De tuenda bona valetudine ... / commentariis a Joanne Placotomo ... illustratus. Accesserunt et al.ia nonnulla ... [Jo. Placotomi de natura et viribus cerevisiarum, de causis ... ebrietatis ... Medicinae encomion ex Desiderio Erasmo Roterodamo per Eo

191쪽

CERE VISORVM. 8a ab effectu, aut accidente aliquo, quae oarum adpraesens institutum falciui um

statui Deinde per quaedant illustria exempla priora declarabo. Tertio adiiciam I ius ex Cercuisij parantur. Postrein con

vires enarrabo.

Quia vero facultates rerum counoscuntur,aut priori, aut aposteriori

bo ct Cercuisias calidas esse nam de hac re praecipue controuersia est confirmabo Quod ut expeditius fiat, rim micile colligi poterit, quod temperamen

tum sit Cereuisiarum,quis sit, 'MATERIAE CERE-

uiliarum. Deaqua.

192쪽

cum quibus coquitur. Nam cum frigidis cocta,frigidior fit, cum calidis contrar am qualitatem induit, naturan amit' pecies aquarum numerantur, fonta n puteales, fiuviales,lacus res, pluui Ies: quae etsi nonnihil differunt, sunt tamen adpotum coquendum omnes idoneae, sed alia magis alia Coquuntur etiam in quibusdam locis maritimis cereul-siae, obdulcis aquae defectum ex subiallis aquis, quae non frigidam cium idam,sed contraria qualitates obtinent. Similiter&aquae quaedam metalla resipiunt,vel quia iuxta fodinas scaturiunt, vel quia X fodinis aliquid recipiunt hae sincerioribus aquis sunt deteriores, ad bonam cere uisiam efficiendam minus apta: Eliubi ex aqua quae calcem refert, hic potus coquitur, sed no sine ventriculi noxa hauritur. De Hordeo.

Hordeum crudum facultatem refricerandi,&exiccandi,in primo ordine habet, moderate abstergit. Amittit autem has vires dum maceratur,abluitur, paululum putrefieri permittitur, exiccatur. atque torretur. Nam macerando abster

ra socia

193쪽

cr REVIS IARI M. soria facultas remissior sit. Quod autem putrefactione etiana res frigidae caliditatem aliquam acquirant, ex caseis patet, qui recentes frigidi sint, putrescendo

calidi efflaciuntur, adeo victiam linguamvrant, quando valde putridi sunt. Etsi autem hordeum non putrescit, sed tantuna ancipit putrefieri, propter humiditatem alienam ct prohibitam euentationem, quando videlicet in aceruos exiccadi gratia congeritur, te omnino putrescat, crebro versatur. Deinde tostio, siue torrefactio auget calore, em pyreum quoddam hordeo addit. Nam est quasi quedam as alio,&leuis adustio.Q iod autem ex Galeno obiicitur, hordeum nulla apparandi ratione cale faculthers, id non intelligo de putrefactioneat cap.io que ostione sed de coctione, siue in panem fingere, ueptis nam coquere, siue polentam instituere libeat. Nam ipse Galenus ythum hordeo non parum acriorem esse exputredine nimirum acrimOnia contracta, locet. Si acrior ergo cali-Libis decior, quod idem autor eodem loco his silm p. me. verbis ostendit. Tum partim acrior est, f/,ς ii . calidus, &c. Si enim siccitatem amittere

potest ptisanae modo incoctum, quid in

alteram

194쪽

hordeum usitato modo praeparatum, in ore mansum, saliuam moueat, quod non nisi caloris opus est.

De Tritico.

Triticum est calidum in primo gradu,

Z temperatum in passi uis qualitatibus, glutinosum , de obstructionem pariens. Cum autem per se sit calidum, redditur

calidius, cum hordei modo torretur, praeparaturq; alieno nimirum calore insuper assumpto. Secundum autem frumentum optimum, maturum, solidum, non friabile, in bono lo prognatum , magnum suo genere, non aliena humiditate tumidum, collectum sereno coelo loco apto exicca tum direpositum, De Lupulo.

Lupuli, quem vulgo quidam Humulum vocant, flores sunt calidivi siccidia secundo gradu, vel etiam ulterius, habent vim incidendi, aperiendi, abstergendi

propter acrimoniam, Mamaritudinem, inundificant anguinem, atque euacuant Ia umores tenue biliososq; , ct prohibentite cito liquores, quibus admiscentur,putrefiant,

195쪽

trefiant, aut corrumpantur, eunden

Plane sum potui praestantiquem a es

alusq; rebus , quas in longius tempus ac seruare expedit in quibus sani oe , oeo lupuli additur Chamaepetice, unde Cererui si efficiun tu adeo validae, halituosaevi parum absit, quin bibentes pati moderatius ad insaniam redigantur Hae sunt materiae erevisiarum ori

aliter atque aliter in aliis locis para:

varie&in aequaliter missicentur Asi naultum lupuli accipiunt, alii parumdam plurimum frumenti, quidam exi

guum. Seia apertamen plus a i di,

iquarulla materiarii,& plus bides ita lupuli sumitur. VM quam Hoc autem modo Cereuisa sitate

fit Frumentum maceratum,resic stram

tomim,&mola confractum, adiri Irmam crassiorem redactum T is orsum cum aqua coquitur, certiam Doris pacto, vel aqua feruida irristatum

tibi, Mi ix' ' Rinaritudo ipsiu,

nonnihil deponatur. Decocto hoc it

est,indolia conditur. Ncq vero dubium

196쪽

est duin ex hac etiam coquendi seruendi ue ratione aliquid caloris, siue empyreuina quoddam concipiat.

