장음표시 사용
401쪽
merorum omnem possit auferre dubitationem: ibi enim duodecim principum oblationes recensentur,totidem diebus oblatae,in dedicatione altaris Ac de alias sone primo Fuerunt, inquit, in ea oblatione acetabulum argenteum pondo centum triginta siclorum phiala argentea habens, ptuaginta siclos, iuxta pondus sanctuaris c. mortariolum ex decem siclis aureis plenum incenso. De secundo vero Nathanaele obtulisse scribitur: Acetabulum argenteum appendens centum trigimiasi los phialam argenteo im habentemseptuaginta siclos, iuxta pondus an Iuari circ. mortariolum aureum , habens decem solos , plenum incenso. Cumque eadem fere dereliquis principibus verba retulisset, subdit Has in dedicatione altaris oblata sunt a prinicipibus Israel in die qua conse Bcratum fit acetabula argentea duodecim ' mortariola aurea duo ecim, ita tuentum triginta clos
argenti haberet num acetabulum, septuaginta cAs haberet naphiala id est, in commune vasorum omnium ex argento sicli duo milha quadrin genti pondere nictuarν mortariola aurea duod cim plena incens, denos siclos appendentia pondere sanctuaridi rid es simul auri cli centum viginti. Quibus quidem verbis ita firma videtur mihi manere haec nostra sententia, ut nulla possit aduersas eam excogitari vel ratio, vel cauillatio, cui vel nobis tacentibus ipsa facri textu verba non sese obi j ciant, atque opponant. Nam cum unicus antlim siclus iusti ponderis, quasi aliorum primum exe inplar, Mnornia asseruaretur in C sanctuario, eidemque exaequentur pariter acetabula, phialae ac mortariola, te eorundem pondere loqui intelligendus est sacer textuS, non de aestimatione, aut alia quavis vasorum commensiuratione id quod manifestum fit vel ex eo maXime, quod certum quendam siclorum numerum appendiue dicuntur singula vasta iuxta pondus sanctuari j. Ac ne quisquam omniatam
aliquam induceret aureorum, atque argent O-rum siciorum diuersistatem, manifeste tradit sacer historicus, clos argenti simul collatos, fuisse bis mille quadringentos pondere sanctuari j ac naox subdit,siclos auri fuisse centum Viginti pon dere lanctuarii. Quapropter tam marsitectis sacrae Scripturae verbis,& testimoni j inhaerentes, constanter asserimus, siclum quoddam pondus fuisse, atque ita Hebraeis usurpari ac Latinis semuncia , vel libra , vel quodlibet aliud ponderis genus idque verum esse, situ de auro, siue de argento, sine etiam de aere, vel ferro loquatur historicus.Id enim quae de his omnibus metallis agunt allata teltimonia, confirmant. Atque ideo in re tam manifesta diutilis immorandum haud censeo sed ad examinandum sicli pondus, quod numisma fuit, pro frediendum
DE SICLO HEBRAEORUM NUMIS MATE.
pondus fuerit, primaeva sui institutione ponderum norma. ratio tamen quid prohibere potuit, quo minias illud idem pondus aliquando cuderetur, atque in nummi formam redactus, sicut rerum omnium, quae pondere expendebantur,communis erat mensura, sic etiam tum earundem tum etiam reliquarum aesti maior esset, pretium mutus rei audior est Io Ioseph. 3. --sephus, qui ctim de Moyse testetur, absoluto a tiq. at 9.bernaculo , Aaroni fratri Dei uisu sacerdotis
munus contulisse : Post liae , inquit , conuoca
to popilio , imperauit rurim contribuerent viritim dimidium clum siclus autem nummi genus est SIC LUSapud Hebraeo , quod valet quattuor drachma Attiea, H br' eorum
Haec sunt Iosephi Verba , . quorum tanta , tuor Atticis
est auctoritas fides , omnium hominum drachmis est animis insidens , ut a nemine , quod videta ζῆ -ii. rim coarguatur ua quamplures viderim, qui occasiones quaerere videntur, quibus omnia quaestionibus, illicultatibusque perturbent, arque confundant, quod laepissi in etiam sine occatione faciunt. At ego certe non ideo, cur Hebraeo sacerdoti tuarum rerum peritissimo de ijs rebus agenti, quae prae manibus quotidie habeantur, non sit habenda fides atque in his maxime, quae sui facilitate , ac leuitate omnemasteditu perturbationem remouent, neque alicuisiuipicioni viam aperiunt Quid enim Iosephum mouere potuis let,ut nummum fuisse siclum fingeret aut quae po set excogitari ratio, quae eum
a veritatis recto tramite reuocaret , asserentem
siclum maiorem, vel minorem iusto fuisse; Maneat igitur firmum Iosephi testimonium, utpote omnium fere Scriptorum consensione receptum. Quam quidem sententiam non modo probant,& tenent eruditissimi, iri, quos superioribus capitibus retulimus; sed multo etiam magis probati ab eisdem sicli, quos ios vidimus,& praecedenti figura expressimus. Nain quis neget siclum olim perculsum fuisse, qui plures eius aetatis percussos siclos viderit At qui non vidit, vel hoc neget, vel credat, pari prorsus dignus est lide, si quidquam statuat in ea disputatione, inqua, quae alijs, ut oportet, perspes sunt, ipse non vidit. Sed his omissis ad rem ipsam accedamus. Et inprimis duo sese nobis examinanda proponunt. Alterum, quandocudi coeptus fuerit hic nummus alterum, qua forma, quibus characteribus fuerit percussus. Et quidem nullus eorum nummorum, quos hactenus videre datum est nobis, Moyse, ac lege vetustior est. Nam ut insta ostendimus, urnam mannae, virgam Aaron gestant, quae antequam manna datum fuisset, aut virga fronduisset, fingi aut efformari nulla ratione potuerunt.
At quamuis haec ita sint, antiquiorem Moyse fuisse argentei nummi usum, probat Epiphanius Epiphan ullis verbis Argenteus excusius est ab initio no- ς ςVI militia
402쪽
misma hoc autem Assarijs, Assyri)s potius te Massecutus est vulgatus . clos argenti scribens,
probatae monetae publicae . Ex quo facile con
ABRAHAM Itemporibus percussi a nerant nummi. Gmt. 23. I l. II. cr 6.
gerem excusium est aiunt Abraham in Cha. nanaeam formam eius intulisse. Haec ille P. Quae quamuis non probet Epiphanius, neque cui innitatur fundamento, declaret, este tamen valde probabilia indicat Geneseos historia, in qua resertur, Abrahamum ab Ephron peti j se agrum, in cuius e trema parte erat spelunca duplex, ut in ea sepeliret Saram suam quem quidem agrum sponte ac gratis Oblatum recipere noluit, dixitque eis, iustum pretium se velle da re pro agro subiungitur: ReJonditque Ephron: Domine mi audi me, terra, quam psyul. s, quadringentis elisargenti valet, sudes pretium inter me, ct te sed quantum es hoc ys peli mortuum tuum . Gredit m audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron posulauerat audientibu Iijsset, quadringentosin los ar-goti probatae monetae publicae. Quae omnK perspicua plane sunt. Haec ultima tantummodo verba perpendenda, quae indicare maxime possunt percussi sicli Vetustatem Hebraice sic habentur. altra MNinnia Dau,nn' 59 pra val)l l Abra pta ista Inhe nn a aliam leghephron, hacuseph virdilber eo et ne bene heiar gh meo secet eseph phobe te cher . Quae sic ad
verbum conuertit in Regio codice Pagninus: Et
appendit Abraham ipsi Ephron argentum, quod
locutus fuerat in auribus filiorum Chet, qua drin etentos siclos argenti transeuntis ad merca- firmatur Epiphani sententia, nimi una a princi pio siclos percussos, qui omnibus fere gentibus in si iam tum Abrahami temporibus erant. Quod vel ex eo maxime confirmari potest, quod Sarae dixerat Abimelec Rex Gerarae : Ecce Gen. 2ος mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit tibi inve lamentum oculorum c. quo loco,ut bene probat Pererius, nosque infra lati iis ostendemus, argen Perer inteorum nomine sicli intelligendi sunt; tim a sim fmen illud citra controuersiam receptum ab Omnibus sit, argenteos illos percussos fuisse, non rur si es ostdes. Quapropter alii is etiam repetenda Vidzn diofundatae tur nummorum principia,& ad prima usque prio urbis initium ris fundandae ciuitatis studia referenda clam ' primum, commerciis, cupiditatibus,&: aditus esset patefactus id quod significare vo-
luisse videtur Iosephus , dum Caini peruersos iiq. c. a.
