장음표시 사용
381쪽
va NI re tem vini pretium ita Xcrduisse commemorat, ut At j. centenis nummis sngulae vini unciae aestim rentur, quantum olim integra amphora. Eius
Fris lib. 2 . haec sunt verba ino fit eius temporis et timatione
in singulas amphoras centeni nummi statuantur. Ex his i mei usura multiplicata seinissibus, quae ciuilis, ac modica est, in C. Caesaris Germanici fili principatu aianis centum sex ginta, singulas uncias vini coiistitisse, nobili exemplo docuimus. Hacilenus ille. Quorum verborum hic est genuinus sensus: Si Opimii Cmpore amphora vini centum sestertijs nummis aestimata asseru retur, Odemque tempore centcni nummi ad ust ram darentur, iuxta usurarum semisses, post an-NOS cent tim sexaginta tot nummos reddidissent centum illi nummi ad usuram dati, quo Vnciae sunt in vini amphora Nam cum sequenti libro probaturi simus, amphoram vini libras pendere octoginta, quae in duodenas librae uncias multiplicatae uncias efficiunt nongenta seXagirma εχ ta si senos nummos semissis usurae, quos reddunt singulis annis centeni nummi, in annos centC Ssexagenos multiplices, habebis utique totidem nongenos sexagenos nummos. Neque vero hos tantum fuisse clicit Opimiani vini usiamphoram pretium; sed eosdem centies multiplicatos,ut se Tora lib. destit Portius Iam vero,si ad nostri lapidis intepret festcr. tionem accedamus,cum redditus septuaginta millium sestertium nummum computentur in annum escient sestertium nummum quaterna millia & ducentos. Nam si fiat regula trium;si centum dant sex, quid dabunt septuaginta millia: multi Cplicanda erant septuaoin
que quadringenta viginti millia,quae,si dividantur per priorem numerum centum,etificient qua ter mille ducentos,ac totidem reseruntur in lapide sesterti pro annuo redditu septuaginta seste tium militum.Illud porro quod ad collatam Quilictili munificentiam in inimi os legat Romanus
lapis, quὶ nauis in municipes conuerterit Feren tinus,facile nos coni j cere permittit, ipsos Ferenti
nos, hunicipes fuisse,& Quinctili sinimicos, in quos ob eximiam animi magnificentiam beneficia
contulit,quae admirans RomanusSenatus,statua, atque aeterna memoria digna censuit. At Ferentini ead ni in suis praedij repetentes, inimico Drum a seipsis odiolum nomen longe repulerunt, mutnicipum scribentes, utpote, qui municipes collatis muneribus denuo facti fuerant. Quod vero ad lapidem hunc spectat, cum eius rati nem tamquam oculatus testis reddere diu, multumque cupiuissem, cum attenti iis conquisitum reperire non potui,quamuis a fide dignis testibus tandem acceperim, eum in porticu, anteriori
facie molis Adriani ad haec usque nostra tempora constitutum perdurasse , indeque cum alijs multis sublatum fuisse quamuis a quo id faetum sit, scribere me non deceat, neque diutius in si stertio investigando immorari.
norum Rege VocatuSest, qui a Nurua Re e.
eum primus Romae imagini bus notauit, titulo nominis sui praescripsit, ut auctor est Isidorus quid numisma dici, sed lib. 1tur eidem, quasi nomisma,quod nominibus prin Orig.c. Incipum, effigiebusque signabatur. Verum Grae NUM ISMAcum nomen esse νομισj ι nomisma quidam philoso Prasi non
phantur, sic dictuna a Graecis, qui primi legem Ct: Eis:
tulerunt, Vt particulae metallorum signarentur, a quae ci quae rerum pretijs aestimandis aptissimae reiat, Cumist ςbδ easque sic compellarunt tamquam legitimas: μος nomos enim institutum significat, ius hominam moribus receptam consuetudinem, sanctio nem. Cuius rei auctorem afferunt Aristotelem, qui sic scribit του νομανχ νψιij- A, uto . - in il lib. IVGλλα νομο tu noma echi nomisma, liciti, physi alta nomo esti. Nummum inde nomen traxisse putat,
quod non natura, sed lege factus sit. Addueunt setiam in hanc sententiam Iulium Pollucem, as es: sit , i
serentem, nummum etiamsi Romanum nomen ii dieius. Videatur, a Graecis tamen originem ducere o Tu uiis Poleoque potissimum uti solitos Graecos in montossis Italiae Siciliaeque partibus Vertim quidquid sit de vocis origine, illud certe negari non potest, eius sitim Romanis ita frequentem fuisse, ut in re pecuniaria nulla vox magis usurpetur: qu propter siue ab ipsis Romanis excogitata sit, siue
a Graecis accepta , utique ut propria a Latino rum doctissimais accepta est tribuiturque t rumque tam argenteis, quarta aureis monetis, at que etiam aereis Aureis tribuitur a Cicerone is cis Philip in Philippicisci eosdemque intellexis videtur Plautus, dum sic inducit loquentem. De mina una deminui modo quinquesntimmos. Tl i t. Π tru- ibi detraxipartem sterculanam. 'Mina Vero Graecorum stequens, ut paulo inse AVREDriti Ostendam,drachmarum fuit centum Partem Σ μ' vero Herculanam constat decimam dici; cuius vero numeri quinarius decima sit pars,ipsa mul tiplicatione quinari j constat. Est igitur nummus Plauto quinquagesima pars minae, hoc est, duarum drachmarum, quot nimirum supra ostendi mus aureum pependisse numisma , . Neque apropterea non etiam pro sestertio usurpabitur nummus, de hoc loco probare contendit TUI' Adrian.Tur .
go tantum, sed probatissimis scriptoribus ste aduers. c. I quenti iis pro sestertio accipitur. De eisdemi me aureis nummis intelligendus videtur Ho
Recondere nummoso aurum Istru et Argenteum nummum refert Plautus. a. Aimissum misi, nummum nusquam reperire Irret. P κLargenti queo. I. Et iterum
Diuidere argenti dixit nummos in viros. Pro qualibet moneta usurpatur a Cicerone. Vn Cic. desiliade,si sequutus esset eorum sententiam, qui hon
382쪽
denarius pro eodem ultirpatur in Evangelio. Maιι,. 22.2.
sta, recta emolumentis omnibus, commodis anteponerent, nummum nullum attigisset. Pro eodem autem usurpari numisma, dena rium,patet ex Euangelio, licente Domino. Ostendite mihi numisma, quo loco duo ali Euangelistae denarium scribunt alia obtulerunt ei denirium, ubi de Romanorum denario sermonem fieri perspicuum est, vel ex eo potissmiam,quod si quitur, numisma illud Caesaris imagine, si perscriptione perculsum suisse. Vertim quamuis laaec ita sint, nummus re quenter pro sestgrtio accipitur Cicero vel ple solus rem ianc confirmare potui silet, qui ait C
Ei enim Scandilium quinc ite illa millia nummulti dare, ac numerare Apronio . Et post pauca . Cogit candilium inquit , Apronio ob singularem improbitatem, atque audaciam , praedicationemque nefariae societatis , sestertium quinque millia mercedis nomine , ac praemi dare Q.
Quibus locis pro eodem nummos, ac sestertios usurpat Cicero.Et Vitruvius Ab senatu,inquit, Po
puloque toniano petijt,ut liceret transferre opidum, constituit. que moenia, clareas diuisit, nummoque sellcnio singulis muni
cipibus mancipio dedit. hoc est, singulas areas singulis sestert ijs ciuibus vendidit, ut interpretatur locum Philander Estd alius de nummo sestertio Ciceronis locus, quem perspeetum habuit Turnebus.
Ciceronis haec sunt verba Tua Posthum nummo sestertio a me addicuntur. Si quis magnum aes alienum conflauisset, plerumque eius bona alicui nummo sestertio addicebantur hac lege, ut creditoribus satisfaceret in quorum fraudem vendere non licebat itaque subijcit Cicero: Ita bona veneant, ut
solidum suum cuique soluatum nillil iam aliud nisi fidem curat.
