & uti dispositio quaevis ad formam inducit aliam qualitatem, sta & cujuslibet forma, alias inducit qualitates. 'Sic in materia vel eleis metitis Rhabarbari, non erat vis purgans, priuia
quam Rhabarbari Arma specifica eam lmeheret:
533쪽
DIs P v TATIO IV. nam si extitisset in quodam ejusprincipio vel elemento, non fuisset opus compositione & generatio ne Rhabarbari, aut hujus forma sit ociosa & frustra. Sed quia potissima Rhabarbari essentia &quiddiritas cst a Rhabarbari serma, & 'res se habeat in esse uti in operari, necessario qualitas &vis purgans est a forma Rhabarbari. Vide disputationes calidi innati 6. LIV. Habet itaque res quaelibet aliam virtutemper primas qualitates, aliam per mistionem harum virtute factam ad novam generationem, alias, per novas formas. Qui dat formam dat etiam consequentia formam : a forma rei est essentia s ex Eentia, s quidditas ct propriae specificaque qualitates seu aec dentιa propriar & haec omnia non sunt in principiis seorsim singulis, neque ea virtus & qualitas, qua per novas variasque mutationes ct dissositiones ad formas ex surgit, neque ιlla quae formassequitur:alioquin formafrustra ct oti e essent. Falso itaque mihi affingitur aut verteratorie imputatur, me omnium rerum qualitates & virtutes, e mentorum conditionem
excedentes, primis qualitatibus calidi, frigidi,humidi & sicci adscribere.
LV. Quid his objiciturὸ nihil nisi id ad quod jam .
ante satis responsum: nihil agere supra virtuteri Tuae speciei, ita ut primae qualitates vantum possint humectare, calefacere, siccare, refrigerare, praetereaque nihil: imo quod ad amplius agendum etiam usurpari vel intedi queant a nobilissimis etiam se mis. Formas intelligo caelestes, animam, misti, cum tamen ipse in physicis,mistionem & misti generationem, & praeviam ad formam alerationem primario
534쪽
generationis & conservationis misti causam statuit calorem. Praecedente capite inquit, essicientem mistionis causam generalem esse caelum, proximam duas qualitates & lib. de Gai. cum Chym .cons.& diffc. 12 . l. 33O. nominat communem natura: θi1μιουργον & commune instrumentum ad faciendum mistiones&virtutes fovendas: Et in physpraecipuum animae instrumentum, quo omnes actiones obit & perficit. Et ib. de Gai. cum Chym.cons.& dissic.x. I.2O8.calorem multa operari ut animi instrumen tum, quae solus non faceret. De his accuratius proprio suo loco. . LVI. Ex quibus omnibus liquet, calorem ut instrumentum, a primariis eruientibus, videlicet cariato , anima aliisve formis directum plura essicere, quam sit in sua qua est nuda elementaris qualitas, potestate, adeo ut simpliciterfalsum dixerit Clarissi
Senncrius calorem usurpatum ab aliis aut essicientibus nobilioribus, nihil posse agere supra innatae dc privatae potentiae vires: quod effatum rerum missionem, generationem & vitam, omnesque actiones vitales, naturales & animales e medio tollit, sita quidem haec omnia ministerio,caloris supra innatam suam virtutem agentis,perficiuntur, quem tamen &Elementarem esse peculiaribus disputationibus aliquot probavimus. Et abunde ex hoc liquet, quod clementari frigore istae omnes actiones enumeratae orrumpantur , juxta ipsum sennertum asserenem , actiones esse contrariorum sub uno ge .
LVII. Calor proinde consideratur, vel ut nuda Ll a elemen-
535쪽
s 32 DISPUTATIO RHementaris sit qualitas, vel uti dirigitur ab aliis nobilioribus formis, earumque est instrumentum. Et simul quatenus est agens & cfficiens uni vocum ακατα εν-γειαν, vel κατα-de δυνάμιν Quo quo vero modo consideretur , habet facultatem univoce& aequivoce agendi uti qualitas Mementaris non tantum calefacit, sed &homogenea congregat, .
N hoc ipso heterogenea segregat. Quae prima ejuS ad mistionem & misti generationem est actio. Vt causa instrumentalis elevatur ad effectum se ipso nobiliorem essiciendum, quod fit dum generat. Verum uti porro est antiquae Philosophiae & modernorum indubitata sententia, quia ut instrumentum solus ad hoc non sufficit, operatur virtute efficientis primariae. Quocirca philosophi dicunt quod accidentia, quando sua se rina substantiali proxima destituuntur
in generando, necesse esse ut influxus Propriae formae, qua tunc orbantve, suppleatur a causa aliqua universali, sole nimirum vel astris. Hoc modo generantur metalla, lapides, mista in animata, caeteraque
omnia , quae sine seminibus aliisve mediis propagantur.
