De libatione veterum Graecorum

81쪽

- 73 sis Sinn, Melcter de A statisv de Graber m Grunde limi, klare su age reten. Cui interprΘtationi plane assentior; quin etiam supervacanea hoc loco videntur libationes, quod et αἱριακουρίαι iam adhibitae sunt o vini libationos inaequenti nocte Θffunduntur. - Quamquam concedendum est, fieri posse, ut animalium corpor eodem SenSu, quo me oleumque mortuo addita sint, tamen multo Verisimilius puto, ea comburi, quod impura facta sunt pingui mortuo adhibito. - quos et canes non Victimas immolatas esse, non est quod probem, id quod iam hinc lucet, quod Graeci his animalibus non fruebantur. Denique id, quod profert Rohde de roianorum adolescentibus, minime illum v. d. docuisse existimo. am mea quidem sententia apparet, eo in Og ab Achille combustos esse, ut ulciscatur amici mortem. Adscribam Verba, quae hoc

firmant':

Nam hoc loco arto coniungitur Hector deformatus cum Dianis interficiendis atquo addit Achilles ut cau

Iam nunc disputem de altera illa caerimonia, de qua poeta in Odyssea refert. y Ulixes postquam ad inferos se contulit, ut iresiam consulat, primim in fossam gladio factam, mortuis infundit μελίκρατον, Vinum, quam,

82쪽

- 74 quibus liquoribus framentum addit rim precibus factis OVe immolantur, quarum sanguis in fossam fluat. Quaere omnino conferenda sunt cum iis, de quibus verba foci in iuris iurandi ca0rimoniis disserendis. Hoc in mortuorum cultu, quem Homeri carmina tradidisrunt, nondum inVeniuntur sacrificia, qualia posterioribus tomporibus fieri solebant. His quoquo in caserimoniis actio libandi plurimum valet exhibetur enim μελ&ρατον Vinum, Vim1 Sanguis. Idem iam Stenge recte sensit, cum dicit: ' Die-ei Odysse telis sin vat; Dotadem is es nota rei e0 t- liches Toteno re, me es vatem sibilo war. Die pende magimmerhin stir 'Labunis hem Bestatister bestimm yewesen Sein, das Osfer is es ed falla nitat Iam Ver ad eam transeamus quaestionem, quibuStomporibus libatum sit mortuis. Cortis diebus mortuis oblata esse libamina, pro certo habendum est. Nam talia facta osse illis diebus festis, qui νεκισω D vel σεσιαμ)celebrabantur, Verisimillimum est, quamquam certa testim monia inerri non pol'sunt Exstat titulus, β quem Olympiae in sepulcro fuisse constat, qui huc spectare Videtur:

Sod multi quoquo aliis occasionibus libationes offerebantur mortuis, quae semel factae non iterabantur. Ut agricola, qui praeterit Agamemoni sepulcrum, vini utrem

83쪽

- 75 aperit, ut liband principem Venereturo Orestes in patriam reversus primum se conseri ad patris tumulum, ut si cum alia res tum libationsm praebeat λ Ad placandum Agamemnonem maritum turpissime interiectum Clyta nostra somnii imagine periorina libationes in opulcro fiori labos. Denique multi exemplis omissis memineris, Alossam Dario libationes offerro, ut illo sibi appareat. Ex omnibus locis, quos protuli, iam satis elucet, maxime propinquos defunctum hoc honore affecisse, imprimis, quod attinet ad ipsum funus, cui mi praeparare solebant ipsi propinqui. Sed postea amico quoque, alios in sepulcro libasse non est, quod explicem. Huc addam, quae verba facit Eloctra, si cum videat appropinquantem sororem, quae matris libamina portat:

