장음표시 사용
21쪽
4 Manuale servanda republica consistat; quibus partibus a morali virtute, & om ni alia humana strudentia distinguitur. . Quid autem sit gubernare, augere, di conservare rempublicam , hoc reges , &subditi, active , & passive ita
Menere sentiunt, ut explicatione minus, quam consolatione egeat.
Etly Superest, quid in hoc compendio ei,seu manuali, per nomen reip. intelligi velimus, declaretur. Relictis ergo vanis de nomine disputationibus , ex communi hominum judicio dicimus, rempub. vocari non tantum civitates liberas, sed & imperia, regna, prinei patus, quae sub uno capite,vel pluribus vivunt, & reguntur. Sic Romana resp. tam sub Regibus , quam tempore Consulum, & Imperatorum nomen reipubl.non amisit. Obscurius est intellectu, quid titulus noster, R atio status,proprie significet. Nam videntur Politici seu pr dentes seculi hoc solo vclamine errOc res Principum obnubilare, excusare,
22쪽
Polyticum. IMaiestateiri tueri, subditosque terrere velle, adeo,ut si quid grave aetiam, aut statutumst, lassicienter pro justo, &rc sto haberi debeat, si dicant, Ratio status sic exigit. Cui si vel verbo subdutus contradicat,crimen laesae Maiestatis commisisse arguatur; quasi Deus hoc secretum, & nanc prudentiam solis sapientibus sine mensura communicasset,&parvulia suis de ea nihil revelasset. Videamus ergo intimius, quid praeter definitionem a nobis allatam, o ex usitato modo loquendi per Ratio- nem status Politici intelligi velint. Non male rem totam prodiderit, ari, qui dixerit, ratione status esse secre-jlo tu, seu eonsiliu arcanum, solis Regi- qui in s& Politicis reservatum, quo in omnem eventu actiones suas excusare,
& defendere possint. Et quoniam hoc ii.
secretum Regibus sepe tam gratumstaim est, ut quasi divinis & humanis solutiqua legibus in gravissima mala,&pericula Vρε . . sese praecipitent, aut induci patiantur,m illud ipsum , Idolum Principum dixi-μ inciis A a mus. pum.
23쪽
c Morallemus. Quod quo modo sano sensu sit intelligendum , in sequentibus apertum fiet. Hoc loco sussciat dicere, Rationem status proprie loquendo, esse curam reipublicae:atq; sic omnes Nationes intelligunt, & interpretari volunt.
Dedivisione Rationi an Italis. D Atio status, hoe est, forma resp. nae. εα- se est vera vel falsa, Ecclesiastica,vel μή ' secularis, imperium unius, paucorum R. iis optimatum, vel populi. Vera ratio sta- p. in tus, seu forma reipub.regni, principavera tus,vel civitatis est, quae secundum De- η Piiir,perhonesta lieitaque inedia,&ve ras virtutes Regem, principem,magistratum, eorumque subditos, ad ultimum finem, salutem aeternam, & temoporalem prosperitatem prudenter di- , risit. ratio status quae neglicto ς Deo, fortunam adorat, conservati inruiasii nem reipubi supremam legem constiis
24쪽
Poditicum. πtuit, & pro illa omnia media , iusta vel honesta,ex utilitate metitur. Ecclesiastica forma reipub. essiquae Ratis duce Spiritu sancto, sub uno summo φ Capite Vicario Christi,per subordina. β
tam harmoniam personarum , &le-'r ggum, omnia humana, reges, principes, subditos, ad Dei gloriam & tautem animarum instruit, sacrificiis praeest, R divinis intendit.Secularis ratio status, μ' est ea,quae in regno, principatu,vel ci- vitate homines ad honestatem mora- qui rtem,pacem publieam, di stelicitatem propriam disponit.
ni voce Monarchiam , quando unus Imperator, rex, Vel princeps,legitime quia ad hoc natus, vel electus, regnum , &Iit rempub. convenienti subordinatione administrat & regit. Cui opponitur Tyrandus, qui non electus meque na- tus Princeps rempublicam invadit, &violenter dominatur. optimatum forma reip. est, quan
do pauci&ij optimi rem populi guber-
25쪽
nant. Cui eontrariatur oligarchia quando divites & potentiores praed
- Popularem rempubl. seu Democratiam dicinius, quando & populus magistratum gerit, & pauperum utiliatatem pro fine constituit. 3 Postularet nunc ordo , de singulis specieb. seorsim tra etare, sed quia hoc nostri instituti non est, lactorem ad Christianos politicos, & in primis ad Reverendum P. Adamum Conizen, Soet Iesu Doctorem Theologum remittimus , solamque nobis veram &falsam Rationem status intimips examinare, tum etiam libro tertio de Ecclesiastiea repub. quaedam disserere
proponimus.Priusquam vero hoc mare conscendamus, necessario praemi
tenda videturinstructio, quid homini Christiano, principi vel subdito, de origine. seu depend tia , & de re
gnorum ,reipub. vel ut nunc Euro
pa loquitur , status fine sentiendum
26쪽
Polyticum. PuNCTu M III. ' De origine seu dependentia stat in , seu reipublica.oc loco nobis cum vere Christianis de origine regnorum cor troversia esse non potest, quia cujus, cunque status illi sint, Deum Opt.
