De libatione veterum Graecorum

51쪽

haec quaestio composita videtur, ut dubitari nequ0at. 3Tamen obstant alii, qui non minus sunt locupletes illis. Ut Pollux VI. 100 haec dicit 'Aγαθου ὁ δαιμονος θισὰ .

Quae cum ita Sint neque Rheam, cur dubitem dotestium fide, concludendum SSe cenSeo, mutatum SSe aliquo tempore consuetudinem convivarum. Mihi quidem aptissimum videtur, libationem Ἀγαθου δαίει νος effusum esse ineunte convivio. Nam Bacchiani, quem Sub hoc nomino audiri pluribus locis constat 3 - Optime non Oenae Sed convivio praeesse nemo negabit. Sed hoc statuendum est, libationem Aractos δα- ονος Semper factam esse post coenam μετὰ τα σιτία, μετὰ την αλ ρευσιν, μετὰ τ Mi- πνον. Quod numen non Solum vinearum genius a Graecis' adem reserunt hilonidos ap. then. V. p. 675 B Nicostraeus, Ioch. II p. 25. r. 20.), alii.' ad Hom. Od. 1471, 32. Hano dom proserunt Schol. Aristoph. quit. s. 5. et Theopompin h. I. p. 44. n. 40.) CL hilonidsm M. Athen XV. p. 675 B, quem Huminiuria refutat eausis non additis et Schol. Aristoph. Equit. s. 5. Cf. lut sympos. quasat VIII 10. 3.

52쪽

- 44 habebatur, sed etiani, qui agrorum ubertatem colebat atque omnino bonam fortunam praebebat hominibus. Hic Romam translatus Bonus Eventus celebrabatur iisdem praeditus virtutibus, quibus 'Aγαθὸς δαίμ υν')-Graecorum con- sustudines hac in prima libatione profecto Varia fuisse, ei scriptorum loci demonstrant, qui exstant do libatione deae Diata. am ut anto invenimus Ἀγαθου δαίμονος με τάνιπτρον , ita Nicostratus in dicit: Μετανιατρίδ' isti, της. θυμίας εγχεον. Qua de re multi alii ido roserunt. )Sed huic quasessioni asser momenti aliquantum, quod dicit Pollux VI. 10M: η ὁ μετανι ατρὶς κιλιξ ἐστίν, ην μετα

His in verbis distinguitur cvia μετανι ιιρίς, quae St'Yγιείας, a libation Aracto δαίμονος, quae fit μετα τὰς τρα- στέ ας. Idom alio loco VI. 30), ubi de variis compotationi moribus disserit, haec refert: καὶ ποτος μεταδορπιος καὶ κυλιξ μετανι mei ἡ στὶ τἀσιν, quae Verba respondent illis: μετὰ τὰς τραπέζας et cuia μεια νιστιρί VI. 100). Fieri POSSe cenSeo, ut his locis dictum sit, duas inundi libati

ad has duas libations spectant verba Antiphanis: )τ ποτέ ρι6ν μοι τλμ έγα προσφερε λαβων. ἐνεχεάμην κρατον οὐχὶ σταιδιῆκυάθους Θεων τε καὶ θεαινῶν μυρίους εντει ἐπὶ τουτοις τῆσι vi σεμνῆς θ εας καὶ του γλυκυτάτου βασιλέως διμοιρίαν.

53쪽

- 45 Voce διμοιριαν indicari libationem et σευνης Θεας, id est 'Fγιείας et γλυκυτάτου βασιλεως, i. e. Aracto δαί- ιονος VeriSimile puto. Sed bim usum, de quo Pollux reseri; non Omnibus temporibu floruisse, iam supra vidimuS. Transeam ad ea, quae traduntur de triplici libationo, cuius convivii pariis saepenumero fit mentio. Bernhardi recto contendit, o Iliadis loco A. 469 probari non posse, iam Homeri temporibus hanc OnSuetudinem exstitisse. Quam postea fere nunquam miSSam DSS non St, quod demonstrem Scholiasta in Platonis milebum p. 383 haec dicit ' ρνεῖνro ἐν τοῖς συμποσίοις κρατηρες τρεῖς και

Tayηνισταῖς. - Osdem deo Pollux' profert, nisi quod dici do tortia libatione o δε τρίτος Αιος ιυτν ρος τελείου. CL scholiustam ad indari Isthm V. S. 12, qui ReeurR-tius do triplici libatione tractans Aeschyli in versus laudat:

Sed hunc tenorem Semper eundem fuiSSe negandi aest. Quamquam inVeniuntur Blii loci, qui incς curηρος

54쪽

Cf. Diodorum IV, 3); atque Antiphanis comici versus linon alitor intelligundi sunt. - Sed exstant testimonia, quibus haec controversia componi possis. am Athenaeus II p. 38. D Philochorum laudans haec dicit: τροσε

λως σέυθησονιαι. Etiam magis huc quadrant Diphili )

