De philosophiae apud Romanos initio et progressu, Paganini Gaudentii volumen, in quo praeter historiam multa ad contemplationem rerum, & dissidentes veterum sapientium scholas facientia, enarrantur

631쪽

s 6 De Philosophia apud Romanos

de malis cupiant 1 mP rare feliciter,inuo&untur tamen calamitatibuti ps ς,' o Nonne etιam eorum, quos punire vult Deus , consilia compo/'- ' νompii Θ Italorum profecto peruulgatum esti proverbium τι 'dicant alicui a Deo ablatam ese men rem . Nec tamen qui ita peccant , excusantur. Cur irae quia praeterata delicta merutruvi, ta Deo destιruerentur. Sic quoq. ιllabitur anιmis bomivum numinis motus , ω actio , ut ineolumi hominis libertate, contingatur meta, tangatur ovur , ad quem a Dei occulta ιudicio Hrigebatur homo. homuneiones

eniant vero fumus rei perpus ,rοιμι D ludua prouidentia, pila in manibus Dei , qui nor prolubitu buc aliae impal

re consueuis , qui tamen nostra orbitνio , nostra'. molumeatι vis non inferatisr. sic igitur asseren . eu arbitrium hominum, Wοι adstruatur prouidentis, os imperιum m- minis,sic affirmemus ontingenter in ita euenirem vita mana, ne tamen otiosum dicamus 'esse spectatorem Deum. ita aserimus eundem Deum scireμιura, ut ιllis non ιωρο-xat nectitatem , nec tamen eandem prorsus exulare ex inbe ubeate admirabili enim ratione in permicto mundo permi-hen ur causae,quam mistionem nos tu enarrare diuinita tu potius en , quam humanae iωbecill ιatιι , μι playsma cais ora adhaeret inHuidua come1 r si

632쪽

Appendix seperioris contemplationis petita i ,

Dbuel et iuberere superiori disceptatioηi inuauin quidem p aessa es doctoimus Ammonios reidem aec.rate de/ψfaιo agens Aragotelico: qua uatim ρbferuo eos , qω fatalem necessitaιem ιη.ebunt , mi Stoici, in v stri ιιmρπιι sectarq, qvi praesertim θνωοιur Calumnis Moralem philosopbιam Duritus euertere . in omni, inquisiphilosophia quae ad mores pertinet necelle e it assumamus non else fieriq. ex necessitate omnia r sed nostrae quoq. nonnuulla esse liberaeq. voluntatis. Damoctem πιι di ct smus Simplicius ad Emhiridiam Epictetiori.

ιοd vero ait Ammonius ea quae sempicernis insunt necessitate fieri, inui in bractiano Aboia suscipere ne-θuaquam pli muι , neq. enim necis amὸ Deus mundum sonssidit ,frusseaq. abbι Ammonius eonteniut in Deo irim 6s melis ,rs, s fata re . credimus enim Dctim omnia,PAEcum' πηlt, posse , moiscere. Sed non agens s Deum omnis velle quae potest, nec ocere omnia ,qua potest, quu- quid Aragotelesuiu suo beea tradiderιt, quem expiscar sueri fatagit in suis operibas Ammonius. sumit quoq. Ammonius Deum nihil ignorare . verba eius sunt: verum fieri nequit, ut ex ijs quae sunt quicquam ignorent, cum prusreent omnia concinneq, disponant: atl impermistae omnino mentes

633쪽

s s a De Philosophia apud Romanos

materia sint: imo vero, & supra intellectualem ipsam pro letatem verae sui ipsorum esse nos sedem statuerint. duplex est ratio, quae Uundit Deumscire omnia priis 'maea, quia est cause procreans omvia, ν concinne d σ-nens. absurdum enim en dicere causam rationalem agentem ignorare ea,qua agit circa quassam exercet curam

