Augustini Mascardi Romanae dissertationes de affectibus, sive perturbationibus animi, earumque characteribus

31쪽

duntur, sed pei perua serenit Ni collucent, &cernuntur, & cernunt. Duplex illi aquarum genus ad iacturam sarciendam, natura suppedita- . uit: alterum quod effossis alte priςis, e terrae vi sceribus emanat,atque colligitur; alterum quod superfusus aruis Nilus quem vere AEgypti colonum dixeris I ad alendas segetes, Ilumque

camporum testinguendam, propinat. . Verum:

amarae e puteis undae, dulces e flumine in AEgyptiorum commoda derivanturAt Plutarchiis est aus Ox. AEgyptus animus est virtutum, & vitio- rum suapte natura uberrime fertilis ; undis allui tur reciprocantibus ue quoties enim superfundente se voluptate suauissime irrigatur L paulo Autem post, doloris liquoribus ita perfunditur, viamarus ille humor corpus ipsum aliquando peruadens, erumpat in lacrimas 3 hinc amarae potissimum lacrimae sunt; Mod sanctissimu multa

rum victoriarum pugil expertus erat, clim dixit: Non peccauti in amaritudinibus moraturoinius mςmie atque hoc est Hypanis fluuij prodigium, ab Uςrodoto primum mox eligna ah Mes=om Athenaeo posteritati transmissum ., qui aliquot dierum Mia dulcissimus labitur, mox via β R-ritudine totq qu triduo tacit, atque coim prpit , usque deo non 'tragice magis, quam yercdictum a Seneca est,

32쪽

dolor' voluptas Inuicem cedunt.& sapienter a M. Tullio, voluptatibus maximis finitimumfastidium est: nimirum necessitatis

aeternae lex est, ut Castores hi, alterno semperta motu in animis oriatur&occidat. Vita etenim, in V. di quae a necessitate apud Graecum Poetam moreris A. talibus propinatur, ex gemino voluptatis, do- iis i 7 loriscue cratere' delabitur. Extra cogniti orbis

ambitum, inter Graecos historicos non incele-

bris Theopompus, regionem, & amplissimam multitudine populorum , di morum varietate admirabilem, accurate describit, in extrema au- . tem regione ingens hiatus aperitur, nec maturo satis illustris lumine,nec tenebris tamen omninoccecus, aut horridus, quem flumina usquequaque circumluunt, doloris ac voluptatis , ita enim ab incolis nominantur. Unicuique flumi-- ni arbores adnascuntur, proceritate maioribus platanis aequales, flumini vero suo virtute persis miles ue doloris siquidem arbores, fructus edunt, ' quos qui attingunt perpetuo lacrimarum imbre perfusi, tandem moriuntur ue at poma voluptatis , senectutem, curasque depellunt, annos iam exactos reuocant in adolescentiam, atque ordine semper conuerso, ad infinitam ultimam repellunt : ut tum demum vivere homines desse

33쪽

nant, cum se vixisse non sentiunt. Vtrumque mortalitatis nostrae documentum est. in sublustri hoc humanae vitae crepusculo inter alternos voluptatis, dolorisque fluctus, aut nauigamust, aut naufragium facimus. Fructus autem quibus vescimur, & quos nobis utraque perturbationum arbor emittit, nos aerumnis frangunt, deliciis enervant;vt in adeptione virtutis,non raro ad primam infantiae debilitatem,& curas sine curis, voluptatis, quasi Medeae veneficio recocti redeamus, & vita nobis non sentientibus elabatur. Est igitur duplex perturbationum origo, ex Astari. de boni, aut mali existimatione, quam voluptatem dicimus, ac dolorem. Quia tamen, ut docet, 'nitar Alcinous, boni praesentia delectamur, absentia concupiscimus , praesente item malo dolemus, 'imminente metuimus, hinc iam animi quadriga duobus additis equis absoluitur , dc quatuor tandem affectionum capita constituuntur. Placuit vehementer etiam Stoicis haec distributio, ut Marcus Tullius testatur in Tusculanis : eandem usurpauit, ex poeta in AEneidos sexto ph

losophus, Virgilius

Hinc metuunt,cupiuntq; dolet ,gaudentque. vii adhibuit Horatius in epistolis, Gaudeat, an dolea cupiat, metuatque qQ μ. i. e=ad rem e

stolatum L . ep. α

34쪽

expressit non uno iri loco Plutarchus:& communi ivt semes dicam, doctorum hominum consensione, usuque recepta est. D. Thom i η Non sum nescius alias ab alijs perturbationum

i diuisiones afferri siue ex duplici sentietis animae

iii. 1 pie. facultate , siue ex rerum, de quibus agunt, dimotal. e. ii. verssitate desumptas ; multas enumerari a multis