mores describens, eum alioqui pessimum fuisse lucrumque tantummodo spectasse retulit, post fraternae caedis reatum, ac poenam nihilo meliorem effectum, omnibus voluptatibus vel cum aliorum iniuria indulsisse, facultates domesticas per Vim, ac rapinas accumulasse ac tandem a dificata ciuitate, domesticisque suis habitanda tradita, eis mensuras, ac pondera praescripsit se Porro in septima Caini generatione artes illas, quae Reipublicae conteruandae, atque augendae, sui ma- re O -xime ellet olent, linient a tuis te testatur Olepbu ho i ii nee hitorem, vel per mercatores. Et certe binae illaec tribus Lamechi filijs, quos inter septuaginta se Hultimae voces 'Ia ghoberti socher, Maz UZ- si ad explicandam argenteorum siclorum boni talem additae sunt phrasim continent Hebraici sermonis propriam 'ra; ghobe enim transire si- Gen. s. v. gnincat in Genesii Et lampas ignis, quae, inibi bar transiuit inrer diuisiones istas. Et iterum stipse ghabar transiuit ante eos. Hoc igitur ve bum monetae acconamo datum id proprie significare videtur, quod Italica phrasis: noneta corrente , vel Hispana Vela motaeda ue corre . Altera Vero vo ocher a verbo In achar deducitur, quod , circuire, vel circumcursare significat. Et quia merces de loco in locum circumquaque circumseruntur a negotiatoribus, ideo hoc verbum
ptem e duabus uxoribus susceperat gregariam ni mirum, pastoralem a Iobelo, a Iubale musiticam excultam fui sie de tertio vero sic Thobet autem, inquit, viribus X cellens, rem militarem egregie tractauit, cuius artibus , quae ad corporis voluptates pertinerent, sibi comparauit. quin, aerariana prirnus est commentus. Hanc vero historiam ex sacra Genesi desiumpsisse vide Gen. q. p. 22.tur, ubi sic habe : Sella quoque gentii Tuba cain, quis it ma eator, c faber in cuncta P ra aeris, is ferri. EX Hebraeo vertunt nonnulli; Acuentem, seu polientem omne a tificium aeris, fetri . Septuaginta fuit malleator faber aeris,& ferri Chaldaeus vero paraphrastes iii frequenter Hebraeis idem significat, quod La r fuit, inquit, magisteriorum omni uin, scientium
t res, circumcursores , vel mercium circumductores
quasi quod vul. go Italis dici. tu mutatieri.
tinis negotiari, id est, circuire mercatum, nundinas, aut emporia, vel circumferre merces Sic in Genesi Terra in poten te vestra es, exerceren n 3 sse charulia, circuite vim verbi expressit
vulgatus interpres, negotiamini, possidete eam. Hinc fit participiale nomen 'ndilhchar, quod parianalogia mercatorem ubique significat,in ipsam
nonnumquam negotiationem . Rationem vero affert oleaster haud incongruam, propter quam siclos argenteos dicat transeuntes ad mercatoreS, vel per mercatores; quoniam nimirum hi prae omnibus alijs diligenter solent examinare numismata . atque adeo argentum transien per mercatores, vel ad mercatores merito dicetur, quasi quod sine alio examine etiam inter merca tores iplos posset expendi, edarytomar, diceret Hispanaphrasis unica voce niteremta id quod si ptuaginta interpretes ita verterunt, ίου δοκίμ, ου θι σέ οις argyri docimu emporis argenti probati mercatoribus Chaldaeus vero paraphrastes,
quadringentos, inquit,siclos argenti, quod reci piebatur pro mercimoni j in unaquaque prouin
cia Aptissime phrasim,4 Scriptoris mentem
opus acris, ferri. Quo loco bene notat Caietanus, ferrariam artem iam olirri inuentam fuistic, quod ad perficienda humani usus instru a Cnta spectat, fine quibus neque Cain terram aratro proscindete, neque Abel oues mactate, aut CXcΟ-riare potui siet. At Tubalcain cX coluit, atque perfecit tui seirariam, tum aerariam arteria; ita ut ipse magister omnium eiusmodi artium diceretur; utpote qui metalla uindere , malleo diducere, cudere, sormare docuerit, expolire. Qua propter his omnibus , qua attulimus, in unum collatis coniecturis, haud temere quisquam credet, numismata tunc primit m percus fuisse, cum aeraria, malleatoriaque artes simul ad inuentae fuerunt. Cui consonat, quod Graeci, ut gloriam ad inuentarum artium sibi studiose arrogarent
ut pluribus allatis exemplis infri latilis confir
mabimus hanc nani cudendi nuna mi artem una cuna adinventis ponderibus atque mensiuIi S mata cum arteo uasi in naturali quadam conssensione comple aeraria limi il
que eodem tempore adinventas. Quae res edi
ri perspecta erit,in cognita, si eum non pigeat
403쪽
Strabo lib. s. audire Strabonem is verbic inquit PhaedogςU Uh Argiuus, decimus ab Hercule, Momnibus suae tempestatis principibus potentia praestanS, qua usus totam Temeni successionem in plures di uisam partes ad se recepit. mensura inuenit, quae Phaedoneae dicuntur, atque pondera, monetam, cima aliam, tum argenteam procudit. Haec ille. Quo loco ipsam Genesis, ac Iosephi historiam referri intelliges, si pro Hercule Cainum substituas, pro Phaedone Tubalem. Neque nouum , aut inauditum cuiquam videatur sub aeris nomine aurum quoque, Margentum subintelligendum , cum eiusdem Genesis glossa id aperte testetur his verbis: Et per hanc subintelliguntur alia metalla, scilicet auri. argenti, huiusmodi; significat multiplicitatem, superabundantiam vasorum auri senti, huiusnodi. Et hactenus dictum sit de prima iam
NUMISMATA ANIMA-lium formis artisse. Cap. XXV.
Vt numist matum formam exolicemus
nam quod ad charaeteres spectat, satis probatum est supra, antiquis illis omnia eius tempestatis numismata falsi percussa Qua in re illud in primis negotium nobis facessere videtur, quod Scriptores non pauci, legendis profanis scripturis assthaeti magis quam sacris,parum absunt, quin existi inerit, Hebraeorum patres, haud secus, quam idololatrae, pecudum, immo lominum formas nummis expressas habuisse, quod a veritate alienum esse palam est.Non tamen illis defuit sub veritatis specie falsa quaedam,& inanis coniecLtara, desumpta ex sacra Genesii, quae sic habet Tean- fluit Iacob in Salem Orbem Sichimorum,quae es in terra Chanaarn emitquepartem agri, in quos erat tabern acula, a Pus Hemorpatris Sichem centum agnis. Qilo in loco Eugubinus,merit reprehensus a Pererio, plus nimio sibi tribuit, Hrinans mendandam vulgatam ostionem, ita ut, pro agnis,legatur nummis , quod quae in Hebrae legitur vox iuxta Hebraeorum doctores, non agnas significet,sed nummos.Sedd Septuaginta interpretes μνων non, hoc est, minas veri runt,eas pro quolibet nummo usurpantes librariorum vero incuria ἀμνῶν amnon scriptum est, hoc est, oues, quam corruptam lectionem sequutus Hieronymus, inquit, agna scripsit pro nummis. haec est, quam tenuit ille pio viro indignam sententiam Utpote quae non modo vulgatae editioni liberitis aduersetur, sed lationi ipsi ac plane veritati contraria sit. Eam vero non sol imreprehendit Pererius vertim etiam firmis rationibus rei jcit, falsiitatis conuincit illud tamen silenta Draetermittendum non .st, quam lon- ge petita sit illa Septuaginta interpretum lecti
ni corruptio, non emendatio nam ubi illi mature, consulto scripserunt ἁ-- amnon, hic auctor sine ulla ratione, aut probabili coniecturia conata legere, is innon minam, quae, si leger tur, neque nummus esset, neque nummum ali
quem significare posset , t ipse contendit Praedictae vero Eugubini sententiae fidem minime facit, ut ipse arbitratur, sed abrogat beati Stephani auctoritas is enim sit inquit Et de Actor. r. l. scendit Iacob in Ae 3ptum defunctus est Ese , ct patres nostri .it transati unt in Sichem, positisunt in pulcro, quod emit Abraham pretio amgentia lis Hemor sit Sichem. Quo in loco negotium facessi interpretibus non modicum, quod clim huius emptionis, de qua agimus, me minisse videatur rephanus, agrum ab Abraha Ino emptum dicat, qui emptus fuit a Iacob, argenti pretio, cum agnis emptus fuisse dicatur in Genesi. Cuius quidem difficultatis impedimenta, variarum sententiarum multitudinem, argumetita,coniecturas, iunciamenta, responsiones, qui perspicere cupiet, legat nostrum Pere Perer. in Ge
rium, cuius styli suavitas, expedita methodus, ingeni acumen ita lectoris animum permulce bit, ut sine molestia percipere possit, quae alias facile mentis aciem obtunderent. NOS Vero, qu niam vix possemus absque liuius loci intelligentia proposito instituto satisfacere , rem totamquam breuissime ad sua capita reuocandam per C tractabimus. Quorum primum est examinare,quo in sepulcro Iacob; quo Patriarchae eius filii conditi fuerint non enim videntur in idem illati sepulcrum Iacol enim morti proximus, adii rans filium suum Ioleph in Aegypto, dixit Facies mihi misericordiam 9 veritatem, ut nos sev AZ P. pelias me in Aeg3pto sed dormiam cum patribus δ' mois, ct auferas me de terra hac, con que i, ' ΘΛ, Λ