Nomo tempore Caesar crem nusιn libris de caelo non dubitauit dicere non esse necesse, mi causa eskiens etiam rationalis norit suos efectus, exemplum q. profert de Doce exercitus qm non nouit , quid singuli agant milites. sed brearguit ipsius ιmbecillitatem , quae quidem imbecillitas non cadit ιn D.um . si quis in exercitu aufugιat ad bψιm, prodat r. consilia ,s quis puluerem tormentarium 1nceudat,tes feram, cuι ιnnituntur excub ia hostilibus eσνs detegat, nonve ιd poterit totum exercitum in discrimen dare φ ab . dubio. Dux tamen non potea talia semper vitare , quia non omnia scit . vides humanam imbeciditatem . At nemo

potest diuinam fallere prouidentiam, qua omnibus numeris absoluta es, quae q. omnia palam conspicit, sedi dirigit.meat igitur Cremoninus, nee sic ιnhaereat Aristoteli, mi dicar iDeumpraetero Uum ni bit nose , nibit contemplari. -- , inquiet Averroisia aliquis, aliqui .s orator Cre- 'mon inι , intellectus diuinus vibsfieret, est exsuo factigio aliquid amitteret , si omnia nos t. dicet forte etiam Lucre- itius ambulans in bretis Epicurι , excideret sua filicitate , iperenni beatitudine Numen , si quae μοι morbe nosci,

laboriosamq. eis impenderet curam. s,

Respondere licet cum Ammonis. impermistam e sse di- sui nam mentem supra intellectualem ipsam pro- a, pia

634쪽

prietatem collocatam. θιι ergo ei decedere pitor, dum nouit omnιa. As ema sol ι situr, quia radiis suis illustrat Draida loca e nequaquam, cum fusupra omnes sordei sit polus , n s. sedarι illa queat ratione ..cum etiam Deus promos sis immaterialis, purissim q. actus nibit ei tribaitur a rebus eoinitis r nep enim quod mmum Pradum habeι ι materialuatis, atq. adeo μυν- istelligens ea aliquid accipit ab θs qua naiait. nee um labori ea obnoxius, non defatigatur cognoscendo, , regendo, rem perandoq. omnia. N strum est defatigarι ιntemgendo, curando , quia anima, ζ mens corporι conι uncta est, purus actus. Viaeant igitur quicumq. negavi Deum omnia etιam futura uosset noui enim omnia etiam futura , fumcumq. demum illa sint. bine subjcit Ammonias, postquam dixit Deum omuia noser haec confessa sun t in collimumnibus nec peruet sis animorum conceptibus atq in de. cimo de legibus plane demon strata.

ta atervitatis de ιrrone. Repetit autem Amn onms argumentum petitum ex eo, quia Deus es causa es e s : in

summa si Deos prorsus nec elle est auctoreS rerum omisnium, vel causaS esse adiunctas: quonam pacto consentaneum sit rationi aut opera ab ipsis ignorari tua , vel suorum operum effectus . vel quae quoquo modo ab illis fiunt : uer . coniectura in ipso1 caaet , dum cμran

635쪽

s 6 8 De Philosophia apud Romanos

res humanas , quandoquidem non consilium ineudit: nam ideo nos bomunciones consilium capimus quia qua infutuorum exιenduntur nos latent, neq. omnia substant nosbae potentiae . Ergo consilium, quod obnoxium en ambiguitati vitulatur nostrae inscitiae, vo Iroq. defectui. binc intelligimus consilium promos a Deo remouendum. Sed urgent nos, qui contingentia sutura esse indesilanta obfuam naturam iucunt, atq. adeo tanquam indesiusta effugere cognitionem. Respondet Ammonius a Deo cognoscicon ingeni a potiore modo , quam competat ipsorum contingentium naturae. quasi dicat etsi contingentιa non babeant stabilem meritatem,riabiti tamen ratione a Deo eoisinosci, qui Dιus cognoscendo contιngentia floram goram naturam non perimit: quorum etiam dicitur causa, qsa immen non euertat mutissum eorundem naturam,ueqalficiat

proprie si quid in ipsis ely, quod rationi repugnat. Ergo pam

ia diuina prenotio futurorum, ponitur ιnsaltibιhIas non autem nec scar in agentibus liberis, qui si quid male agunt, desiectunt a recto tramite non Deo ,sed praua ipsorum voluntati culpa imputanda. plura qui nosse vult totam dis .

putationem legat apud eundem amm ni m. t . Ma

. ' Praedicamentorum librum, de quo in logica Boo .: tiuS cum interpretibus agit,inepte a quibusdam recentioribus reijci ad Metaphy

B rq ρbuosphiam Romanam dum sector cogit me reis centιοrum quorundam inepta sinisteritar , qui ta

636쪽

de Liber Paganini Gaudentii.

