장음표시 사용
141쪽
hucusque prs stitit, optauere tamen onanes, Tuas terras Ignorent , dediscant in finitimis municipijs ferro grassari, liberatu gentem opprimere seruitute. Tuq decumani hi malorum sucus, & inundatio Prς donum reprimenda debetur sortitudini. Tandem subditis laceratae excursionibus Prouinciς, quibus gens moribus incondita st pe, velut quodam diluuio, stragem supersundit, Te Ductore sese recipiant. Neque enim causa, violatis Rderibus, Thraces tota belli mole assurgunt, nisi ut virtutis tuq sulmen habeat, in quorum percussis corinporibus perennem fundet securitatem . Hoc a Te expectant, &, quasi iam possiderent, istantur Fotiu- natet illς terrς, quas noster aut Hostilis san guis circumfusus prope Insulas effecit. Ita & nos vovemus, quotquot a Tuis successibus pendemus Victorijs vivimus , Triumphis reia
142쪽
In Amurathem Turcarum imp. suscepta,
REDUCI, LAUREATIS VE REGNI ORDINI Bus Triumphalem hanc portam
Inter publicos Europa acclamantis plausus Ε vOTO SOCIETATIS IESU
143쪽
144쪽
Vi viis terrarum excidio, vel sanguine Paeem Humano docuit nasci, sociandast. primus
Regna dirempturis ferro commisit O igni, uriat sin malis fracti seu molibus Orbis
In fletus premitur, violato subter amaras Seia luit Oceanofrages, fugumque cruorem J Non butiis populorum immanιbus audiat, Meus LADIS LAE Tuo , non crescere sanguine launos Innocui veniuοι Mundo ac me eade Triumpbi.
QVOD INvNDATIONE BARBARIAE POLONORUM TERRIS DEPULSA, TRIVMPHALEM PACIS ARCUM IN COELO SARMATICO LIBERIS INVICTAE GEN- TlS MANIBUS CONSTITUERIT, ORBEMQ. TERRARUM AD OTIUM ET TRANQUILLITATEM REVΟ- CARIT; INTEGRA AC FERRO ILLAESA HOSTIAD CADAT AMVRATHES.
AUGUSTAE SALUTIS MATRI, CUSTODI ET A RC FAEDERUM,
VNI AC PERPETUAE POLONIARUM HAEREDI, OB SIGNA LUNASQ. OTHOMANNICAS FATALIA V SPICIO REPRESSAS AC DEPRESSAS ; LUNA BARBARA FATALl SORTE SUB PEDIBUS ESTO. VOBIS, DIVI DIVAEQ. PATRI E OB SERVATOS LECHIAE FINES, ARMAQL THRACIAE SINE ARMIS EXCUSSA, INVIOLATAS ARAS GRATA PATRIA, VICTIMAS BARBARIA CUMULABIT.