pulcro maiorum meoriam Mortuo VCP patre duodecim P
supplicat Pharaonem his verbis Iosepti: Eo quod triarcharurn,
, epulcro meo, sed di ibi in terra Chanaam s pelies me ascendam igit 1 peliam patrem
meum, ac reuertzr. Accepta igitur facultate iFecerunt ergo ruiquit,ply Iacob sicutpraeceperat CT 13. D eis, ct portantes eum in terram Chanaam, epeli runt eum in spelunca duplici, quam emerat Abra men 23. 2.ham cum agro in posses 3rem sepulcri ab Ephrair Hetaeo contra faciem Mambre . Quae ornnia illud nobis plane indicant , Iacob sepultum fuisse in spelunca duplici, quam emerat Abraham,non utique in eodem loculo, in quo Abra haini, aut Sarae ossa condita fuerant; non enim licere putabant patres illi iura sepulcri Violare, stipa b c sed in quodam alio, quem stibi effoderat ipse Iar vir. Ipp. cap. cob id quod facili is multo percipietur, si, quae 5. supra de sepulcris diximus, in memoriam rea
Qtio vero ad sepulcra Iosephi fratrum
eius spectat, illud quoque testatum habetur in Iosue his verbis : Og si quoque Ioseph, quae tuis Issue 26 p.ran Ity Israel de Aeg)pto spelierunt in Sichem, in parte agri, quem emerat Iacob Itys Haemor patris Sichem centum nouellis ovibus, omit in
posse ione borum Ioseph. Quibus verbis diuersum omnino sepulcrum commemoratur ab eo, in quo sepultus fuerat Iacob cilius namque loco fuit, alius primaeva inuentione, pretio longe diuersus, nec miniis emptore ac venditore illum namque
404쪽
DE POND. ET NUMIS. LIB. II DIS P. IU CAP. XXV. 89
namque Abrahamus emit, hunc Iacob: illum ar A cies hominum effingant summum illud & aere
genti pretio , hunc ovium cillum ab Ephron; hunc ab Haemor illam contra faciem Mambre, hune in Sichem illum in ius sepulturae, hunc in possessionem. Sed quid obstat, quo minus in ipi possessionis agro sepulcrum Ioseph beneficentissimo fratri, ac sibi ipsis eiroderent fili j Ia cob, clim ut vidimus nihil magis in via Hebraeis fuerit quam ut in suis praedij sepulcra sibi in rupibus exciderent imis igitur duobus se pulcris , ac locis ob oculos positis , facilis erit verborum Stephani, ac perspicua intelligentia; nimirum trant latos Iacob Patriarchas , sepultos illum quidem in spelunca duplici,
quam pretio argenti emerat Abraham; hos vero nulla simulacra urbibus suis , nedum templis sunt non Regibus haec adulatio, non Caesari bus honor Haetenus Tacitus qui, quod a Do Exod zo. ymino lege iniunctum fuerat, re ipsa factum fuis se confirmat. Et quidem merito omnem magi nem facere prohibebantur a Domino Hebraei, qui idololatriae deditissimi quondam fuerant: imagines namque alia,aut alia ratione facias idololatriae causas fuisse late confirmat SapienS. Sapien. r .P. Quapropter non fit verisimile, ut dixi, brutorum i vos' imagines ab antiquis illis Patribus effetas ea maxime tempestate, qua pro idolis habebatitur
ab Aegypt ijs, ut affirmat Moyses ad Pliaraonem in Sichem, ac praedio, quod emerat Iacob a filijs B inquiens: Abominat era, hoc est, idola enim Exod 3 RHaemor, qui&patrem,&filium habuit nomine ego priorum immolabimus Domino Deo nori, o I si Sichem. Neque cuiquam videri debet, aut mi mactauer Amra ea, quae colunt Aenς ν co
nus apta, aut dissicilis loquendi ratio nam ctim ram eis, lapidibus nos obruent. Cui peruersistimo ne dicuntur. errori antiqui illi, ac primi parentes non utique occasionem dederunt, sed posterioris aetatis ambitio, ac superbia. Quae omnia disertis verbis
confirmat Sapiens Inisi iam enim, inquat, ornica SV- 4-2. a. tionis, sic vocat idololatriam, Id exquisitio nolo rum, vel,Vt ali conuertunt, excogitatio simulacrorum, o ad uentio illorum corruptio ita eLI. Neque eniim erant ab initio neque erunt inperpetuum superuacuita enim hominum haec, aliauenit in orbem terrarum vel, ut habent Septuaginta; superuacua enim ambitione hominum intraue- ea res omnibus audientibus plane esset cognita, atque perspeeta , facilis omnino videbatur a dientibus phrasis, quam nobis earundem rerum ignorantia, aut obliuio obscuriorem, ac dissici liorem reddit. Perperam igitur confundunt nonnulli emptionem tramque, contra HebraeOrum statuta, ac mores contendant, argenti pretium, ovium numerum pro eodem accipienda utpote quia nummi quoddam genu S, agnarum, quas referebat, nomine censeretur. Cuius sententiae auctor Achiba non aliam a
Hebraea vox agnam, non nummum si .gnificat.
fert probationem,quam quod apud Arabes num C runt in orbem terrarum L, quamuis haec ita
seri, ne colerentur, prohibuerunt.
.hil .muS dicatur hesita, quo nomine apud Hebraeos ouis vocatur. Ea vero tam leuis est coniectura , Ut coram intuente quamcitissime euane cat .
Nam quod ex pecoris , pecuniae consimili agnominatione quis sine ulla ratione contenderet, pecoribus signatam fui si pecuniam, probabilem forsan induceret inter gentes coniecturam: at inter priores illos humani generi parentes, bonis artibus, ac legibus a Deo ips praeceptore inbutos, quis credat pecudum, brutorum, aut ratione utentium animalium nurni sinatis impressas fuisse imagines, quae idolis colendis cilem aditum patefacerenta Quae quidem innato rationis humanae lumini ita consona sunt,ut ipsos etiam barbaros homines, ad quos philolb Dphiae quaedam quasi reflexa lumina, ac subobscuri splendore peruenerunt, statuas, inanesque rerum imagines fieri, aut coli prohibuisse noscamus. Cuius rei testis nobis erit luculentissimus, Clemens Alexandrinus is enim Numam ipsum Romanorum secundum Legem a quo nummi notionem desumptam putat Isidorus in huius argumenti confirmationem adducit his verbis: Numa autem Rex Romanorum erat quidem Pythagoraeu ex iis autem, quae a Moysi tradita sunt, adiutus , prohibuit Romanis , ne homini, aut animali sinitem Dei facerent imaginem. Cum itaque centum, septuaginta primis annis templa aedificarent, nullam imaginem, nec assidiam, nec depictam fecere Occul Ete enim eis indicarat Numa, quod id, quod est opumum,non alia ration e quam sola mente ulli licet attingere. Hactenus Clemens Hunc Hebraeorum morem Vere retulit, praeter morem, Tacitus Aegyptij, inquit, pleraque animalia , effgiesque composita venerantur Iudaei mei te sola, unumque numen intelligunt profanos,
qui delim imagines mortalibus materijs in sp
sint, ut sunt,firma, ac certa, Hebraeorum tamen recentiores aliqui cum eorum sequacibus vocem nu) pchesi ah, quae in Hebraeo habetur praedicto loco Genesis, nummum significare arbitrantur cam namque deducunt a radice , choset, quae innitatem , certitudinemque significat, quod nummus sit signum, ac firmamentum cor tractus mutui. Qua in re merito a recentioribus reprehenduntur eius sententiae auctores, Ut te
qui punctum illud litterae disii sinistro cornu mutauerint in dextram, quod longe diuersam solet vocibus inducere significationem. Qua propter standum potitis censent, ut debent, pr dentes viri vulgatae nostrae, Septuaginta inter pretum,& Chaldaei paraphrastis lectionibus,
interpretationibus communitae , quam horum placitis, nulla firma aut ratione, aut coniectura innitentibus. Immo vero,si rem ipsam attentius inspiciamus, vox nu Dp hesitali , tribus tantium
locis legitur in biblijs,4 allato Genesis, quem lan 'fieat intrepretamur, relato Iosiae, tandem inlii Iosi e q. storia Iob ibi sic habetur L dederunt ei, uti
que amici Iob, Unusquisque ouem unam,
Hur m auream naria. Quo loco, praeter Sancti
Hieronymi, Septuaginta interpretum,Targhulia,&Rabbi Abraham, Aben Hegra austoritat zm, quae maxima est,cum hi omnes Ouem,vel agnam conitanter Vertant, idipsum ipsis ratio suadet quis
enim credat auream inaurem nummo no Oniunctam amicorum dono datam, non potitas ouem , quae peculio in pristinum statum resti tuendo usui esse posset Accedit huc etiam lea clem se stri conicetura, ex subsequentibus historiae ver his bis apte desumpta moeenim subditur, inquit, benedixisse Deum nouissimis Iob magis quam primis, tuisse ei quattuordecim millia ovium: quasi oves illae paucae datae Iob ab amicis, pr pter Dei benedictionem, in tantum creverinti
405쪽
merum. Sed de voce iam satis superque nunc si si Et sanctus Apostolus Paulus, dum aream enim aliud addendum est e re ipsa non leue argumentum , numismata nimirum omnia Hebraeorum, quorum aut sorma exstat, aut memoria, in quibus nulla visuntur aut hominum, aut pecudum,sive viventium signa, nisi vasorum tantummodo, plantarum, aut arborum, aut his similia. Quae omnia tum allatis superiore γpite testimoni js, numismatumque sermis stabiliuntur, tum multo magis earundem interpretationibus sequenti capite confirmabuntur.
