장음표시 사용
51쪽
ROMANAE DissERTATIONES. 43 omni ex parte germanum: tanta autem in fratribus consensionis, seu sinapathiae vis fuit, ut altero crescente cresceret alter, aegrotaret aegrotante, decumbente decumberet, moriente moreretur. Corporis atque animae simulacrum, in utroque amore, facile reperiemus, si mutuam illam moiborum corporis atque aegritudinum animae coniunctionem, de qua Galeno duce disseruimus, perpendemus, Palleat omnis amas, lor hic sapisu amanti. an non ab anima corpus aspergitur, ut ex animae
incendio in vultu supersit cinis 3 Obstupui eteruntque coma ramo auribus hasit.
an non rigor ille capitis, & vocis interclusae si lentium, timentis animae tyrannidem loquitur 3 Privigni arteria, nunc ad naturae modulos attemperata, nunc sine lege subsiliens, an non ab adolescentis anima, nouercae vel absentia, vel philos Mpraesentia perculsa commouetur Quae omnia mem. cum ad trutinam sedulo reuocanda sint, ubi de
singularibus affectionibus disputatio instituetur, illud in praesentia statuisse sussiciat. Corpus
animae ad perturbationes excitandas, rerum simulachra, sanguinem, spiritusque sufficere, &longam aegritudinum iliadem cum illa commu-
vicare. Munam contra, imaginatricIs excitar
52쪽
: 46 . A v c. M A s o A Q, i tam vi , sanguinis, ac spirituum satellitis corpus aggredi, ac commutare. ex qua rerum vicissitudine multa in posterum, eaque praeclara , inter disseredum, a nobis problemata explicabuntur. Vtrum animi mores certis corporis signis. internoscantur.
me est de usionomia muniuersum.
SPECV LVM Veneri sacrum , inter ineptas muliebris mundi delicias solitum numelasi, cum literata priscorum fama nostrorum temporum oculata consuetudo consentiens, satis illuminate declarat. Si quid enim est, quod ad ex torquendam mortalium fidem subaspectum cadat , & quodammodo incurrat in oculos, culum illud est, cuius consilia tum demum ad , veritatem propius accedere iudicantur a foeminis, cum magis oculis placuere, quam menti. v a. τε . Consulitur illud, ut alicubi queritur Tertullianus, tanquam oraculum de pulchritudine : --gi' ς nia veluti Phoebades curiosὸ scitantur oculi, e pectatae dc ipsi pars optima italicitatis: voti rea sistitur scemina, decretoriam vocem de muto tripode relatura, lignissima vel hoc nomine quae
53쪽
ROMANAE DIssvRTATIONE s. . fallatur, quod vitream plane gloriam , hoc est fragilem, ac semper contabescentem aucupatur a speculo. Praeclarius Socrates, atque Pythagoras, generosum, ac masculum Philosophantium par in sapientiae instrumentum, ac censum speculum retulere,,t Plutarchus, atque Laertius prodiderunt: illud subinde, adolescentum G len. in
pranertim oculis lublJcientes, vel monitorem verecundiae, vel virtutum cotem, vel ad excolendam animi pulchritudinem inuitamentum. Vsque adeo a Gs etiam rerum imaginibus vera in nobis species virtutis effingitur , & ab umbris lucem mutuari licet, dum coecutire sponte non libet. Verum ut causae a viris doctissimis afferantur idonee , quamobrem in speculum intuentes ossicij admoneri se putent, grauior illa certe congruentior veritati videtur, quae a Galeno, Plauto, atque Apulatis praetermissa , a Asiud λε Seneca indicatur potius leuiter, quam exponi tm. Dura tuunt ecula,mi homo ipse sense- 2:ti' ' ret, inquit in quaestionibus naturalibus Seneca. 4riis sib. Grandia polliceris o Auscorum sapientissime, I CII atque praeclara ι & vereor , ut promissa cum fide repraestinare nobis reposcentibus possis. Quid ' enim 3 notitiam sui, tam arduum , qu necessarium generis humani bonum, e coelo, ut inquit ille, dei sum, de magnifice pro templin
54쪽
