장음표시 사용
141쪽
1 oo De Philosophia apud Romanos
At voluptas primum domessicum visefuit simpliciter Epicureis, qui progressu temporis bane voluptatem eorrigi
exinius, atq. emendari iuxerunt.
Megarici primum domesticum asserunt esse vacationem a perturbationibus, ου molesti,s, Academscι iacationemo ur, F errorιs. , Secundum Arsaotelem eiusmodi domegitum est mnus qui . sibi, cum nullos prae nobis amemus . maxime enim qui . a seipso amandus est. Sed de sententia Peripatetiis eorum vide plura apud Alexandrum praecipuum Aristoteleae phili bia interpretem.
De prosectu philosophico Pomponii Attici. an
philosophia necessario cum eloquentia sit coniungendain Cap. XL. Pomponium Atticum inter columnas Romanae sapientia non praeterimus. prati nobis Cornebus Nepos in eius vita. Principum philosophorum ita percepta habuerat praecepta, ut his ad vitam agendam, non ad ostemtationem utererur. quam sectam est secutus videtur multum tribuisse Epicurea, cum tamen optimis praeditus fuerat moribus, ut nequaquam ex opinionibus semper de moribus sit pronuntiandum . quamuis non desint, qui tum more'. Epicuri, er Metrodori ut inculpatos lxeam eur. sed aussiam s Atticum apud Ciceronem in V. de FinLbus de seipse loquentem : Ego, quem vos, ut deditum Epicuro in sectari soletis, sum multum equidem cum Phaedro quem unice diligo, ut scitis in Epicuri hortis, 2 . quos
142쪽
quos modo praeteribamus. ibidem legimus quod Pomponius sies Athenis collocauerit, ut esset pene unus ex Atisticis, sy, nomen inde habuerit. Cum autem Cicero quod minus eloquenter scripsisset, Epicurum contemnere visus fuerit, Pomponius autem aliter senserit simo Lucretius , ω Seneca , mideamus an necessario cum eloquentia sit conio
tenda philosophia eid assemes, si cogites Peripateticos, or
Academicos babuisse consuetudinem de omnibus rebus in contrarias partes disserendi, quod esset ea maxima Acendi exercitatio. Pbilo profecto, quem se audisse testatur Tullius instituit alio tempore Rbetorum praecepta tradere , alio philosopborum . quam diserti fuerunt pleri' omnes, quorum scripta de philosophia arcanis ad nos peruenerunt. in aduersam partem cogitare licet Arabes, apud quod uos viguit sextantis pluribus abbine annis philosophia fui μθ artis Matoria experter , quod eorum significant libri. an quicquam, quod ad risuctam rerum cognitionem facit, re quirimus in Algaeteis, Avicenna , Averroe Pythagores
multa de rerum natura exararont ab . apparatu elegam
ris dictionis . quam doctus ecto liber Sallusti, milUUM 'ri dijs orbe , qui tamen ob breuitatem nou commenis datur ὰ copia dicendi. quid quod robur rationum non in multis merbis situm ess , sed in nexu argumentati nis. Nonne fatis constat Rhetorum propria esse proba bilia argumenta ξ sed profunda meritatis cognitio e lores reiicit , furum submouet ,l f nomma respuit, domostrationes autem Liudiose conquirit. cur etiam fummus iis Aristoteles in Acroamaticis putauit parce esse lo-qης dum, populares cogitationes esse missas facundas'
143쪽
io, De Philosophia apud Romanos
Erit qui non eontentus bis omnibus,qua prosimplicitatopiniosophisaeonaruxi,clamet suspectum debera else quicquid
in hae causa commentus est Cicero b cum orator foret , qui si bro primo de legibus non ambegit contemptim loqui is anti. quis bifloricis Romanorum,quod simpliciter rugectas ab . congerie eoncionum literis mandassent. Amat nempe unus qui μ' maxime commendare ea quibus excellit , caetero . superat. - nobis tu boe dissidia, tantaq. controuersia inter sese certantibus magnis hominibus pronuntiandum ' γ ubificiatur res tota lectoris arbitrio.
