Augustini Mascardi Romanae dissertationes de affectibus, sive perturbationibus animi, earumque characteribus

21쪽

tim in mortali a conditionem plane calamitolain. cogitationem conuertens, violentos affectionum motus, immanes quasdam ,& indo- mitas feras, post naturae labem admissas in ho- mines conquestus est. Q a in re praetereundum non est ; quod ex immundis animantibus mares

duae, foeminae item duae in spem generis a Noemo recteptae sunt. Cum cnim Philo 1 Patonis aemulator, Animae cumiit, quem sub initium noniinauimus, equos adiunxit illud bigae Socraticae de suo aggidit, ut Animosam, atque irascentem facultatem marem appellauerit equum, minam Concupiscentem. Cum quatuor ergo sint summa perturbationum capita , ut suo lino dicturi iti ius pbelluas duas ad irascentem mares, ad concupiscentem foeminas, ex Philonis sententia, referimus , ut prolis specie paternae pulsaritudini ex aequorespondeat. At sentio nimis abiecte nie, atque humiliter de hominum animo. hactenusi fuisse locutum uecum in illum . veluti in Augiae stabulum Herculeo sane labore expurgandum, bestias immanes, rabidasque conieci. cuius quidem imprudentiae veniam a

delicatioribus ,.qui has sibi sordes appingi molaste ferunt sedulo postularemuenisi cogitationes meas alio auocaret Dauidis Re is sanctissimi,

ac Vatis, non tam imprecatio, quam consilium;

22쪽

is Avo. MAscARDI quo nos de monstrorum foeditate , quae simus, grauiter admonet, ad ea penitus ins ciendata in s cohortatur. Sescendant, ait, in infernum vi- se RU sapientissimum Datani,&.

n. aee. in Abironis casum, qui subito terra dehiscente ab-

hune Iocii. - . - . - . in . .

lolci lunt, ut V mentes, Videntesque penerint,

via. saris respexisse: quia tamen doctissimus Mediolanen sium Antistes Ambrosius, infernum pro se- pulchro accipiens, ad necessariam viventibus 2 ' si 'L commentationem mortis, rejj vatis oraculum refert, non erit cur me aliquis reprehendat, si eadem illa verba ad cognitionem fili, ac praesertim ad perturbationes animi pernoscenta tran-stifero Descendante minfernumuiuentes, hoc est se ipsos intueantur, ac videant, in affectionibus perturbatis quid monstri alant , tunc enimuero quam prope ab inferorum furi, dilastent, explorato cognoscenta quo loquendi genere usum etiam Persium initio diximus, pers sit. 4. nemo in sese tentat descendere.

tantis) alivdinferos se negauerunt, quami sa corpora, quibus ingus anima carcerem fr- dum tenebris, horridum statasu , cruore patiuntur; hoc anima sepulchrum, Me Ditis concaua, hoc inferos vocaverunt: paulo post, ad

23쪽

ROMANAE DIssERTATION Es' i ad ipsam iam perturbationum enumerationem, qua de loquimur, accedens est, Tari interpretatione Phlegetontem ardores irarum , cupiditatum putarunt. Acherontem quidquid fecisse, dixissiue usque ad tristitiam, humana

varietatis more, nos poenitet: Cocytum quit

quid homines in luctum , lacrimasque compellit; Stygem quidquid inter se humanos animos

in gurgite mergit odiorum. Descendant ergo in infernum viventes intelliigant a perturbationum immanitate, humanas animas diuinitalis capaces, in furiarum receptaculum esse conuer- sas ; & quoniam unusquisque nostru cum Iobo i., inirmare confidenter potest, Infernus domis mea est, corpus videlicet meum,quod tanquam peregrinanti animae diuersorium natura formauit, perturbationum saeuitia in inferorum carcerem commutatum est, alienas domos curiose pervestigare nolimus, sed eiusdem Persj monitis obtemperantes, sibi dictum unusquisque saluberrime putet. 2Tem habita,vinorinquasit tibi cur supellex. Hoc estDelphicum illud fronti velit inscriptum, seu ipsum,Mod primum fuit meae dissert tionis exordium,atque hic finis esto. aeremus in posterum, quid sit, quae sit, quotuplex sit aes mi perturbatio.

24쪽

Se humani animi perturbationsim.

DissERTATIO SECUNDA.