Flagitiosissimum sceleratissimum habebatur
olim, fidem in credita pecunia fallere ad famam igitur debitorum tuendam, ut dictum est, bona , vendebantur,& emptori onus soluendi imponebatur. At de nummo sestertio iam satis Illud an tummodo explicandum superest, quod de omni nummorum genere dicebatur, quid sit nummus asper Id quod erudite satis Turnebus, quem ad calcem huius disputationis referre non pigebit. Olim, qui thesaurum parare studebant, in eo nummum asperum libenter recondebrat, quem interpretor bene percusium,& recent m non Veterem, neque tritam , atque ipso usu laeuem,sugientibus notis,nec sorma expressa quo sensu illud Persianum accipi censeo. . uid asper utile nummM habet. Qui enim pecuniae amantes erant, in nummi Srecipiendis fastidiosii erant, luminos perfectissimae, expresissimae sermae obseruabant, ac ne alios quidem recipere volebant, in exactionepotissimum tributorum. Tranquillus in Nero
D , Exegitque ingenti fastidio, e acerbitate nummum asperum , argentum pustulatum, aurum obrirum solutum iii.
Quod Seneca conij cimus, cuius verba substri
bam . cd noue bis mihi controuersiam , si te noui, nec voles duod debeo , nisi in aspero. probo accipere . EO-
dem sensi scribit Maro: est..perse I atque a Perasignis. quae nimirum extantibus signis in asperitatem caelata erant. Sed ne diutius, quam par est, in his immorer, quae ad alias disciplinas potius, quam ad has nostra disputationes pertinere videantur, illis supersedemus, finem pariter huic disputationi de Romanis ponderibus, atque M
9 AEc de Graecorum ponderi bus, atque numismatis disputatio non modo integrum exi-SCrct commentarium bertim Dis v x pluribus, maximisque O-HU I Hi luminibus poli et comprehendi,
si omnia Graecorum pondcra, aut numismat percensenda tanti in essent, neduin pertractanda. Nam praeterquam quod natura quodammodo comparatum habere videretur gens illa, ut varietate rerum pariter, ac mestitudine delectaretur, fuit insuper in varias, longeque diuersas Resipi blicas,Regna, atque ditiones, moribus, terrarum
situ, ac ipso locutionis diomata a se inuicem longe sepositas distributa . ex quo factum est, ut, chm quaelibet illarum suis teretur ponderibus, proprijsque numismatis, in rerum historijs per censendi historici alijs, atque alijs nominibus
utantur,pro cuiusque gentis moribus, atque institutis . Quapropter mirandum non est, si in pervestigandis Graecorum ponderibus maxima intercedere videatur rerum perturbatio, ingeniorumque, vel acutissimorum confusio. Nos vero qui huic instituto plene satisfacere plane dissidimus, omnia vero pertractare nec vacad neque animus est , ea tantummodo praelibare curabimus, quae a pluribus recepta erunt, magisque a controuersiijs, in opinionum varietate aliena ,
383쪽
Lucran. In Demonacte. Diosior. . 63. Sim. Gen.
quaeque ad Romanorum, bHebraeorumque pondera intelligenda maxini necessaria iudicabuntur. Et a drachnia exordiemur, quae receptissima fuit non faecis modo, verum Romanis etiam, ut vidimus, nec non Hebraeis ipsis, ut mox videbimus. Dicta vero suit,ut lupra vidimus, quasi διο γεω dei ina, hoc est manipulu obolorum Schosiastes Theocriti, aliique Graminatici δρα ιν ura
po pugnam impleo dicta est, inquiunt, id est,
quae tantum κυερμάτων ceri tonia inutorum aereorum contineat, quantam aliquis manu in pugnum contracta capere possit. Id quod ex Pl tarcho desumptum videtur, sic de Lacaede mota ijs scribentes Obeliscis utebantur ferreis num nais, quidam aereis. Vnde durat ad haec usque tempora, Vt multum pecuniolae oboli vocetur, drachma se oboli tantum enim circumplecte
batur manus , quod περροδ ραπτε ι peri draptestae dicitur.
Eadem drachina alio nomine dicitur ολ-hol-ci ab rλκα helao dicta, quod verbum trahere signinificat, aut ponderare, quod pondus lancem, cui imponitur, trahat ut apud Lucianum τὶν ολ νδιτάδαντα, in iolcin italanta, ponderis duorum
talentorum . Idem holci obolone, quinque obolorum pondus. Citatur Dioscori des, quod senserit holcem trium fuisse obolorum,
APPARATUS URBIS AC TEMPLI PAR PII.
sensu, sed multo magis ex Euangelio Sancti Mas thaei ibi enim sic habetur: titim venissent Capharnatim, accesserunt, qui didrachma accipiebant, ad Petrum . dixerunt ei MagiHer vester non ovi didrachma , 2 Ex quibus verbis perspicuum est , in singula capita didrachma blaendum, hoc est, duas drachmas. I, sue S autem eum praeueniens dixit post alia Petro: Vade ad mare, ct mitte hamum, ct eum pycem, qui primu ascen derit, tolle; ct aperto ore eius inuenies aterem; Llum mens da eis pro me, O te . 1 igitur plZnuna, staterem duobus didrachmis, hoc est, tetra- drachmo aequalem fuisse. De stat re vero, quod sit Hebraeoruna siclo notione, ac pondere omnino similis, infra suo loco. Hic vero illud unum addendum censiui, quod paulo ante proposuimus, quanam ratione, drachnaae,&vsus, nomen ad Habra eos quoque translatum sit. Nam apud Esdrani sic legimus t Secundum et ires suas dederunt impensas operis auri
solidos aeuiram arce monim . Septuaginta in Complutensi, atque alio codice χο σίου 'ρ γμῖν chrysu drachmon auri dracla inarum: in alijs vero χρυσίου δραχμὰς hosti drachmas auri drachmas habent
sexaginta millia c. Eandem vero vocem, quam prae allat Esdrae loco Latinus interpres conuertit , solidum , apud Nehemiam mane re periaris lisse videtur sit enim habet Atherfata dedit in the aurum auri drachmas mille,
tamen frequenter apud Dioscoridem holce pro C phialas quinquaginta, tunica acerdotales quin
drachma vi irpetur, quae sex habet obolos, scri puta verytria id quod Simon Genuensis scribit, holcem pondus esse trium scripulorum Eadem vox, hesce, denarius exponitur ab Hermolao. Quae omnia tribus ulce caiminibus diserte complectitur FanniuS. In scripulis ternis drachmam, quo pondere doctis Argentisacilissignatur pondus Athenis Holaeque a drachma non re sed nomine differt. Suidas quoque ponderis , ac nummi rationem
hoc est, drachma autem pondus argentei nummi. Alexarchus apud Athenaeum mutato more loquendi την δραχμινην πυριδα in drachmin argyrida
vocar, id est, drachmam argenteam. Fui id a rea drachnaa, quam ' Hi oti drachmin chrysii Hesychius, ciuidas nominant de qua paulo inferius. A drachma plures componuntur OceS: δίδρα υιο didrachmos en in dicitur, qui duarum draclamarum preti rest, ut Thucydides, inristoteles sentiunt in neutro vero genere δυο - μον didrachmo nisu nuntis est duas diachmas conti nens. Eius mentio habetur apud Matthaeum. Pollux esse dicit, quod olim Ccabatur βουcbus Thesei rumisi a , . ρίδ αθος tridrachmos , qui trium drachmarum pret ij, ponderis, aut mensi iraeist. Et, δνα id Cchmon tres drachmae, seu nummus tribus drachmis valens Polluci.