Qua re primum probari conseo, vocibus Aracto δαίμονος re veru Bacchum ab Athenae Significatum esse, tum aliquo tempore duas illus libationes Aractot dasti νος et Λιος σωτῆρος ineunte convivio coniuncta fuisse. Quae cum ita sint hoc eodem tempor triplicis libationis tortiam Λιος τελείου vocatum Sse conicium. Quam triplicem libationem ultimam convivii certis temporibus effuSam 8Se, tost Xonophonte: probatur: τελο δε et a Lρίιας σπονδας

μι καὶ ira, ους στερον, Λι τελείο). On dubitari posso puto, posterioribus temporibus hanc triplicem libation0m exeunte convivio in usu fuiSSe, ut σπονδιν ιυς τελείοι ultima fuerit convivii Antea ultimam libationem Mercurio oblatam cum linguis combusti coniunctam fuiSSe Sque ad hoc tempus omnes v. d. opinati Sunt At Stengei,

55쪽

- 47 qui V d iam multum altilli ad Graecorum religionem cognOScendam, omnibus testimoniis accurate Xaminatis, ultimam convivii libutionem, quae fiebat in victimarum lingua in ara combuSfAS, Mercuri oblatum non SSQ, dilucide probavit.' Νam pro certo habendum est, hanc libationum iis diis effusam osso, quibus Victimae eodem di immo ritu erant, ut Hom. Od. I. S. 34l Sqq. BΡ-tuno, qui S. 6. Ρpullatiir tum p. Apollon Rhod Argon. I. 5l7. infruae ut libatio Iovi offoruntur. Equidsem Platonis locum, addam, qui eodem modo huc Spectare videtur, quumquam de linguis dictum non est μει o Taῖια σαεί-

πορε εσγαι. Amen consuetudinem fuisse cortis temporibus, ut 3Iorcurii ultima convivii Sola effunderetur, mihi Certe Corastore Videtur. Nam praetor Athenaei locum

I p. 6 3 , quem Supra ad Scripsi, idem referunt Odux VI l003 qui Spectat ud Homeri Od. i. vS 137. et PlutarchuS conviv xl l . . Quam Mercurii libationem posteriores ita

56쪽

- Obliti hestelli Quae omnia illo v. d. ex Athenaei loco concludere videtur, qui dicit: σπονδας ποιουντο Ἐρμῆ καὶ ot ως στερον in τελει P. Sed his in verbi meo quidom iudicio odem modo oppositi illi dei cogitari possunt, ac comparati. Itaque cum ercurio, quantum scio, talis ΡοtHStaS, qua praeditum eum itκSch opinatur, alio loco non attribuatur, equidem, quoad certiora inveniantur, nitar ercuri somnum praebente. ' - Huc illa quoque spectat quaestio, quae fit de vino mixto, quod in convivio Morcuri soli libatum esse Schol. Arist. Plut. S. 1132. profert. Sed Stenget' omnibus testimoniis sexaminatis vinum e Sum eas mixtum omnibus deis iure statuit; na erum oblatum non esse, nisi in iure iurando atque in libation ' γαθου δαίμονος. - Νum SeholiaSta, quo solo nititur opinio illa falsa, non recte intellexit poetae

verba: οἴμοι ὁ κιλικος ἰσον ἰου l κεκρα3 ιενης ubi dictum eSt, queri Mercurium, Se non recepisse vini libationes quibus eodem modo curebant de omnes, atque Cum

gratissima sibi sit libati ἰσον σευ κεκραυενγὶ, quae ultimueffundebatur ' hanc ipsam vocat lugen MercuriUS. Quid dicam do libationibus Vesta0 oblatis omnia, quae pertinent ad hanc quaestionem, iam attulit Preunor Hestia- Vesta p. 1 Sqq. et idem apud ROSchorum mythol. Loxicon p. 26l5Sqq.). amen hoc loco breViter componam, quae Omnibus rebus conSideratis, Statuenda sunt. Auctor hymni

Homorici in sestam 3 huic doa libatum ess in epulis

57쪽

- 49 prima atque ultimae refert. Sed cum alius locus non inveniatur, qui Vestae ultimam libationem effusam esse confirmato Cornuti verba' non spectant nisi ad sacrificium, reune coniectura nisus haec Verba e interpolatione prodiisse putat, quae ut explicaretur VOX τιμην in margine addita posteaque inserta essent. ea quidem Sententi Verba πρώταν τε στομάτη τε hoc modo intelligenda non sunt, Sed potius primum locum tenere Vestam in convivio indicant, ut his vorsibus hoc fere optimatur: sine, quae in convisi prima est et ultima, i. e. quae principatum tenet, primam libationem effundit απομπος σπενδει). Qua re hoc modo explicata, hic locus cum illis conferendus est, qui Vestae primam libation- oblatam esse tradunt. Cuius rei testes sunt cum indarus, μ)

qui dici do Vesta:

Oninibus aliis locis, qui de Vestae principatu inveniuntur, non libationis sit mentio, sed sacrificii vel precum. Igitur inquirentibus, quanam ratione facta sit prima Vesta libatio, proficiscendum est ab antiquissimo illo

ρανέη 'αρ ετικτε Λινον πολυηρατον ιο, ον ii σοι βροτοί εἰσιν οιδοὶ καὶ κιθαρισταὶ πάντες μὲν θρηνουσιν ἐν εἰλαπέναις τε χοροῖς τε αποριενοι ὁ Λίνον καὶ ληγοντες καλέουσι. Quae ultima verba nihil aliud significant, nisi cantum illum saepissime cecinisse Graecos. - Νom. XI..Vs 5 sqq. - . auch. h. 658 p. 87.4

58쪽

specie indutus, Graecis Εστια Romanis Vesta celebrabatur. Quin etiam lassis cultum imis prae ceteris noruisse constat, ut hac Vesta libatione in sumnam antiquitatem ducamur. Quas res optime explicavit Fustet de Cou-langes V. d. La cit antique p. 253 Assurement e Gre fis tuas emprunte rite religion auae indotis, ni is AEndo auae reos Mais es reos, es Italiens, es indotis a arte

Quo ex Vestae cultu, quem antiquissimis temporibus nobilissimum familia habebat, haec quoque prima libatio facile interpretanda est. Nam deae ut ante coenam primae sacrificare solebant Graeci, ita in convivio primam efflandebant libationem, quae quasi praeerat coenae Re convivio. Qua de re haec profert Fusto do Coulanges: Le resa etait Paete religi ae par Moellenoe Le disti se lola is residuit Oetait vi qui aurit otiit e suis et resare

totis es sacrifices, meme dans o 'on falsait en honneti deritis oti 'Athene, Hetait o otio au fove queo ad rasait a premiere invocation. - At ultra modum idem . d. VRG-tur, eum Totite priere, inquit, in diau, quel ulit ut deviae commencer et ni par ne priere M oyer. um in precando saepissime libasse Graecos, ubi quiSque verSR-batur, supra demonStratum St. Omnibus his robus tractatis dilucide apparet, quanto per Variaverint in convivio Graecorum OnSuetudineS.

Nobis inquirentibus, quid fuerit, quod convivae illis deis, de quibus supra disputavi, libationes effunderent, hoc Occurrit: primum ea libationes, quae offeruntur Mori

59쪽

olympio et diis superis, eo consili fiunt, ut propitii hi

reddantur eadem de causa heroibus libatur, quo nΘ- glacios noxam allaturos esso, Graeci sibi persuaserunt; m Ἀγαθος δαίμων libatione colebratur, quod is quasi praeest compotationi, qui vitem creavit hominibus Jovisorvatori et Saluti libamina effunduntur, ut a Vini vires arceant, quae detrimento sunt hominibus, a quibus quantOpere abhorruerint Graeci, optime Eubulii versus demonstrues Demercurio iam supra disserui et do oria plura facere verba opus non videtur. aistor a libationes in convivio creberrimas, de quibus adhuc disputari, multa exstant aliae, nequo neg-dum est, omibus deis et heroibus libari posse Oxcopiis diis inseris, qui laotitia expertes habebantur. Iam ero Μusis vini libamina effusa esse, quamquam in sacrificiis libationibus sobriis fruebantur, supra protuli. Ut lutarchus' has refert: στολαβ υν Σολ 0W υκ Otν, φη,

Undarus ' secundum craterem usi esse mixtum refert; id quod fieri potuit, quia usae in convivio non deae Sollemnes sed quae praeerant arti musicae habebantur. Quibus robus expositis, Omnia me diSSeruiSS ee eo, quae portinent ad eas libationes interpretandas, DRSeffundebant homines dois. Nunc oro dicendum est de iis, qua a deis ipsis effusas esse videmus, id quod cum US, quae adhuc protuli, arte cohaerere exiStimo.

60쪽

ΝΟΠ St, cur miremur, quod Graeci deos quoque libante fingebant. am hac in re, ut in multis aliis, deos ita Se gerere, ut ipsos homines opinabantur. Quo fit, ut ex litteris ot monumentis, quae ad hanc rem plurim SuP- peditant, eaedem causa intolligantur in deorum libationibus, atque hominum. E. g. cf. lutarchi ' Verba, qui in risum Ocare Videtur Graecorum religionem: Παγγέ

Quam ad rem illustrandam permulta accedim monumenta atque ea leraque vascula, quae quid senserint Grasci do sis libantibus demonstrant. -- primum quidem loquar de eo genere V culorum, quod relarendum est ad ea, quae praebent adolescentem domum putris relinquentem Inveniuntur enim multa V cula, in quibus riptolemus iter ingressurus at, ut homine de frumento colendo doceat. Fere mi haec vascula usfiguras, quae primum tenent locum, simillimas continent δὶ iptolemus in curru sedens in dextram vorsus sinistra manu spicas 3 habet, quibus saepius sceptrum adiunctum