Lselix ille Nisus, cuius calamitatem virtus

nobilitauit, virtutem calamitas non infregit, Troiano excidio superstes,ideo cum 2Enea visus est in Italiam nauigasse, non ut magnitudinem animi ex patriae ruinis inauspicato nascentem, in Ausonios agros, veluti in solum fortunatius,al quando transferret;sed ut ab ea tum potissimum ad interitum raperetur, clim illius desiderio maxime properaret ad gloriam. Iacturam in fortis simo iuuene etiam hostibus deplorandam. Is ergo,nescius a morte se propius abesse, quam avi oria; in ea concione, quam ad Eurialum, amore sibi, ac virtute coniunctiam, postremam habuit, tanquam in exuenda mortalitate vaticinans, haec ait, ne hunc ardorem mentibus addunt

EurialeAnsua cuique Deus st dira cupidis

diuinasti, iuuenum miserrime, diuinasti. Immanis illa tua Rutulos ulciscendi libido, qua ad AEneam in tempore reuocandum, per ipsa obsidentitim hostium castra ferebaris, cupido sane

fuit,sed dira cupido,& quam licet Deum fingas

25쪽

in animo) carnificem tibi & amicissimo capiti

expertus es. haec florem Troianorum adolescetitum Eurialum, vixdum primum vitae simul, de gloriae stadium ingressum, peracerbo funere reprehendit S huic heu quantum moeroris, ac lacrimarum debet in perpetuo filij carissimi desiderio, vidua iamdudum , nunc etiam orba consenescens Mater Furor Nise fuit cupido tua, non Deus. Illud tamen nobis suo opinionis errore Nisus intelligendum reliquit, caeca mortalium iudicia, suis quodammodo furoribus blandientia, ipsis etiam animi perturbationibus nomen diuinitatis imponere. Cuius appellationis cau- Aur'. ias, si a Platonicorum facitis liberet arcessere, uix eat non modo Plato ipse in Timaeo, atque in Repu- Viues. iam. blica, sed Iamblichus atque Porphirius,& quod Vide Glia incredibile alicui videatur, Apuleius ex Asino re- i ta :pentePhilosophus,praesto essent,qui animos nostros in Daemonum ordinem cooptarunt. Verum inauditam affectionum apotheosim alio statuo,nisi vos aliter sentitis, viri clarissimi, quam ad Academicorum mysteria referendam. Elegantissimus Sicyonij Aristonis Paean, in postrema dissertatione a Tyrio Maximo allatus est,m- α quo votum huiusmodi, ipso statim initio a Poeta

proponitur.

26쪽

Tecum sit mihi vivere

Vita quod superesimeae.

Querit amaenishmo vir ingenio, ecquae tandem sanitas illa sit, cuius tantopere vates sibi expetit contubernium, quamque ut Dearum augustissimam votivo carmine veneratur & colit. Multa ille in rem suam ingeniose; ego ad argumentum,quo de agimus,accommodate sic dissero. Clim ad hominis constitutionem duo, corpus nimirum, atque anima, admirabili coniunctione consentiant, in quorum nexu, naturae, siue Dei potius manu compacta, vitae totius ratio posita est , quemadmodum corporis omnis coagmentatio, ut ait Tullius, vel calore, vel frigore , vel aliqua impulsione vehementi labefactatur, & frangitur ue ita prae clara animi compinsitio, perturbationum quodam quasi aestu agit

tur, absorbetur, abripitur , tunc enimuero utrinbique morbus occupatas a se partes vehementer exercet.Hinc funesta apud Medicos nomina febrium, dolorum, vulnerum in corpore, quibus ex aequo aegritudines in animo, cupiditates, angoresque respondent. Delicati ergo fictores nominum , ut in nudis etiam rerum notionibus si-

baritice delicias facerent, Pallorem, Orbonam, Febrim in fastos retulerunt , numina videlices subitari, diuinitate donata. Et ne animus prae

27쪽

termissos ab iis , tanquam minorum gentium Deos, morbos suos conqueri posset, Timorem Lacedaemonij, Angeronam,& Voluptam, de quibus post paululum differemus, alij coluere. Vsque adeo verum est, quod a Niso propemo dum moriente dictum fuit, sua cuique Deus fit dira cupido. Diuarum igitur Dea sanitas, quam Paeanis ini tio Sicyonius Poeta laudauit, utrique morbo adhibet medicinam. Vertim dum aliud ago, in primum differtationisaneae caput incidisse,abedque pene incogi

tanter euasi se me sciatio. Dum enim perturbationes animorum, morbos animae nominaui;

nullus pene auditoribus locus relictus est anquirendi , quid sint; ne tamen in re grauissima delibare potius leuiter momenta rerum, quam accurate perpendere videamur, diligentius aliquanto versandum a nobis argumentum tam necessarium existimo. Et primo quidem Stoicorum opinionem ab omnibus reijciendam esse facile intelligemus , si ea, quae de perturb tionum, gemino quasi sonte, in superiori nostra dissertatione commemorata sunt,libuerit in memoriam reuocare. AiuntStoici perturbationes animi opi niones esse, atque iudicia. Hinc ergo ad intcilia gentis, non ad sciatientis animae partes easdem pertinere velint, nesint, aperto consciunt. Qua