οὐδ' σιον, χθρῶς ἀπὸ γυναικος ἱστάναι

Νam fieri potuit, ut mortui anima libationes benigno non exciperet, id quod hinc quoque concludi posse censeo, quod Darii umbra, quae libatione commota uxori apparuit, aperte planeque pronunciat: χοὰς ὁ πρευμενης ἐδε μνε q)Νunc inquirendum est, quid sit libatum mortuis. Hac quoque in quaestione statuendum esse mihi perSumi, id quod iam antea Vidimus in disserendi si sacris, quae

νηφάλια Vocabantur, non Semper eosdem liquores adhibitos esse; sed consuetudinem aliam fuisse aliis tempo-

84쪽

-- 76 ribus. Stenge v. d. de hac re disseruit' et omnibus lacis consideratis mel ac vinum plerumque esse oblata docuit. optimo incipiamus ab iis liquoribus mixtis, quos Graeci Vocabant μελίκρατον. ' Eusinatius ad Homeri Odyss. X. 519. haec animadvertit: μελίματο δ οἱ ταλ ιοὶ Mna φασι

μελιτος καὶ γαλακτος ἐνταυθ ο μεντοι μεθ' υμηρον μέχρι καὶ ἐς ἀρτι κραρια μέλιτος καὶ δατος τὰ μελ&ρατον οἴδασι Νηφάλιον ὁ στομα καθὰ το ἐξ ιδατος, istis καὶ orae μέλυτος ψυχαῖς τρεπον καὶ λως τοῖς ἐν Ardoυ. - hac re iam

Ston Precte iudicavit, cum contendit, in hoc potu semperfuisse lac, ut μελ&ρατον ex melle et lacte constare existimandum sit. Quae interpretatio fimatur aliis locis, ubis ia&ρατον hoc modo explicatur: ut Schol. Eurip. rest. VS. 115: ταν γαρ ἐπιχέηται οἶνος φ ἐκ μέλιτος καὶ γάλακτος κράματι ἐπιστολαιως κεῖται. f. orphyrii verba: σαένδουσιν οἱ ψυχαγ 0γοὶ μέλι κεμαμένον γάλακτι. At dubitari non poteSt, quin saepenumero illi liquoribus aqua adiuncta sit. β - Ιam plura de mortuorum cultu refert Eusinatius,' ἀμφ' αυτ se se. βοθρευ δἐ Oην φησι πασι νεκυεσσι πρωτα μελικρητον, μετέπειτα δἐ ηδέι ἰνεν, τὸ δἐ τριτον αυθ' ιδατιούς εἶναι καὶ τουτo, ιον τριττυν τινα et τριττον κατα τυν τῶν Ῥομένων ζωέων. res liquores aliis quoque locis inveniuntur atque sub uno nomine χοαὶ τρισπονδοι

vocantur. Scholiasta ad Sophocl. Antig. s. 429 haec di

γάλακτι, οἴν p. Quae interpretati num sit probanda nescio. am illis usinati verbis inspectis, fieri posse censeo, ut μέλι et γάλα una libatio μελίκρατον habenda sit, altera vinum, tertia aqua. Sed de hac re quaerere non

85쪽

Oleum quoque invenitur in caerimoniis funebribus, 3 quod Omporibus quibusdam ita in usu fuit, ut lex ferretur, quae hoc restringi iussit. itulus enim Delphis inventus haec tradidit: φερεν δε οἶνον εα et σημα με πλεον

Unus exstat locus, ubi omnes hi liquores mel, lac, aqua, Vinum, Oleum adhibentur apud Aeschylum Pors. Vs. 608 sqq.)Denique sanguinis quoque potum mortuis Oblatum esse iam supra Vidimus in dyss. λ s. 36 sqq. Sed poetae posteriores hac in re nihil disserunt ut Euripid. cub. S. 35 sqq:

Sanguinem effusum libations esse habendam iam saepius indicavi et his quidom in caerimoniis modem' ad Odysa. III. p. 162. in Luciani Char. cap. 22. Ct Euripid. Iph. aur. s. 35 sqq. Plut Aristid. 21.' ap. Diuonbergorum in Syllog. o. 467. s. s.