Astronomiae periti ssimum fuisse I. Caesarem - Dictatorem. Cap. XLII. PHilfubii cuimur aecensere Iulium caesarem dictat
rem , nam Actronomiae peritissimus fuit', ω -m rum siderum latine perscripsit, ut ait Iulius Hrmicus . factos enim correxit, iam pridem per intercalandi licentiam evitis Pontificum adeo turbatos , mi neq. messium feria
actati, neq. mindemiarum autumno competerent, annum . adcursumsolis accommodauit, it trecentorum sexaginta
quinq. dierum esset: s intercalario mense sublato nui
dies quarto quoq. anno intercalaretur, Ῥt narrat Suet nius in Caesare cap. XI. oe Plutarchus in eius mita, qui inquit Caesaram rem proposuste discutiendam inter pbi,fpboi praesta tissimo . Mathematicos , 6 7 propriam quandam emendatiori cum diligentia iam demo rase . Dotum prosecto sibi gloria ex butui modi emendatio
144쪽
rci Liber Pagmini Gaudentis . r o
parauit, ut sint qui pronuncient, Caesarem magisgloriosum esse ob annum emendatum, quam imperium conditum. Ipse se iactat apud Lucanum siderum cognitione , er an - ο αι emendatione.
Sed tamen & vestri media inter proelia semper Stellarum , coeliq. plagis, superi'. vacavi, . Nec meus Eudoxi vince tui fastibus annus. Subifciis pbilosopbiae esse cupidissimum,quandoquidem δε- μινιι sire Niliacam originem ait enim: Sed cum tanta meo vivat sub pectore virtus Tantus amor veri, nihil est quod noscere malim Quam fluuij causas per saecula tanta latentis.
Hae caesar apud Lucanum. Ammaduertendum porro mianus recte ab Ammiano Marcellino lib.II.anni eme dationem
tributam Octauiano Augusto, quod repugnat reliquis scriptoribus. nam etiam Seruius ad V aen. siescribito annum primb Eudoxus ,postea Hipparchus, deinde Ptol marus,ad ultimum Caesar deprehendit.arilit idem Maretilinus eorrectam inconstantiam annorum spatijs duod eim mensium, & sex horarum magna deliberatione collectis. idem explicat curoeerdotes errarent in interea
laniar gratificantes, scilicet publicanorum vel litiga tium commodis, ad arbitrium suum detrahebant tempora, vel augebant. Α
145쪽
to De Philosophia apud Romanos
An Iurisconsulti Romae florentes fuerint Stoicae Sectar addicti, quia exquirebant vim veris horum reῆcitur sententia viri docti. Cap. XLII.
lia Ton de ect inter reeentiores vis eximius, qui exi rumat ea etiam de ea a debere nos dicere Iuriscons ltos praecipue Staicae Sectae fuisses, quaces, quia anxie ex quia rebant mim vocabulorum, eorumg. origination3 perdili genter incumbebant. nam Iurisconsultos sesse follicitos de merbis testatur Tullius lib. IV. de Repubi, apud Nonium, dum inquis: Admiror nec rerum solum, sed verborum etiam elegantiam. idem teriatur Greg. Thaum. Pan . adorti de leg.Rom. de Stoicis porro bee sunt apud Senecam
Ep. 88. Philosophi filicet Stoici quantum habent iuperuacui,quantum ab usu recedentis si psi quoq. ad syllabarum distinctiones, & coniunctionum, & prae
positionum propi ietates descenderunt. ijdem origin tiones Nerborum exquirebant. Cicero lib. I. deos. Amdeamus imitari Stoicos, qui studiose exquirunt, unde verba sunt ducita.idem tribuit Aulistio Labeoni Gellius lib. I 3. cap. Io. Latinarumq. vocum origines, ratione'. percalluerat, eaq. praecipue scientia ad enodandos plero' Iuris laqueos utebatur. Sed haec nequaquam ovendunt Iurisconsultosfuisse DoLea Sectae addictos. Nam sie quoq. poses dicere Platonico fulse Iurisconsultos, quia integrum librum, Cra iam nempe de originatione vocabulorum Icripsit Plato, neq. ime ari-