48 A v c. M A s c A R D Irum soribus inscriptum: tu in obiecti contemplatione simulachri tam facilem , obuiamque nobis obtrudis, ut ad eam comparandam oculos in speculum coniecisse sufficiat ὶ Nimirum Physiognomorum arte appellat hic locus. Moenemur enim, certissimam ex totius oris caracteribus, latentium in animis aegritudinum fieri . coniecturam, id que apud Senecam esse speculum intueri, atque proprias animi perturbationes , prauasque propensiones, ex sui vultus meditatione rimari. quo de argumento,cum me disputaturum in prima statim congressione receperim , hodiernae dissertationis argumentum esto, utrum latentes animi morbi certis corporis signis internoscantur. Cor hominis mortalibus inscrutabile, unius Dei oculis expositum esse, dichum olim accepimus a viro, cuius oracula non tam probamus,
quia vera, quam quia diuina veneramur ; atqui miserabilis omnino fuisset conditio Qcietatis humanae, si abditos pectorum sensus , odio
quandoque in mutuam perniciem armatos,tanquam collocatos in insidiis latrones, timere semper, nunquam explorare potuisset. AEquissimum ergo sitit, certa indere corporibus quasi
symbola, quibusdecernere de animis, cognita veluti causa, liceret. Si enim gentilia quaedam signa
55쪽
. signa posteris impressa diuinitus, ad notitiam stirpium legimus in annalibus, ut Seleucidarum
anchora, lancea Draconteorum, Pelopidarum ex ebore humerus, apud Dionem Chrysosto- Do Ch -
mum, atque Sinesium patefaciunt: immo vero 'si naturae constans aemulatrix ars,tesseras excogitauit, Caesaris Venerem genitricem, Pompeij xi M. ς Ie
Herculem, Larem Matij, Apollinem Delphi cum Syllae, Antiochi sanitatem, quibus &litem imperator, & imperatorem miles, & - hoc vix.
cium socius, pertuitatis etiam Ordinibus, re--st
cognosceret, an non decuit animorum vestigia, &caracteres ita in corporibus expressisse, ut nestra illa Socratica non indigeret genus hum num, qua veluti admisso in visceribus sole, &opaca mentium caligine rarescente, in retrusis etiam pectoris anfractibus nuda veritas cerneretur 3 Nimirum vere potius quam tragice in Medea cum Ioue rixaretur Euripides, quod cum indicia ad aurum explorandum mortalibus, di uino beneficio non desint, deessent tamen ad inuestigandas hominum voluntates. Patet ergo per corporis notas,quasi per rimas, si non oculis, certe menti traiectus ad animum. Statutum id non semel accepimus a summis phi- ta M'. losophantum capitibus, Pythagora, Socrate, atque Aristotele : receptum autem apud medico-πα.
56쪽
. . Ut rum principes Hippocratem atque Galenum 3. : .i probatum ab historicis elegantissimis Pluta f. tr cho, Philostrato, Suetonio , atque Laertio; &ti ' , caput est, grauissimo sacrorum codicum
testimonio confirmatum: quorum omnium ne sententias vobis in aceruum congestas ob -
cista consuetudo, quam in meis differt, Ita rionibus adhibendam decreui, quaedam scilicet seligendi , non adeo peruulgata, atque omnium
Argumenta porro, quae ad certissimam hanc coniectandi artem fulciendam adhibere sapientes solent, ut numero varia, ita pondere dissimi-' lia censenda sunt. Eorum ego aliqua cursim,&propemodum enumerans delibabo: vos singula
diligentius, pro vestra prudentia perpendetis. Et ', primδ quidem Galeni sententiam, a me supe- rioribus diebus, ex hoc eodem loco reiectara, iterum non exagito, illud attigisse sufficiat,si nima humana nihil esset aliud , quam corporis
temperatio, quae recepto iam apud medicos vo- . cabulo complexio nominatur; adeo facilis esset de hominum motibus coniectiara,atque oculos aperire, vel claudere. Semel etenim inspecto colore, qui ex diuersa tum sanguinis, tum caeterorum permistione humorum, in corporibus eo forescit ipsa quodammodo anima cerneretur.
