장음표시 사용
161쪽
Nam si crisis intra unu diem esse debeat,
saluabitur aeger antequam vires a morbo proster natur. Si vero ante viginti dies ita enim contingat non possit status aduenire, fieri potest ut interim natura fatigetur, adeo ut aegrotis omnino similiter habentibus alter quidem salvetur,alter moriatur ob status futuri tepus. Si quis vero nos alium modi sciret edocere, quo morituros a saluandis possiemus distinguere, non oellet sortassis ad hoc status necessaria recognitio. Sed quum eisdem apparentibus morbis,quis sit salubris, quisve mortalis, alia via quam nuper dicta inuenire nequeamus, magna ex hoc cognitionis sta istus necessitas oritur. Hippocrates igitur ita inquit: Coniectura assequi oportet, an aeger cum eo victu, ad morbi statum perdurabit . utrum ipse prius deficiet, ς neq; cum eo victu perdurabit,vel morbus zoantea finieturo obtundetur. Videtur qui dem Diocles ilistonicus traxagoras& Philotimus, atque omnes, ut ita dixerim, probatissimi medici, nihil aliud melius inuenisse ad iudicandum nunquid is aeger saluabitur, aut morietur. Qui vero omnia bona artis deteriora fecerunt,neq; aliquid aliud doctius excogitauerunt, haec maxime neglexerunt. Quis enim eo-
162쪽
rum est,qui aut morbi magnitudine,aut natura robur cognoscere ludeat, aut futurum stat vir cognoscereZEt quide sine horti triti exacta cognitione nihil de salus te inuem gari contingit, non magis quam hoc, nunquid aliquis portad oneri suffitaciat, sciri potest, hominis robore,oneris magnitudine, via ongitudine antea no Analogia
perspecta. Nam aegri vires portanti onus, convenies Io morbus vero oneri,tepus aute quodvsiue morbo ad statu ex teditur, longitudini viae respo naturae.
det. Qu9 pacto igitur de aegrotate sciri o Exim er-test nuquid sufficiat, in ulla status praeco omni gnitio habeaturZNeq; enim couenies vi bus neces-rs eius adhibet potestinisi status praxogno-Dria a scaturine i de aegri salute vel morte alio Done collia modo mani testa habere notitia coli git te,
Sed neque de crisii, nunquid sinu se tritu repa
omnino iaci erit,&cu sit quata aut qualis iter exema sit scirii' praecognitio status nolia eri medi- beatur. Quare maximu hoc erit arti sopiis, cum opora caeteris omnibus antefere tu ad praeco terebat Iliegnoscendulatur ictatum exercitatio. Sed ni statio quomodo hoc fieri potest, antea diximus praeco it - Nuc vero lus nuper dicebamus, repete la tione.
Crisis sit iustatu a et ad statum,alioqui fu-st Ita est iis superiorib res signis colligendum.
Nors autem accidit omnibici morbi temporibus, praeterquam in declinatione.
163쪽
EA aut sunt i, cognouerimus ex matagnitudine morbi, viribus aegrotatis, tepore status nunquid libcrabitur aut morietur: colligere ita aliquid poteri smus de crisis tempore modo. Si quidem morbus omnino salubris inueniatur , neq; eius acumen, neq; magnitudo est nent,neq; error aliquis circa aegrotu admittatur, status tempus crisi expectat. Et o haec tui dein optima crisis est. Fit enim morbo ia coelo. Si vero vel propter morabi adgnitudinem, vel motus celeritatem, vel propter aliquod aliud irritamentia ante statum crisis venire cogatur, tanto haec is
Optuna deterior erit,quantu statum anti
cipauerit. Q a d si neque usq; ad statu sun
sccre possit, neces Larium est aegrotantem ex laoc morbo interire non tamen omni DO prope statum. contingit enim & multo ocelerius & statim circa morbi totius initia. Crilis enim vel in statu . Et paria ante ipsum sit: mors autem in tribus temporibus,principio augmento, flatu. Permutationes ingluti morborum annotat,
quantes, solistiones ta bis ex aduersos si a mutationes ad mortem diningvit.
164쪽
CVm vero res plures sint,cocedat mihi sophistae, manifestioris doctrinae
gratia singulis propriti nomen imponCre.