τραδραπρο tetradrachmos dicitur res illa, quae quattuor drachmarum preti est, ut τετρα ραυμος tu, εδιμ ν ς ctradrachmos medimnos medimirus, qui quattuor drachmis venditur: neutro genereia τετραδραγγυον tetradrachmo nam mus valen quattuor drachmis, ut in AXi Ocho τέτραχ μυον teriachmon per syncopen pro eodem sumitur, ut tradit
EustatiuS. τετραδραχυκον tetradi achmon statere IN UO-cabant Graeci licui testatur Cleopatra, quod non modo exscriptorum Onimi uti constat comnent a triginta. t de principibus familiarum dederunt in thesaurum operis auri drachmas igini miAsia, ct argenti min.tis duo milia ducentas. Septu ginta interpretes in Complutensii codice Hi τίανδρα χραὰς chrysii drachmas, habent, hoc est , ut in vulgata nostra, auri drachmas. Et quamuis ver bis diuersa videatur ab hac Sixtiani codicis le- citio'; tamen re ipsis, cicrborum significatione in idem prorsius recidit; sic enim habet. και
λίας διακισίας. Quae sic vertit in Sixtiano item codice Latinus interpres : Et de parte principum patriarum dederunt ad opus Nehemiae in thesaurum aureos mille, phialas quinquaginta et cothono th sacerdotum triginta Et de principibus patriarum dederunt in thesauros operis auri numismatis viginti millia , arg nti minas bis mille trecentas,& dederunt reliqui de populo auri viginti millia, S ai
genti minas bis mille ducentas interpres etaim hic pro trecentas vertit nescio , quam ob cau-
iam , quadringenta sci quum tamen in Complutensi codice in in vulgata editione Latina legamus ducentas. Quibus locis, quae in Coni plutensii codice aureae drachmae dicuntur, in Six E iano primi in aurei vocantur, deinde aurea numismata ac tandem clim numerum expressit, num is
messubstituit, illud in primis significare ierim
ream diachmam ita in usu Graecis fuisse, ut subintelligenda foret, quoties absolute, aureu dic retur, aut scriberetur. Deinde cum numisma subiecit, illud certe indicare videtur, aurCam quoque drachmam signatam fuisse, utpote interi mismata relatam Vertim unde ea G ad Hebraeos translata, quae Hebraeorum non est, neque
384쪽
que ante Esdram legitur in sacris litteris, facile
possumus conij re, nimirum ex Chaldaeorum Babylone consortio, ut propterea Marinus putauerit Voc metian arcem mini Chaldaicam esse, ab eaque Graecorum draclamam desumptam . Et voae
quidem ipsa Chalalaicam redolet scripturam,
formam; erant amen Graeci minime faterentur
umquam, se quidquam ab alijs recepisse gentibiis vel n/tionibus, sed ipsi poti is, quamuis non satis
aptas confingant peregrinarum Ocum Origines, atque interpretationes, earum volunt haberi in
dial primo delle me da- Dionys Otto. Seda. interpr. Iul. Polluxi b. 9 Dioscor lib.
D POND. ET NUMIS . LIB. II. DIS PHIL CAP. XVII 36s
dum non fuit, quod singulare, quodque nostrae huic disputationi lucis non parum afferre possit. Illud habuimus ex promptuario Laeli Pas qualiani, estque aereum, ex altera facie sphvngen res rens cum hac inscriptione AC CAPIA PIA assaria tria. quae inscriptio illud perspicue demonstrat, quod alicui minus videretur probandum, Graecos Romanorum non ponderibus modo, sed vocibus usos, quibus sorte consonat, quod Cleopatra inquit siti affarion drachmas duas, scilicit habet sed de re ipsa, Attica nimirum drach ma eiusque partibus disserendum est.
Plinius: irachma, inquit, Atticari re enim Attica obserua tione medici turillio denari regentes habet pondus. eadem lex obolos pondere efficit, obolus decem chalcos . Et quod ad
obolos spectat, res est citra controuersiam idem enim ipsum testatum est Cleopatra sic scribe ter δρα nan επι γ Eμματα, ο βόλους τ . hoc est, drachma habet scripula tria,obolos sex. Et SuidaS. δ αχμη ξ os λων drachmi hex obolon , drachma sex obolorum qui quidem oboli minores plane sunt Hebraici sicli obolis nam ctim infra ex sacris i teris ostendendum sit, sic tum drachmis quattuor aequalem in obolos fuisse diuitiam viginti, fit ut drachma una quinque obolis eYaequetur. Qua propter Hebraicus bolus Atticum unum conti nebit, atque eiusdem in si aper quinctam partem. De obolorum vero diuisione non ita plane constat inter Scriptores nam obolum in duos secantsemi Obolos, quorum numquemque 'λπC hirni obolon appellant eundem rursus obolum in se aereola diuidunt, quae χαλκα chalai dicuntur. Huius sententiae auectores referuntur ab Agric la Diodorus, rividas, cuius haec sunt Verba :
Athinaeis hecelli chalcon oboliis apud Atheniensesse est aereolorum. Vertim longe diuersa est Cleopatrae de obolorum aereolis sententia huiusmodi: Oboliis, inquit, habet thermum unum se mis,si liquas tres, chalcos ocito id quod alijs quam plurimis computationibus eiusdem confirmatur, quamuis alterius cuiusdam semioboli meminerit Cleopatra, cuius ad praeditum analogia vix alia cui eae aliorum Scriptorum sentcnti j congruereia videatur. Nam quoci inde probet Agricola deno D rium, qui septima est vinciae pars, drachmae fuisse
aequalem, non video quomodo stare posit qua propter eius sententiam lectori attenti iis Xaminandam consulto praetermittimuS.Chalcus θελκους chalcus praeterea in septem minuta secatur, o dictepta Graecis dista Suidas enim sic scribitis es χαλκ es c ccπτων ε ατ ho de chalcus lepton hepta; aereolum autem septem est minutorum: λ τὸν te ton autem, id est, minutum, siue,Vt est apud Senecam, minutia, amplitis non diuiditur, ut merito propterea minuti nomen retin aliquod nullum est numisina minus. Huius mimitia ris fit mentio in Evangelio, tum Marci, tum etiam Lucae ille enim sic habet Et fens Esus contra gazophylacium , a ficiebat tuomodo turba iacta, et ne in gazophylarium, o multi diu tes iactabant alta enitet autem Pisia ima pauper , misit duo mi tuta , quod es quadrans Graece βαλε λ τὶ ο, mi:,cu telepiadyo, o esti codiantis, misy minuta suo , qttodest quadrans . Sanctus vero Lucas sic habet: R Cleop. lib. de
ATTICO NUMIS MATE, OB lis, aereis minutis Cap. XVII
in E drachmae origine ponit re, ac nominibus iam satis egi mus superest, Vt quoniam non pondus tantum fuisse drach-
ma breui explicemuS, qua forma percuteretur Athenis Vi limus autem argenteum numium a Graecis litteris Athenarum nomine inscriptum , ex altera parte Mineruae galeatum caput gestans' ex altera vero Ia
et uam , ipsius Mineruae auem id quod dissertis verbis significauit Plutarchus, qui, cum Gylippi cuiuisclam ducis surtum indicaret discrepans acti bellorum computo argenti summa contrivero conclusi, signaris accidoli suspicionem tollerent, eaque res Ephoros haberet susipensos: Semii , inquit, Gylippi significauit ij per aeniginta sub Ceramicumultas cubare noctuas nam κεραμο ceramos tedium dubquo direpta pecunias condiderat Gylippus, se κεραμικος ceramicosa ocu certus Athenis dicitur ni inimi autem id temporis, subdit, Athe mensium gratia erant hoctu sere signat . Est
autem apud Antonium Augustinum Bygantinum numisma, ut indicat eius ex altera parte inlcriptio huiusmodi, hYZA. cum laureati iuuenis facie; altera vero parte pyramis, seu obelus est, cum hac inscriptione, PAXM drachma sed non drachmis tantummodo noctuas et riuabant Athenienses, sed & obolis erat enim τεro βbλον tetrobolon num mi genus quattuor obolos valens, quod Iulio Polluce attestante, effigiem Iouis impressam habebat apostica autem parte duas noctuas. Sed&Et stat hius, Nausanias is fgολιυ β ο tetrobolia bios
pro militis stipendio usurpant Thucydides item, atque Dioscorides θωβ,λω triobolon pro tribus
usurpant obolis Διαβολον Diobolon vero, duos ob
Ios, accipere Iebant ad concionem venientes: ori item defunctorum imponebatur , ut Acheroniti naulum soluere pollent, quo citius stygiastra ij cerent aquas talibus emin figmentis,ac ina nibus fabulis generi humani immanissimus hostis dementabat miseros illos homines. Sed ad instillitum redeuntes, tot fuerunt Gra corum numismatum signa, quot Romanorum, quae ad nulla certa capita reuocari possent a que ideo praetermittenda a nobis esse iudicauiamus, quoniam eiusmodi numisimarum magna Romae reperitur copia, &,' ibia ea non suppe
tunt, quae in dialogis Arnoni j Augustini imprese
la circumferuntur, uishicere poterunt. Vnicum tantummodo vini ima silentio praetermitte
it eos, qui mittebant munera sua
in gazophylacium itiites Uidit autem,& urndam vitiam p. t up rculam, mitisn ema ramin Asino, Graece δυο, Ῥοὶ ho epta, duo minuta Cyrillus Orilis s.