figuris, si inscriptionibus. p. XXVI.
VIVS capitis argumentum circa figuram illam numismatum Versatur, quam ad finem
vigesimi primi capitis paulo su
perius una cum characteribus apposuimus id quod monen dum fuit,ut eam lector ob oculoS ponat, ut quae agenda sunt, facile intelligat. In praedicta igitur figura octo visuntur CXprcssa numismata , quae,ut facilius perciperentar, suis etiam sunt numeris distincta iniuscuiusque vero numismatis utraque facies exprimitur tantumdem ab aduerso situ seiuncta, quanta fuit ipsius numismatis crassitudo , qua eadem numis natum crassitudo in directum extensa subtus aspicitur. Eius vero cxtensae crassitudinis sius lectori esse poterit serte iucundus, si ex subtili alicuius metalli lamina, aut saltem ex papyro similem abscindat quantitatem, quae circumducta numismatis pro positi crassitucinem, ac magnitudinem prope ostendet. Illud insuper constituendum videtur, Mis haec omnia numismata percussa fuisse, quod ita
certum, atque perspicuum fit intuenti, ut qui illud negare conaretur, certo certius probaret, se antinamorum cognitione ita esse alienum, ut per cussa mainis nata a fusis, aut alia ratione formatis distinguere, aut secernere nesciret. Cuius rei inonnulla etiam apparent in praealtata numism tum si ura vestigia, ac signa Igitur qui maximam prae se ferre videtur antiquitatem, is est si clus, qui primo loco constituitur tempore poste
riores videntur secundus, ac tertius neque his omnibus minorem ostentat quartus nummu an liquitatem . His autem quattuor nummis eaden utrimque figura expressa cernitur. Devase
illo, quod in prima facie gerunt, constans apud Omnes Latinos,Hebraeos,ac Graecos, quos vidi, cxstat sententia, vas illud significare , cuius in Euod fit mentio, ubi sic habetur: Dixitqu Moses ad Aaron Sume axeonum, θ' mitte ibi man, zantum potes capere gomor . repone coram Domino ad seruandum in generatione v
commemorat testamenti in qua,mquit, erat urna aurea, habens manna, Graece 'νο stamnos
Huius porro vasis capacitatem infra,chm demen suris agemus, explicabimus. Ex altera vero parte praedictis quattuor num mi omnium pariter Scriptorum consensa Virga Aaron,quae fronduerat, referri creditur Vertim cum terni illi flores, quos in summitate profert ramusculus ille, non tam amygdalini videantur, quam malogranati, quanam ex causa id factum fuisse coni jciamus, breui aperiemus. Quamui Squae in textu legimus, quo haec referuntur, ita smi perspicua, ut interpretatione non indigeant.
Ibi enim, postquam seditio populi Hebraici con- tra Moysem,& Aaron igne quodammodo exstineta fuisse dicitur , igne absumptis quattuorde cim seditiosorum millibus, eo ampli lis, ne ulla superessent ampli iis semina, quae ullo Vin quam tempore germinarent, duodecim tribuum virgas singulas una cum Aaronis virga afferri sibi praecepit Dominus, ut prolatis ex arido ligno vi rentibus iijs indicaret, quemnam sibi prae alijs
Sacerdotem eligeret. Allatis igitur iuxta Domi ni cum praeceptum virgis sequenti, inquit, Heraregresus inuenit germinaee virgam Aaron indo mo IDui turgentibus gemmis eruperant ores,
quislijs dilatatis in amygdalas deformati sunt. Id omne,quod non paucis verni temporis diebus, hi proferendis amygdalis, praestare lent ei uia modi arbores , breuissimo illius horae spatio praestitisse Aaronis virgam conspicimus . id quod significare voluisse videntur primi huius nummi percusibres, qui amygdala ipsa, loresque
simul e finxerunt, seu mauis florida amygdala . Quo Vtroque nummi signo duplex genti coli tum beneficium referebant , caelestis nimirum panis, quo pasti fuerant,d Sacerdotis, ac Sage doti j a Deo electi, qui mediator Dei, homitium constitutus , illius iram ab his auerteret, horum scelera ab illius conspectu dimoueret.
Quapropter irnam, virgamina cum test menti arca asseruari praeceperat Deus. Verum
clari ea omnia in figura illis contigissent, nostrum supercaeleste manna,nostrum Sacerdotem IESUM Christum Dominum,panem vitium, qui de caelo descen lit,Sacerdotem aeternum,qui semel quin que siclorum pretio redemptus in templo Rc- demptor noster,ac nostrae salutis pretium effecitus est. Neque aliam potissimilia ob causam sanctua ri siclo omnem aestimationem fieri praecepisse Dominum arbitrarer, quam quod haec , quae diximus, eiusmodi sicli insignibus referrentur Quod vero ad inscriptiones pectat, tres nummi priores ex altera facie concordant eisdem char cleribus scribentes is p. sechel si ael, hoc est; Israe is siclus ex qua inscriptione tim altera quae ex aduerso legitur,bene colligit Benedietus Arias numismatis antiquitatem siquidem, Hierosolymam simul, Israelem refert, qua ni mirum tempestate Hierosolymais sanctitatis, Regiae potestatis domicilium toti Israel ante decem tribuum discessionem suerat parte altera litterarum numero inscriptiones variant. nam in priumo numismate, sin quarto Din Uni 2 v Ierusa- Iaim hacadosah,tredecim litteris inscribitur.Et quod ad litteram, i iod,spectat, quae penultimo loco primae dictionis ponitur, ditteram. in quae in antepenultimo secundae, parum, aut nihil adn tandum
Num. 2. S. MANNA, ET virga nummis impressa duplex Dei benelicium cst.