Max.Omnia creasse, continua creatione omnia conservare, & incomprehensibili providentia omnia gubernare, plena fide prosteantur necesse es
Hoe in primo articulo fidei nostrae tam certum est,ex sacris literis&histo-
riis, ex verbis ipsius Dei, Christi Iesu, SS. Apoliatorum,&omnium Dodi. 'rum Ecclisiae, imo ex Ethnicorum 'scriptis,& scmeatiis,& exnaturali ra- Chrsitione, tam evidenter verum est, ut qui 'idipium blasphemo ore negaverit,aut 'ρ' sin dubium vocarerit, Christiano nomine indignus sit censendus. ErgON D.u- rempub. reges , & regna, a I Jeo origia craat nem suam ducere, &in es e, & consem rc
vari dependere, infallibili veritateasse-
27쪽
rimus. Atque hanc veritatem realiter agnoscunt utinam non serius omnes reges, principes, magistratus, quando summus ille Creator, R justus judex Deus, appendit, numerat, dividit. Videamus nunc quid politici, hoe est Athei nostri temporis, de origine,& conservatione regnorum sentiant. lPrimus qui inter Christianos impietatem suam in hoc genere scripto prodi--- dit, est Nicolaus Macchi avellus, qui chia blasphemus contemptor divinae Ma- εο ε jebatis, Gentilium errores ab inseris ηρ revocans, a fato, influentia astro tu,&fortuna omnia humana, conversiones fortu. regnorum, vitam & mortem, adversana & prospera dependere contendit. Hρφ'- Hunc sequuntur fere omnes Politici, qui religionem a repub. eXulare volunt,& areana sua consilia ad omnes e. ventus regibus occulta calliditate pro pinant. Rationem suae damnatae opinionis adfert Macchiavellus, quod in historiis per innumera exempla Romanae rei p.
28쪽
reip. & aliarum ita fato viderit omnia obnoxia fuisse,&dirigi,ut quo fortuna pellit, e ferri necessum sit:ergo a fato
di fortuna dependent omnia. Vocat autem fatum nexum necessarium, ab astris rebus humanis fluentem. FO ..il tunam dubium rerum casum,&even-frauis tum, cui nulla humana prudentia resilis uisti possit. 1 Haec opinio, si fundamenta consideres, parum habet subsistentiae, si avia , thores, hoc est atheos respicias, dissi a culter refutabitur. Ratio prioris est, quia est contra communem sensum omnium bonorum, doctorum,gentiislium, & Christianorum , qui a Dco Omnia dependeredemonstrant: ita ut parum laborandum sit, si Machiavelia tum fortuna. anquam montanum suismen, ad hanc impietatem docendam praecipitem egerit, quando omnes sapientes,omnesSacti, omnes creatur . clamant Deum creatorem rerum omnium, & omnem potestatem esse a
Deo. Ratio posterioris partis quoad A disti-
29쪽
dissicultatem refutationis est , quia homines athei, ipsum Deum,omnia scientiarum principia nega religionem& fidem violant,solam sortunam, cui omnia tribuunt, adorant. Und frustra laborat, nihilq; proficit, qui cum atheis agit,si rationes convincentes , vel authoritates infallibiles , vel divinas revelationes, aut certitudines alleget. Cujus rei veritatem me docuit experientia. Cum enim per Europam eum multis hujus notae viris magnis, Christianis, Turcis, & infidelibus, de Deo, religione, & regnorum funda
mentis conversando tractarem, constanter principia rationis negarunt, suae fortunae cultores permanserunt: usque adeo hoc verum deprchendi, ut quantum mihi pro exiguo captu res humanae innotuerunt,vix credere possim ullaci haeresin majorem esse, quam Atheistarum. Ratio movens est, quia aliae hereses ex nostrae fidei fundamentis malo intellectis resultantes, Christiano othe fere concluduntur, haec vero
30쪽
- Politicam. uAtheistarum impietas , & maximam partem Christianorum occupat, & omnes mundi partes pervasit, estque eo periculosior , quo magis occulte suos ad omnem eventum instruit, omnem que moralem Jaonestatem prae se fer- , re &quamcumq; religionem effinge
Alia ratio hujus meae opinionis es, quod A theisin iis ideo hominibus gratissimus sit, quia negando omnia ra- Atheiationis, & fidei principia , diabolo sua-Imust dente facile defenditur , dissiculter 2 agnoscitur, non admittit esse peccata, ad flagitia, scolera, omnemque impietatem, portas aperit, iusta & injustii ad versa & prospera in humanis casibus fortunae adscribit, de omnem religionem pr o renata sibi utilem facit diffugit.Utinam fallar in hac concepta opinione. Utinam Deus avertat hoc ma tum ab orbe hristiano. quod ideo magis optandum & orandum, quia contra negantes principia', & fortunae nnpetu in Iequentes, non proficit hu