385쪽
duos obolos intelligit istas a vidua Bedave in sunt verba quae ideo libenter retuli, quod cuiquam forsan videri potuisset , nos, qui plus forte
nimio toto hoc opere diuitias, atque opum iactantiam commendare Videmur, aliter, quam par quartam sicli partem oblatam ab ea fuisse existi amat Vertim Graecus pariter, ac Latinu Euange listarum textus minimum illud aereum numisma, de quo paulo ante loquebamur, expressit. In eo OzOLV I vero, quod Sanctus addit Lucas, duo illa minuta
. aerea quadrantem fuissse, utique oboli quartam
videtur partem indicaste videtur, atque adeo obolum modio aera diuisum quod vel propterea factum licebit coni j cere, quod illam oboli partitionem, quam a Graecis mutuati suerant Hebraei, politica suaderet ratio ex septena ad Octauam induce re , quo facilior, commodior toti populo esset oboli in plures aequas octauas partes diuisio, sVI omissis septenis, qua Pin nullas alias, quam septe esset, de eisdem iudicare censeamur. Atque ut his Plutarchi dictis omnes rerum publicarum censores admoneantur, cauendum magnopere, ne dum aurea, atque argentea numismata adaugent, minimis aereis vel retentis,uel etiam imminutis, pecuniae desiderium, atque iniquae cupiditatis si1-tim exaestuare permittant, siue etiam faciant, Vt pauperum tantummodo , ac miserorum stipendia, ac dona comminuantur, siue ad nihilum re digantur . Sed his praetermissis alio, quod ad drachmam attinet, absoluamus Et quidem illud naS aequas partes poteris secare. Fit igitur ex his B notandum superest, alia, atque alia drachma
facilis coniectura, computando pauperculae it lius viduae dono, perapta. Nam si ei minuta , aereum, silue chalcum constituunt aerea vero sex. obolum, oboli vero se X drachmam, sexies octo CD licient in obolo minuta quadraginta odio quae si iterum seYies multiplicentur, erunt in drachma
Minuta in chalco Chalci in obolo Nini ita in obolo
e ebri '' a minuta ducenta octoginta oem , duoque illa vibi ψ duae minuta constituent centesimam quadragesi-I notri quartam drachmae unius partem . Quod si Niliuitati sient Cntiam Cleopatrae sequorc mur, quae pb chalco scium in chalcos diuidit octo, fient in drachma mi-Cbδὶς in Dia trecenta octoginta quatuor, donum V OVi M ti , Quae centesina nonagessima secunda esse drach- obolo 4 mae pars, ut in supputationibus margini adiectiis
Oboli in videri facile poterit., sici Neque vero aegre tulerit lector , si lilatan-
irachna 38 tisper immoremur, expendentes , qu in maxi-Vidu edo mesaualitiae studium inductis argenteis, aureis-ΠVm δ' maximi numismatis excreuerit; si quidem AVRSI, T nullis alijs usibus deseruire videntur minuta, a P - iis, que aerea, quam ut in pauperes, aut in templum ciae tu quam minimum erogetur id quod significareto rum genera apud Scriptores reperiri, quae quoniam ad Attica reuocari facile possunt, ne dii titis immoraremur ab illis supersedendum duximus,4 ad minam explicandam veniendam
Iuisse videtur Euangelicus teYtus, dum Christum Dominum asserit prospexisse turbam, ac diuites aera mittentes in gazophylaciam qui, quamuis multa mitterent, minus multo mittebant, quam si Velinum mitterent argenti siesum, qui mille centum quinquaginta duobus aereis nuntitis consta-L A CLIAE' bat, vi suis locis ostendemus Merito sane Lace-hbduli j ', ξ uacmoni missam a Lysandro pecuniam repudia D spectat,ut ab illis exordiamur, quae citra contropiendis fruga bant, non recipiendam in Urbem monetam au uersiam recepta ab omnibus fere sunt, Attica micensentes; sed retinendam
VAE Latinis mina, Graecisma mina dicitur unde Vero ea vox ducatur, non fatis constat. Herodotus - ας mneas Ionice dicit pro in innas quae VOX
μενω meno, quod manere significat a quo μενία menta, factaque litterarum aliqua mutatione μέ mnea, indeque μνῆ mna tunc enim apta esset vocis interpretatio, ut manentem vocarentiam argenti summam, vel quod, qui eam comparare potuisset, libenter conseruaret , nec distrahi sineret vel quod, alijs fere omnibus mercibus si consumptis, ipsa per manus delata maneat, ac diutius conseruetur id quod omnibus pariternum is inatis commune est. Et quod ad minae aestimationem, ac pondus M IN QVAsi manetis duplici ex causdicitur. litas Flutarch. in
., patriam. At quando Lysandri necessari interces AH - '' serunt &institerunt,ut pecunia illa retineretur in urbe,visum fuit in usum publicum,ut admitterent id genus nummos si quis eos possidere compertus esset priuatim, in eum poenam capitalem san-Σere . Quasi vero, inquit Plutarcthus, nummos Lycurgus
sormidasset, non autem nummorum comitem auaritiam Sc cupiditatem , quae non ita detrahebatur, quod non teneret eos
priuatus, ut, quia haberet, Respublica incendebatur,accedente adisum eius dignitate S admiratione. Neque enim fieri poterat, cui esse dignationem cernebant publice, id ut respuerent REIPUBLI pro inutili, atque ut ad rem priuatam sibi quisque flocci facecae viti facile ret,id iod ubi is alui esset, desacleo charum . Immo Vero
iluunt tot ita morzi , publicis studiis longe citius fluunt in vitam praua horum in il tam quam priuatae offensae de motus Rempublicam re farciunt viti; s. quippe rapit secum vniuersitas haud dubie partes potius, ubi vergit in deterius partis vero in uniuersitatem noxae multas correctioncs,e rc media accipiunt a sanis athi ciuium aedibus, ne in eas penetrarentium nai, metum apposuerunt custodem legem animos vero eorum infractos a pecunia, Mimmotos non seruarunt, qui in diuitiarum, quasi amplae rei, eximiae
coniecerunt omnes admirationem . Hactenus Plutarciii
na centum Atticas drachmas pendit, ac Valet. Huius rei testis est apud Suidam Diodorus, sic scribens A μνα δρα Diab ρ hi de inna di ac mina vero drachmarum centum Cleopatra vero non antlim minam drachmis comparat, sed&Romanis uncijs, dum ait Attica minaincias habet duodecim dimidiam drachmas centum, scripula trecenta,Obolos se X centos, lupinos non gentos, siliquas mille octingentas, aereola tria millia seqcenta Suidas quoque scribit δεκατο Suidas.
mnan miano centum drachmae faciunt minam
unam . Plinius Attica pondera explicare professus sic scribit Mna, quam nostri minam vocant, pendit drachmas Atticas centum. Et quidem his tam luculentis testimoni j planum omnino fiet, ac minum, Atticam minam centum Atticis drachmis aequalem fuisse. Illud unum negotium facessere videtur, quod Fannius scribit, duplicem significans fuisse minam Graecorum alteram, Atheniensium alteram. Eius hi sunt versus. Vnctaque in libra pars es, quae mensis in anno, Haec maior Latio libra e gentique togatae. Attica
386쪽
Tollux. lib. GaIen lib. I. de comp. mcd. NINA SE.
Attica nam minor es ter quinque hanc Aenique
drachmis Et ter vicent tradunt explerier unam. Accipe propterea paruo quam nomine GrajMnam vocitant, nostrique minam dixere priores.
