De libatione veterum Graecorum

71쪽

- 63 Iimus no id quidem semper cogitandum est, in Θο Sse, ut dous potet, sed cantharo illum deum significari acchum rimen multa exstant monumenta, ubi Bacchum re vera libationem offerre nomo negabit mimum doceri quodum RSculorum genere disserum, quae omnia

fore eandem formam imitantur. Haeit satyrus, qui nudus tibiis 3 ves cithara' canit, quom sequitur homo barbatuS, longos capillos corona hederae matus, qui capite retrovorso sinistra tenet thyrsum et dextra e canthar Vinum humi offundit; denique puella invenitur, Veste Dorica induta altera manu MStan facem, altera himeam, quaministro viro barbato. Ρr hac virgine constitit equos quoque amplia Veste indutus.β Dubitari non potest, quin his in vasculis depicta sit pompa bacchica t homo barbatus ipse sit Bacchus, qui adest sodalibus. Nam inveniuntur Vascula, ubi huic viro titulus adiunctus sit sΟΝΥΣΟΣ )wrumo sat quis, quod libatio fit media in pompa;

sed tenendum est, hanc bacchicam plane diversam fuisso ab aliorum deorem pompis, quae sollemne turdaeque versabantur, cum in illa sodales saltantes petulantes iocari solerent. Quas bucchica pompas ad certum quendam diem festum referre equidem non QSim. Ut in deorum convivio ministrantem Iuventam invenimus et mox alia numina hoc modo occupata Videbimus, ita Baccho quoque certi ministri adiunguntur, qui hoc munere funguntur. Praeter maenadem, quae in pompis illis institit, y inveniuntur satyri ministrantes. Inspicias e g. mphorum muse Berotinensis rubris figuris dopi

72쪽

- Ἐς - tam, ' in qua Bacchus Odem habitu pictus, quem supra descripsi, sinistra thyrso nisus dextra libationem facit

cantharo. Quem exudVersus Satyrus versatur, qui sinistra arbori truncum vel ramum, dextra hirneam tenet.' Alio loco Amor Baccho ministrat libationem, sed hoc usitatum non est, et potius ad singularem quandam rem spectare censeo. Bacchum in aram libantem in vasculo videmus, quod Benndor delinearit. Hoc quoque loco diem festum una cum maenadibus celebrari patet. aucos inveni locos, ubi patera utitur Bacchus pro cantharo; si quar hoc inusitatum fuisse demonstratur. Restat, ut breviter disputem de paucis vasculis, in quibus ercurius exstat, qui libationem effundit. Ea monumenta, quae illum praebent, cum victimam ducit ad aram pateramque portat' huc pertinere non puto. am talibus rebus ille est occupatus, quales sunt praeconis.' At in eis vasculis, quae nunc quidem in animo versantur, ipse inor libations deus. Quorum duo sunt, in quibuS ercurius humi effundit vinum, ' unum, ubi in aram fit ibbatio.' Quid sit, cur libet deus, non divino, quoniam

parum exstat monumentorum, e quibus accuratior QO-gnosci possint. Immo explico, deorum quoque nuntium,

priusquam iter ingrediatur, libando adire deos, ut sint propitii incepto.

Iam vero ad aliud monumentorum genu trunSem,

in quibus, quamquam dei pateras manibus tonent, libandi

73쪽

- 65 actio prema non est. Quae res ut Xplicetur, primum agam de usu ministrandi. Ut in hominum epulis corti adolescente vel κηρικες hoc munere fungebantur, ita in deorum consessu tales in miniam inveniuntur. Iam supra, in Sosiae vasculo, Iuventam Vidimus, quae dei infundit vinum; et Homeri versus hoc confirmant. Hane respondet hominum consuotudini cmnmercurium Viniministrum fessa reperimus f. Sapphus fragmentum'

