장음표시 사용
111쪽
vi discant ab illa foeda parandi victus ratione abstinere, & intelligant se bonis omnibus rito inuisos esse, qui per pudendam ignauiam ab alijs quaeritant, quod laudabili industria sibi
parare queunt. Inerti igitur, S desidiosae menin dicitati nolebat Hieronymus teneram aetatem
assuescere, sed opificio instare, illud identidem
ingeminans t qui non laborat, non manducat. Sed exigua adeo e puerorum opera redibant lumcra, ut tam numeroso gregi alendo,longo interuallo satis esse no possent. Itaq; tota alendae fa miliat cura eius S procurationis moles uni Hi ronymo nitebatur, cuius erat & orborum tueri vitam,& conductarum aedium, ac magistrorumpensitare mercedemi neque vero ille in tanto puerorum numero,ac tanta annoni caritate sua illa accensa tin Deum fiducia praesentem extimescebat inopiam, quam diuina liberalitate cito subleuandam non dubitabat, quod breui
deinde comprobauit euentus . Sed inter haec multo impensius desudabat in puerorum animis christiana pietate excolendis, eaque altius haerebat animo cura; quod cum una cum patris Pauperum nomine, onus etiam periculi plenum in se suscepisset,ex christianae legis institutis eorum mores fingendi , non raro mente versabat, quam caro stetisset Heli Sacerdoti honestam liberorum disciplinam neglexisse . Quare, nullis adhuc certis legibus ad eam rem constitutis, non negligenter tamen regebantur pueri. Primo mane somno expergefactos una omnes in
ter vestiendum precationem dominicam & s
112쪽
latationem Angelicam, Sy mbolum fidei, di alia pie ab ipso meditata elata voce recitare iube bat; tum, persolutis de more precationibus, sacro intererant attentissime; a sacro deinde ad
opificia discedebant. Nequd vero, dum operi
manus intenta vacat, vagatur animus inanibus
cogitationibus, aut in leues soluitur lingua co-. fabulationes; sed, inducta violati silent ij.mubecta linguam cohibet, ct sacra lectio, vel pia coia hortatio mentem salubriter occupat; polt inieci opificia saepe Cllitum suffragia nominatim imά. Plorare, di sacros Hymnos ac Psalmos non sine cantu recitare, Cetli terraeque Reginam, & Matrem misericordiae praescripta e formula cantuq;
inuocare, nonnunquam etiam, alternantibuRchoris, sacram eiusdem Virginis Rosariam moedulationem concinere, facto initio ab oratione Dominica,quam S primo loco S, absoluta quaaque decade, omnes simul alta voce decantabat, ct tota pentacontide decursa, Litanias Beatini Virginis adderes ut domus tota psallentium vincibus iucundissime personaret,non sine magna praetereuntium laetitia te pietate. Tum bis i , die sero, opificio dimisso,& mane, nondum in i to, de christianae legis praeceptis. catholicatque fidei capitibus erudiebantur; deinde literarum clementa apicesque cognoscere,sy llabas necte re,& verba rite percurrere edocebantur, sua vace Hieronymus eos saepὰ ad virtutem formabat di excolebat; procul inde omnis profana garru
litas nullus ferme nisi de pietate sermo,quod ia aeris animulis multum etat. Mensae accubi
113쪽
turi, dum manus aqua mundant , quinquagesi mum psalmum alta voce reddunt, eorum animis solatis aliquid,& indulgentiae bene precantes , qui apud inferos vitae maculas piacularis ignis ardoribus expurgant; idemque pietatis officium erga desunctos & vesperi c naturi ,&a e na cubitum discessuri persoluebant . Puerorum lectus erat culcit ruta palea , vel stramine farta, linteamina, si quae suppeterent,ecrassiori aliqua materia rudia S aspera, nec lodieula nobilior; mensa item pertenuis,eaque sere gratu ta piorum misericordia instructa. Singulo quoque mense, nec non splemnioribus Christi Domini , Beataeque Virginis seriis volebat eos de peccatis confiteri τ albati prodibant omnes; ve-
sese tela nonnihil genua excedentes , ut ex te nus ille vestium nitor internum innocentium puerorum referre candorem videretur: singulis
