Don Iosephi Cacherani Taurinensis ex Clericis Regularibus Barnabitis Congregationis Sancti Pauli Prolusiones scholasticæ in tractatus theologicos de Deo. De beatit. De incarnat. De trinit. De gratia. ..

21쪽

nae an non erit ruinς propiis quius diuisum in se Numen utpote in quo diuisae voluntates discordias parient, diui iste mentes gignent schismata, diuisae potentiae excitabunt dissidia, diuisa iura coronas,.sceptra dimidiabunt Deitas quae multitudinem admittat, quae numerari patiatur, ii nisi contemptui esse potest , illoque excipienda risaque Prudentius poetice non tamen fictitie expressit

Sum d 'Sunt:θαι cur non sunt multa Deori Millia cur numero Deitas conctenta gemello es An non in populos diuersa exacmina Diuum Fundere erat melius, munduinque implere capacem

Semi-Deispassim nudo discrimine monstris p Vere enim Semi-Deos , de Deorum monstra consurge

22쪽

re secesse est, Quando Deitas ad libitum in fruita diuiditur,& in indefinitam Deorum plebem sobolescit Quando non unus Deus omnia implet loca, sed unus locus plures in se capit,in confundit eos. Hinc si neges adhuc Diuinam nitatem , errore errorem cumulando, negabis una simul immensitatem, qna Deus omnibus in spatijs est,in non inclutus omnia extra spatia dc non exclusus omni

extensione maior, non extenuas omni mensura in plior, non emensus; omnia circumscribens , incircumscriptus; omnia mouens, semper immotus . Nobis noua Vbi , noua loca succedunt i

Diuinum Vbi ubiquitas est, qua omnia Deus loca cona plectitur, Multra omnia in seipso est quamuis et Coeluna sedes sit non tamen sine Ce-

23쪽

ro DE DEO lo sedis indiguit, sed ipse semper sibi fuit' locus & sedes. Antigonus quam de sua prae sentia opinione tumido con

ceperat animo designaturus dicere consueuit Me prassen tem quot comparas ' Sed quam

multo maiore iure cuilibet creaturae in ininae immensitatis obsequium dici possit: Deum praesentem quot comparas Antimachus de Platonis praesentia gloriabundus erupit aliquando in emphaticum illud elogium Plato mihi

Unus ad instar omnium; at quid homo affectet caeteror praemsentiam, nunquam adeo solus esse potest, quin Deo praesente fruens valeat altius imiriari: Deus mihi unus ad instar omnium; omnium ad instar Procerum , omnium ad instar Principum , omnium ad instar Numinum me es alia AIaii iam grandis lira habeas

24쪽

Deos appropinquantes sibi, sicut Deus

nose addi Obii ita enim adest ut abesse non possit cita adest ut suo nos intuitu , sua nos virtute , sua nos substantia penetretinosque sibi triplici inexistentiae modo quasi triplici ubique nexu deuinciat. Huic intimae inexistentiae, incircumscriptae ad quaecumque loci spatia pr esentiae alia non impar respondet ad

quaecumque spatia temporis, qua constituitur Deus aeter-qus 3 nimirum realiter cuicumque imaginariae durationi , indivisibiliter cuicumque diuisioni , permanenter cui cumque successioni coexistens: absque infantia prima semper aetate florens, absque senio antiquitate gaudens In nobis a momento pendet ceternitas, in Deo aeternitas morimentum est sed momentum

ad omnia futura post humu,

25쪽

ad omnia anteacta primogenitum . Fons est ex quo Omnia fluunt tempora, nec decrescit Oceanus est,in quem eadem omnia refluunt, nec redundat Centrum est , in quo omnia quiescunt saecula; Cardo est, circa quem eadem omnia reuoluuntur : Nunc

est semper stans ue Instans est semper durans iuratio est semper tota simul cui si annos, si lustra , si aeuum conferas, praetereunt singula atomorum in morem,in fulgure citius auolant. Haec nitatis, Immensitatis, Eternitatis admirabilia quantumlibet 'lineamenta , prima tantum rudimenta sunt proludentis

Qualem habere Deum de

ceat.