145쪽
VNus demum extitisti VL A DIS LAE R Ex
POTENTISSIME, cui salus, tutela, securitas
humani generis merito a Superis commissa creditaq. esse videatur. Cessit impar tanto aemulo mundi terror Amurathes,
ne caderet ; si non hoc ipso prostratum Orbis videt,quod supplex tibi veniamq. ac pacem orans prociderit. Nondum bello humana virtus effecit, quod virtutis tuae ipsa existimatiosne bello. Profectura scilicet non erat felicitas , si armis vicisses, quibus nuper quidquid habet Septentrio durissimum De isti: ad tuae prodigia Fortitudinis accessio haec fieri solisi potuit, ut clausus vagina mucro hostem sterneret, seruaret Orbem. Quod nomine pollicebaris, manu iam ac virtute praestitisti vere Princeps, sub quo primum Sarmatia vires agnouit suas nulli potentiae non pares esse. Timeri adhuc poterat , nisi timeri a Te voluisset barbarus; adeoq. vincendi fiduciam amisit, ut Polonia inueniret. Bellum , quod & nauibus aduexerat, ut ipsi fluctus armatis quodammodo procellis
aucti serale diluuium in nos deuoluerent; & per vastissima terrarum spatia ςque seris hominum ae belluarum lacertis in Valachiam apportarat, ut telluri quoque ipsi & non solis nobis graue esse crederetur, hoc inquam bellum, quasi sabulam dare mundo vellet . posteaquam in illo Martis theatro constistit, cum promittere Actus ingentes caepisset, repente in latebras se recepit: ipseq. simul Amurathes personam deponere coactus est, proq. audacia pudorem ac metum lateri. adeo nihil formidabile habet natura, cui non vicissim aliquid formidandum prouideriti Cohorruimus , fateor, ad primum illum armorum strepitum, bene conscij, quod is gladium
extulisset, qui unam nobis omnibus vellet esse ceruicem , irerum q. in nouo illo surore antiqua Caligulae vota mundus expauit. sed eae inprinus Regni partes , in quas e vicino agebat metus, tanquam dissita a Corde suo membra , lin- qui
146쪽
qui paulatim animis caeperunt: iamq. in procliui eram, nisi
ad Tui aduentus famam se erexissent. terram illam vix tam
cito calcasti, quam illa vires sibi cum sacro vestigio sensit impressas. Vocem olim audieramus Magni Pompeii ; quod ubi
tellurem Italiae pede pulsasset, innumeri exercitus essent in Caesarem erupturi: euentus re'. ipsa Tibi seruabatur, ne dubitaremus quoscunque Magnos aut Maximos edixit Antiquitas , minores fuisse . Nam Rustiae terras nusquam attigisti, ubi non admirabili numero victrices copiae circumstiterint. Sane redeunt animi populorum, quocunque Sceptrum velut Mercurij virgam attulisti; laurus est, auidquid calcas. Verum hoc in tuis factis admirationem habet praecipuam; quod ad bella natus Pacem ubique circumferas: non humana ista est moderatio, Summa selicitate non uti quantum possis, vincendiq.ac regnandi terminos Pacis arbitrio definire. Nimium
saepe didicimus, neque a Sole radios, neque ab insigni tentia vires & arma contineri posse. Afine quiddam habent Lux & Maiestas; ut illa, tametsi quieta ingenio & placida, ignem nihilominus parit: sic ista quocunque Serenitatis nomine censeretur, id tamen semper suit, unde Orbis incendia exarsere. Nouo itaque exemplo bellicet laudi ac summae sortunae quasi fienos in ij cis, dum Orbi pacando studes, nec a
ma euagari sinis ultra communis otij metas. Pacem Septemtrione toto non imperium propagare nuper voluisti, iam &Orientis Pacificator audire, quam Debellator mavis. displi cuit tibi mundus ita sanguine undequaque pollutus , ut nomen petne amiserit: noua sine armis ratione subigere omnia, id plane Regium putauisti.nam terras & maria cruentare serui etiam quandoque potuerunt: cruenta vero haec diluuia exter. minare, sibiq. mundum reddere nescio an duobus nisi Tualter sis Imperatoribus summis contigerit: diu vel in augusto sanguine requisiuimus Augustum i Ergo ipsa, inuictae Fortitudinis opinione profligare hostem contentus terrore belli H 3 maiora,
147쪽