86쪽

Τum os eiusdem fabulae versus 575 sqq arματος ηδη ψυχραν λοιβὰν φοινίαν,

Denique Statuendum St, mortuorum nimia eodem modo uti sanguine, ac melle, lacte, Vino, oleo. Atque nunc ad eam accedamus quaestionem, quid fuerit, cur mortuis libationes effusae sint. Quam ad rem explicandam multi scriptorum loci suppoditant. Dilucide LucianuS, quo modo mortuorum libationes intolligondae sint, indicat, cum narrat: 3 καὶ εἰς τὰ ρυγματα οἶνον καὶ

ex Homeri Odysseae carmine undecim intelleximuS, cum anima Vehementer ingressa in Ossam vix retineri possunt, ut cedant iresiae. Alio quoque loco Lucianus 3 de hac re refert haec αἱ ψυχαὶ τρεφονται ται χοαῖς Sed non solum hoc auctore niti oportet, quoniam ex Euripidis

87쪽

quoddam premendum esse opinor inrum Vidistur, quod saepissime coniunguntur ea libationes, qua νηφάλια VO- cur Solamus,' cum vino, quod illis repugnare in cultu furiarum, nympharum, muSurum etc. Supra demonstrari. Nam re vera a quoque libationes timebres eandem habuisse vim, ac νη χλια deorum inferorum, hinc concludi potest, quod Vocantur μειλέγμιατα Vel μειλιο ὶρια. )Itaque iam hac ex re cognosci potest, factas eas libationes, ut mortuorum animae placatae merent hominibus.

Sed non solam numina infesta habentur mortui, ut dei inferi, quibus νηφάια offeruntur, sed etiam haeres in is aliquid humani, quod vino blato deIectatur; et hac ipsar dissorunt mortuorum animae a dei inferis. Haec animarum natura Optime illustratur Aristophanis verbis, δ)qui ironico narrat de vita beata mortuorum beatorum. Quos versus hoc loco adscribore liceat:

στας γὰρ λέγει τις ὁ μακαρίτης οἴχεται,

Iam ex his ultimis verbis apparet, Graecos sibi per- Suasisse, mortuo magnam habuis8 vim ad res humanas.

88쪽

dicit de Helena, quae appropinquat: χοῶς κατασπείσODO' ἡπερ sum ος τό Π haec adnotat: απηλθεν εἰς τον τάφον τῆς

Μενελαον εχειν Sophoclis Electr. s. 82 sqq. similia significant: μηδεν προσγεν, et τα οξίου

His vorsibus dilucide probari censeo, eadem ex cauSRmortuis libasse Graecos, qua deis superis, a quibus hac re differunt, quod manes hominibus non tam bona praebere, quam mala mittere Graecis videbantur. Sed in mortuorum libationibus otiam aliud infuisse, ex illa Voce apparet, quae Saepe adhibetur λουτρα. De qua Scholiasta ad Sophocl. Electr. s. 84. hoc disserit: πατρος χέοντος λου

μίασμά εστιν. Recto iudicat scholiasta, λουτρα fuisse lustrum, quo is, qui pollutus est, quasi balneo purgatur; at errare eum censeo, cum hoc ducit ad Orostem stiloc-tram. Neque enim sibi fundunt λουτρά, sed patri, qui quod interfectus est, maculi aspersus est. - Exstat locus digitus, qui accuratius tractetur Hutarchus enim do Uataeensium more quodam haec fore refert'): In singulos annos pompa sit ad sepulcra eorum, qui apud Μaratho-nomy pro patria occisi erant: προηγεῖται μεν - ημερ δ

89쪽

voato indutus sopulcra lavata myrrhia unxit καὶ τὸν ταυρον εἰς τρε αυραν σφάξας και εὐξάμενος in και Ἐρμι χθονίφααρακαλεῖ τοι ἀγαθους ἄνδρας τοὐς τε το Ἐλλάδος arxo-

θονοντας ἐπὶ τὸ δειπνον και την αἱμακουρίαν ἐπειτα κρατηρα ράσας οἴνοπι in χεάμπος στιλέγει Προπίνω τοῖς ἀνδρασι τοῖς 1τὰ τῆς Ελλάδος αποθανουσι . . . .