146쪽
ῆ o Liber P aganini Gaudentis I
Necessitate autem quadam Iurisconsulti adexamin e Initionem voeabulorum contulerunt suam Hligentiam, propterea quia legum ea ratio ea issemper quaeratur quid sibi volueris legislator . legislatoria pararimena ex prori ostguia tu et cabulorum colluenda emi emi; 2 ci '
Adde omnis iuris Ciuilis suis. sutem leges XII. tabul. ετ illa prisca lingua conscriptae non ita facile intelsigi pote-
νήηt a posteris. quapropter Labeo, qui commentarιkm accuratum ineas exarauti , penetrarese coactus est in antiquo-rsm mocabulorum significationem , quod hodieq. faciunt , qui XII tabulas interpretantur.di vero pateat Nerum es, quod de Labeone protubmus repetere quaedam non ab re seu rit ex Gen. lib. XX. cap. I. Phavorinus profecto pronunciauit apud Sextum Caecilium Iur sconsultum,quem aliqui putant esse Africanum, io libro XII. tabul. animaduerti qua dam , aut obscursma,aut levia. Respondeissiιco Cacitius robscuritates non assignemus. culpae scribentiumrM inscitiae non assequentium, quamquam ij quoq. qui quae scripta sunt , minus percipiunt culpa vacant.
Nam longa aetas vel ba atq. mores oblitterauit, quibus verbis moribusq. sententia legum comprehensa est. baee . plura Caecilius , ubi etiam sit meuιιo Labeonis scribentis ad XII tab. . illud quoq. cogis Iurisconsultos vim merborum exquia rerς , quia Hipulationes, verborum obligationes, illima voluntates, legata nituntur proprietate merborum , q amproprietasOm non parum inuat origi natis. bine tam multa O uel
147쪽
1 o s De Philosophia apud Rossimos
da legatis tertio, de auro , is argento legato depromuntuν ad νιm vocabulorum facientia . bae, binusinori si ρει peremendat nequaquam dicet Iurisconsultos auriquos, Labιonem uisse Stoicos , quia exqui erunt νocabula.
, Veteres Iurisconsultos videri potius cum Platonicist& Peripateticis, quatri cum Stoicissensisse.
Non nga aliquid a Iuriscon Aultis translatum ad istarium ιnterpretationem ex St Mea disciplina , eum: Roma vigerent Stoici,qnecesse esset homιnes doctri- udiosos in Eos incidere, quid mirum si aliquid adhaeserit iis,qui legum cognitionem prossebatur,2V de iure re omdebs,tὸ illui a sero peccare eos , qui putant Iurisconsultos praecipue addictor fuisse Stoicis in ex imorum decretis suas opiniones conformάsse, ἐν conserm se. Etenim ciuilis, is
forensis lita longe maiorem babet cum Arictotelica, s Platonica pbilosophia affinitatem , quam cum Zenonis schola. certem bae malia multa proferuntur qua leges euercura, minimeq. ad rationem ciuilem faciunt. rixent Stesti omnia precata esse paria, omne delictum scelus esse nefarium, nee minus delisquere eum,qui gallum gallinaceum cum opus non fuerit quam eum, qui patrem suffocauerit. Hoe aures Iurisconsultorum ferre nequaquam 'sunt. sic enim disse. rentia omnis poenarum tolleretur, omnes'. eodem suppbcio, qui peccant, essent asciendi,quo quid absurdius dici potes Est iurisprudentia ars aqui, Urbant,sed aequitas vix videtur babere apud Stoicos locum, qui etiam suis dogmatia
148쪽
aliquis se peccasse , & eius delicti veniam petit, nei titium est facinus ignoscere'. χ ., 32 SIurisconsulti opinantur ,-conisauris nituntur, pro
apuae perpendem idem Tullius commendat Peripatetisos Platonicos civilitati eonsentaneos , dum ait: nostri
