장음표시 사용
131쪽
concias manseruntgnaedis fruibuae . . e Nec existitisautis .edigmraris esse, ex graeco latι Iacera era ada. quin libros texere volaιι de vari=s uam mis , in quibur sic se gessi, mi nec sermonis evia, sist elegantia, nec sentιnt. a Dm pomdere , aut argumentationum robusta ctructura quicquam; Gracis concedere deprehensuseri , misees tuemura pam ter vertit, ut/rsa probabilitate 'reMus est, vι νήria ex
tura Deorum diffinationea si v d Ammatione opus, i te sedulus de legibus hbrosyn tuum suc u conuerte Academi.cas quaestiones, ne praeteri de Finibus enarrationes, versere in Tus uiano ι rasutinas ediscas. ν/lem inutium im dustriae feres, quale opera reportabis pretisem, quos the -' ros congeres , quos Area leges vis sila via. Nam si quis accuset ιceronem, quod νιr confutaria sepientia mentem excoluerιι, alio . erudire fregerit, respondibit ipse pro sis quaest. Academ. quasi vero, inquit, clarorum Vir rum tacitos congressus esse oporteat, aut ludricos se
132쪽
mones . inter 1 -lomla leuiorum. tractatio phi-Iosophiae omisno tq. ρmp i Isimo quo dimissima est nec quiquam aliud videndum est nobis, quos popuIus Romanusin hoc gradu collocauri nisi ne quid priuari studis est ωpuli a 4mrabamus Sie se ex icus it ducto .i Pintifex - βouis si I dum reorrasicos
exarat hisos , sibi enim beere temporιs aliqDam partem , sua maeat a negoti,s Maernis, nocturna impendere iacuis sioni . Sed veruacaneνω en tueri ciceronem, cum totu
nos tali defensionefungatur. Nobis profecto qui in Etruria fumua ,suppetunt clarismorum cravium Florentinorium exempla,q- cum Rempublicam regerent,v DUinerent pomaeus ingentium eurarum , frequenter tamen philosopbaban-rur, erudita voluptate animum subleuantis. Tales fuerunt Uidus Caualcantius , Dantes aligeraus, Diaeetus , Baribo Dinaeus caualcantius Oriceliarius, Victorius , alijq. ime magnanimus Franciscus Eιruria Magnus Dux peritus liqua Graca atq. latina quandoq. conquuscebat insinu doctrinarum, in gremio philosophiae. Referunt autem cum aliqu/ndo professor et Iibrum latine mersum ex Graeo obtutissit dicens,se bae operasunctum, t ipse posset auctorem legere despondi si eruditum Principe, se non adeo binpiatem esse in lingua Graea, mi molumengraecum non intelli. ggret . Pedem refero ad ciceronem, cuius gloria sequens veramma adscriptum molo t
Dogmata conglomerent alis , decreta cudant, Molito nes ament trisule ferre ridem l . TaM a Dum
133쪽
Dum Cicem, quo non facundiorextitit vilis, ran i Socratico pulchrum temperatore sophos, stilis lEt modb per Stoam masni Zenonis alamnus' i
Ambula t, a tq. celer per Paradoxa ruit. Nunc cum Pythagora numerando construit orbem, x Mox ab Aristotelis syrmate multa Uahit io decus aeternum Arpini, splendorq. Qui ritum , Quem Latium extollit,Graiugenaeq. colunt sequor impavidus quo metua subvehit ala, Et lentum patior repere vulgus hunila a ' i
' De Pompeij erga philosophiam propeusone. agitur simul de Possidonio, Cratippo, Valerio. Cap. XXXVII.
NE mutila mancas sit, defusula materia fractatio,
exerat , imo attollat venerabile caput magnus Pompeius , cuius ingentem erga mustas sapientiae humanitatem non praeternulerunt biftorici. Plutarchus sane scriptumi in Pomp. reliquit eum cum Rhodi adeset , professores liberalium I disrum audi', quin euiq. talentum dono dedissic Posid donium praeciphe coluit . hinc narrat ille ipse literis ad Hermagoram datisse a Pompeio auditum, recensetq. quanam tum iu Iraelegendo quaesita, expositaq. fuerisi. apud Ciceronem autem infecundo TUculanarum bae habentuη Nara.