406쪽
DE POND. ET NUMIs. LIB. II. DIs P. IU. CAP. XXV s.
tandium est; c meas olim vel adderent, vel non adderent, pro arbitrio;cum certissimis legibus periti agnoscerent, quando esset si ibintelligenda aliqua eiusmodi litterarum. Postea vero, cum lingua sancta memoria excidere cum filis legibus, Mobseruationibus coepit, non solii in eiusmodi litteris, quae vices vocalium gererent, opus suille arbitrati sunt,Verum etiam punctis, quibus litterae alioqui immobiles mouerentur, ac significarent; ut docte tradit Bellarminus. Quod vero ad literam n he, quae in medio duarum dictionum a Gditur, spectat, duplicem lactionem admittere R ursas posse putat relatus R. AZarias, librum Hierosoly-
elatus supra mitanum Meghila secutus aut enim clim ant ut ii huim cedenti coniungitur, ita vinci, an Ierosolimal le-
Mahi ἰώ, gatur, aut iungatur sequenti dictioni di pilia B P . hados, prima vero lectio peregrinae potiti lii
guae prolationem refert, aut Syriacae, aut Graecae, quarum tunc temporis nulla consuetudine tenebatur Hierosolyma Secunda vero lectio, quae ultimo praealtatae figurae numismate comprobatur, magis Videtur retinenda, ac pro banda tum quod littera illa Vices Graeci articu
li supplere posset, ac si diceret Hierosolyma illa
sancta, toto terrarum orbe celeberrima tum vel
maxime quod usu receptum Hebraeis maxime est,ut, duobus pariter nominibus in compositione iunctis, posteriori litteram n he, addant ut in li- I. I. II. p. bro Regum videre est, ubi a Saule rogatus dixit δε David: Hlustrui tui ai zn 1nnsta belli h lachmi Bethlehemitae ego tim atque in quarto numisma Cte videre est, in cuius prima facie non , io, piras chel Israel legitur,ut in alijs, sed , pta an chalyha seehel, hoc est dimidius siclus. Haec autem, quae diximus, perspicua sunt,&quae longiorem disputationem non exigunt illud, fateor, disti cultatem non modicam inuoluit,
quid nimirum significet littera illa Μ, quae in
medio nummo si aper vase conspicitur. Eam is, Mis namque Benedictus Arias Montanus ita videtur adi ies . H interpretari, Ut sit unitatis nota priorem faciem iii in viri significans. Ea vero facierum disti notio viris peri- sicli tis,atque antiquiorum numismatum obseruantisti H mis propterea non probatur, quod nihil eiu simodi
ino seni obter Zium Vnquam Viderint. Accedit nuc etiam,
scat primam quod loco eius litterae, binae aliae in ecundo, kci m. ac tertio numismate visuntur; quarum omnium litterarum consimilis debuisset esse interpretatio. Quendam vero ex recentioribus Rabbinis Montani sententiam probantem audiui, ac ita eius modi litteram cum inscriptione coniungentem an me , pta sechel Israel echad, hoc est siclus Israe
Iis unus, vel primus. Quae lectio mihi haud duabie non displiceret, si eadem ratione in semiticio legi posset sensus esset, emi siclus Israel
unus, vel primus. Eam, qui volet, vel probet, vel abijciat nobis namque non plene fatis facit. Quapropter, dum solicite, attentiusque mecum ipse perpenderem, quid ea nota significaretur, O te incidi in librum quendam de abbreviaturis Hebraeorum, in quo haec verba legi. M litera aleph polobur Miso significat unum denominibus diuinis, nempe AEum lib. at Adonat; ponitur pro magno nomine qua- dri littero nam lolaim, haec ibi quae in eam me LITTERA selitentiam induxerunt, ut crederem primos il- in mi Dy les Hebraici populi Patriarchas pietatis ergo li-
bolum esset genti illi,quod saepe saepius omnium
bonorum largitorem in memoriam reuocaret. Neque vero aequum, aut condecens videli potuisset, ineffabile illud, admirandum Dei nomen suis litteris expressum, quae vel ipsum summi Sacerdotis caput gloria, honore coronar
consueuerant, numismatis inferri , quae impiorum plerumque manibus contrectantur, Ocisque reponuntur immundis Vertim enimuero non ea tantum ratione, quam adferunt Hebraei, quamuis ea sit suffciens, arbitramur litteraalphabeti prima Dei ineffabile nomen signifkari , sed multo magis alia , quam forma eius dem litterae numisinatis expressa nobis indicat. Nam in praedicto nomine tria potissimum consideranda sunt, litterarum numerus, significandi modus, atque id, quod significatur quater
nis namque litteris Deum unum, trinumque significat: nominis vero repetita secunda littera
assumptam a Dei Verbo humanitatem indicat Qtiae omnia symbolice potitis, ac mystice, quam vocibus consueto significandi modo indicantur. Ea vero hac una littera, quamuis obscure magis, tamen haud dissimili modo innotescunt, in qua
tria ligna sibi inuicem connexa, atque innitentia, Unam eandemque simplicissimam, ac reliquarum omnium primam litteram constituunt, quae quaternis sphaerulis terminatur. Atque haec, LITTERAE ni falla sphaerarum in litteris adiectio, caelesti priuiae in stel-bus stellarum figuris haud dissimilis, causa fuit,e Rid '
vi Scriptores non contemnendi arbitrarentur sa stam eandi cras iteras a primis inuentoribus in stellis inuen m m lib. o. tas atque adeo ipsa litteraria clementa plura , cap. a. ibi complecti significata Vertim, his alio praeter PH i Miranmiliis, hic tantum obiter notandum duxi, quat π 'λ qtuor illas litteras, ineffabile Dei nomen consti
tuentes, consimili artificio excogitatas; Vt pote inor Merari quarum singulae ternis, aut quaternis rectis lignis constent ternisque , aut quaternis termibnentur sphaerulis. Neque id tantum, sed 4mplius ultima litera n e , expressam habebat plerumque crucis formam ut in quarto numismate facie prima visitur, quo non tantiam Diuini Verbi innueretur incarnatio, sed Massumptae carnis passio. Quae omnia in ipso Dei nomine, quod propterea seorsium scribendum in eadem figura curaui, Videre quiuis poterit. Superest iam, ut duas illas litteras, quae in s
cundo, ac tertio nummo pro ea, quam interpretati sumus, substituuntur, breui explicemus. Harum primam nullus ambigit este litteram, sis, alphabeti Hebraici penultimam de secunda est quaestio. Nam Masius eam arbitratus est esse Masi Iosse T. litteram n mem, i triusque litterae enodationem huiusmodi abi in D selemoli mesec, hoc est Salomon Rex ac si eius tempestate percussus fuerit eius. modi siclus Quam quidem sententiam, utpoterationi valde consentaneam, aliquamdiu secuti sumus; neque abi j ceremus, si compertum nobis fuisset, atque exploratum, secundam illarum litteram esse 2 me . Sed iam attentius perpend rem, mutuoque conferrem, si in ilium, aut dissi milium litterarum notas , comperi litteram illam inferiori sui parte litteram o referre, at toto corpore litteram n daled, quartana alphabeti, ab ea tantiim distans, quod lineam, quae recta descendit in ' ala ad sinistium latus inflectit quod forsan consulto factum fuit, ut legenti indicaret dictionem minime completam duabus illis litteris contineri sed ad ulteriora in sinistram illam partem procedere. Quam animi mei coniect
407쪽
EX altera vero parte virga Aaron IQV frondescens, nondum flores, aut fuctus e se
proferens ostenditur utraque Sacerdotis instrumenta sunt. Tandem propterea non omittendum
du&i iunc siclum, quod aliorum omnium quasi quaedam interpretatio sit cum notioribus, vsitatioribus scriptus litteris eadem verba reserat, quae alijs characteribus illici in hoc tamen diuersus ab illis est, quod antiquiorum numis matum in criptio a sinistra ad dextram tendat; ab inferiore ad superiorem partem in hoc verbcontra, a dextra ad sinistram; la suprema ad infimamri nisi sorte hoc ipsum vel casu, vel
consulto factum, illos innuit siclos percustas,n scente, ad suprema tendente Hieroselyma hunc contra, iam dilabente, atque ad supremum interitam, atque ruinam corruente. Atque hic
satis si perque de argentei sicli, ac semi sicli so madietum sit nunc de alijs sicli partibus aget dum est.
APPARATUS URBIS AC TEMPLI PARS II.