mn Peripatetici mideri volunt, quaerere: au pradicamen ta in logieissunt exponenda , an autem ad Metapb Damreleganda' ser quidem Arebitam si vestemus sequi, Pirathagoraus primus λόγους siue de generibus Entis libra eo fuit. orteret de huiusmodi materιa intranμε- turali agere philosophia: quod si luber praedicamenta, qualia tradita sunt ab Arictotele non relinquere, alia profecto erit ratio ineunda. Etenim quis nescit organi Ara si telici esse partem categorias in omnibus quidem editionibus, qui quidem consensus nequaquam reθciendus temere video tur. easdem categoriar ad Logicam non ad Metaph uam

retulerunt antiqui interpretes, quorum expositiones ad nos peruenerunt, Boetius, Simplicius, Porpbrius, Dexippus, Ammonius, qui omnessic etiam PraHeamenta interpretanis tur,ut omnes intelligant eos moiasse teneras adhuc mentes Adolescentum praeparare adphilosophiam, non vero volui

se desertores studiorum facere proponenda inficiles quaesti nes ad nouissimam, es' prorsus abstrusam philosopbia paristem facientes. uodsi quadam lubet eorum, qua tradunt tam docti imterpretes, delibare, magis ac magis intellaemas ipsis ne quia Gm per fomnium venisse tu mentem, i praedicamenta iuberent esse partem Metapb isae. Audiamus Porph tum disertis merbis rei, lentem eos, qui audent ordine legitimo spoliare praedicamenta. Ante

inpica hic liber absurde inscriberetur. cur enim ante topica , & non potius ante resolutoria, & ante ii brum de interpretatione inscribi deberet e non enim cb

637쪽

s o D' Philosophia aput Romanos

topicorum doctrinam sunt praediscenda praedicamen ta . sed ob tesolatoriorum etiam, & categoricarum propi si ionum cognitionem , S reliquas omnes se- te diu. iplinas quippe cum maxime elementalis, & i troductorius ad omnes philosoph:ε partes sit liber hic.

ultimam, dioscillimam partem philoseph a cum quibus

Mι lapis sica agit de rebus, non de vocibus, uber praedicamentorum etsi de vocιbus, non de rebus si quirim seipimus AriRMelis pra amenta , nava tem transitimus ad Architam Pιιbagoraeum , cuius praedicamenta erant p/r Metapbsica , non mero logicae , qualem diti ps Arabitam tradidit imbecillitati adolescentam per Mι Princeps, a. diamus Porpbrium reprehendentem eos , qui tibrum prα dicamentorωm degeneribus Entis, aut de decem generιb

Uribebant. Talis inscriptio , inquit , nullo modo iam cienda est, quia entia , & eorum genera, & species s& disterentiae res sunt non voces: Aristoteles verb ubi decem haec enumerauit substanriam, qualitatem, quantitatem, S caetera , subiungit: unumquodq. ex ante dictis ipsum per seipsum in nulla affirmatione dicitur, sed ex horum i nter se connexione affirmati efficitur.nam si holum connexio assiimationem facit assi. matio autem in voce significativa, & oratione enunti . tiua essentiam suam habet,nequaquam de gesneribus eniis esse tractario haec potest,neq.omnino de rebus, quatenus res sunt,sed potius de vocibus quat nus Ies sunt. non enim rerum ipsarum connexio affir

638쪽

Liber Paganini Gaudentit . 37t

enatio est, sed vocum quae res significant. conforaudis ijs,qui praedi ea mera ad res ah. Meetaphsicam traη1sernn vonne sub Pere potest Porphriana auctoritas f a Auctoritatem Porphyri, lubenter sequitur Dexippus