Centum hae t drachmae, quo si decerpseris illis uattxor, efficies hanc nostram denique libram, Attica quae et si quartam de seris hinc,mna. In horum versuum intelligentia mirifice digi diantur, ac inuicem pugnant Alciatus, Agricola,chm in eo conueniant, quod Fannius duas com memoret Atticas minas, alteram drachmarum septuaginta quinque, alteram centum. In eo etiam conueniunt, quod male Rhenanius minam Voc uerit Atticam libram Vertim clim adhuc sub iudice lis sit, num a Graeca voce λίτρα litra Latina ducatur libra, num contra a Latina Graeca, nulla ratione debuit peritissimus Grammaticus, suaque antiquitate celeberrimus, suae gentis Voces referens facile reprehendi. Nam quod ad vocem spectat, Pollux auctor est, λι ρα litra vocem esse a vetustis temporibus Graecis usurpatam, quam R mani per g libram vocant. Alij vero contra Latinam esse vocem contendunt, inter quos est Galenus, sic de Romanis ponderibus, atque mensuris
choria tauta nomata totestis litra ς, cadito tu et tu cae litis
uncias, patria haec nomina,libra, se aetarius, Vncia Verum quamuis omnino Latini et vox, libra, non reprehendendus esset Fannius, qui, quam Athenienses nam vocant , Atticam Vocat libram, clim nulla Latina vox reperiatur, pondus
significans minae ponderi magis silmile, id quod a Plinio, ab alijs probatissimis tum Graecis,
tum Latinis scriptoribus obseruari quotidie cernimus. Immo vero illud in stuper addiderim, minime a Fannio minam compellari libram, sed Lib- intelligendam dimitti, ut a crupulossioribus etiam hisce lectoribus subaudiri posset, Attica mina. Hanc igitur fuisse tradit ter quinis, terque vi cenis drachmis, hoc est, septuaginta quinque. Aliam deinde refert minam, quam Graeci contrahentes, nam Vocant, centum drachmarum,
cum qua tum Romanam libram, tum etiam Atti cam minam confert, affirmans libram a mna supe rari drachmis quattuor, ab eadem vero alteram
minam Atticam quarta sui parte superari. Qua in re nonnihil alucinari videtur Alciatus dum innuit nam illam Atticam a Romana libra superari quarta ipsius librae parte qua ratione duaeri septuaginta drachmae nam illam complerent, quam ipse Alciatus quinque septuaginta habuisse testatur ideoque non immerito reprehenditur ab Agricola, qui utinam omni reprehensione, aut poti is omni eo, quod reprehendendum esset, omnino vacaret: non enim tanto pere in castigando Fannio detineretur, quod Graiam, ut ipse ait, vocaverit centenariam mi nam, cum ita ad amussim omnia sint a Fannio percensita, ut attenti is perscrutandus sit potitis, quam corrigendus audacius neque enim Graiam eam minam vocat, sed vocem a Graecis contractam
innam dici, quod omni rationi non modo contrarium non est, verum etiam valde consentaneum: Athenienses enim Graeci absque dubio sunt, quique verborum contractione maxime delectantur. Sed omissis vocibus, ad rem ipsam examinandam propitas accedamus. Fuit utique duplex Athenis naina, centenaria
altera, altera eiusdem supertripartiens quartaS. illam Scriptores grauissimi illi, quos supra retuli
IDUS, confirmant, ac nemo non credit hanc Fannius inducit, atque Priscianus sic scribens Mina Attica drachmae septuaginta quinque Has duas minas ita discernit Agricola,ut temporum diuersitate altera alteri successerit, maior utique mino ri, Plutarchi testimonio fretus, asserentis Solonem
mensuras, simonetae pretium auxisse. Plutarchus sane beneficia enumerans, quae populo contule' rat Solon, liocinum subdit Simulque huic, quae ad-
Iuncta fuerunt,mensurarum augmentum, S monetae pretium quippe minam, quae fuerat ante septuaginta trium, centum fecit drachi Tarum . Itaque quam numero parem summam V lore minorem praeliarent, multum accesti commodi, magnum aes dissoluentibus, nihil creditoribu tamen detrimenti. Haec
ille Quae an plane perspecta Agricolae sint, non
satis video. Nam cum mina moneta non sacrit, sed certa quaedam drachmalium monet aram summa, ea augeri nulla ratione potuit, nisi ipsius
monetae aut numerus augeretur, aut pretium.
sed ipse Plutarchus omnem abstulit dubitandi
occasionem ; siquidem monetae tantummodo pretium imminutum fuisse testatur ita ut eodem drachmae, ac minae pondere manente eodemque pristinarum drachmarum numero, aestimatio tantummodo cresceret, ita ut mina, quae prius tres& septuaginta aestimabatur drachmas, deinceps centum aestimaretur, ac valeret atque adeo drachma tantummodo a Solone immutata fuisse PC credenda est, non mina. Sed clim Scriptores omnes Atticam drachmam intelligant centesimam fuisse Atticae minae partem, fit ut omnes Solonis drachmam, minam intelligant, non aliam. Quapropter, clim minorem quandam minam Scriptores Atheniensem referant drachmarum si ptuaginta quinque, eam simul Athenis cum aliana aiori in usu fuisse credendum est cum minime in conueniens videatur, duplicem minam eodem tempore egstitisse; id enim ipsum de duplici tale to negare neque ipsi Agricola potuit. Confirmat
autem ea, quae diximus, Demetrius Alabat lus, Demetrius Vtramque Atticam minam, Romanam libram elabriduri paribus conserens drachmis Libra, inquit, Italica
continet drachmas nonaginta sex, id eli,duodecim uncias di-bra Graeca minor est, ut quae drachmis conficiatur septem
forte mendum est,' quinque, substituendum
& septuaginta . nani stat minam constituunt centum drach mae maiorem dractimis quattuor Romana libra. Sunt plura
alia minarum genera, quarum non proportionem mutuam, aut institutionis originem curiossitis in
uestigandam censui, sed quid de eis Scriptores
Fuit igitur in primis alia mina unciarum sexde cim, quam Galenus Atticam quoque vocat, mesen tib ae
Aegyptiam, sic scribens: Mna Attica, Aegyptia - Vμ habet uncias sexdecim Cleopatra quoque eius. adem meminit Mina, inquit, nomen ponderici, bi dii iii E et uncias sexdecim, drachmas centum viginti octo, scripulos tercentum octoginta quattuor, obolos septingentos sexaginta octo, thermos, seu, quod idem est, lupinos mille centum quinqua ginta duos, siliquas bis mille trecentas quaternas, chalcos sex mille centum quadraginta qua tuor. Alius quidam Graecus de ponderibus sit spiretur apud scribit Mina Attica habet uncias duodecimi de Alcivium. esse puto, aut scriptoris, aut interpretis vitio illud, semis Attica namque mina, ut vidimus, uncias continet duodecim semis drachmas videlicet centum alia minaincias sexdecim, Ptolemaica Ii ota
387쪽
o decim. Dioscorides praeterea: Mi ira, inquit, ECOR, U
secundum medicorum usum habet uncias sex IVLdecim, quod est drachmas centum Viginti QM M vLTI p LEX TALENTVM. Italica autem uncias octodecim, hoc est, libram unam semis , drachmas centum quadraginta Cap. I X.