Et si hoc ipsi concesserint, longe eis valeregiussis neque enim ipsis, sed iis sin veritati sui lentatic sermo coponitur ita diideremus. Si quis subito morbo liberatur. Omni Perturba- noli uacaliqua euacuatio es satia digna o si ocritica. tingit vel per omitii,vel per vetris exoner ratione vel sudores,vel urinas vel sanguinis e naribus profluuiu aut ex sede per haemori hoidas aut in mulieribus pCr purgatione menstruoru . Sed etia parotides non paucos in tepore opportuno liberar ut Semo im
M ad genua ad pedes ad aliud quod pia qualis er
mebrii ignobile decubi tu . Et da antece corpus co-dit his omnibus,atq; assidet no modica in mouente aegrotantis corpore perturbatio dili an feruente, enim xdifficile habent anhelitu, 'sto conci 'machi angustia atque alia quae prius dixi-tata mamus patiuntur. Vnus quide hic modus est teria morborum solutionis: que non modo nos primis e-eri sim nominare instituimus manifestio nis elli ris doctrinae gratia,sed omnes etia qui nos cato sto
H antecesserunt,eode nomine critim nomi macho Ῥel nabant. Alter vero modus est qui haec qui natura edem omnia seruat, uno aut tantu modo vita. disteri,quia non integre a morbo liberat. Initio e.
Nominatur vero hic nonnunqua qui 2.huius. dem
165쪽
dem crisis simpliciter, sicuti ac prior: at qua do et licia additione,crisis impersecta, vel crisis defecta. Quicunq; autem morbi paulatim finiuntur,solui quide impraesentiarum dicuntur per crisim aute finiri ne squaquam:qua uis aliquando per abusione hoc etia ita nominari dixerimus. Sed nucsingulis trium eoru quae diximus, claritatis causa sit propria nomen impositu crisis quide simpliciter, morbi solutio subita roDesecta ver crisis,subita morbi diminutio. Solutio autem simpliciter, tuae in longiori tempore jaulatim facta est. Sicuti vero vel effatu digna evacuatio vel omnino decubitu cu veloci perturbatione ne is cessario in crisibus fiunt,ita in se tutionibus neu agitatio aliqua neque euacuario, neque decubitus accidit. Tres quidem hi sunt modi comutationis morborui quum a morbo liberari debet aegrotus.Tres verbalii sic proportionales, qui moriturus es. Vel enim subito moritur una cla turbatione agitatione, quibus da excretionibus vel abscelsit 'effatu dignis: vel morte no subiit quide ex istis, sed multo dete asi ius euasit. Vocetur aute hae duae rises comuniter quide non bonae: cu nihil referat, siue hoc modo,sive mala crises nominemus. Seorsum vero, prima quide perfectra, se
166쪽
secunda verὁ impersecta, tertia vero species mala permutationis quae paulatim fit τ' ad mortem. arefacta nominetur. V M Haec igitur tria aliis tribus opposita sunt. Mimmi- Quartus modus est subitae mutationis ad donati peius,sine magnis excretionibus vel decu paulatim
bitibus: lua neq; crisim appello. Quod gi arescentetur hunc modii ab aliis differre dicimus er ira in
quos vi agitatione ac perturbatio Lein tabesente tu dignis excretionibus, aut decubitibus corpore fieri dicebamus unicuiq; manifestum est: differt enim sine his fieri accidetibus,qua prius critica nominauimus, atq; absq; e cretione vel decubitv ksieri cum illis. An vero recte vel noluic modo mortis nomecrisi detrahimus:hoc est de nomine, non aute de re ipsa contendere. Ego aute quatuor modos docui in uice disteretes, singulis proprii nonae manis pnioris doctri nae gratia .imponendii censui. Si quis vero Πόκαμ
melius vel manifestius scit nominaro de iis alneia
eius liticupatio minime disceptauerimus lat etae Docere vero utile aliquid haudquaqua ii senemo isto consistit, sied in noscedo potius hos sin borum gulos modo quii adsint & futuros praeno permut scendo. Neq; etiam si horum modorum tiones de causas explicare ordine tentarem deinde mi quispiam eis de causis tanquam non recte tot capia habentibus contradicens,putaret se aduerit;
167쪽
sus modo disserere recte opinaretur C gnoscere enim quod tot sunt modi quibus
1anentur aut moriantur aegrotantes, ac d
dictis nominibus nominatur, atq; ubi praesentes fuerint, ipsos dignoscere, futuros vero praecognoscere,haec ipsa ad medendum conferentia sunt:atque expedit quide nomina concedere, lignotiones vero ac praecognitiones experientia explorare. ΓΜ placiti H pocratis O meterum nil paraticulari exercitatione innituta rimὴm est sciplina fium Vexat Hepiadem p alios, qui contra principia illa nit tur.