Platonicos, Lmblichι discipulos . nam cap. I. inquit: pro

positum libri huius est de ptimis, &simplicibus vocibus, ijsq. quae ab ipsis significantur. cap. III. 8 reqvam

ahqMandu aduersus Sogenem disputauit, ait. non igituripla res sunt praedicamenta sed dictiones, quae notiones, & res significant. Iam audiendus en Simplicius, qui diligenter disputauit de proposita libri . tanrim inquit: perspicuum igitur est ex his dictis, quod intentio propria est logicae tractationi, & facultati, de simplicibus, primis q. ac genenatibus vocibus agere, quatenus significatiuae rerum& haec Alexandro, Hermino, Boetho, Porphyrio videntur, & Iamblichus decernit ac statuit,& Syrianus explicat aeq. indicat, quibus praeceptores nostri adsentiunt. Sed Objcere ea verba Simplici, , quae ibidem ιgunture

simul etiam docet res,& conceptiones quatenuSs-gnificantur a vocibus. Ergo in prae icamentis agitur etiam de rebus . si de rebus agitur , Metaph stica erit ιractatio. respondea, 'duo in Metapb Ica Vr praecipue de rebus in logica de mecisus, de rabus autem ficundario,Hleuia ter, quatenus praeparandi funt animi adolescentum ad Iora mandas propositioner,ad congruendo/1,llogismos. quod non agatur praecipue ri rebur discere etiam es ex Aremonio, qui

ait in praedicamentis agi de vocibus res conceptuum inte ueucccc 2 tu

639쪽

s 1 De P hilosophia apud Romanos

eu AgmHaptibus non defolia conceptibus,aurolis votibus, aut fotis rebus . rejcit eos, qui docent agι de rebus . --bij. ιt praedicamentorum propositum esse disputare de impliacibus io ibus, quae si bces res per medios simplices conc p us significant: repetit infra in praedicamentorum libro tractari de vocibus quae simplices res conceptuum sim .plicium interuentu significant. B 1etios non abit a Porpbγrιo,atq alijs. nam ait in praedi. eam4 ntis agi de vocibus res significam ibus, in eo quod significantes sunt . 'tractationem appellat introductionem, δν si luem expositionem,in qua ait velles equi Porpbrium.Metaphisca nesit 3ntroductione u simplices expositiones. in Metaph ca, in quam, non manu cimur, mi rudes adoles entes ,Ied discimus docillima quae sunt , atq. abar a. Nec ο egat absolute agi de rebus in praedicamentis meis eius.eιus meνba sunt: hic liber in choantibus addiscitur .de rebub quoq. est aliquatenus tractaturus.Res etenim,&reru signific. itio iuncta est,sed principalior erit illa disputatio quae de ser monibus est. secundo vero loisco illa quae de rerum ratione formatur. baee Boetιus.

Sidonium Apollinarem sapientiae mystam Romae fuisse. ex eius Epistolis nonnulla ad philosophiani facienda annotantur.

RO ma cum fuerit Sidoniua Apollinaris,quonnulla eius complectavtur Epimia quae faciunt ad ρbi,fopbiam, quid tantum baminem vetat ad Romanam refer-- νι pbilosopbiam' Valuit imo extemporalitate , quam cogna

640쪽

Liber Paganini Gaudeotii. 1 73

clanem habere cum ρbilofiphia suo loco ostendimus. Gregori Tiaron.bis. Franci tib. II. Sidonius tantae facundiae erat, ut plerumq.ex improuiso quae voluisset nulla obsistem te mora componeret . coram Maioriano ex tempore diis Hicbon composuit, quodrefert ipse bb. I. episty. XI. retro sum conuersus tanquam aquam manibus poscerem tantumq. remoratus , quantum stibadij circulum celerantia ministeria percurrunt, cubitum toro redis didi. & Imperator: spoponderas te licentiam scribendae satyiae versibus subitis postulaturum. tunc Ffe reis citauιt extemporale distichon.scio Tbemictium recusasse extempore dicere,quod necesse non ei est extemporali viι

cundιa, qua de re oratιuncula eius extat, sed non propterea damnauit aliorum celeritatem , cum magna sit ingeniorum varietas , marιeq. ab ipsis producantorsi odiorumst. s.

taphium editum a Sauarone IHaec inter tamen S philosophando Scripsit perpetuis babenda laeclis. coluit amιcitia cum Claudiano Mamerco insigni pbilisvbo, cuius Epissolam adse scriptam inferuit lib. IV. DILin qua

claudianus petit secum communicari libros a Sidonia eamis posiιοι. mide vero quanti faciat Claudianum ρbi Ophia causa. ita namq. ad imum scribit: lectoris intentionem per euentilata philosophiae membra lassatam repente Ioves . ait eum de singulis artibus cum singulis artificibus philosophari. mide totam epistolam, qua qua in alijs diuido rtur , in Claudiaua estiuncta extollit. βιο Tbemictum.