His versibus oro et Ahrens aliud Sapphus fragmentum adiungunt, quod exstat apud Athenaeum δ): κῆνοι ὁ Ἀρα στάντες καρχήσι 'χον κἄDψον, ράσονι δἐ τάμααν ἐσλὰτ p γάμβρ P. Hastor illos Iris invenitur, quae, ut ministret, interest in convivi deorum; quae dea, num sit hoc nomine interpretanda, multis locis dubitari potest neque enim plerumque est diiudicandum, utrum Irim depictam volvorit pictor an Victoriam. Cum enim utrique deae alae et caduceus ' attribuantur, de iis modo monum0ntis certi aliquid statui potest, in quibus aut tituli sunt adscripti aut dea taeniis, aliis signis Victoria significata est. Atque Verisimile puto, illam deam alatam, quae in deorum convivio hoc munere fungitur uim quae innervae adeSt ministranS, Victoriam habendam osso. Sed hac in quaestione quidquam pro certo Statuere nolim. Jam vero alii apud alios deos xstant vini ministri ut Ganymedos, sui Iovi soli in bibendo adest f. phialam, quam depinxerunt Oltus

74쪽

indutus, sinistra fulmen dextra pateram tenens, in quam Ganymedes nudus ex hirae vinum infundit. Hoc quoαque in Vasculo deorum consessu invenitur, Sed non con-Vivium, quoniam alii dei non paterae sed aliae attributae sunt res neque dubium esse potest, quin Ganymedes

Iovi soli ministret, id quod Iliadis quoque versus dΘmonstrantes'

Τum commemorandus est Amor Veneris minister, qui saepenumero invenitur in vasculis. Quamquam non exstat monumentum, quantum Scio, ubi in eo sit, ut Amor infundat vinum Veneri, tamen saepe prope illam exsistit, paterum hirneamque tenons. β Baccho quoque fuisse vini ministros, iam Supra demonstravi, cum de maenadibus et satyris disserui, quibus hoc loco addam enopionem ad Olescentem qui in Execiae pictori vasculo invenitur, Baccho vinum infundens.')Ex omnibu rebus, qua protuli, Sati elucere cΘΠSeo, dois quoque vini ministro adiunctos esse hominum more. Ita tu mirum videtur, quod eae quoque deae, qu- nun- luam mimu Suscipere Solent, miniStrando occupatae inveniuntur ut supra vidimus orerem riptolemo, inervam Herculi Dianum Apollini ministrantes. Quam rem Singularem ex ea re explicari OSSe censeo, quod adoleS

3 Huc quoque spectat amphora collectionis Castellaniae, de qua mentio fit in Buli epigr. IV. p. 97. O. 5.

75쪽

- 67 centi patris domum relin luenti non servi, sed sorore VΘlmater libations parare solebant. Quae cum ita Sint, statuam, in iis rebus humanis, quae sunt graViori momenti, hoc ministrandi munus esse pietatis vel amoris erga eum, tui libationem facit. Quo fiebat, ut non servis hoc concederetur, sed eis, quibus curae erat is, qui libabat

Hoc modo aliud tuoque monumentorum genus interprΘ- tundum esse iudico, quod me paucis tractaturum SS Supra indicari. Suepenumero inveniuntur monumenta, in quibus actio libandi pressa non videtur, quamquam dei vel den manibus tenent pateras. E talibus monumentis nonnulla eligam, de luibus mihi disserendum est. Primum inspicias, luid inveniatur in vasculo nigris guris depicto, quod desinoavit Gorhard: Μinerva in soli sedens, est ΙOnica passioque induta sinistra manu galeam tenet et dextra pateram porrigit hasta sinistro humor acclinata est; pedes in Odi positi sunt, ubi Serpona surgit. In media parte ara exstat ammis incensis, post tuam columna Dorica et epistylium templum indicant. Interminervae Statuam, nam simulacrum intelligendum esse, podio habituque deae probatur, atque aram mulier apparet simili veste induta ac dea quae dextra ramum tenenS sinistram in taurum porrigit, tui a dextra vasculi parte accedit. - Dubitari non potest, quin hoc loco sacrificium fiat inervae ante ipsum deae simulacrum. Sed deum ipsam libaturam esse neminem Graecorum cogitasse dilucidum St. Complura exstant vascula, in quibus Apodo simili modo invenitur. Cf. pateram rubris figuris depictam, suam praebet de Witte: Apono imberbis, seminudus, hederae corona Ormatus, in sede sollemniter collocatus est, Sinistra manu lyram tenens, dextra Meram.

