Augustini Mascardi Romanae dissertationes de affectibus, sive perturbationibus animi, earumque characteribus

201쪽

Tanaeum Apollonium praestigiarum artificem tertissimum, Sydonij verbis exhibere, inter sydoici a. epulas abstemium, inter purpuratos literatum, concretum, hispidum, hirsutum, assidua vanae laudis venatione defatigatum magis, quam longis licet peregrinationibus exhaustis, de via fessum. Sed a Pyth igoraeis abstinere orationem libet. Iterum te appello Diogenes philosophe do :ς -'liaris, in foro domiporta, in meridie noctiluca. Descende tandem e coelo illo tuo ligneo, quod versas, viscurrilitatis intelligentia, quod insides ivtastrum dicacitatis canicula; de tuam tandem nobis siste diuinitatem, in terram, ut ais, a supe- iris ablegatam, ad hominum, proterviam ancre cpandam. illam aperte intuibimui: opinor, nam nulla vestium nube circumfusa ,sua tantum nuditate se tegit; nec conniveread illustre spectaculum mortalium oculus poterit, 'cum radios

tuos lutum, & sordes hebetarint. Age igitul Q-des , & per licentiam istam tuam, dic oro canis, aut latra : quorsum tua haec vestium foeditas quorsum illuuies, paedor, ac lutum 3 Homulum vobis fingite, Auditores,tam hitulentum.ac turpem, ut illum paula ante ex argilla factum a Promethaeo existimare possitis. Hic indecore seminudus,lacinijs undequaque pendentibus: calceo

vel hiulco, vel detrito, vel e iam nullo; fractis

202쪽

pallioli umbilicis; gallericulo proiius insermi,&instar argolici clypei hinc inde petissso; nihil e

toto amictu sibi integrum reseruauit, quo verecundiam virginem scilicet ad aspeetum homi- . num frontis infirmaeὶ tantisper obuelaret. An quia, ut inquit ille, e nubium scissuris purius re-' i nidet sol ; dc manus ex odorati pellibus integumenta ideo findimus, quia omni pellepretiosior ex annulo adamas faces vibratὶ Video quid agas homule supelbia tumulente: tumor ille animi quo disrumperia, solida contineti veste sine tuo dolore non poterat; illam idcirco findis in parra ἰ.. tes, ut erumpat ambitio. Nec Platonis thoros lutulento calcares pede, nisi te transuersum ageret arrogantia, qua Ubcaecatus omnia infra te pinsita existimas, nec virtutis tuae fastigio comparanda , sed ne puris quidem pedibus contingenda putas. At nos, homines scilicet diuinaculi,serdes istas ab animo in corpus ita credimus redundasse, ut plures tamen, ac densiores tibi reseruaris, pauculis tantum, ac leuioribus soras ad specimen derivatis. Nimirum turpitudinum officinam circumfers Diogenes, dolijs omnibus ampliorem. Ita est, Auditores, nouo ambitus genere, ut ait Quintilianus, adorationem museria captamus , & in isdibus aurum quaer, musta in nuditate delicias, in contemptu super-

203쪽

Ro M a Nae DIssERTATION 2 s. Igabiam, in moderatione iactantiam. Ne tamen a

Caribdi fugientes, impingamus in Scyllam, de exquisita nimium vestium elegantia in poste-

. rum disseremus. eodem argumento. DissERTATIO DECIMA QUARTA.

CVM multa sent,quae admirabilem Reginae

Vibium maiestatem,ipsa reliquiarum magnitudine testantur, tum infinitus ille statuarum populus, qui fortuito e ruderibuq quasi e Romae visceribus effossus, Romani populi censum auget, priscorum loquitur amplitudinem temporum, aeternitati,sepultis etiam marmoribus com secrat m. Saevierit, ut libet, in solidiora Vibis ornamenta, vel aetatis iniuria, vel immanitas barbarorum ue deiecta semel statuarum multitu do, inter ipsa sepulchreta renascitur,& nouam in hortis coloniam transcribit; ut siluae tum demum suo consule dignae sint, cum Deorum, Consulum,& Caesarum simulachris distinguuntur.Siluestrem ego statuarum nobilitatem, frequentia non arboribus imparem, dum sedulo in Principis viridario contemplarer, aegre admindum discrimen inter Apollinem, ac Musas suas,