maiora, quam bello quisquam instructissimo, consteisti. Debebatur haee vis emeritae Virtuti, ut letiam parcendo vinceret, hostemq. reprimeret non premendo. Atque ut magna corpora , quo ipsa non perueniunt, umbram tamen porrigunthiam, sic virtutis tuae magnitudo eastra barbarorum late complebat horror abscntibus, pr sentibus amora. Hinc illi semper ad hanc diem inuadere aliena soliti ante primos Tui Regni aditus constitere , quasi pro suo metuerent, sceptraq. ianua eminus adorarent tua. an & religione tenebantur, ne suorum hic sanguinem calcarent, quos tua manus quondam Osmano inserias dedit 3 certe bono iure abstinuerunt a terra, ex qua non sibi amplius deberi sciebant, inisi quantum sepulchro satis esset . ad suorum praestabat quam ad suos tumulos tan longum iter suscepisse , leuiusq. visum est armis quaesita a ignominiam , quam cladem haud sine ignominia rescire. Ita cum Poloniam velut oleanum quendam adspicerent , in quo fatale ipsis naufragium tua Virtus pignuntiauerat , trepidi at que ab animis relicti in ipso quasi littore haeserunt. Nec vela Promouit Amurathes, non dubius hoc aequora Luna infestari solum ut extollaturr vincula quidem & compedes parauerat , sed ut Xerxes Hellespontor adesse demum vetera nomina. intelligebat, sed abesse veterem nominibus fortunam . quamis obrem exclusa imitandi spe, frustra tam atrox in oculis exemplum erat; non quod hic noster non illo Amurathe ferocior,
sed quod Tu illo selieior V L A DI S L A O.Quodsi pro bar
baro illo mundus erubuit, cum terram ct flumina sanguin infecisset, iam iste terris undisque abs te vindicatis suum se re cogitur pudorem. Nec ille tam suis armis, quam nostra Europam ignauia & criminibus oppugnauit. hic vero Omnem in suomet fastu ac perfidia vim posuit, ne scilicet alijs artibus Tyrannidem stabiliret, quam quibus erecta est; attamen
eum ex aduerso habuit,qui cui Belisarius aliquando in Persas 'ducena' violati Dederis leges hastis praefixurus mox erat, fi
148쪽
de . ae iuratae pacis reuerentiam impijs pectoribus ita saltem incussurus. Neque enim dissileri potest, nisi qui orbi iudi cio consulari velit, armis perinde ac inermi consiliore . pressus est, opprimi hostem potuisse: prodigiosa ubique gentium est, quamuis ipsa minor, Virtutis tuae existimatio, diuq. fortunam tuam Militarem & Bellicam appellauimus, donec deprehenderetur, tantundem sine bello militiaq- posse . Quia enim prae omnibus Pacem regno tuo parere decreueras, Bellanae primum nubere malebas; sponsali serto lauream, IotriumphaIe epithalamio praetulisti. non aliae taedae praelucere ad torum debebant Lechico Marti, quam inflammata sui'. ignibus eoilucens Thraeis. Verum posteaquam in praelijs&eruento stadio inuictam Fortitudinem Orbi probasses, ne uno modo summus videreris, nouos absque sanguine triumphos docere iterum voluisti. Fulminum hic mos est,serrum & quidquid repugnat, stangere ac redigere in fauillam, molliori os de quae sponte cedunt parcere; ut facile aduertamus cognationem inter Dei tela & Regia. Atque ut illa. magis sunt mira , ubi seruant, quam ubi saeuiunt; ita haec prodigii plus habent,
dum hoste intacto maiora , quam caeso deletoq. gloriose patrant . Non est promptum ea dicere omnia, quae tam prompto Superum ac Tuo munere obtinuimas. Scythas finitimos solum vertere cogis ;rae videliceti ab ijS annuus terror,barbarum sane vectigal, Europae amplius pend tur. saepius illa, quoties suo imminentes iugulo sensit, PoIoniae obiectu defensa est: tamen fieri haud poterat, quin tela, quae ipsa vitaverat, in Clypeo saltem haererent. at obriguere iam metu, ne arma expediant; in Persei scutiun Sarmatiam ijs versam dicas. Delubrum quoddam Herculis suisse memorant, quod cIauae ipsius ad ianuam defixae beneficio nullius unquam canis ingressu sunestaretur. dubitarem apud nos Herculeum esse sacra
rium, nisi tam longe rabies ista nostris iam sese a finibus abstineret: palam est, quod monstrorum domitricem sacriq.