quattuor Alexandrina mina habet uncias vigil ti, hoc est,draclamas centum sexaginta. Hoc Dioscoridis testimonio,atque alio quodam ex Gale nodesumpto confirmare conatur Agricola , mi nam unciarum sexdecim in usu medicis fuisse. Et quoniam Plini auctoritas ex oppositio stare videtur, dum ait, Attica potissim sim mina drachmarum centum uti solitos medicos, tandem con cedit hac,& illa vii, fuisse, quod nos libenter admitti inus, eius demque concessione freti arbitramur, medicos numquam fuisse, aut Tribunos plebis, aut rerum publicarum administratores, qui suo arbitrio sibi propria effingerent pondera, sed publicis, ac communibus usos eorumque Unum quemque,vel propriae patriae mores sequutum, vel eius, ad quant,vel in qua scribebat, tenuisse iatura, atque instituta id quod omnibus fere alijs scriptoribus , mercatoribus, reliquisque ego tiatoribus usu venire consueuit. Quapropter ti- litis multo pervestigasset Agricola ingularum minarum auctores, originem, quam ut medicis imponeret, contra iura suisse ponderum institutoreS, qui non credit eos sine causa praedidiam in stituisse minam. Sed cum nos quoque, quid hac in re statu cladum sit, ignoremus, satis esse arbitrati sumus, si in retani dubia antesignanum aliquem sequamur ex illis scriptoribus , qui antiquitate sibi auctoritatem, ac fidem promeriti stant Galeni igitur dicti stemus, minam asserenti unci rum seYdecim Athenienssibus pariter , atqLiae Aegypt ijs communem fuisse. Quod vero ad alias minas pectat1 ipse quoque Galenus alibi sic scribit Dii sensere autem inter se, qui de ponderibus,& mensiuris scripserunt, quantum minae pondus sit. Alij quidam ipsam sexdeciminciarum esse dicunt ali vero viginti nonnulli autem distin guunt, atque Alexandrinam viginti esse unci rum aiunt alteram vero sexdecim. Quae omnia in unam sum natan redigentes triplicem ad inuo A ΛΑNTON alanto apud Graecos reipsa multiplex, multo tamen anaplius vocis notione. Ex quo factam est, ut non modo regiones, populi ac Respublicae varia sibi censerent talenta; vertan etiam antiqui illi Scriptores vocis acceptiones sequuti, varijs, diuersissimisque rebus eam vocem tribuere consueuerint. At hac nostra
tempestate, qua nihil sibi pulchrum, aut speci sum dici posse putant, decepti quam plurimi, nisi quod nouum, quod inauditum, quod nulli
Vmquam in mentem venerit, aut cogitationem arrepta qua uis occasione tot fingunt talenta, quot
neque ab aliquo percipi, neque dijudicari facile possint, nedum memoria retineri atque adeo disputatio haec, quae antiquis historijs, alijsque rebus quamplurimis utilis, commoda effet, sua difficultate. incertitudine ipsa perspicacissima
ingenia ita obruit, ut tracLationem hanc Verea tu vel ab ipso limine filutare. Quapropter Ope rae pretium me facturum existimavi, si prima huius exstruendae fabricae ad solidum usque e C diam fundamenta, causasque exponam, propter quas in tam varias abierint Scriptores de hac re sententi M. λram talanto igitur primitiua sua in stitutione significat stateram, libram, lance S, X taetymologicum namque deducitur a verbo ταί taeno, quod per reduplicationem fit τιταίνω ita noextendo, vel traho,vel ab adiectivo ταλαο talaon, caten. lib. s. minas spectit, i ple quoque Galenus a libri Ic cri hoc est, aptum ad pondus sustinendum, undeve de compos bit Dillensere autem inter se, qui de ponderibus, bum ταλαιντε iiω, vel ταλtori ponderare seu librare medic monstri se rinserunt ouantum minae Dondus significat, ut apud Platonem τη, δἰ γῆν ταλαντοι
ρι- νωιχαλως in de in talant umen in anomalos, hoc est
terram, quae inaequaliter libratur&c. Plura etiam apud eundem significat, vel maximam quandam auri, vel argenti portionem, iuxta quam significationem Demosthenes dixit πάντη κοντα λωτα nimus, Atticam minam, minimam drachmarum mpenti conta talanta quinquaginta talenta: vel state-
quinque di septuaginta, hoc est,Unciarum nouem cum drachmis tribus mediam drachmarum centum, Unciarum duodecim semis maximam drachmarum centum viginti octo, unciarum sexdecim, quae Aegyptiorum etiam dicitur fulsi , eiuliaque usus nostra tempestate extra Italiam pluribus orbis partibus frequens est. Fuit cilia Ptolemaica mina drachmarum centum quadraginta quattuor, Unciarum o decim, quam sesquit,bram Romanam compellare licebit atque propterea fortassis Dioscorides Italicam minam eam dixit Alia vero mina Graecorum omnium maxima fuit Alexandrina, quam paulo ante explicauimus. Huius meminit Epiphanius sic scribens: ram apud Aristophanem αλλ' η' τα λωτε
ac θι Fi .eται, ad hi talanto musici crithi fetae,Verumtameli
lance musica iudicabitur. Suidas,&Pollux legunt remo, orati statmithisetae, hoc est, ponderabitur. Tertio, obara hi rhoni staterae momentum, siue examen significat. Tandem nurneri cuius dam nomen est, Unde πολυταλαντο polytalantos dicitur diues, quod multa talenta possideat Homerus
hoc est sita sunt in medio duo auri talenta. Quo loco probant quamplurimi, minimum quid fulsibi a lentum . quorum coniecturam accurate satis percensuit his verbis Eustatius. Sciendum indefinitum esse, ut in alijs quoque dictum est, talen
Italica mina quadraginta staterum est, hoc est tum apud veteres, sicut vi Porphyrius , alij unciarum viginti, id est, librae unius, duarum tertiarum parti uni librae. Sed hiare eam minam Epiphanius Italicam vocet, non litis teneo: sed neque in ea re inuestiganda diuti is immorabor his enim ita explicatis, satis me fecisse arbitror cupientibus varia Graecorum pondera ad certa capita reuocare, quae memoria Dcile retineri possint. Nam quae ad Hebraeorum minas spectant, altiorem indaginem sequenti disputatione expo
ostenderunt. Nam apud Atticos postea in sex millia staterum conclusum est Macedonicum vero talentum erant tres chryso aurei. Di philus vero alicubi ait, ἀργ υνο βοα , ταλαντον argyrii brach t talanton argenti exiguum ouiddam talentum. Apud alios talentum erant centum viginti quattuor dracti aes ita inaequaliter sel bebat. Ergo vel hic, quae Achilli danda eranti lenta , non videntur magnum aliquid esse, ut etiam duo , quae in exequi j Patrocli quarto athletae
388쪽
athletae proposita exiguum quoddam videbitur Apondus. In libris autem Athenaei constat, talei tum aliquando misi e sex millia ceratia. Iterum vero idem Eustatius super illum Homeri versum.
Και τοτε δη κρυσδα. α τηρέτι ταIν ταλαντα. Cae tote di chrysia pati riti taene talanta
Tum Vero aureas pater extendit lances talanton, inquit, proprie dicitur de statera propter ταλαν aistra, hoc est vim instrumenti ad continendum; aequi uoce dici ait de instrumento, de ea re , quae penditur. Ac tertio eandem rem exemplis probat allatis, sic scribens: Sciendum porro est, ut medimnus dicitur,tum vas metiens, tum quod ab eo mensuratur, & choenix similiter, dicimus enim mensuram quandam choenicem; iubitus item, tum qui metitur, tum quod ab eo mensu Bratur: ita etiam talentum non modo statera, qua pondera dijudicantur corporum, quae lancibus imponuntur, sed etiam ipsum pondus, quod ponderatur Hactenus Eustatiui. Nos vero, perpensis huiusmodi testimoni js, illud inprimis statuendum duximus, talentum non semper pro certo aliquo vel pondere, vel numero, vel nummo accipi, sed
plerumque pro indefinito, atque incerto i quod in etiam Aristoteles scripsit , talenti nimirum pondus indefinitum antiquit is fisisse, dum ait. Quod; ΕΡs Ius quamuis retulit Grepsius, non tamen tanti viri prorametat Lot pterea auctoritas, dides eidem repsio obstitit, iii ix 'R δ quominiis toties talenta definita, ac certa multiplicaret, quoties diuersis in locis, ac diuersissimis contrarijsque notionibus scriptam reperit talenti vo Ccem.In quo non omnino reprehendendus est, clam alios sit secutus; verumtamen ipse omnium, quotquot in hac re decepti sunt, antesignanus, ac princeps habendus, qui plura finxerit talenta, plura excogitauerit pondera, mensuras plures, quam quae sunt, aut fueruntinia quam immo Vero quam quae hominum potuerunt subire cogitationem, nedum aestimationem, aut Opinionem Quapropter dum scriptorem hunc omnibus huius partis disputationibus refellimus, omnium aliorum, si quae sunt similia figmenta, merito confutasse via
debimur. In quo non Graecorum, aut talentorum diuersitatem, aut morum facilitatem, inconstantiamque negabimus, aut eorum partes tueri conabimur; sed sacri tantummodo textui S Veritatem, a simili scribendi ratione vindicare, quin potius perpetuam earundem rerum obseruationem ab omni confusione,& tenebris alienam tenuisse omni ope atque opera enitemur ostendere. Graecis enim pariter, ac Latinis codicibus vox, talentum, Hebrai A LIE 'A caechica succedit. Vnde factum est, ut praedicti
hi ipsus con criptore banc, quam ipsi profani, nulla ratione dixti Graeci admittunt vocis talenti confusionem, tiam in sa-alenti consu cram scripturam, eodem diuino spiritu Hebraice primi im scriptam, inducere non Vereantur. Qua de re opportune magis, cum de Hebraeorum Iento, ag mUS. Iam vero, Ut peculiarem Graeci talenti notio p . p.r R. nem pendati uS, In primis Sextus Pompeius Festus: talentorum, inquit, non unum genuS, Atticum est sex millium denarium. Reliqua, quae de alijs talentis adducit, ita sunt corrupta, Vt Vix ulla sit complet oratio, quae mentem indicet a claris in hoc vero, quod retulimus,4 magnam habet auctoritatem, ab omnibus paene scri rut byu.ptoribus sine controuersia admittitur, cunn dena-ib. . tuo rium drachmae aequalem intellexiste credatur.