204쪽

Senatorem inter, ac militem ue inter hominem demum , atque numen constitui posse iudicabam, nisi me vestium varietas haerentem in vultuum similitudine monuisset. Neque hic Plauatinas fabulas aduoco, siue Amphitruonis, & Sosiae; siue Sosiclis, dc Menaechmi. Illud tamen

constanter assirmare ausim, in statuis recensendis, cognitionem fere omnem a vestibus esse sumendam. Ita Philosophum pallio , tribonio Sophistam , Matronam stola ; militem sago ue toga

Senatorem ue Adolescentem praetexta ue paludamento Caesarem , atque ut Anacreon canebat

olim, Parthos thiara distinguimus. Impulit me in hanc seistentiam plane volentem Luciani coeteroqui delirantis autoritas , qui Hermotimum Stoicorum, si non principem, certe proximum principi, hoc nomine reprehendit, quod recte philosophantes habitu mundiore omnibus iam

tescere praedicaret; cum eam statuarum esse non

philosophantium indagationem arbitraretur; quarum illae habitu fere elegantiores essent,quas aut Phidias aliquis, aut Alcamenes, aut Myron, ad pulcherrimum absolutae formae archetypum expressisset. Verum ego qui ad animorum perturbationes deprehendendas vestium indicium adhiberi posse, superiori dissertatione probaueram, si Luciano aduersus Hermotimum firma

205쪽

constet autoritas , causam per imprudentiam

prodidi, & mentis leuitatem meae exsibilandam Auditoribus propinavi. Quid ergo 3 an homines ego cum statuis, hoc est cum lapidibus lapideus ipse compono 3 An saxea Deucalionis prodigia

comminiscor, dum mortalium durum genus, lapidosa fatione proseminatum , non tueor modo , sed reparo an iura mihi diuinitatis vindico, dum Abrahaesilios e lapidibus suscitandos impudenti molitione suscipio 3 facessat inuidia A A. nullis hic praestigijs ingenij lasciuientis abuti- .mur. Candide ac sine haco, ut decet ingenuos, in proposita qua itione versamur. Quia tamen in suscepta semel sententia obstinate tuenda tam contumax ipse non sum, ut alibrum de me iudicia non reformidem, age si placet, & eorum qui contra sentiunt argumenta, non tam timide declinemus,quam retundamus diligeter. Aiunt ergo, nullum me precium opere unquam esse facturum, dum indumenta corporis ad animi cultum traho ue quoties enim in corporis nuditate animus ornatum suum a virtutibus mutuatur3

quoties Duxu vestium nobilis sapientiae genius vltro exulat, & non hominem, sed cadauer hominis auersatur, quod quasi paratum libitinae, in proprium funus ornari videt, ut Hieronymus loqui solet 3 quoties & afflantis, & reflantis sol-

206쪽

is A v c. M A s c A R D Itunae scenam idem animus implet, nullo blandientis choragio contumax , nulla saeuientis foeditate deiectus, semper excelsus, ac sui compos, virtute inuolutus sua, dum nuditate corpus vestit inopia, omni indumentorum pretio maior, dum auro gemmisque Solis regiam, hoc est mi mae domicilium, vel communis patriae consuetudo,vel ratio maiestatis exornat3 Reuocate m cum in memoriam praeclarum illum Graeciae peregrinatorem,qui prudentiam,ac rerum usum ab desidibus fugientem, per mille dixerim terrae, marisque naufragia, in portum eduxit, & sapientiam nullo precio venalem, mendicitate redemit, Vissem intelligo. Hic seminudus, illuvie obsitus, paedore consumptus, mentem illam magnorum operum molitricem, & Troianorum excidio fatalem, ad emendiciuadam stipem necessitatis ingenio conuerterat. hunc autem conspicatus e coniectorum grege nescio

quis,& inter ob leti pallioli rimas vafritiem hominis odoratus, an non circumforaneum ex e

rum numero nebulonem existimasset, qui platearum angulos fraudibus fabricandis idoneos obsident; & ad inusitatum loquendi genus , sub famis, dc infamiae praeceptis informati, hac veluti pudendae militiae tessera, per urbis regiones stationei ita disponunt, ut si minus furto iocularem