rare solebat Pompeius se cum Rhodum venisset dece. dens ex Syria, audire voluisse Posidonium, sed cum audiuisset eum grauiter esse aegrum, quod vehementer eius artus laboraret, voluisse tamen nobilissimum phi-
134쪽
losophum inuisere. an mero excidi uo voto Pompeius linibi . aud altem ore disirentis ' imo generosos philos'biae ianti rees non commisit , mi frustra lautus mir ad se lenisset , cubans σηdit, nihil ιθ bonum, quod non sit bono
I d quoq. recenset Plutarctas , quod cum fugeret Pompeius e Mis lene in portum defenderis cratippus, ad quem Iconfersus Pompeιοι, aliquid de prouidentia ingessis, ut rarate intelligeret, curpermisissent Dii causam , quae tibertatem patria tuebar- ,fucobu si modiaὸ qua si ionam declinauit cratippus, breuiterqὸ tonuit ob ei ubiscae mala debui si rem Romanam in abs tutam dominationem tibi. quod alij quoq. tradiderunt, atq. inprimis T itus , in primo Annalium, dum ait interfuisse pacis, ut cuncta ad unum referrentur. Hie est ille Cratippui, quem praeceptorem habuit sibus CLeeronis , e uiuis. perhonorificam facit mentionem ipse Cicero statim in principio librorum de oscijs. S d si adeosurbat philos bia Pompeius, eurus ni rium, mirum phil ophum , eruditione florentem ιnterimi iust , quod Dilana aduersaretur factioni, cum tamen cum imo collocutus ' fir , factis quibusdam patijist Retulit quidem haec Prutarebus, sed non approbauit tanquam mera . cur itaὸ quia Oppius Pompeianae gloriae insen sus , Caesari ex asse addictus retulit. par autem ent, πυι
talii hominis fides sit 'f'cta, cum verisimile sit ab ipse Om
nia conquisita , ut obtrectaret summo bomini , quem vix cretire est sese voluisse doctissimi et iri fanguine polluere. viderit igitur lector, an narratio On' a Plutarebo prolatasii io discrimen danda quin eiusmodi calumnia in veυιρέ '
135쪽
s 4. De Philosophia apud Romanos
abire iussa recitemus Epigramma coaemendani non trauthisiam Pompeii e a projessores Ivlevtia bene olent 4m , I a Siccine qui terras ingenti nomine comples , , ei. Bellaq , victurus pontica regna, geris 3 .. . Haud dubitas facilis Sapientum inuisere coetus, . :.ini, Lenis & auditor discere grande sophos Macte ani motali. nam te lauisse lyceo ν sbui Mi ΤΑtq Academiae, postera secta canent. 1δε - . ,-
De M. Catonis philosophia ,&sapientis nyn . pauca. Cap. XXXVIII.
Uultat , seq. iure merito iactat pbilaophia , quando
Cato Hicensis memoratur. de eo ut loquamur ιllud is primis quaerendum: quos cuiuerιt , quo'. habuerit prWeptores Respmdet Plutarchus Catonem operam nau se Am,
tipatro Tyrio Stoica disjbna professori, quem etiam sibi
adviodum re didit familiarem, amplexatus omnem πιrtutis speciem , sectat q. ciuilia atq. moralia pracvta. Araritipatro Tario addendus Albinodorus cognomine Corditio idem Stoicus. sed audiamus Plutarchum: Cum audiui ,
set Cato Athenodorum cognomine Corditionem Stoice disciplint hominem Pergami comorari, iamq. senescentem Regum Principumq. familiaritates refugere non putauit Cato per litteras, atq. nunci Os quicquam se prosecturum, sed cum per leges ei duos menses abesse licerer, transgressus in Asiam hominem a dijt, flexitq. eius animum, & ex sententia deiecit, eia secitq. ut se in castra sequeretur laetus atq. gloriabuadus
136쪽
a thibet Paganini Gaudentii. I ss
dus, velut ingrauem adeptus palinam,& multos riorem , quam aut Pompeius, aut Lucullus qui tunc uniuersi orbis Reges . natione'. subigebant. Hae