illi a Platone , & Aristotele moderati homines, &temperati a ju nt apud sapientem valere aliquando gratiam , viri boni esse misereri: distincta esse genera deis lictorum, & dispares poenas et esse apud hominem constantem ignoscendi locum: ipsum sapientem saepe
aliquid opinari. erit Iuraso situs, s Stoicus taut Tubero,'Tu
beronem audiuerit Labeo ideo Senam inferes egibus Romanis e non te sequar praeeuntem. Leges Xm tabularum , interpretatio prudentum , formula . Ddiciorum Uus, iura Magiaratuum , in civium Romanorum prius manain rant in luminis auras, quam quicquam de Stoiceram deiscretis Roma explanaretur. Onendat quaeso , qui Iurisconis fultos Stoicis annumerat ab ei mori Magistris immur sa Iura Romana, ἐν ab antiqua depissa Uu. Dicer, Stoici duunt natura omnes ege liberos, idem travio a , dide
149쪽
4 6 8 De Philosophia apud Romanos
diderωnt Iurisconsuθι. 'd- eteres Romani sciueruis ante Stoicos servitutem per rimm a bestιs inuectam. Namqωam autem eo rem deduxerunt Iurifonfulti Romanino lent q9em tuam eis feruum , imosempersic diuiserunt homines , ve abfirerent alios esse liberos, alios esse sexuos . At Sraui fluuis εfatum lubenter eo deduxissent , ut omnes homιnes taberent esse liberos. a quo sine dubio abboraesebant aures Rδmanorum.
Si addas, natuira sua pecuniam non facere fructus , sed Uuras solui ex 'pulatione, idq. petitum ὰ Stoicis mana se ad Iurisconsutos, respondebo Arictotelem extra Stomidimum protulisse, 61r notius ess, quam mi a Stoa petatur. certe apud Romanos femper in e u fuerunt mora, qui
tamen nunquam existimάrunt ex pecunia pecuniam nasci secundum naturam. opus enim indutina ere , t nummis via mur ad emptiones, ah. aboι coutractus δμ' rem no
De Chaldaeis Roma pultis . de eorum disciplina valde diligenter obseruata sub imperat0ribus .
did ι Chaldaei, ω Mathematici, dicendum nobis qua ten ιs 'Oruerint Romae , aut tolerati sint, vel probibim . . , Halerius igitur Maximus lib. I. cap. III. siescribit et
C. Cornelius Peregrinus M. Pompilio Laenate , &Cn. Calpurnio Coss. edicto Chaldaeos intra decimum diem abire ex urbe atq. Italia iussit: leuibus S ineptis
150쪽
r Liber Paganini Gaudentii l rostingeniis fallaci syderum interpretatione quaestu
Iam mendacijs suas caliginem nutrientes, inhcientes. R detur id edictum factum anno ab in II LXXX, in eumnam'. incidit consulatus M. Pompi . Laeniaιs , licet Uι non appareat simul nomen Cn. Calpurni= uiretur autem quis 'lerium Maximum retulisse sub Tiberi, Imperio eiusmodi edictum cum 'se imperator periatissimus esset Chaldai, a scientia, eawq. didie fiet a Trais
Nemo profecto nescitsub Principibus cum cateroqvilan gueretpbilosophia, viguige sideralem Icientiam, quia cum omnia redacta essent ad Principatum, , Nnius potentiam , lubenter indagabant Romani, ipsiq. caesares, qui3 3mper tur. oret, quamdiu victurus, quando moriturui, ω quota modo. Tiberius quorum genituram deprebedissi regiam, , magna spondentem , i , ne pertingerent ad Principatum in ias struebat, exitium . . Agrippina Matri Neronis dictum fuit filium eius imporaturum, a quo tamen esset oecidenda. hinc erupit in illa
verba: occidat dum Imperet. φ .
'uidmemorem eos qui dixerunt Othon annum illi illu-ctrem forest qua vaticinio exsideribus petito ad rapiendum
De Vespasiano si cribit Suetonius cap XXV. Conu nit inter omnes tam certum eum de sua suorumq. g nitura semper fuisse, ut post assiduas in D coniurati nes ausus sit assirmare Senatui, aut filios sibi successsu