A. Iulius Pollux Atticum, inquit, talentum sex mil-
lia drachmarum valebat Atticarum Babylonium vero septem millia Aegina eunt decem millia ;Syrium mille, quingentas secundum Atticae drachmae rationem . quemadmodum sane de Atticas minas Atticum talentum habuit sexaginta; Babylonium septuaginta; Aeginaeum centum. Quibus Verbis nurnero pares minas talentis singulis adscribit sexaginta, minis drachmas cen-
tum, eandem diuersis talentis minarum, ac drach diuidit Pol marum proportionem confirmans, drachmae tam tu , naitias sintummodo pondere, atque existimatione diuer sam. Quod dictum tam multiplices drachmas in ducit, quot a nullo alio, quod sciam, scriptorum recensitae sunt Fateor tamen ab eodem Polluce sic de Aeginetica drachma scribi Atqui Aegin
ticam drachmam maiorem Attica fuisse notaim dum est, ut quae denos obolos Atticos capiat, quos Attica tant lim senos quare Athenienses crassam eam drachmam vocabant, odio Aeginetarum Aegineam vocare grauati In quo constans est Pollux,ut pote, qui eandem proportionem assi gnet Aeginaeo talento drachmarum Atticarum decem millium ad talentum Atticum sex mi blium ex eisdem drachmis, quam Aeginaeae dra chinae obolorum Atticorum decem ad Atticam senum eorumdem obolorum. Sed an hoc idem in omnibus alijs talentis, minis, ac drachmis obser IAM MVLuatum fuerit, alij viderint; mihi enim non fit verisi Pli dx Ch-mile, iuersas nai: Ones, ac grntes eandem perpe milvi fiunt
tuo seruasse talenti ad minam,& minae ad drach velisimiles. main analogiam; clim diuersia talenta, ac minas adiuersis gentibus odio plerumque alterius gentis ducti Spraescripta fui si compertum sit. Accedit his Herodoti auctoritas, quae, dum cum eodem Polluce, atque alijs confertur, nostram hanc sent Cntiam omnino confirmat. Is igitur sic scribit πρ M.
Distributo prouincijs hunc in modum tributo, quod exigeba
tur cum hoc edicto , ut, qui argentum , hi Babylonici talentipondere, qui aurum,hi Euboico pondere afferrent. Ualet autem Babylonicum talen cum septuaginta minas Euboicas.
Haec ille Sed idem Iulius Pollux relatus a n mat, Babylonicum talentum septuaginta minas Atticas valere minae igitur Euboicae,& Atticae eiusdem ponderis sunt idemque de drachmis, ac talentis dicendum est IuYta quorum Scriptorum Mamin E sententiam corrigendum censeo Aeliarii locum, ij qui, duin munera receni et, quae Re dono dabat Alio iis venientibus ad se legatis: Conficiebat autem, inquit, lar. In lib.
Babulonicum talentus: septuaginta duas minas Atticas se I. cap. 22.
ptuaginta tantun modo legerem, expuncti S, duabus. Quod si Pollucis adhuc testimonius , de pari minarurn in talento apud Omnes gente num Cro, sano modo interpretari velimus, illud plane rationabili coniectura opinari licebit, Vt Scriptores, verbi gratia, Athenienses, quo facili iis alterius gentis talenta perciperent, ea in parem mina rum atque drachmarum suis talentis numerum partiti putentur, quo fieret, ut obseruata tantum modo drachmae proportione, reliqua omnia faci litis, atque expedite magis computarentur. Sed ad Atticum reuertamur talentum, qaod sex millia drachmarum habuisse assii mat Graccus Aristophianis interpres.Nam iam Bdelycleon Ara EOD. Philocleonis filius : Si de iudicibus, inquit, mer
ces amplius non soluatur , supersunt singulis annis i lenta centum quinquaginta . Praedictus interpres,
annum illic accipi affirmat pro decem mensibus, quibus iura fari licebat, duobus reliquis infestorum sollemnitatibus actis, ne fari quidem
389쪽
Iudicibus licebat silebant enim tunc iudicia,
atque conciones. Ex quo fit, ipso attestante, ut singulis ex illis decem mensibus, quindena pen-ss: NILLI derenturi adicibus talenta. Erant porro Ath Iudi MA; nis iudicum sex in illia, quorum singulis daban η' Vci tur in dies oboli tres, hoc est semidrachma, Vt μὰ militum mox eg eadem fabula ostendemus quare Iudiciat dii, 'omnia, quae interpres tradit, ad unam summam e semi redigantur, comperiemus sex Iudicum millibus
drachmarum tria millia in dies exhibita, quae terdenis unius mensis diebus multiplicata es
ciunt in mensem drachmarum nonaginta millia, quae, cium in quindcna unius mensii talenta di
APPARATUS URBIS, AC TEMPLI PARSII.
re posse existimamus. Ea vero, quae de obolo proponuntur , Xaminanda iam sunt. Duplex obolus proponitur, Atticus alter, I paruuS, C ius meminit Hippocrates, serri cuius dam praeci Hipp. de bae. picias supremam partem constitui latitudine par m rb. ui oboli alter vero magnus, seu AeginaeuS, cu ius meminit alibi idem Hippocrates his verbis: Dpp.llib.
Pond Te, inquit, Aeginaci oboli. Horum porro obo flemoet.
lorum eadem putatur esse ratio, quae drachmae Aeginaeae ad Atticam, vel quae talenti ad talen tum, nimirum,eadem cum ea, quam habet denarius ad senarium numerum. erium quamuis Hip- Ο Arpocrates tollers medicus boli PODUUS Commemo non usquequa
rans aliquid significas le videatur , Aeginaeum que probati dicens tamen nullam puto ponderis disteren tu tiam respcxisse, dum parui dixit, sed maiorem, vel minorem nummi latitudinem indicare volui se,qua eodem metallo, pondere, iussu, ac die per cussi nummi esse frequenter solent, ut in omnibus
omnium aetatum, ac gentium numismatis obser uari poterit.
Haud disssimili coniectura docti quidam nostrae aetatis viri alucinati sunt, arbitrante binae fuisse Athenis talenta, paruum, quod hactenuScXposivimus, minarum seXaginta, Magnum,
quod ipsi putant octoginta fuisse minarum. Nam quamuis negari non possit , talentum aliquod octoginta fuisse minarum, illud vero non usque quaque verum est, eiusmodi Atticum dicendum talentum. Qua in re libuit eruditistimo viro e tro iacconio assentiri potitis, quam alijs, quo Pet Cis cm. rum rationes non firmis videntur niti fundamen tis. Illius haec sunt verba Et sane cum apud nullum,iquod sciam Graecum scriptorem magni talenti fiat mentio, id additum a Latinis vi deri potest,ne paruum quiddam pro illorum consuetudine talentum et se existimaretur. Vidit
hoc Seruius, qui super illo Virgili versu.