Altiora prolusionis argumenta suppeditat altitudo diuitiaru Sapientiae, cicient tiae, qua Deu3

26쪽

no mentis cernit in idiis,

cita sint, qua fueritu, deniantque/sine memoria cognitionem seruans praeteritorum , sane

praescientia notitiam habens futurorum; illa protrahens. ista anteuertens, utraque sibi ob oculos aeque praesentia constituens Rimatur secreta Cordium, nec violat sigillum; arbitrii consilia permeat, nec laedit libertatem inferiora

quaeque, & minutiora considerat, nec deprimit Sapientiam assuetam res altis masper altissimas causas attingerre . Conditionata absoluto, variabilia invariabili , tem poralia aeterno, contingentia necessario actu comprehendit : Continet perfectissimae Artis ideas, aeternae legis sanctu ne, prima Veritatis regulas , intellectualis cuiuia cumque virtutis praerogati-uas . Mala videt sed non ap

27쪽

probat , falsa cognoscit, sed non fallitur, vilia stit ted non vilescit . Ex sui diuisione in plura membra a propria simplicitate , Qvnitate diuinaicientia non diuellitur a excreati cuiuslibet obiecti su percomprehensione ab obie cti increati comprehensione minime retaidatur: imo in hac sola quiescit , hae sola beatur, una sua luce Diuinus oculus satis pascitur, uno sugessentiae speculo species diuina satis reflectitur; scilicet in se solo. Deus habet intelligibilitatem propriae intelligemtiae parena, dc scibilitatem sus

omniscientiae adaequatam. Omni- scientem intellectunt sinulatur omni- uolens appetitus, qui sicuti inuenit omne ad intra bonum ita inueniat licet ad intra omne sui amo-3is illicium ut tamen inu

hiat etiam id extra quod

28쪽

amet , bonitatem ad extra profundit, Utque in omnigenum amorem erumpat, omnigenam communieat anaabilitatem; ut libertatis, ac necessistatis in se iura componat, illam a contingentia, istam a violentia reddit immunem Deum porro eum esse scito, cuius libertas actus est non potentia ad opposita leuius

decreta omnem ad eXtra caum.

sant, nullam in se habent futuritionem ; cuius emeacia non patitur resistentiam, cuius inem cacia no redolet in Constantiam Creatum arbitrium praedeterminat, non ut cogat, sed ut exerceat; non ut in captiuitatem trahat, sed ut ab otio retrahat. Praecipiendo dat vires implendi, quod praeeipit,suisque imperijs subleuat magis quam subdat libertatem: prohibendo do-

ας Vitare, quod prohibet;

29쪽

permittendo non est reus culis pae,quam permittit; consulendo tribuit saepe quod consulit auxilioque consilium praeu nit; operando nec laborat ipse, nec labore indiget alienos optime semper eligit,quamuis non semper optimari aliquid desiderat, quamuis nihil spe,

xet; omni- uolens est aeque, ac omni-sciens quamuis non velit omnia, quae scit. Omni- scietis intellectus, de omni violetis arbitrij insignia si quasi in unum coalescant, Prouidentia consurgit, quae tot habet testes , qui ipsam

Proserui, quot creaturas,que

s prouidet; Sc dum seruat impios, a quibus contemnitur, Curatque incautos, a quibus res Iligitur , etiam Aduersariorum suffragij comprobatur, iaculisque deseditur, qui-hui impetitur . Deerit ordo

30쪽

vIrtuti merces, homini spes, animae immortalitas, si desit Prouidentia Deo maee tam

suam Naturae Magistra docet ipsam non otiari, nec otiosum quid pati studere eompendio, nee pluribus uti, ubi pauciora sussiciunt res omn arctissimo quasi amicitiae vinculo colligar nec ullum admittere vacuum cuius in te

riectu talis colligatio dissoluatur discordia inter se et menta ad concordiam erudit; agnis edacitatem retundit, ut aerem ambiat innoxius; aqua8rum congregationes intra littora continet, ne absorbeant aridam; varijs temporum vi-eibus certas leges, errantibus

Astris fixas periodos praescribit omnibus numerum poridus, desinensuram eonstituit; adeo ut inexcusabiles iam prorsus sint , dc derisione dumtaxat digni ob fatuita-