Aori vero conantibus nobis unde haec in- dialecticae I ueniamus edocere, quispiam in Otra- aut sopbi dictionibus exercitatus, qualem habitum pica o admirabilis Isclepiades exercuit, impetitis mem diat,ac sermonem meum interrupat, me-bra est ad minisse oportet quod hic istud agens,non cotrouer rem ipsam sed quae de ea verba dicuntur. si a - cauillatur. Neque enim quod nullae repenulepia tinae turbationes sani aliquando circa cordes ixit pus 'grotatis,potest asserere Asclepiades:
Pope neque quod saepius post ipsa effatu digne tempst excretiones euenianimeque quod naagna ritu ex ipsi, non sit facta in aegrotantibus peratoreta in mutati omeque quod huiusmodi res non
168쪽
vocetur crisis sed quod certante natura p*e me contra causas morbos facientes, ista non dictu om. nani,hoc demonstrare tentauit, non paruita ferὸ
qui deni etiam hac in parte deliras,propter placita te admirabiles tumores atque meatus quos erus ipse supposuit:Quorum causa neque noui uertitque potentia illa quibus animal gubern tur, gauito cineque quod hae omnia quae ad salutem re bos a natu feruntur,faciunt tam in sanis quam aegro a inven- 'tantibus,neque ubilisse sunt qua mor tre et par hos iudicant. Sed ut habeat quidem quod tib coriam rebus sensui occuliis nugari possit, o im crus hil tamen quod ad artem medendi perti citaedc
neat, attingunt nugae huiusmodi neque dos luco nam dignoscere nos crisium modos, neq; pus digeri praenoscere talia sophismata pro lubent. In contrit multis itaque saepius deliravit Asclepiades acer stia
quicunque non norut naturas esse mor issato meliorum medicatricCS. neque unquam pote ris Naδ runt modum salutis aut mortispra cogno cuum Epi
scere Atqui quo pacto turpe non es di euri reccco, inflante crisi more ut Sarium perte m iis rem,quem decuit non soldm praesentem D Lecillim quorsum euasura esset intelligere, rerum, ' sed etiam futuram praeco noscere3 Equi conse mdem hic nam quae ad crisim attinent, vel star dia futura praenoscere, vel iam praesentia di stidit. gnoscoo ex aliis principiis haud inue i. Epid. ni Q,quam e iis quae supposuit Hippocrati
169쪽
Etenim quod ea quae sunt in corpore,con-Qu a coquantur vel non concoquantur, Hippodri ob it cratici non autem Asclepiadicis dogma-Asi his tibiis construit.Et quum natura altas podes disse tentias habeat per quas animal guberna- si in or tur unum quoddam est Hippocraticii do- pM nochra m a. in quo praesentem contemplatione sectapriri scientia coprehendere imme possumus.
a natura. Neque enim numero infinitos signorum concursus oculo persequi oportet,iaquam
tu singulis ipsorum propriam obseruatio. nem assequi possimus sed potius omnia
particularia ad hanc unam redigere intenIn niti et ionem: de qua verba faciens,coactus sum particula facere de sophistis mentionem, qui nona urinnis do nihil oppostunum inuenire sudet,sed
iano etiam quae bene inuenta sunt, conatur a
sed singu cere deteriora.Et tamen melius foret, quuia naue nos intuetur 4 diem ipsim in 'uo crisim sali cogi morbus subibit praenosicentes, atque vastu et Neim per risis modum praedicentes, ac iamprie inde ciem sentem etiam quem finem sit habitura diatia colligi noscentes, tali contemplationi discendae tur utedere ex qua huiuscemodi facultas co- paratur Meq; more Vulgarium perterreri, si quorsum euasurus sit morbus in praesentia li orantes. Ego quidem saepius expertus sum tales medicos, qui de praecognitione nostra sunt admirati, quando in aegrotis
170쪽
ananifestam inspexerunt,atq; discere satagentes:sed quando quispiam ipsos docere
coeperit,aut quidpiam decoc tuo ne audin
turae robore dii Ieruerit,uel de re aliqua a- lia sine qua de criti contemplatio consistere nequit: tuomodo, inquiunt, nobis suadebis ci sit natura quaeda omnia agens ad animalium salutem vel P eadem natur, απιλν- expellete superfluitates, quid ad morbo li mi κδ epi tolerantur3velo calidum in animalibus sit theton es efficacissimu3 vel lex calido frigido, sic sopbista et co ,& humido corpora animaliu sint tepe cotriners rata3Aduersus quos ego dicere leo: Tu hominis, quide o vir, coepisti tanqua discipulus au qua omniars dis aut e tanqua contradictor. Neq; enim rapit ad tibi sufficit, artis operia, quorum te coepit contenti admiratio,doctrina perdiscere, sed etiam veni. cius principia iudicare conaris non solum Pilaficus ut medicus sed etiam ut physicus, tame enim ex ii tibi satius suisset cotrario modo de princi ctius 'piis iudicare. Multo enim praestare arbi minutimstror,miranda opera quae ex illis principiis de princia
sequutur iaspiciente, ab eis de operibus si psi dis dem aliqua de ipsis principiis astumere. Fi rit. des siquide artihi contra se habet quam in A G sinuentiones. Crediaturenam ex operibus, in enim adueniatur ex principiis Mihi quide opus ali priucipia quod artificiosum inuenire est impossibi aestimante alii veris tar principiis: quare mihi ne da ui est.