28쪽

. in re utinam constantiam illam, quam in septem

te adamantinam posuerunt, in eorum principe Dς ρ' - Chrysippo Galenus merito non requireret: is

puer ειρυ- enim cum opimoneS,atque Iudicia In parte rati

nis compote collocaret, voluptatem, atque do - lorem in sentiente ; affectiones nihilominus opiniones esse, atque iudicia contendebat. His ita constitutis, aio, Affectiones, seu perturbationes animorum esse animae sentientis, ex boni, vel mali opinione natas commotiones , quae quoniam corpus ipsum sic attingunt, atque commutant , ut aliquid patiatur, passiones vulgo, ab ipsis etiam Philosophantibus appellantur. Summa earum veluti capita duo constituunt sapien- via. Ateia tissimi viri Plato, atque Aristoteles, dolorem,ac

docti. Pur. Voluptatem,ex quibus primo quatuor enaicun-

ghus tur , reliquae deinceps omnes, certo inter se OI-s. Ambr. L dine copulatae dimanant. Et sane si quis volup-:. 'D tatis, atque doloris pugnantem semper, distra-2'. .M. clamque naturam diligenter animaduertat, mirabitur qui fieri umquam potuerit, ut ab una, ea- demque hon iis anima foetus extiterint νnere distrepantes, instituto contrarij, in parentis tan-- tum cruciatibus consentientes, atque conflati.

f. Vidit hoc in Platonis Phoedone Socrates, cuit cum nulla satis idonea ad soluendam dubitationem latio suppeteret, quasi in nodum vindicq

29쪽

dignissimum incidisset, tanquam numen e machana , AEuopum aduocat fabulatorem, eiusque nomine apologo concinnato, Deum, ait, cum dolorem,a c voluptatem semper inter se pugnantes conciliare vellet,nec posset tame,ita in unum utriusque apices coniunxisse, ut alter ab altera

distrahi nequeat, atque diuelli, dissidium tamen quotidie in animis recrudescit, atque hostis hostem perpetua rerum vicissitudine protrudit: qua humani generis calamitate quid fingi, aut excogitari funestilis potest : cum unus, atque idem animus,& area sit bellantibus,&praemium besti, victori praeda, sepulchrum vidi o 3 AEdem

Concordiae a M. FurioCamillo in Capitolio eu Plutare hcitatam, ad deliberandum cum Senatu Magi H eat ita Castratus delegere: rati videlicet ipsa loci religione

consilia omnium ad Respublicae incolumitatem Rom. conspiratura, quae coeteroquin dissentientia,certam perniciem florentissimo Imperio allatura videbantur. At quid nobis, rebusque nostris fiet. Auditores, quibus ut Plato existimat in libro de Legibus primo, duo in anima a consilijs Senatores assident, voluptas, & dolor ue non discordes tantum inter sese, continenterque bellantes,sed aduersarij rationis, furentes, atque praecipites: illos autem pedari j consequuntur timor, & con' ifidentia. Vtinam intestinis horum discordijs eo q

30쪽

Cante.

14 Avc. MAs CARD riam non deuenissent plerique mortalium ἰ ut conqueri iuste, atque exclamare non possent, Filiν matris mea pugnauerunt contra me. Mietob. i. Voluptam,& Angeronam numina quondam ' ra. voluptatibus, atque angoribus stulte proposita)lI ,r non aedem modo, sed communes etiam aras habuisse memoriae proditum legimus.ego vero infelicem prorsus , & pene deridendam coniunctionem existimassem, nisi naturam hominum ' contemplatus, voluptatem cum dolore copular tam, templum sibi, atque aram in animis posuisse, non tam doctorum virorum lucubrationi, bus, quam experimento didicissem. Quod clim non semel animaduertissem,ad AEgyptum mentem, cogitationemque conuertere, rei nouit

te, propemodum coaetias sum. Terram illam

monstrorum diuinitate nobilem, ac regum mo-hlMireh. libus inclytam, apud Homerum legeram ali-

ribus abundantem , soli enim illius ingenio indiscreta foecunditas est,hoc ad animum vicum que transferens, hanc ipsam, qua de loquimur, via. cisi a Voluptatis, dolorisque permistionem considerai et M bam '. sed rem hactenus non attingo. Omni pluuiarum praesidio destitutus regionis tractus,felixti 'quodamodo in infelicitate sua est quod illi nun-μ quam cadum obducitur, nunquam sidera clauduntur,