Plutarebus,cia cantitit Plinius lib. VII. cap. XXX. dum 'scribis: Cato Uticensis ex tribunatu militum philos phum deportauit. addit ahum ab eodem relatum ex legatione capria,quem suspicari licet serase Antipatrum Trium nam duobus pbilos phis ac se catomm .irmant parιter Plutarchus Plinius. Sed Antipatrum .in Λιbenod rum recesset Prataribus. Vnde coligere fas ess, quanrcpere amaret cum philosophia philosophas sua M. q. cupide Eudio. Sapientia imcumberet, quia xmplius discere lubet ex ijs, quasequuntur. in Terrio de finitus bis Tullius: Vide M. Catonem sedentem in bibliothecis multis circumissum Stoicorum libris. ad eitfuisse in eo inexbanctam i genia auiditatem, quam non poterat Iatiare. in ima namq. curia soleba apo legere, mi propterea ab eodem cιcero meruerit dici: Helluo librorum. cum autem interdiu vacare non ita commode posset phialosophia , eos ad comam inuitabat , detinιl atq. in ear philo sopbuos sermones in multam noctem , s quandoq. sq. ad auroram . hine discere e fi fas esse inmensa philosepbari , sime e accumbant viri docti. qua de re non sinunt nos Plato, Xenophon , Macrobiuι, Athenaeus, 'seq. mutari bus. ambigere. aeuidenim prohibet seueritatem phil phicatamnumali hilaritate temperare ρ Argo ne tam serj I eue-
laris esse. D ipse samem extra carera rviatiar nictis apstrus fuis
137쪽
Vs De Philosophia apud Romanos
se, quod fatetur Seneca, qui tamen o at caronem elari ea, qua is exemplar perfectum mirtutis. audi eius verba: Eliage Catonem, si hic tibi videtur nimis rigidus, elige romissioris animi virum, Laelium. in eandem senten mcicero in oratione pro Muraena postquam recitauit Stoicos darere θριentem gratia nunquam moutri , nunquam euiusequam delicto Tmfeere,uemme misericordem esse,nisi leuem, νωι nou esse neq.exorarι, Τ.plclcari,at q.aba plura,sub eis:
Haec hominem ingeniosissimum M. Catonem auctoribus eruditissimis inductum arripuisse non .disputamdi causa, sed vivendi. vitam porro Catonis sic exprimipe petunt aliquid Publicani)caue quicquam habeat m menti gratia. supplices aliqui veniunt, & calamito fit sceleratus, ac nefarius fueris, si quicquam miserico dia adductus seceris. plura 1bι lege eiusdem monem, qua ιamen prolata sunt a Cirerone non tam quodprorsus fleo res baberet ,sed potius mi causae inserviret . promuebat autem petitionem Muraenae, qui vehementer.a catoηe oppa.gnabatur. de Catone porro non omittenda Nerba Severa, quiabus rursus eum, ut typum sapientiae proponit: philosophia modeste tractanda est,& tranquille . quid ergbyi . quis ' videtur tibi M. Cato modeste philosophari, qui hellum ciuile sententia sua reprimit. Illud etiam de tanto viro proferendum, quod moriturus, seq.subiracturus manibus hostium bis Phaedonem Platonis, ubi agitur de anim0rum immortalitate legerit, mox alto fomno sopitus , ut prorsus inconculsus ,-non turbature conatiuiset se mita mox spoliare. Lucanus prosem tanti facit auctoritatem catonis , Ῥι eam amarulem en
138쪽
lentia deat Deorum sententia opponere dum ait et magno se iudice qui R. tuetur, Caula dijs victrix placuit, sed victa Catoni. 'Nos autem eius memoria, pusillium serimus epigramma. Quod tibi, magne Cato, statuam temptu aeq. melo'. Quos pangam numeros, ut tua regna canam, Impavidae imperium mentis, cessuraq. nullis Sceptra Tyrannorum fascibus , atq. minis',
Languida praegrandi sub pondere Musa labascit,