Qua consuetudo singularis non sacrificium habendum est, quod mortuis blatum homines ipsi non tangunt, sed dilucide apparet, Hataeenses ipsos participes esse epuli mortuis dati atquo ita, ut more humano discematur coena convivio. iam primum taurus iugulatur, tum cratero mixto Vinum ab archonte propinatur mortuis. Sed huc iam paucis reVertar. Haec caerimonia arte cohaeret cum illis epulis, quae fiebant principe sepulto quem morem in Homori carminibus' commemoratum postea non in usu fuisso Rohde iure explicavit rimen imilis O suetudo posterioribus quoque temporibus constitisse videtur, quia vocabatur περίδειπνον. am his in ro idem sensisse Graeco apparere puto, nisi quod familia pro popul sollemnitatem celabrabat De qua religione Schoe- mann ' has dicit Es war de Sinn, sis nota inmalis meissctantio destingestate nen liabendisti ininnem und seinerVrediensi mi Anerkenntino mira su ge Men. Sed musto subtilius R de 3 iudicat, qui sensum huius caerimoniae plano intelligi non posse contendit, nisi mortui anima cogitetur, quae praesit epulis eodem modo, quo dei sacrificiis. alia coena exemplum invenitur in Demosthonis

90쪽

- 82 orat dolor. 488, ubi περίδειπνον apud ipsum illum cia bratur ab omnibus iis, quorum propinqui apud Chus neum occisi erant. 0 mis in rebus tractandis iam multa protuli, quae ad cultum non magis mortuorum, quum heroum spectant. Quom utrumque cultum fuisse simillimum notum est, id quod Stengvi hoc modo xprimit: n Heroen a Totenostem is vire in Sohruc Die Hero sim in victis anderes, is er bene 'te: tamen iure premitur, 3 superiores fuisse heroas quasi semidoos. Sod a deorum superorum cultu multum differunt caerimoniais, quae fiunt heroibus. At non meum est, in hac pellud his rebus accuratius tractare; δ hoc statutum Velim, horoum libationes non in aram deorum βωμoo, sed in focim quendam' ἐσχαρα vel in fossam o humi effusas esse. um heroum libationes semper praevaluisse in sacrificiis, is omnibus litterarum testimoniis satis superque elucet ' Quod quidem ita interpretor, ut a principias fuisse dicam. am quae iam vidimus in iis norimoniis, quas faciebant Graeci in iure iurando, eadem in cultu st mortuomin et heroum inviniri pro certo habeo; quod enim pertinet ad animalia, quas sacrificiis occidebantur, plerumque non adhibebantur, nisi ad sanguinem adiungendum libationibus, quas Boeoti t Elei vocabantaὶμιακουρίας. OSRuum Sanguis ex animalium iugulis effluxit, primis temporibus corpora aliquo modo ablata esse persuasum habeo; atque hoc in Homori Odysso λ. VS. 36 sqq. factum esse censere non dubito. losto haso

CL shksr-Goli Charilites III p. 151, qui eo loco composuit, qui ad περέδειπνον pertinent.' Iahns Jahrb. s. hilo 1888 p. 375 s. FurisAnglor Sabour p. 19. CL Rohdo: Psyche p. 140. ' ibido p. 148. ' ibido p. 13 sqq. ' Cf. . Curtius Altare o Olympia p. 21 sqq. 'is Paus. V. 15. . di VII. M. Diod. V. 62. Cf. Denisen: p. Roscho p. 2507. 2509.