LVIII. Atque hoc pacto mistio est Dei & naturae
opus: & opus naturae est opus intelligentia: &causae subordinatae in his inserioribus agunt virtute si1- periorum, neque fine suo sed fine universi. Sic omnia inferiora dependent a virtute superiorum , &movemur, quia movent, & sumus dictam e Scaligero quia sunt, neque fortuito elementorum concursu fit mistio rerumque generatio .Et idem Scalig.eXcert. VI. inquit: a superioribus potestatibus effectiones nostrates manant:atque pro illorum viribu ,
536쪽
14 DE PARADox Is SECTAE SEN. 333 concursione,mistione,alienatione aliud atque aliud tum fit tum est, tum fieri tum esse desinit. Mistenturantem esseetiones, radiationes, vires in subjecto generabili vel alterabili, unde 1.de coelo ast philosoph. generationem non fieri nisi per coelestium corporum coitionem: Et pendent nostratia tcste Scal .Ex-cCr. VI. no. V .asii perioribus propter aequivocam connexionem, no promer uni vocam effectiomim communione. Sunt enim formae superiores quas formae conservatrices inferiorum, quia haec causa causarum tuetur ea quae fecit, per ea quae fecit. Neque ultimae formae proximaeque corporibus agunt nisi fotae adjutaeque a superioribus. Quid enim est quod tantum terrae tantum commiscet caeterorum Θ At oportet in unoquoque motu esse unum & primum. Non enim illa se movere possunt ad ullum opus , quare incompositis a forma excellentiore,in mistis imperia stis a principio externo ad mutu m connexionem
LIX. Sed revertimur ad qualitates Sementa res quae formarum tum sublimiorum tum proximarum suns instrumenta, & sic ad causas adjuvantes referuntur. e Gyuvans causa est secundiaria, ct operatur propter sinem primae ct principalis. Primaria dat em , agendi formam, ad quam coadiu Dare debent mo umentate , qu propter finem prima operantur. Agunt itaque primae qualitates supra virtutem suae speciei, non perle&exse& innata virtute', ut sunt simplices Elementoruio ualitates, sed per influxum, ut loquuntur, causis principialis, S quatenus illa dat formam finemque & modum agendi.
LX. Hoc pacto hoc modo philosophis dicitur ca-Lis lor
537쪽
33 DIs PUTATIO Rior miscere, generare formas substantiales, vivificare , videlicet quatenus dirigitur a formis tum se PQ - riorum tum inferiorum, ut nimis ineptum & ab omni verita alienum sit dicere,calorem etiam a se missuperioribus directum, sua virtute superiores actiones perficere non posse: aut, non esse in primis qualitatibus', ut inde nascantur secundae & tertiae et
quando dupl.i modo producant illas,primo quatC-nus materiam,quam iptam et ingrediuntur,prssian tcommodam, deinde quod ipsam generationem ut cauis instruilaentales perficiant. Quomodo vero odores, calores, sapores, ipsarum opera, &dispositiones fiant ad formas novas,unde qualitates formales iis mediantibus procreentur, non est necessum hic ex doctrina physica repetere, id saltem erat considerandum,a=i eorum quorum non reperiantur inpramis
elementis qualitates virtutesque 3me nihilominus in t sto, peculiaria principia materialia, vel elementa sint fatuenda. Suffcienter probatum est, primas qualitates inesse primo elementis, secundas harum Ope .ra per missionem , & formales tertiasque mediantibus sormis, atque ita dispositive a primis dependere. LXI. Hactenus in asserendis & propugnandis nostris Elem iis potissimum versatus sum,& probavi omnia mista & sublunaria, composita cum suisqualitatibus ex iis orta & genita esse , restat ut illa tria
Chymicorum, a D. Senuerto asserta, nec materiam rerum omnium communem, nec qualitatum reliquarum, praeter primas , virtutumquc abjecta&principia esse, accuratius demonstrem. LXII.De natura & requisitis verorum elementoru
538쪽
D A PARADoxis SE C T IE SE N. M sprimorum est. ita substare rerum omnium qualitatibus &formis ut ex bis simplicibus mistis, vel varie.