ram a doctis viris probari cum cernerem, etiam A redolentem ego probare decreueram, casu incidi in Rabbinum illum Zariam, cuius alias memini, quirim , vi chel Dauid significari putat, nostram lectionem sequutus Vertim cium sicli nomen e dem ipsa ni uni tmatis facie expressum sit, non fit
verisimila alii breui inscriptione eandem vocem
repetitam fili lila quapropter easdem litteras reti nentes ea Tam aliam prioris litterae interpretationi similem inuestigare lecLionem cogimur.E1Vero non est difficilisci arbitramur enim celeberrimum illud Dei nomen d addai duabus illis litteris significari. Sed ne ad infirma tantum, egena elementa respicere videamur, eX ipsa nominis explicatione coni edturas etiam rimari licebit, quae primos illos, ac sanctos Patriarchas inducere potuerunt, ad nomen huiust nodi cum alijs symbo lis huic numismati imprimendum. Hoc igitur nomen Abraham prim im innotuit in Genesi,
dicente Domino Dacircinia et addai. go Deus omnipotens, ambula coram me, es t perferitus San tu Hieroniymus , et Saddai, inquit, Aquila int i prolatur λ: ιρουν alcimon, quod nos robustum,
Vsufficientem ad omnia perpetranda accipere 'postumus. Hanc Beati Hieronymi sententiam, vulgatae aeditionis auctoritate comprobatam, leuioribus quibusdam argumentis conuellere conantur nonnulli, quos merito redarguit noster Pererius . cd illud exigere videtur contextus, ut eam demus voci notionem, qua maxime possiet Deus ad se sequendum inducere Abrahamum;
atque huiusmodi sane est, quod sit omnipotens, Abrahami non indigens, utpote sibi susticiens; quique nihilominus possit, quidquid voluerit, praestare. Congruit igitur hoc Dei nomen cum 1ymbolis illis urnae manna, quo populum quadraginta annis pauit in deserto;& Virgae, cuius store
Aaronem verum Sacerdotem a calumnijs hominum liberauit, populoque meritissimum prout dit Pontificem . Haec autem symbola nummis ipsis impressa, in quibus confidunt viri diuitiarum significare videntur, pios homines profiteri debere Deum Optimum summae potestatis esse; quique suorum curam gerat, suauissimo cibo de caelo misso eos satians, a calumni j hominum redimens, ditans, subleuans. Quae omnia in figura illis contigisse credimus nobis vertare ipsa exhibita, supercaelesti illo, a quotidiano Eucharistiae cibo sacrificio, ac sacramento Sacer dotum eximia potestate consecrato. Tandem quod ad argenteos siclos spectat, huc omne reserentes, ultimo loco siclum illum argenteum apposuimus, qui, quod quadratis neotericis characteribus sit inscriptus,recentioribus a culis factus fuisse probatur. Et quamuis hac fortasse ratione suppositicius nummus aliquibus videatur, tamen, quod ad eius vel antiquitatem, vel veritatem spectat, liberum unicuique relinquitur; quod volet existimet nonnullis tamen ludii rationibus illum praetermittendum non fuisse existimavimus. Nam in primis nummus hic, ut omnes alij, quo proponimus, initio percussus fuisse, non fustis, aut incisus ostendunt perplura signa, coniecLturae , quas longum fuisset percensere peritos consulat lector, si certior fieri cupit, an nummus aliquis vel percussus fuerit, vel alia ratione sormatus. Deinde vas illud, quod in prima facie visitur sumum exhalans, formam prae se ser turibuli antiquitatem plane
T NE INSCRIPTIONE aereisicli necnon de argentea, alque aerea quarta parte
olim a Patre Prado acceperam, ac semel supra attuleram, hic supra diu
referre cogor, atque ea corri/2. ρ,*7gCre, quae ibi miniis accurate Qech DI. iascripta, maiorem, quam postmodum adhibuimus , Xigebant indagationem . nam ibi nummus ille,ad ex pii mendam fruticis balsami formam adhibitus, idiane praestitit meque attenti iis expendi inscri-Ditionem,& litterarum sermam sedit eam verbo a donante acceperam,sic expressi. At posteaquam
numismatum alios, atque alios charaeteres, variasque inscriptiones expendi necnon integra alphabet ex varijs locis conflata perspexi, cui dem nummum blicite consideraui,& plane comperi, eisdem omnino antiqui charaeteribus signatum fuisse, quibus reliqui atque adeo insicriptionem utramque suprapositam corrigendam esse lectorern hortabor neque enim fateri erubesco id, in quo me in is recta tradidisse deprehendi vivet hac ipsa attestatione profitear,quam laeto, ac lubenti animo alia omnia,si animaduertissem,cor rigerem, quae lector prudens corrigenda deprehenderit mon enim dubito,quin alia multa sint. Igitur ut ad nummi explicationem accedamus, is praesert hinc radicis balsami, inde palmae se inam qua Palaestinae proprias fuisse vel uno Taciti testimonio confirmari facile poterit Icenim bis et ae lita Iudaeam Palaestinae regionem describens,sic in s ML
quit Rari imbres , uber solum fruges nostrum ad morem S praeter cas , balsamum palmae Pal A I RAMUM, decor . balsamum modica arbor RH'
ut quisque ramus intumuI , Ii vim ferri adhibeat pavent priae i
408쪽
venae, stagniri ne lapidis, aut testae aperiuntur. Haec Tacitus.
Sed racticem hanc balsami formam referre, non solii in hac Taciti descriptione constabit, verum etiam ali)s, quas praecitato loco retulimus . Haec autem perspicua sunt . Litterae Vero vetustate ita exesiae sunt,ut vix earum vestigia cernantur, quae diuinatore potitis egere videntur, quam interprete . quapropter quae asti tua longiorique meditatione compeii, explicabo haec eadem paratus corrigere, cum prim iam aliquid aliud vel in mentem venerit, vel ab alijs mihi fuerit oblatum probabilius. Est igitur iuxta halsami radicem inscrib.ptio obscura satis, quam silc legony,3 mul ghel: nam prima littera n mem satis videtur expressa secundum vari, qui plures cius litterae sormas in praecedentis figurae alphabetis attentius consi Bderauerit, facile deprehendet necnon tertiam , lamed, quamuis huius litterae angulus recto magis sit similis, quam aliarum eiusmodi litterarum. Insequenti vero dictione prima littera haud difficulter discernitur esse similis Latinorum litteraeo, similique Graecorum . Ea vero littera, quamuis in antiquis alphabetis non conspiciatur, mihi
tamen, tam hoc quinto, quam sequenti seXto, mismate accipienda videtur pro litteraighai unam cum apud omnes Hebraeos testatissimum sit, litteram hanc non solum notione, vertim etiam serma oculum referre, tam thain antiqua, quam recensat, oculum videtur imitari hoc uno ab illa haec
distat, quod haec aperto, ilia clauso similis sit oculo. Vltima vero huius inscriptionis littera, quae Latinorum g similis est in Rabbinico alphabeto,
pro extrenaa Hebraici littera, tau usurpatur qu propter merito tota inscriptio in hunc modum la-gitur ni, o muli et, quae, sit Latine reddatur, cim cuncisionis tempus significat atque innuit eo tempore fuisse nummum percussum, quo circuncisus fuit totus populus, non quidem prirniim,su si- sed secundum, sub ingressum Palaestinae. Huiust da circun vero circuncisionis meminit liber Iosue; qui posm
qui fui semis quam Reges Amorrhaeorum, Meges Chanaam tu, hic die retulis let contremuisse audito signo, quod fece rat Dominus, exsiccans fluenta Iordanis coram si iosue iijs Israel, subdit Lo tempore ait Dominus ad Io- ,. deinceps De fac tibi cultros lapideos, ct circuncide fecundo silios Israel. Fecit, quod iusserat Dominus, cir Detincidit Uios Israel in conpraeputrormia O. Haec autem causa es secundae circumcisionis Omnis populus, qui egressis est de Aegypto generis masculini,
Cniuersi bellatores viri, mor i unt in E Verto, per longis mos vitae circuisus qui omnes circumcisierant: populamaxiem, qui natus erat in deserto perquadraginta annos latissimae litudinis, incircuncijkssuit, donec co3 merentur, qui nou audierant ocem Dominio c. Horum Ui in locum succes runt patr&mo circumcis knt a Lo e Huius igitur circuncisionis meminit numismatis inscriptio: nam cum primima circuncisi sint, iomederunt fili Isiraci fruges terrae promissae, cessauit manna, ut ibi resertur. Quapropter mirandum non est,s,praetermistis urnae,in virgae insignibus, arbo Eres assii merent in nummis regionis proprias, cum in criptione anu meghabu, hoc est crassitudo, vel pinguedo eius, eius inquam regionis, quam in grediebantur possidendam. His vero minime o stat posterioris aetatis numisimata eisdem urnae,
virgae insignibus fuisse percussa repetuntur namque libenter a posteris maiorum insignia vel tunc maxime, cum ad id peculiari ratione impel-TOm. 3. Appararus.