Et trinodas geminos, ri duo magna talenta. Bene, inquit, addidit, magna, nam talentum potest, ireue aliquid, magnum significare P. Hactenus ille. Quod vero ad Plauti locum spectat, e quo Seru ur. vaduntur,ostendunt talenta singula drachmarum habuisse ex millia: drachmarum,inquam, Atti carum , ex quibus octo complebant Romanam unciam, sexvi nonaginta libram. Neque Vero aduersus haec mouere debent lectorem, quae ingeniose adstruit eruditus plane Marsit. Cn. nostrae aetatis vir Marsiilius agnatus, qui, dum variari sevcr locum Aristophanis pertractat, obolum confir- lib. - V si niare contendit Atticum, atque subinde draCh mam minorem omnino fuisse, quam quae Octauam polii aequare unciae partem Eius haec sunt argumenta Philocleon senex Vespis iudi candi desiderio insanus, narrabat se a Lysistrato
qui ctiam ipsi unus ex Iudicibus suit semel
hunc in modum fuisse deceptum Iudicis merces quotidiana triobolus erat Lysistratus die quadam integram acceperat drachmam, cuius dimitidium Philo leoni praebere debuisset: veniunt ii Cli in macellum ibi inter pisices Lysistratus quamas tres cephalorum pro obolis tribus collegae tradit ille, cum propter matutinas tenebras non satis di piceret, putauit se obolos accepisse, subdit Illud sorte non adeo vulgatum hinc in telligitur, obolum quoque sutile nummum ar genteum, sed tam exiguum, ut potuerit aliquis in tenebris pro obolo squamam piscis recipere , splendore captus, refigura, cum inter utriusque magi ut ineri parum, aut nihil interesset. Ille quidem statim odore dolum intellexit; sed dec pio in deceptum culpam reiecit, quasi ipse dolum machinaretur, qui argentum deuorasset, squamas pro argento accepissi mentiretur.quam Obrcm illum notauit,tamquam galli ventrem ha Dberet, qui posset argentum concoquere. Haec ille. Quae omnia cum in fabula a poetar lata sint potius, ut risum moueant, quam ut fidem ad
struant, satis superque Aristophani satisfecerit, qui intelliget cephalorum squamam aliquam si militudine in argentei oboli retulisse , non vero
formae , aut ponderis paritatem . Quapropter POETARUM nius fabula e omentum non debuit tot proba
thb hes'. tis scriptoribus fidem abrogare, qui constanter
s ori aesti l irmant, Atticas drachmas octo Romanae vi ab Nare non iae aequales fuisse. Et quidem praedictae send*hς tentiae argumentum, quod proponitur, ei uim di est,ut si quid,quod ad oboli,drachmae, aut a lenti pondus spectet, probat, tam multa probet, ut eius fides nulli non suspecta sit. Quis namque credat, s amas sex, aut decem drachmae pondus aequare posses: Cum ego ipse, pluribus astat tibus testibus,eius piscis quamas recentes, &'umidas appenderim, Minuenerim sexaginta ex eis pondus Romani Iuli , qui drachma minor est, aequare non potuisse, nedum drachmae pondus aequarent squamae se Quapropter nil sit eius modi fabulam ad pondera examin..ia a conduce
probari putat Seruius magnum octoginta in rum talentum, plane Agricolae demonstrat, non G. ρος- lib.
aliud ibi intelligendum talentum, quam Atti 'cum, sexaginta minarum siquidem centuin viginti minae bina magna talenta Vocantur EX quo Ciacconi sententia mirifice stabilitur. Priscianum mox rei jcit idem Agricola, 'tpote minus secum inuicem congruentia locutum , quem etiam nos dimittemus , ac mox candem Agricolam arbitrantem Atticum octoginta minarum
talentum apud Liuium reperiri sed de Euboico talento, non de Attico sermonem ibi a Liuio fetati, attenti is examinatus Liui locus indicabit. Is it Liu.M. sic habet, dum pacem ab Antiocho expetitam, 3 . a Scipione Romano Consule exhibitam enarrat,
inter eius pacis lege haec enumerat. Pro impen
sis deinde in bellum factis quindecim millia talentum Euboiia coi uni dabitis, quingenta praesentia, duo millia 'uingenta, cuin Senatus, Populusque Romanus pacem comprobaue
rit millena deinde talenta sic corrigo cum Budaeo,&Glareano, leges enim Latinae linguae corruptam
esse ostendunt lectionem illam, mille talentum'
per duodecim annos Pace vero iam a Senatu comprobata Consul, inquit, Pamphyliam , quo pecuniam,
frumentumque Regios convehere iusserat, peruenit, mille quingenta talenta argenti accepta Apamaeam deportantur .
390쪽
ubi duo millia quingenta legenda suadet tum ipse historiae contextus, qui praesentia quingenta accepta iam fuisse si nificat, duo millia vero
quingenta, quae pace a Senatu comprobata, recipienda erant , nunc accepta fuisse significati piam tum vel maYime, quod ab Appiano haec eadem lax in se reserente sic scribitur,ut nos legimus concorda N Q que his quoque, quod in legibus foederis ex L gatorum Antiochi sententia scriptis haec haben
tur verba: Argenti probi Attica talenta duodecim millia dato intra duodecim annos pensionibus aeoliis . Talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat
Suimet oblitus Liuius, Attica talenta dixit, climmend tu . apta Euboica scripsisset, hisque potitus, quam illis minarum numerus, quem supra ex Polluce retulimus, concordet, quamuis libras, aut pondo prominis scripserit Latinus historicus. Quaeresne alicui in controuersiam reuocanda videatur, Appianus legendus est,qui,dum haec eadem refert, aliqua subiungit historiae integritati congruentia, quae referre non grauabimur. δοῖναι
AΡΡIANI ουε τουcῶαφέρον ἐcPωμην quae Appiani verba, locus restitu quoniam non ad verbum, sed mutila retulit eius
interpres elenius,sic conuertere Latine licet.Vt viginti quoque det obsides, quos Impcrator praescripserit, 'ecunias pro huius belli sumptibus, eius causa suscepti, talenta Euboica soluat quingenta quidem iam numerata pecunia ubi vero Senatus haec foedera comprobauerit,duo millia quingenta, per alios annos duodecim alia duo decim millia,ita ut singulis annis rutile talenta Romam deportet. Addidit autem Appianus, hoc foedus tabulis aeneis incisum in Capitolium relatum fuisse, ubi eiusmodi foedera dedicabantur. Igitur, aut a Liuio Attica pro Euboica perincu EUBOICVM
riam scripta sunt,uel,quod magis fit verisimile, ab is i, uti
aliquo rerum ignaro glossemati loco adieci a Atticarum sunt,quae postmodum in contextum irrepserunt filii. Quapropter Euboicum talentum Octoginta pondo fuisse, iuxta Liui sententiam, existimandum est. Quod vero libras octoginta Romani ponde ris addiderit, ad explicandum Senatus indulge tiae, ac liberalitatis argumentum haberi poterit: siquidem quae talenta Atticarum minarum Odi
ginta petierat Consul, ipsa indulgens Respublica totidem Romanarum librarum pondus habere concesserit, non paruam pecuniae soluendae partem ea ratione remittens, in singulis nimirum minis semuncias singulas, hoc est, quater nasdrachmas, in singulis talentis Romanas libras tres cum triente. Atque de Graecis Ponderibus,atque numilinatis dictum sit liactenus.
antiquitate,s ignitate. Cap. XX.
Romanis, ac Graecis collatione, postquam de his ea tantummodo praelibauimus , quae maXime necessaria videbantur , ad institutum nostrum propius accedentes, de ipsis Hebraeorum ponderibus, atque numismatis quanta maXima poterimus breuitate , ac perspicuitate nunc age
Atque illud in primis statuendum videtur, quod initio huius capitis proposuimus mimiserum quibus characteribus olim Hebraica numis NuLLA v mata sanarentur non enim ulla nunaismata ad misi ara anti-
huc inuenire potuimus , antiquitatem redolen οῦ , o Elia,quae eisdem, quibus nunc utuntur Hebraei, tuntur He- characteribus signentur clim tamen plura adiri mobsign/uenerimus, atque a probatis scriptoribus com memolata acceperimus longe diuersis litteris A, quae hactenus desponderi bus, ac numismatis disputauimus, praesentis disputationis quasi quaedam sunt praeia cla fundamenta , Non enim umquam in animum induxi meum, ut, quoniam de ponde ribus mihi agendum esset, de omnibus Onanium centium ponderibus agerem. Quae rerum ut ita dicam dissoluta connexio eo mihi magis vitanda fuit, quod in alijs, si quid simile inueniatur, non modice reprehendendum censuerim. At tim ipse Propheta, quem interpretandum suscepimus , in hanc nos induxerit Hebraeorum ponderum disputationem, quae, Vt supra ostendi, percipi nulla ratione potuisset, nisi facta cum