.a, 4 d. intelligo, quarum nulla adhuc in dissertationetae. ΔΙ - mea mentio facta est; novi a Platone in Teeteto

NEis sit, cim Aristoteles4n libro de moribus ; totidem, e. ij.*sed non easdem D. Thomas ue Galenus octo; TII quinque Nemesius: riginti demum Cardanus, tib des,ri, satis ope SE recensent. Verum cum eas Philo Aiistoc ii. . pecudibus comparauerit , an ego non stulte fa- si prolixius de earum numero laborarem, clim dicitam eleganteria Poeta sit, Pauperis est numerare pecus eνhitobb.de Illud ergo iterum statuo: quatuor esse praecipua perturbationum capita, ad quae reliquae omnes, certo ordine referuntur, ut a nobis opportune dicetur. Humanam animam, 2Eoliae nomine superiori dissertatione a nobis designatam iuisse recordamur , ex qua erumpentes per turbationum venti, omnia susque deque miscerent ue non inepte, utopinor, & fortasse satis ac-c modate. Quid vero si eandem animam,ma

35쪽

re. & quidem magnum appellaremus , cuiuSelationes Dauidi quoque mirabiles visae sunt 3 mirabiles elationes maris mirabilis in altis est in profundo, siue in mari , Domininenim est, quod conditoris Dei sapientiam, virtutemque in terrarum orbis opificio commendet , is profecto homo est, diuinum animal, &adorandum, ut Hermes termaximus loqui solet.Hinc regius idem Vates,in sui ipsius contemplatione Deum maxime veneratus exclamat,

Mirabilis facta esstientia tua ex me: Atqui

Daniel quatuor ventos in mari magnis pugnan D .e r. tes , quatu0r scilicet perturbationes animum icontinenter exercentes vidit. Quemadmodum enim ex innumerabili ventorum multitudine, quatuor tantummodo seliguntur ab ijs, qui terrarum orbem in partos secuere, quos abaduersis mundi cardinibus nominant cardinales; ita ex omnibus animi affectionibus quatuor a sapientibus tanquam praecipuae seponuntur, quarum vel permistione, vel confinio reliquae

continentur. '

Euris ad Aurora, balaam regna recessit,

Persidaq;.radiis iugasubdita matutinis; , Vesteriis ocriduo,qua littorasole tepescunt Troxima sunt Zephiro , Sothia septemque Triones μ

36쪽

3o A v c. M A s C A a D IHorrifer inuasit Boreas s contraria tellus

Nubibus Uiduis, pluvioque madescit ab

Austro. utramque comparationis meae partem , qua &animam cum mari composui, & perturbationes Daniele duce Ventis designaui, venuste complexi sunt elegantissimi Poetamna ; quorum locum, ad specimen, unicum ex Senecae Medea libet commemorasse, Variamque nunc huc ira, nunc illuc amor,

Diducit ; anceps astus incertam rapit ;Vt sua rapidi bella cum venti gerunt, Virisque fluctus maria discor2es agunt, Dubiuq; pelagus feruet, haud aliter meum Corfluctuatur, ira pietatem fugat, Iramque pietas. igitur anima hominum est. Sed quoniam' 'ab Ambrosio, atque Basilio fluuiorum hospitium mare nouimus appellatum, tantorum Patrum autoritas alio quidem cogitationem vocat, non tamen a quatuor animi perturbation, bus auocat. Cum terrarum orbςm uniuersum

moliretur Deus, in Mesbpotamiae finibus hortum condidit deliciis omnibus affluentem, Paradisium dicunt ι eumque primo humani gene-Genece.is. ris Parenti tradisi, quem excoleret. Quatuor in eo flumina exoriebantur, quorum nomina,

37쪽

atque iter diuinae historiae diligentissimus concinnator enumerat. Fidei, ac diligentiae unius-: eri

cuiusque nostrum animam permisit Deus, hortum deliciarum, ac voluptatum. hoc est omni λαili virtutum genere sit velimus , feracissimum; in eo tamen, veluti in vinea allaborandum nobis est, ut fructus tempori, laborique respondeat. 'hinc illae infelicis agricolae lacrimae, qui custos impositus vineae, & fratrum suorum digladiationibus oppugnatus, querebatur: Tofuerunt Eanrie.c.f. me custodem in vineis, vineam meam non cu