149쪽
eustodem IImIlIs elauam odoretur. Illud vero quanto barbacrorum dedecore, quanta nostrorum gloria effectum est, ut autor & sax belli huius extingueretur Abassus, inquam ,
ille, qui te alibi Dedifragi populi victorem alibi is distago ad
populo victum reddere tentarat, e vivis, ut e Polonia,inon excessie, sed exesus est. Odiem illum Turcis ominosum , tibi tuaeq. militiae faustum ac salutarem, quo Amurathe ipso iniuriam tuam ulcisci coacto sacrilegus praedo ille praestrict , collo inter ijt, satis hoc agentibus, ut coelo barbaro diu spirare non posset, qui auram Sarmataeam nefario anhelitu le- mel violarat: neque Clauam ille tuam exercitu amisso unus prope vitasset, si aut mitiori iudice, aut leuiori supplicio dirignus suisset. Quod si pro capite, ne truncaretur, anxie depre. Catum serunt, noluit , credo , minor inseros adire, ne Furijs non gigas appareret, nulla re magis hoc nomen meritus, quam quod cum Ioue bellasset:quanquam & illud sepulti girigantis haud leue indicium, quod velut alter Enceladus sub Aetna humatus flammam adhuc mouere. echiaeq. incendium minari ausus fuerit L sed umbram metuere non potes, qui vivum spirantemq. metu armorum tuorum exanimare potui-Bi. Iam sublato capite, nerui'. succisis membra iacile caetera languerunt. ipsa belli sedes Valachia nutare haud Ileuiter visa, ut pacifico sese victori submitteret. nempe diu alternis viribus discerpta cum aegre consisteret, subiecerat olim sese currenti ferociae, sed tanquam offendiculum, ut euerteret τhodie pronis aci prostratis supplicandi necessitate hostibus, quasi legitimum Principem ea specie salutaret, erigit se iterum aduentu tuo, ut habeas, cui nouo cum magistratu vetus iugum imponas . quidquid Tyram inter & Pontum Euxinum terrarum est , ne mota quidem adhuc dextera cepisti . Plura eiusmodi commemorarem, sed orationem admirationemq.to. eam absorbet ipse Amurathes Sullanus posita cum armis armpogantia Tuae supplex Maiestati. habes instate, quidquid
150쪽
uniuersos Reges populo'. supra bine videbatur: Orbis terrorem velut in triumpho ducis, nisi miniis gloriosum sit animos perdomitos quam corpora constricta in pompam trahere. Arcum vis triumphalem en haec ipsa victoris huius trophaea, signum plane isderis illustre si non, ut olim, in nubibus, tamen in Europae oculis positum e cuius intuitu meminisse hostem oportebit, se cum humano genere in gratiam redissse . Nondum Iridem a Luna effectam viderat natura , Tuae Maiestati hoc prodigium seruasse tempora videntur, ut astrum hoc in occasu esset, tibiq. victori expanderet Arcum Pacis. quindi praecurrens de more tempestas, cum sanguinem & praelia concepisset, genuit serenitatem. Deprehendes in ea colorem aureum illo maxime indicio, quod expallescat: nee viridis desiderabitur, quia Mahumeti carus, nos'. omnia illius gentis insignia in tuis re spolijs ominamur. quodsi ruber aut alius quisquam salsus creditur, non salso opere dabit tuus gladius certiorem. Age interim hunc Arcum ob depressam erectum Barbariam subi triumphator; nos ad ingressum tuum oratione paulisper consistere iussa rite ominantis Patriae carmen accinemus:
Μ Itiamus auris bella truci super
Gerenda ponto: cur prope sanguine i . i. Diluta vanescas ruentes LIndigenas prat iura tellus I . Non Marte, quanquam colla rebellium 'b lx
Frenavit Vrsarum, O s vigil ignibus ' es Te testor a ternis Olympe 2
Sueoiduo docuit morantem Nutare plaustro , non sine erum . v . . KRisu, Booten: eum genibus minori