Ex his omnibus colligi probabiliter potest , cum plus calidae siccae materiae, quam frigidae humid ad Cere uisias calidas siccas esse, non frigidas, ut vulgus cxistimat. Nam etsi de hordeacea, si quis tantum materiam spectet, dubitari potest, tamen triticeam calidam esse contra omnium fere sententiam , sine visa controuersia affirmo. Si autem hordeo accedit caliditas ex praeparatione, multo ma- isti ilico, per se calido,ut dixi. Haec est una probatio a priori, hoc est,ficausis sumpta. Nunc si quis huic parum fidei hab t, rationes dictas non omnino firmas esse contendit, ad alteram accedam, Midem ab cffectibus probabo, cui

num non opinor suum calculum adit ciet, cum in sensu incurrat, cuique contingat Videmus corpora bibentium sensibiliter calefieri, ubi paulo largius cere uisiam, siue albam, siue nigram hau lerint, id quod externae notae faciet produnt. Nam caput non solum bibentibus,sed tangentibus quoq; calidius lentitur, crubicundum,quod caloris signum

197쪽

leustate rapitur. Idem non accidita uana

siniplicem vel hordeaceam bibentibu 'raque enim refrigerandi vim tabe . Deinde quia evaporat in caput,&ebrios notantes efficit. Nihil autem quod inebriat

frigiduin est Calida tanti in ea ii bea

t in calida tantum ebrietatem efficiunt. Ex his ergo omnibus haud obscure sequi tur Cereuisas esse per se,. sua natura calida, nec refrigerare , nisi ex accident

posse.Csterum caliditatem augent preterentinaerata quaedam extrinsecus acciden . tia,utpix vasorum, de qua postea

1ias leuare sitim, deoque res re ruri

tis esse, nec tamen humectare uanouὰ m

utrunque actu refrigeraret humectas non negamus. Item Cereuis eoi ed

Calida enim augent morbum. Respon-

ς0, non omnes Cercuisias concessas se M in

198쪽

in febribus Ad tantum tenuiores,quaere liquis minus calefaciunt, pleniores vero vitantiscanam iam burgensem, in hoc morbo cauere oportet. Quod si quis morbos frigidos a Cereuisse potu oriri causetur, respondeo, frigidos morbos ex accidente fieri, cum videlicet modus bibendo exceditur. Immoderatus nanque Potus qualiscunque fuerit,calorem naturalem obtundit, ut copia lignorum viridium ignem extinguit, unde postea cruditas frigidi a morbi omnis generis proueniunt. aiiod autem Cereuitiae somnum conciliant, fit propter copiam vaporum, in corporibus praecipue humidis, hoc commune cum vino habet. Quidam tali

argumento utuntur:

Omnia fatuosa sunt frigida.

Omnis cereuisia est saluosa.

Ergo omniscere uisia est frigida. Cum nec cucta fatuosa frigida sint. Nam

nec allium, nec cepae, nec eruca, nec mel crudum, nec vinum dulce frigidum est, e iam si insent. Ex Cereuisjs vero solum re- Centes turbidar, aut seculenta flatus gignunt,reliquae nequaquam.Non igitur valet argumentum.

199쪽

mali siportu Cereui M. Mactenus de temperamento Cererili

rum diximus, calidas siccas ue ea ego

gemus. Neque enim simplex notus est sed medicametitosus Nam4 alterat orPOra quod inedic ainen torui, propi citui m. Nam aliae multuna, aliae parum aliae mediocriter,uel altera L Vetas uti xt in sequentibus clarius ostendemus

siae,&sunt boni succi,vires robur aut cor oribus addunt, quemadmodum inpar

'ςniuntur videre est imon-Vnde Cereum nutriendirim habeant. . . Principio constat aquam non nutrire

Idem de lupulo quoque statuendum est

de altera corpora Nutriendii itur acultas omni a frumento profici sic tur, ta

200쪽

non solum qualitates suas in aquam transmittit, verum etiam substantiam quae impartit,cum qua ita unitur, ut non amplius separari queat cuius rei evidens nota est, quod frumenta atque lupuli non solum qualitates suas amittunt iam insipida propemodum ambo redduntur sed etiam aliquid substantiae, nam aqua crassiorem substantiam acquirit Vis ergo nutriendi in Cercuisiis,non aquae, non lupulo, sed frumento asscribatur oportet. Hinc sequitur Cereuisias cuiuscunque generis

fuerint, crassas, quia plurimum frumenti habent, uberius nutrimentum praebere, tenues ob exiguitatem materiae,eAiguuna, quo crassiores siue tenuiores, eo magis minuste nutrire. Cossatis veterum o nostra desii Cereui a. ca.so.De Veteres potum ex hordeo factum, IDCurini ibi ilium, Curint,vel Phucas vocant, ac mali

dς ς 'succi esse vita voce omnes tradunt, neruis

nd hi accerebro inimicum, flatuosum, idq; ve- Plinium rum est de ipsorum Zytho. Nam ex sola a ii. 22, a quad hordeo crudo parabatur,non adde βὴς bant lupulum , quamobrem etiam durare non potuit, sed cito acorem contraxit, unde De tho