stodiui: quatuor autem ex domestico Paradisbfluuij perturbationum emanant, quibus anima continenter alluitur , utinam aliquando non mergeretur, non haberet cur calamitates suas dolenter exequeretur aerumnosus ille, qui dixit, Saluum me fac Dem , quoniam intrauerunt adra ιι./Grua usique ad animam meam. Sed finiendum tandem aliquando est. illud ex hac mea dissertatione colligimus, affectiones nec opiniones esse, nec iudicia, ut Stoici ar- - , bitrabantur, sed animae sentientis, ex boni, vel mali existimatione natas commotiones. Illas in duo primum capita dolorem ac voluptatem, mox in quatuor, dolorem gaudium, siue volu ptatem, cupiditatem, metum a sapientibus db ,

uidi, quamuis alij non defuit praeciae Philos

38쪽

Avc MAsC ARDIphantes, qui numerum mirum in modum augeant. De admirabili autem corporis cum anuma cognatione, ac de mutuis utriusque officijs, in prima statim congressione disputabimus. De admirabili corporis cum anima

CV M multa sint, quae incredibilem condi

toris Dei sapientiam loquuntur, ac praedi cant , tum nihil aeque, ac humani corporis habitudo , mortalium mentes admiratione percellit. Vt enim Coelum ornatum astris, atque distinctum, rata semper, ac permanens solis vias. crescentis, ac senescentis lunae varietas , orbium conuersiones, atque vertigines umbrarum, ac lucis vicissitudo opificem ita commendent, Vt psalm i . regius psaltes olim cecinerit: Caeli enarranusi riam Dei, in humani tamen contemplatione corporis, nescio quo pacto . luculentius eluce-.

scit vestigium diuinitatis. emadmodum enim inter maxima praeclar6ruini artificum signa diligenter elaborata , minuta quaedam sigilla, veluti artis compendia, libentius admiramur;it

hominum

39쪽

Manil. lib. . Astro

ROMANAE DI sERTATIONES. 33

hominum corpus, quasi contractum uniuersitatis totius,ac ipsius Dei simulacrum, merito praeceteris diuinae manus operibus, veneramur. Vere enim Manilius, - quid mirum noscere mundum

Si possunt homines,quibin estis modus in ipsis, Exemplumque Dei quises estis imagineparua '

Tres olim mundos a priscis sapientibus excogi- v a cEL 'tatos philosophantium monumenta testantur; dra quorum primus ab Angelis, a Coelo alter, postremus a rerum corporatarum initijs, quae dicimus elementa, nomen accepit. In tripertita humani corporis distributione , triplicem etiam hunc mundum, in uno tamen homine ingenio- Te,iζ' se collectrum, intelligimus, si rem libuerit accurate perpendere. Caput rationis domicilium, ac templum intelligentiae, angelicus mundus erit; nam & beatae illae mentes intelligentiae nuncupantur. In pectore, ubi cor tanquam totius corporis princeps, ac vitae moderator, sanguine

veluti purpura conuestitur, spiritibus quis sa

tellitio cingitur, mundi coelestis originem in- vide Am εἰ tuebimur: nam & coeli cor viris praestantissimis dictus est sol, & vitae mortalis initia hau riuntur e Coelo. Elementaris denique, ut ita lo quar, mundus, in perpetua rerum enascentium, atque occidentium vicissitudine continenter la-

40쪽

3 A v c. M a s c A R , iborans, ad eas pertinebit humani coiritis par tes, quae sub pectore a natura constitutae, vel con coctum, ac modificatum cibum opportune distribuunt, vel procreatione sobolis, humani generis mortalitati medentur. Vt non barbares in 'hi barbarus nescio quis, in hac terrarum orbis scena, nihil homine diuinius dixerit inueniri. Periariae lib.de tissimus caelandi artifex Phidias, Mineruam finxit ex ebore: hanc autem cum non Deae mMis simulacrum , quam artis suae monumentum vellet extare,clim inscribere non liceret, sui similem speciem inclusit in clypeo; Humanum corpus , machinamentum , ut ait Z oroaster, naturae confidentissimae, post multa, sexto tandem die molitus est Deus; quo artificio mirifice delectatus, nomen operi non addidit suum, quod illi fuisset commune cum omnibus; sed animam indidit immortalem hoc est vivam

illi impressit imaginem sui: Faciamus hominem ad imaginem , Ut similitudinem nostram, &

hoc ipsum tamen corpus tam admirabile , ac . 1 Deo dignum, cuius partes dum integro volu-- mine describit, ac laudat Galenus , sacrum ser-

4ς iv p x- monem, atque hymnum 1cribere te malorious,

Ri et victimis nummi cariorem putat in tam contem'ptim, abiecteque legimus appellatum, Ut tan quam publicus, ac iuratus animae hostis, acer-