remistis, & contemperatis haec omnia oriantur, iis . que pessum euntibus & pereuntio us, in ca resolvantur ultimo , propriis suis formis dia qualitatibus manentibus integris Cum itaque siccundar tor-tiaeque& formales qualitates intercidunt , sola postremo remanent elementa cum primis qualitati bus soluto mistionis vinculo. Quodcunque vero ex his mediante mistions & nova forma productum est Corpus, quando ex iis sit conflatum, etiamsi propter aliam formam diversamque misitionem alias obtineat qualitates & vires, tamen pro clemento .venire nequit. LXIII. Ad hunc lydium lapidem examinemus e- Iomenta nostra & chymicorum principia. Clariss. D. Senu. lib. citato c. 9. ait, primo sunt elementa, hinc
sal,sulphur,& mercurius: qua Midemct ipse Armenta in se continentsed non setae quid igitur praeter elementa in se continent) verum aliquid amplius, cum habeant formas non a formis elementaribus inter semistis ortas,sed a creatore in prima creatione inditas. Ex his postea variu mistis, concurrentibu S tamen rursus elementis, mineralia, metallti, lapides,plantae, animalia sua corpora accipiunt.
LXIV.Ex quibus liquet illa tria principia nihil in se
continere materialiter aliud, nec cx alia materia esse composita,quam ex primis quatuor elementis, unis cest quod paulo ante illa nominabat prima mista: si
prima sunt mista, necessum est priora e se elementa quorum ex mistione constent. EL haec sunt nostra quatuor elementa, aut dentur praeter haec alia cor-
539쪽
DI s P UTATIO V. pora simpliciora priora, ex quibus sint conferrum nata. Elcmenta Vera quatenus rebus generandi specmistionem praebent materiam , non tantum eXhibent ibi pro materia, materiam suam primam, ex qua illae tonstent sine formis, alioquin non concurrerent ut elementa ad missionem, sed suas simul formas, quae in misio genito Vicem materialem una subeunt. LXV. Formam istam Sennertus in rebus facit duplicem, aliam ex elementorum inter se mistis& co
agmentatis, quae propria sit misit quatenus nati umeti formis, & praeter hanc aliam superaddit cuique rei quatenus ipsi speciem largitur, uti iose in physidib. 3. c. s. & passim in lib. de Gai. cum Chym. confEc disi c. ia. fol.3s 8. statuit. Anima aut forma specifica sublata, ait ibidem, formam mistionis subire u cem & locum formae specificae, &in generatione prius produci formam mistionis, quam animam vel
1 pecificam. Formae misti quam ex quatuor elemen tarium formarum coalitu ait oriri,docet superm duc ormam rei specificam, quae rem in certa specie constituat, unde necessarid sequitur, rem omnem ex solis quatuor elementis, tanquam una solaque materia quae sp ccifica forma,formae milii vicem praeparationis &dispositionis ad eandem fungenti, superveniente absolvatur, constitui. Vti stum ex quatuor constat Elementis, ita ex horum formis coalescentibus misti, qua milium est, formam oriri vult, qua mediante & disponente inducatur specifica, di sic
rem omnem saltem e3 quatuor elementis, non item aliis principiis concurrcntibus constare,omnino ve-
rum est, vel si concurrant alia principia ad rei constitutionem a
540쪽
itutionem, ea vel misti forma informari,& sic idem cum elementis tuade genita erant fieri,vel ex formarum suarum coalitu etiam novam consarcinare se ma substantiae specificae, adeo ut haec una duplici diversarum formarum, difformi innitatur & inhaereat dispositioni uno eodemque tempore necessum foret. Aut itaque duplex erit mistum in re eadem, aliud ratione trium principiorum, aliud ratione quatuor elementorum, quorum utrumque peculiari, qua mistum est, constet forma, aut tria quatuor elementorum formae sub erunt, & sic redibunt ad materiam pristina aut nec propriam constituent,nec Elementari suberunt,& consequenter non informa buntur specifica, unde non erunt de essentia rei. Quoquo calculum ponas naufragium facis:posito uno absurdo, immensa texitur absurditatum tela. LXVI. Ex quibus patet vanitas opinionis qua statuitur cx tribus varie mistis, eoncurrentibus tamen rursus elementis, generari res suis specificis formis desiniendas. uuid opus elementa admixtionem cum his
prιncipiis denuo vocare, cum eadem materialiter ex elementis confitent. Concurrunt vero elementa ad constitutionem rei, ut perfecta tum principiis tribus missione facta,unum &similare corpus constituant, vel ut matricem, thecam & indumentum quod forte juxta Paracelsicam absurditatem vulti inuere sed exprimere veretur tribus rei interiorem es quintam escntiam facientibus praestent. Si hoc si,duae crunt missi qua milium formae, duaeque diversissimae toto genere differentes materiae , diversaeque dispositiones pro una irma specifica: & principia haec si sint quinoae essentiae, nihil habebunt commune cum ' Ll qu -