57쪽
Verilis ergo, atque sapientius opinantes, Galeni quidem documenta non respuunt, si falsam illam de anima opinionem excipias, immo perturbationes animorum, ac mores, a temperatione proficisci, ultro fatentur, nisi libera hominis voluntas obnitatur, & naturae impetum virtutis soliditate debilitet. Atqui clim varia cor- porum temperatio, ex varia item tum elementorum , tum humorum permistione nascatur ;ex hac autem facultatum vires squalitates appellant philosophi ) vel acuantur, vel retun- dantur ue hinc procul dubio fit, ut cognitis qualitatibus , elementa primiim, atque humores internoscantur, ex quibus deinceps perturbationum , monimque notitia, conuerso ordine, sed tamen quasi per gradus eruitur: qualitates Veso ita in corporibus apparent, ut sola sensuum testificatione prodantur.Praeterea, licet anima in sanguine collocata non sit,quicquid apud Marcum edi Tullium, atque Lactantium opinetur Empedo, de cles cuius in sententiam Poeta fortasse disces-
Turpuream vomit ille animam,) Criti: G illo tamen dum operatur, tanquam administro dερ .ctam necessario utitur , ita spiritus, purissimo, ac Est ae maxime tenui sanguinis flore conflatos, cogitur Viid: . adhibere , ut quicuntque a sanguinis, atque spi-
58쪽
rituum in singulari homine conditionibus, eiu Ddem mores vellet, perturbationesque colligere, nae ille ab instituto, nisi me fallit animus, non aberraret. His addatur ue nobiles olim huius artis interpretes , postquam naturae arcana sedula pervestigatione venati essent, opinionem illam altius imbibisse, ut certos esse in anima caracteres crederent, quibus ex aequo certa in corporibus signa respondeant. Chun enim anima ideo condita sit, ut corpori vitam impertiens, hominem ex utroque perficiat ue quemadmodum haec anima huic tantum corpori congruit, ita huic corpori quaedam symbola a rerum natura sunt indita, quae huius, non alterius animae proprietates, ut loquuntur, intimas, sentientis facultatis patefaciunt , quod satis apertesibro contra Celsum primo testatur Origenes ubi Lbm, P temone , Zopyroque laudatis, omnes animas habere corpora sibi congrua, atque accomm data , eorum fretusauctoritate pronuntiat.
Verum ut e molestis Philosophantium sent, cetis euadam, illud cum Aristotele plausibiliter
statuo, in mutua corporis, atque animae con
sensione s sympathiam Graeci dicunt) praecipua
Physiognomicorum argumenta esse collocanda. aua de re cum luculenter vobis audientibus
si disseruerim ad unum illud prouoco, quod
59쪽
ipsa nouitate, Auditorum, vestri praesertim similium, hoc est humanissimorum, animos sibi
conciliabit. Vitream domum quadrato opere a Firmo exaedificatam memoriae prodidit Vopi- 6ρisui
lcus, ita bitumine, alijlque medicamentis ex arte illitam , ut conceptas rerum imagines ad interiora conclauia traijceret; quidquid ergo fieri a praetereuntibus contingebat, ipse domi sedens in parietibus otiose contemplabatur; quod & in Domitiani Caesaris porticu apud Suetonium:&- in Fortunae Seiae templo, apud Plinium phengite lapide distinctis, usu venisse crediderim. Magnum proseistb artis sines, & naturae miracu- . lum. Corpus humanum animae domus est, qua veluti Giersbrio utitur dum adhuc peregrinatur. Vitieum illud, an lapideum appelles, ex apta , aut praepostera humorum compositione . tibi decernendum est. Cui enim purior sanguis, tenuis, atque pellucidus,eius item mollior caro, corpusque gracilius; ac proinde ingenium ac
tum liabile,& maxime ad disciplinas idoneum; sed &a a rerum contemplatrix, & huiusinoedi corpore iwn circumsepia,sed circumfusa,tam ficile obiecta rerum simulachra intuetur, ut ad ipsa,tanquam per vitrum,patere sibi prospeetiam sentiat, & ad ea quodammodo egrediatur,quod si domicilitiinna lutulentum inter agendum
60쪽
- ' struitas obscurat s cocratione carnis inferat: quae igitur spes vitreae claritatis 3 pergit doctissimus Afer, mnde illi veluti per corneum specu lar , obsistior lux rerum est. Diuine ergo, ut
semper, hominum sapientissimus Salomon , ρ Corpus, quod corrumpitur, a auat animam;&quia de corpore tanquam de animae domo,
sed lutea, non christallina loquebatur, subdit apposite, s terrenis inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem. Hoc animae domicii hum Physiognomus curiose perlustrat ; si qua se ad animae latebras inuestigandas via patefaciat, quod cum sornia, colore ,apta partium disi vii-tione, sanguinis perspicuitate, spirituum cosa, atque splendore vitreum inuenit, nullo hegotio de ingenio, de propensionibus, atque aliaeti
nibus animi diserte pronuntiat, ut a nobis suo loco dicendum erit. Sin autem in corpus impingat obesum, varium, nec explicatum fatis, &eolorum discreta permistione confusi na, non
tamen haeret in salebris, sed ipsa cFandi necessitate superbior, lida permeat, illustiat obstura, colligit variat,' confusa disponit, donec in imo latentem, aut potius consepultam animam assequatur. 3