76쪽

- 68 Ante dei simulacrum ara apparet, in tua flammae ince Sue sunt. Iam ero huc pertinere puto, quod depictum videmus in alio vasculo, ubi sacrificium invonitur: 3 In eo At, ut sacerdos libationem effundat in aram duorum ministrorum alter tibiis canit, alter lancom saturam tolΙithimeamque propensam enot. A dextra parte adolescens stat, fere tot pectore nudato, pallio indutus, qui sinistra manu Iaurei ramum tenet ac dextra pateram porrigit. Quas figura sine dubio Apollinis simuΙacrum habendimiost, cui fit sacrificium neque cogitandum est illi infusum esse Vinum, quoniam minister nihil rospicit nisi caerimoniam religiosam, Sacerdos autem libationem necessariam in aram profundit neque est, cur alius libet. - m addam vasculum,' ubi dis alata veste Dorica induta in podio sinet, in quo manum sinistram imponit, dextra tonens pateram. Cui Hae appropinquat adolescens nudus, qui sinistra scutum habet brachio taenia cincto, dextra Iaurisi ramum tenet. ει certo habendum est, ilΙum se contulisso in deae templum taeniis ornatum, ut gratia agat victoria parta. - Hoc loco recorderis illam paterrem, quama hoonicibus factam supra attuli, in qua deae Simulacrum, ante quod Sacerdos Versatur, pateram porrigit. Iam melius eadem res cognoscitur in illo sepulcro antiquissimo, quod Xanthi repertum est. Illa dea, quae sinistra pateram tenens in Soli sedet, huc Optim qu drare videtur de qua E. Curtius' dicit die eine in anginti Opser, ne die tam his haltene Sohate a m et . . . His monumentis, de quibus breviter disserui, satis demonstrari puto, uinibus temporibus deorum simulacra picta esse, quae manibus pateras porrigunt libandi actione non pressa. Quod ut interpret0r, ea respicius, quae SuΡrR

77쪽

-- 69 dixi de unore ministrandi, quale invenimus in iis asculis, ubi praeter matrem, sorores Ceres, Mnerva, Diana ministrantes apparent. Quam rem optime explicari censeo, cum dicimus, non libationem primum locum tenere, sed ipsum munus ministrandi. Nam illam pateram, quam

tenet do statua, alio modo intelligi non posse puto nisi deum poscere, ut pro servis si homines ipsi ministrent, qui cultum exhibituri templo appropinquent. am quod

ei, qui usitat munere fungi non solent, hoc munu suscipiunt, honorem Vel maiorem cultum habendum esse iam supra indicavi. Quae cum ita sint, illa patera, quae deo hoc modo attribuitur, significari censeo deum postulare ab hominibus venerationem, cultum. Eodem modo aliud quoque vasculorum genus intelli- ndum esse arbitror, ubi non deorum simulacra, sed ipsa numina inveni Intur. Iam Furiwangier do tali quodam Vasces recte iudicavit, ' cuius agmenta in Dipylo

reperta sunt Sum1 iure ille . . duas dem, quae sceptris insignes sunt, Cererem et Proserpinam habendas esse censet atque ita, ut Ceres in sede collocata Moram teneat, in quam filia vinum ex hime infundit. Ad quod idom haec animadvortit: Unsere κυλιξ ielmeis, o die Muttin throni,n non de Tochter edient,ird, ehortis inerKlasse, o das imi se typiso is ala ine Menbeare ungvon ungere de Aellere e Men his is naturite die B dmitin des inolessens ala A stisistun die Havisach unddin eschatier solite Oh statim an die aratimolgende religiose Bandisv die mi Gebet verbunden σπονδη dentin Sed ab eo, quod nunc dicit ille . d. me plane dissentire, ex iis, quae protuli, elucebit. Nam illis numinibus, Victoria, Iride, ercurio, Amore, satyriS, maenadibus non idem indicari, atque hoc in vasculo Proserpina ministrante, persuasum habeo. Quae omnia, ut Supra expOSui, lan rei Musiiunge des athen Instit. I. 1881 p. 115 sqq.