Iuntur, ut in sequenti numismate explicandum est. Prius tamen hanc secundam inscriptionei' explicare, Lutriusque symboli rationem reddere
Opera epretium duximus. Ac primi ina, quod ad litteras spectat, prima, ac secunda ita sunt expressae, ut omnibus sint in promptu quarta, quamuis non ita expressa sit, attentius tamen intuenti ipsa quoque fit manifesta. In tertia maior est dubitandi ratio, quoniam attrita nimis est atque vix litteram aliquam repraesentat sed tamen linea quaedam, vel potitis lineae quoddam vestigium superesse videtur, quae linea pars litterae a bethes se videtur atque adeo vocem illam sic interpretamur, ut deducta sit a radice tabath, quae incras De t. 33, 2, sari significat in Exodo: Impinguatu aut pinguis si 'fuisti ghabitha , indeque deducitur nomen nun meghabah. in libro Regum sic habetur In cam peliri regione Iordanis fudit ea Rex Vasa nimirum aenea templi fundi ius se at Rex in campestri regione Iordanis nudi mas abra in crassamento, vel pinguitudine terrae, hoc est in crassa, ac pingui terrae gleba, quam apte significavit vulgatus
in argilola terra quapropter terrae pinguedinem denotare videntur palma, balsamum. Sed si mentis oculos tantisper intendamus ad interiOra harum arborum symbola, facile inueniemus tunc apte balsami stuticem assii mi, cum circunci. AL AMI
sionis lapideo cultro factae fit mentio sit enim
allam radicem aspicias, horrida, deformis, at cisionis synque omnino inutilis videatur; sed tim primi ina bolum. lapide incisi fuerint turgentes eius rami, mox su
uisiimum, ac pretiosissimum balsami stillat,nguentum. Id quod in iij Israel tunc temporis
eueniste cognoscimus, cum primit in lapide se runt circumcisi, mox Iosue audivit Dominum di centem. Hodie abluti opprobrium e 3pti a vobis. Iosue s. p. s. Quare de tunc victoriae, ac celsitudinis palmam assumpsisth videntur. Ex tunc etiam fructus ubere Deo reddere potuerunt, qui prius illi erant acerbi, tanquam incircumciti, eYosi. Quae utique omnia figurae sunt eius circumcisionis, quam praecipit ipse Dominus in Deuteronomio, ubi cut. postquam potentiam suam infinitam, ditionem si sine termino, seruentis imumque amoris affectum quo fidelibus suis agglutinabatur, ostenderat, sub ciuesci Circumcidit igitur praeputium cordisvestri c. Q am cordis circumcisionem, non alio quam lapi ALSAE IV I
cleo cultro praeceperat, Vtv1dimuS, fieri. Id quod ditur ve stil-
plane signiticatur in balsamo, cuius ramis, ut dixit et .sed lapidα Tacitus, si vim ferri adhibeas, pavent venae fragia 4 imi Vbimine lapidis, aut testae aperiuntur. Sed disse
tis ac magis perspicui verbis Plinius non solum ballam naturam expressit, sed multo etiam magis
huius internae circumcisionis instrumenta, in dum,&temperatnenta Sic enim inquit Inciditur
vitro, lapide, os sue cultellis serro laedi vitalia odit, emoritur protinus, eadem amputari superuacua patiens cincidentis manus tibi tu artifici temperamento,ne quid ultra corti
cem,violet. Haec ille . Ex quibus liquido intelligemuS, noxio cordis aflectus hac cordis interiori circumcisione amputandos praecipi non quidem indignationis, aut odisserro, sed vivo lapide, Christi amore, atque imitatione; idque non absque dii cresces, rii 1tionis temperamento. Sed de his sati S. Vltra Ino exemplo noxij rem enim in haec mystica divagatus sum, ut osten cordis affectus de rem quam videantur, etiam ex hac parte animi mp. t 'dii x
nostri coniecturae circa numismatum lymbola , castruanaa. probandae.
Sequitur iam, ut de sexto argenteo nummos et nonni
409쪽
nonnihil dicamus,& in primis de eiusdem nummi in si1gnibus Is namque ex altera parte torquem gestat satis expressium est vero affabre elabor tu utpote qui binis margaritarum ordinibus constare videatur, quae filis insertae denae quaeque reuinciuntur,& quasi quibusdam interiacentibus nodulis copulantur atque ita fit,Vtiniue sus torques in nouem aequa partes diuidatur, quarum media , quae in suprema unaismatis
parte visitur, inanis apparet, nihilque in medio comple titu reliquae maioribus quibusdam gemmis complentur, singulae singulis. In his nonnihil insculptum fuisse dignoscitur; quid, rofuerit, neque dignosci, neque coni j ci potest;
quoniam extantes, maxime in numismate, partes vlii attritae sunt, vetustate consumptae. Atque ut hoc etiam obiter dicamus, si expressum exemplar uitalicuius torquis, cuius usus Sal moni, aut alijs Regibus fuerit in usu utique eius inaestita tabile pretium , vel ex eo tantii mconi j ci potui siet, quod margaritae facile possunt annumerari, quinae utrinque inter singulosio quis nodos atque adeo margaritae quinque quadraginta totum Regis collum ambirent, doni est via, sed secundum ambages illas, quas qui Lque videre poterit in eius figura . Ex quo fit, ut ira argaritae illae Ximia fuerint magnitudine, pre tio inaestimabili Quae omnia ad mysticos potitis, quos mox indicabimus, referenda sunt sensius. EX altera vero nummi facie guttus visiur sesema pulcherrimus, caelaturis eminentibus, quem Ion uni esset per singula describere. superua caneum cum expressas videri possit in numisimatis supra apposita figura. Illi adstat frondescens virga , qua non immerito coni j cimus Aaronis virgam referri cum ias ipsum ei simile videatur, in quo sanctum unctionis oleum asseruaba tur intemplo; quo nimirum Sacerdotes Levitici generis, Vasa quoque, instrumenta templi inungebantur, lanctificabantur. Neque coniectura tantum in hanc ducimur sententiam, sed multo magis ipsitus numismatis inscriptione 1: nam in priore facie, in medio praedicti torquis quinque visuntur litterae satis expressae. Drum prima , secunda quarta plane cognoscuntur inter eas, quae supra dictae, explicataeque sint: Tertia vero, quinta, quarum similes alibi non perspeximus, non ita facile dignoscuntur Tertia namque littera Graecorum litterae limat in siue notae quinarisnumeri Latinorum si milis est ea vero non valde dissimilis est litteraea numquam in alphabeto Vaticano obseruauimus in hoc enim una littera ab altera distare videtur, quod haec numismatis suas habeat complicaturas molliter curuatas; illa vero Vaticana in angulos flectatur, id quod facillime potuit, etiam ab ipso librario mutari: quapropter . pro littera uiuia a nobis accipietur.Vltima tandem huius inscriptionis nota, pro ultima Hebraici alphabeti usurpabitur mam cum pluribus supra ostensium sit, litteram tau signum crucis expressisse, haec autem cruci omnino sit similis, pro litteram au merito habenda erit. Accedit huic altera coniectura, id probans, quod mox ostendemus, nummum Vides cet hunc posteriori Regum Iudae tempestate fuisse usum;nam4 littera haec magis ad noui alphabeti litteram n au videtur accedere;ssiquidem transuersae crucis dextrum latus in inferiora deflectitur. Quapropter tota inscriptionis lectio hu-
ius inodi erit m camen heth, hoc est unctionis, Velinguenti tempore. Qua in re cum certi nihil statui possit, quid coni j ciamus, breui aperiemuS. Scripturam hanc numerum quendam annorum indicare putamus; cuius scripturae notio computandi numeri exordium indicat, nimirum annum illum, quo in Exodo Moysii praecepit Dominus, unctionis oleum sanctum componere fuit autem is annus primus egressonis filiorum Ista et ex Ae gypto. Numerus autem, si in unum colligatur, erit iuxta singularum litterarum notas, ut in margine, Odtingentorum sexaginta annorum atque adeo idem importare videtur eiusmodi inscriptio, ac si Latine diceremus, octingentesimo sexagesimo anno egressionis filiorum Israel. Vt igitur, quo Rege perculsus fuerit hic nummus, inuestigemuS, Regum tempora in margine quoque componen'tes, inuenimus tertio anno Iosiae percussum nummum nam anno quadringentesimo, octogesimo egressionis filiorum Is ael de Aegypto, quarto Salomonis aedificatur templum, reliqui Salo monis sunt triginta se X computati Sque reliquo rum Regum usque ad Iosiam annis iuxta sacras historias, colliguntur omnes anni ab egressa viaque ad tertium Iosiae octingenti sexaginta, ut videre est in apposita tabella , . Nec ab re videtur esse,ut Iosiae tempestate unguenti fiat, Modoramentorum memoria, quem ita laudauit Ecclesiasticus, ut diceret Memoria Io- ae in com sitionem odorisfacta opus pigmentaridi. Haud secus enim iucundam, proficuam, Qua uem futuram putat Iosiae sancti Regis memoriam, quam solet pretiosum unguentum ex varijs aromatibus sapienter a pigmentario confectum,