207쪽

iocularem rempublicam amplificaret contingat: dolorem urgeant , mox etiam prece conficiant. Hinc corrogata utcumque pecunia. in aeresium,

hoc est in popinam inscituri: & in probrosii ebrietatis verba, quasi inter concessa tini halis licentiae iurgia, desperati pudoris sycophan a coronatur quod opimas, videli et de triui', Data simplicitates nanubias Lauernae lassen se rit; suspendendus olim ipso, &i DeoFulciscit

taturus. Et tamen hic idem est inter Gra ' - - :

principes consilio lyclytus Mineruae sapient 1 Gesidi ab Homero datus in clientelum, qui non ita multo post elegantius indutus, quasi cum

pannoso centunculo mortalitatem inuisset , pat

208쪽

Sinopensis, populosin admirati em sui rapue re. at sub dispari cultu, unum, atque idem omnibus fuit studium philosophiae 3 Quod si

animum aestimas ab indumento,cur non equum empturus, phalaras accurate consideras , utrum operose caelata sint fraena, quam apte fucentur

ephippia, quod iamdudum vetuere fas ientes vi- p., A. in post: cratem Seneca, Macrobius, & Apin πό, us id si vestis virum non tam declarat, : .i'. ' quaesticu nec tam quid sit, quam quid videri tulistiuevelit ostendit 3 Neque hic ore vulga- aptipotius balbaram speculatoris pc ciuno mediui a afferre necesse est, cum luculentis,

hinci intentas apud Plinium Choraules, ad arti si iis comi nendatibnem insigni corporis Ornatu hin ytebatut at lia huiusmodit cultu lenoci hiuineo tertionitus musicae arta, secuitoribus . , .i nihiG Impςraui iSi ergo inter erudita fraudis instru inent ostium cultiis nunt itur, ominia'

209쪽

via Z tu intenna ius lix, in aurem obgannis, & indicia ad asseruis inuestigandos ab indumento mutuaris 3 Videtis,opinor, quam confidenter, & ad populi captum plausibiliter,

mea iamdudum , multiplici argumentorum ariete lacessita, nondum, ut spero, loco suo mota sententia stet. non multis tamen tam multa, vel resciam, vel euincam. Fortunae primum indumenta non quaero, in loco sumpta, in loco deponenda : necessitati autem, quae humana omnia susque deque permiscet, leges dare si velim, sine lege sim, & ab omni humanitatis iure peni 'tus segregatus. de illo igitur vestium genere huctenus disputaui, quas unusquisque arbitrio suo pro vitae institutione semel inita, vel induit, vel

abiecit. atque ab his aio propensiones animo-

Ium , atque aegritudines patefieri: quod cum de , . . sordido, obsolet6que vestitu pluribus superioridissertatione probatum sit, pauca nunc de exquisito, atque eleganti, sed uniuersim, dicemus Et sane si sapientum sententijs agendum sit,nub, to negotio vicimus, Auditores. Cum enim Alexandrinus Clemens, lectissimae eruditionis au-

tor , amictum, qualis sit morum institutio, indicare dixisset ue neruose, hoc est more suo C Hsestomus addidit. Atillis mota dissoluit. reis Homit is, animam, Afrigidum corpius coita Aa ij

210쪽

facile per huiusmodi mollitiem δε-licatum reddit, S stagile. Verum cominus

pugnandum est , & impressione potius quam prces . Adolescentem vobis fingite e capsula totum . t inquit Seneca; speculiam identidem consulit, anxie non secus, ac si in summo Reipublic discrimine dictator a Senatu dictus, de

communi omnium salute Deum interrogaret. Inde quasi numine exorato litatum sit, spei plenus egreditur, dc votorum summam in culturi' i corporis petulanter ostentat. Coelum capitis ut

Plinio ex priscorum sententia loquar) illiusque stellas, hoc est capillos , ut onirocritici

interpretantur, intuere , miraberis in uno capite tot prodigia, quot capillos. crinis nunc inverti--iroer i. . cem negligenter perturbatus reijcitur , nunc in tot i . frontemferociter implexus incumbit; nunc ad aures inustus cal istro proserpit; nunc per tempora in annulos coactus lasciuit, speciosa ventosum materies, atque aurae ludibrium colludentis. At summum capitis integumentum, ut

caput suum loquitur; acutum limbisque recisis, di cingulo saepe tam diuite opulentum , Ut am'plissimi fortunam patrimonij, in capitalis angustias cinguli, coeca mortalium ambitio coegeri cui si sumptam addas auis exoticae, ac peregrixae, ne inhaedriam vi , hoc es leuitati symbo-