78쪽

Cerere, inerva, Diana ministrantibus idem expressum esse, quod Fur,angier huic Proserpinae statuit, pro certo habΘO. Idem cognoscendum est in iis quoque monumentis,

ubi deus pateram tenens exstat, sed deest is, qui ministrat, id quod optune demonstratur cratero rubris figuriadspicio. 3 Νam hoc loco fictus est Horcules, qui aminerva et Μercurio in lympum ductus Jovem alloquitur, qui pallio indutus, in locupleti solio collocatus sinistra manu sceptro nititur et dextra pateram tenet post eum Apollo cithara canit. Dubitari non potest, qui neque convivium cogitandum sit nequo Jupiter libationem effundat. Sod vult pictor patera addita signiscare, ovem poscere, ut sibi Veneratio fiat, id quod hoc loco optimo quadrat, praesertim cum Hercules Jove favent in 13 --

Hurima sunt ea monumenta, quae huc pertinent; quae si Omnia pertractarem latius digrodiondum mihi

C. D libationibus, quas o robant Graso mortulas horomus. omnibus iis rebus tractatis, quae spectant ad libationes diis oblatas, restat, ut dicam de mortuorum libationibus Cultum eorum, qui de Vita decesserunt iam antiquissimum fuisse, non est quod demonstrem. Sunt etiam, qui putent eum antiquiorem esse deorum religione; iqua de re accuratius inquirere SuperVacaneum St, cum

79쪽

- 71 ad hanc quaestionem solvendam desint testimonia et litto- rarum et monumentorum. Ut de libations funebri iudicare possimuS, praeter Omnia Statuendum est, eam plerumque factum esse in sepuΙcrum. Nam in iis, quae de funere praecepta esse tituΙorum vel scriptorum testimoniis constat, nullo loco commemoratur, libatum esse

donec domi erat corpus ' mac quoque in re ab Homeri carminibus proficiscamur Duo sunt loci, qui huc spectant, alter madis, alter Odysseae; qui quidem non una sunt tractandi; nam illic caerimonia funebris apparet; hic libations fiunt ad mortuorum anima eliciendRS. Quid igitur facit Achilles, ut atrocli interiecto paren- tot3 mi disi vospera, ut sint cibo comitibus, multi

cumfunditur mortuus. um die insequenti ofuncto in rogo posito bove et Ue immolantur, quorum pingui mortuus amiciatur deinde corporibus eorum in rogo U-mulatis, Vascula adiunguntur melle et Iso impleta. Quibus rebus peractis quattuor equi duoque canes et duodecim Goianorum adolescentes interiecti in rogum mittuntur. Qui dum flagrat Achillos o totam noctem effundit vini libationes ψυχὴν κικλησκων Iaτροκλος δειλOTO. E. Robde, qui de hoc funere copiose disputavit,' recte contendit, mortui animam sacrificio oblato frui opinionem fuisse Graocorum; sed valde dissentio ab iis, quae pro- fori ius de interpretatione caerimoniarum. Neque enim omnia, quae comparat Achilles, sacrificia mortuo oblataem mah persuasum St. Ea quae dicuntur de sanguine circa Patroclis corpus effuso sane sacrificium habendum est, quo de genere ιριακουρια Vocat postea faciam vorba Sed nunc paullo altius inquiramus, quid sit sen

i CL Ohior Niveil de arch. Inst. g. Athenes. p. 148. Gliad. F. s. 30 sqq. l. c. p. 14 sqq.

80쪽

sunt usitata, equidem censeo. am mea quidem sententia animalia occiduntur, ut pingui amiciatur corpus mortui: ἐκ δ' ore πάντων Λημον ιυν κάλυς ε νεκυν μεγάθυμος Ἀχιλ- λεις ' στοδα ἐά κεφαλ in corpora animalium circum atroclem cumulantur: περὶ δε δρατὰ σωματα νημι. Has tam breviter dicta sint, ut Omnino non conVeniant

cum illa diligontia, quae adhibetur in describenda animalium immolation in Homeri carminibus saepe tractata. ingui circumdatur Orpus, ut facilius comburatur Νunc quidem disseramus de melle et leo, qua meo iudicio hoc loco libationes habendae non sunt. Qua de re inspicias, quod E. Curtius dilucide Oxposuit Nam hic V. d. postquam de quae Situli disputavit, quae mortuo, ne desit aqua fontis, in Sepulcro apponebantur, hoc modo dicit p. 170) de emas Mir man woh berechtisti eis, a

Porro Curtius haec adnotat: in das Tolerabad besitam sita nata meiser Ansitat avo die Oefustachen, weleheraei der