Et merito ingentum se minus esse videt. Sed quaeret aliqu/s , cur tanti fecerit Phaedonem Plat nis Cato,cum Stoicus esst,aw.adeὸ non prorsus esset ei certa de immortalitate animorum sententia ξ respondere ea, μμ νομ. Stoicos hensi e I altem animas magnorum mirorum μ'resse , sex permanere u . ad mundi con=agrationem . adde necesse non esse ut Cato, quamuis Stoicus esset, in omnibus Stoae actareret, quod in alijs quoq. obseruauim 3. Panaetius profecto insi inlapbilosophus, admirator Platonis, aduersus Platonem contendebat animos esse mortales, unarrauimus ex Tullio , cum de duobus ageremus Panaetiis. Id quo'. antequam a catone discedamus obseruare ea cum Plinio, magnam deprehendi Hiaresitatem in Catono censorio, in milensi. nam isse ut refert etiam Plinius lib. VII. cap. XXX. censuit legatos esse dimittendos, quoniam Carneade argumentante, quid veri esset haud facile discerni posset. imo uniuersos ex Italia Graecos pellendos censuit. at icte eius pronepos non attigit tantum, sed perdidicit Graecorum arcana philosiptica,ph:losopbοι' peramanter fuit. O morum ιmmutationem . ὸ mctιtutorum N huma-
139쪽
s 8 i De Philosophia apud Romanos
humanorum varιeιatem . o dissidium propensiouam . in diriuersas abeut,c otrariam prorsus sententias viri grauissimi, quindo de rebus maxιmι momenti agitur, re erit quisquamquι reprehendat Ariuoιeum, quando putauit de Moribus disserιοdumpopular , crasseq. Minerua e
Agitur de disputatione habita a Catone cum LCicerone.proseruntur nonnulla de primo Domestico. Cap. XXXIX.
A catρης nondum possum auelli, quandoquidem in Teria
tio de Finibus praeclaram habet di putationem cum cicerone, qui tamen Stoicos non sequebatur. Incidit autem Tuibus in catonem, cum e Tosculano se contui fit in villam Luculli,ut ex eius bibliotheea promeret aliquos libror Aristotelieos.sed obierat Lucullus ille Asia domitor , relicto filio , cuius curam magnam habebat ex te tamento idem Tullius. cum porro Cicero dixisset venisese,ut auferret quosdam eommentarios Aristotelicos,ait Cato: quam vellem ut te ad Stoicos inclin asses: prorsus enim Stoicis eνat addictus caisto, quod superiori eapite iam narrauimus. Respondet CLeero in merbis potius esse dissensionem, quam in ipsa re. id profecto, qui varias sectas pbi,sepiarum inter se conciliare conantur , solent frequenter dicere, non in re principes focturum Phil Ophicarum digentire ,sed altereari saepede verbii;quod nec pes proferri ab ijs, qui concordiam inter Platonem, , Ammielem nobis pollicentur. Pronunciat deinceps cara eos qui sine ulla doctrina αὐ
140쪽
tinamsecuti multa laudabilia, semunt , fenfise nitit habendum in bonis praeter honestum, nihil in malis praeter tum'. Subiungit, fit tomet tituamus i olum bonum es,quod
honectum, nullo modo probare nos posse beatam νιtam vim tute Oci.
Et prosectosiopiens miser espotest,tur datur epera pbialosophiae philosephamur enim ut beati vadamua quod si conocuti sapientiam,adhuc possumus esse infelices Oleam sist ope.
ramin excolenda philosophia amittimus.
idem Cato possea fuscipit totam sententiam Zenonis , ct
Stoicorum exponendam, remq. ao;u1 repetιt.
cum mero fateatur animal simul ae natum ectsibi ipsi commendari adse conseruandum, gr auersari ea qua ιnt 'ritum adgerunt, negat propterea in eiusmodi principi naturalibus collocandam esse voluptatem , ne si quoluptarem, natura pomoe in ijs rebus videatur,mu 'ta turpia sequantur. Receptum autem es apud philosophos , ut istud, ad quodamimal statim a natura fertur, oeetur prιmum Famitiare feti Damassicum, it e I videre apud Alexandrum Aphr dissaeum libro secundo de Aisivi. . ς-p εο.su'd detur primum domecticum ex eo eolligitur, quiasian aliquod ultimum appetendum,aliquod etιam eius opo ut dari principium. Stoici autem,et si non omne 1,aιuut priamum domecticum esse animal ipsum sibi.vnum quodp eoim animal, ibi natum ea, sibi domesticum fleri, in ipsum quo'. hominem. quod exeonis cato apud cιceronem ilicet nomine primi domestici non utatur. A' dicunt ad constitutionem,ur conseruationem nostranor, ubi in lucem editi flumus, accommodari.