non contrectantes modo reficere, ac recrgare Ueriun etiam praesentes omnes, etiamsi i longe prospiciant, siboni odoris fragrantia perfruantur. Id quod significare voluisse videtur lacer Euangelista, qui, cum inunctos retulisset unguento pedes Domini, subdidit: ct domus repleta es ex odore
unguenti. Nec mirum; praeclara enim Iosiae ficta, eximia virtutum exempla, Religionis, Iustitiae, pacis documenta in Omne aeuurn futura posteri tas laudabit, referet, aemulabitur. In altera vero nummi facie omnes litterae ita insim expressiae,ut nulla possit in dubium reuocari, praeter ultimam, quam abstulit aliquis nummum perforans, ut eum collo appenderet Vertim, quae nam ea fuerit, antecedentes ita certo demonstrant, ut omnis sublata sit dubi j occasio est autem huiusmodici, cir ,rin, echaruth Ierusalem quam Lati
ne sic licet reddere, ad scripturam Ierusalem est enim prima vox a radice nn chirati deducta, quae exarare, scribere, sculpere, describere significat. Radici item n cathab significatione persimilis Quapropter utraque refertur simul in Exodo
ipsa sculpta super tabulas . VulgatuS scriptura quoque Dei erat ulpta, vel scripta in tabulis. Quae autem hic dicatur scripturi, Hierusalem, coni j ci potest ex eo, quod habetur in libro tertio Esdrae, ubi refertur solemne pascha, quod primum celebrari iussit Iosias Rex; ibique eum dixisse Levitis:Et nunc deseruite Domino vestro,&c. Secundum scripturam David Regis Israel. Haec a tem Dauidis scriptura habetur in libro Paralipomenon, ubi Levitae omnes, numerati dicuntur a Dauide,& in sortes atque familias,Variaque domuS
Diimus egrestionis filiorum Israel ex Aegypto,nistionis dicitur tem
410쪽
domus Domini ministeria distributi,4 subditur:
Descrip tque eos iania, vel)cthebem a praedicto
verbo deducta est vox: descripsit eos emota si iis a bitari Scriba Levites coram Rege, C. Et haec quidem scripturae tunc primit scripta semper conseruata fuit, dum Reipublica illa permansit, additis i)s, qui denuo ad Sacerdotale munus admittebantur, priorum iiiijs quain requisiuisse diciuntur e Babylonica seruitute reuersi Sacerdotes illi, qui, quod eam Inon inuc nerunt, eiecti sunt de Sacerdotio. Hi, inquit liber Euhae,qua perunt scripturam genealogiae suae vel , Ut con uertit ex horam Regius codeae, scripturam suam elaealogi gatorum. Hanc igitur scripturam, se a Leviticae tribus genealogiam eleganti symbolo signis are ociuste videtur auctor huius nummi, Huni qum illum expressit, indicans pulchem rimum, pretiosum Synagogae monilenisse Sacerdotale munus, uno eodemque sanguinis,&χO- gnationis filo colligatum, variis ministeri j quali margaritis ornatum , atque illustrissimis viris, quasi coruscantibus gemmis distinctum quorum unctio: .i, ac sanctificationi deseruiebat an tum illud unctionis oleum, de quo paulo superius. Vertim si incias potitas sanctit simorum illorum vi rorum, qualis fuit Iosias, Manimus in his coἴnpo nendis attendatu IUnagis proprie, ac vere his inscriptio inibus, ac ymbolis aeternum Christi Domini Sacerdotium indicabitur, quod sancti Spiritus
copiosissima unctione conlecratum, ad nos, licet immeritos, visibili, ac lacro oleo perunctos deducitur, qui eximiae potestatis characteris siplendo re illus rati lucebimus in perpetuas et Urnitates. Atque hoc plane mirandunt Ecclesiae sanctae Saccraotium in xarias dignitates, ac gradus distin ctum, miro ordinis, iliaritatis vinculo colligatum, plum Regium mystici corporis Christi colia
ltimo tandem loco aereus quidam nummus explicandus est, qui, quamuis magnitudine, atque materia ali; cedere quodammodo videatur, symbolis tamen , atque inscriptionibus forsan praestare iudicandus est. In eo manipulus quidam apparet eXprestus, qui ex pluribus stumentispicis constatus, floribus, ac truct Ibus omnis en ris abundans, subtus bene reuinctus, colligatus cst Manipulum circunstantias a Romanorum Vrnis haud dissimilia, quorum dextrum maius vini videtur est e,sinistrum olei. Inscriptio vero maximae parte attrita est; scd ita tamen,Vt has quattuor litteras satis expressas ostendat a parte iii dextra siti quibus non aliud indicari potest, quam Samuelis nomen parte vero eiusdem faciei sinistra littera tantum a visitur, quae situ facile indicat, litteras hinc inde appositas usu consumptas desecisse ecquo coni j cimus inta arum scriptum suillis, hoc est propheta, Vt bene interpreta tus est vocem hanc Pradus sensusque verborum erit,eius inodi nummum a Samuhle Propheta per cussum sui sise cum ante Iliae lis Reges ipse Hebraeorum rena publicam administraret Parte altera nummus Vrn m praefert aliorum nummorum urnis similem, eo tantum excepto, quod haec forma est perfectior, ac iuxta graphicae artis obseruationes magis exacta quam etiam arbitramur urnam illam referre, qua manna asseruabatur quod magis videtur laac ipsi inscriptione indicari,quia in resi qui S. Eius igitur inscriptionis prior
pars tres integras ac sistis expressas liabet thz-Tcin. 3. Apparat .
malis litteras huiusmodi es, at quae vox redi: mere, in libertatem asserere, vindicare significat
apud Isai tara, eximia illa, atque iubilationis plena ex laortatione Lati te caeli, &c. nomam redemit Dominus lacob c. Huic haud dissimilis est illa psalmi Cositemini Domino quouiam honias, quoniam in aeta um misericordia eius. Dicant qui redempsi ni a Lommo, quos redemit de manu inia misi. at ablus sic conuertit In libertatem vindicati a Domino dicant, quod eos vindicauerita manu hostili. JuYta hanc vocis huius notionem explicanda est omnis inscriptio illa namque littera, quae initio praefigitur, quaeque nec in nummis alijs, nec in alphabetis reperitur, divinanda potitus est, quia in explicanda. Ego vero non alia in existimo , quam litteram uim formativam passiuae vocis atque adeo legendum censeo i, Mim ag altha et tuom. sensus erit quasi exhortatorius ad populum, huiusmodi, redemptus es, vindicatus, ereptus a ieiunio, hoc nempe manna Ccaelo delapso. Totus igitur hic nuiramus a Samue I Propheta, ac totius is ae lis Iudice, ad hoc tantum tamque ita gulare Dei beneficium in memoriam reuocandum, percussus csse videtur. Hoc enim caelesti cibo quadraginta annos pasti, recreati I liberati fuerantes braei, non modo a famis, indigentiae incommodis, ver una etiam amittendae libertatis, alutis, ac vitae. In eo vero Uno ac simplicissimo cibo, frumenti, vitai,olei,frugtim, ac
fructuum omnis generis continebantur alimonia, dulcedines, commoda. Quae omnia diuino allia
tusspiritu Sapiens percenset his verbis: Angelorum es nutrivisti populam tuum , ct paratum panem de caelo prasitis ii iis, ne labore, omne .lelectamentum ut se habentem, omnis saporis Damiarem e Suhnantia vim tua uti eamen tuam quam in solos habes, ostendebat deseruiens et niuscuiusque voluntati, ad quod quisque lebat conuertebatur. Quae omnia antiqua symbola, quid aliud nobis ostendunt quam sanctissimum, lupercaeleste Eucharistitiae sacramentum, quod singulari Odi, ac Domini noliri I Us; Christi beneficio, Spiritu sancto edocita sancta mater Eccclesia, s cra pyxide vrn re illi quam simillima in Ecclesijs sterilat, inmemoriam qui
idem illius singularis beneficii, quo pridie, quam
pateretur IESU Claristus, Deus, ac Dorninus noster, patres nostros sanctos Apostolos corpore suo sanctis limo pauit sanguine mox tandendo potauit omnis suauitatis dulcedine repleuit, cons crauit, inunXit Nec in memoriam tantum, sedit idem corpus eundona sanguinem, ac illa omnia bona continentem cibum ast eruet, quo nos quoti die cibari omni suavitatis sapore , dulcCdme - , fructu omnibus bonis, ac tandem aeternae vitae participes esse possimus. Reliqua prudens lector facili iis conseret, atque commodi US. His igitur X plicatis nummis, facile quiuis agnoscere poterit, reliqua omnia Hebraeorum numisnata: qua ratione a figuris, avii ne hunu
si nis, abstinuerint' quamque a vero alienum sit Rabbinorum figmentum, qui in libro Rabba agit
mant, quattuor reserri nummorum cultores Abra hamum, cuius nummus senem, ac vetulam refcrat Iollae, qui bovem, inicornem e s axerit: Dauidem , qui virgam, turrim' at tandem Mardocheum, qui hinc saccum, inde Reginam
Ester, atque scipium cum ea cΣpresserit qua Iomnia tot rebus secum inuicem pugnantibus G
PLURA, ET inetrabilia bona,quae super- caelesti Eu charithiae sa