etiam S sertum globulorum ad orandum, hea tamque Virginem salutandam, S sudariolum de cingulo pendebat. Atque haec erant ferὸ inis stituta, quibus pia loca id temporis, tanquam regibus, temperabat Hieronymus . sed illud apud Cives commedationis plurimum habuit , ct admirationis, cum festis diebus, quos totos religioso cultui dicatos volebat, veluti iupplicatione indicta, sanctissimi Crucifixi signo salutari redemptionis nostrae trophaeo praeeunte,lotago ordine pueri Beatorum patrocinia nominaritim deposcentes, & sacrarum precum carmina concinentes, in publicum procedebant,plateas, Iora,celebrioraque Ciuitatis loca obeuntes. Ad sacras
114쪽
sacras arcies ubi ventum erat s ibi mora aliqua supplicando ducta , repetebatur cantus ,& in termissum iter ; sacrae rei,di concioni, ubi Hiero nymo visum esset, magna cli pietate intererant Ru am iucundum& suave praebuerit eates Clinuitati spectaculum, non facilὰ oratione conseinqui queam : comitabatur pium agmen ingens populi multitudo admirabunda, quae ad inusiotatae rei spectaculum eonuolatat; accurrebane omnes undique vicatim visendi gratia nobili res Ciues nouo rei aspectu suspensi; & quidem tanto omnium cum pietatis voluptatisque senasa, ut complures prae gaudio a laety mis sibi noli temperarent: alis cantus suauitate, simulque puerorum pietate illecti, ad nomina Ceel illi de uote responderent. Sed nihil aequὰ venetorum animos comouit,ae unus Hieronymi aspectus , qui plebeio in amictu nouum agmen comita
batur, &in ossicio, si quid aecideret , contine bat,admirabili sanὰ christianae humilitatis, o charitatis exeplo. Quod non latis pro dignit te admirari & comendare se posse videbantur , qui paulo ante Reipublieae Senatorem bello , α pace longὸ clarissimum intuiti, modo novo, ecInsolenti illius aeui exemplo , titulos & fastum cum humili abiectione, opes & facultates eum
euangelica inopia, purpuram, & trabeas cum attrita laceraque veste commutasse cernebant .
Sed human ille salutis,quam laudis studiosor, nihil,quod diuinae gloriae commodum,homini busq. salutare foret,aut sua ab aetate alienu aue persona abhorrens ducebat. Iavates motus
115쪽
iscit ea res in Ciuium animis, multorumq; languentia pectora ad pietatem excitauit & in cendit . Hoc illustri pietatis exemplo saepius repetito, adeo secunda totius Ciuitatis admur muratione noui operis institutio est celebrata; ut inusitatae rei fama exciti complures cunctis ex ordinibus, ad pauperum domicilium consuerent , insolitam christianae pietatis speciem, quam auribus accepissent, oculis etiam usurpaturi; & certe ipsa domesticae disciplinae ratio , ipsa pauperum pietas & modestia conspecta, i tissima leges erat sanctissim g voluptatis; cumq;
bonus odor nouae domus latius in dies tota Ciuitate manaret magisque in vulgus probaretur; omnium, quibus facultas aderat, excitata est, atque deprompta benignitas,qua puerorum s litudini & egestati succurrerent, ne tantae pietatis opus una penuria victus intercideret: quia etiam praeter ea, quae quotidie communi homianum misericordia colligebantur, permulti Hieronymo certa pecuniarum subsidia ex interualis Io subministrabant; quibus rei familiaris anguinctia ita paulatim leuari coepta est; ut cum antea egestate premente non infrequenter collectae eleemosinae & corrasa ex opellis lucra exiguae familiae vix alimenta praeberent, postea pero portuna Ciuium benignitate , factum sit, ut ita omnia affluerent, ut apud egentes nullus iam videretur relictus indigentiae locus. Pii vero operis fama non sinὰ magna Hieronymi laude manans, celebriorem hominis virtutem
di pietatem reddebat; quoq; ille intensiore cuq
116쪽
i a ad abiecta quaeque, & vilissima e christiana demissione sese abiicere studebat; eo magis iavulgus praeclara nominis, & sanctitatis opinio augebatur: adeo solida virtus despecta abiecistione clarior, & christiana humilitate redditue illustrior.
Ad Orpsanos e micinis etiam Infulis colligendos pro lascitur .
Eo magis autem enitebat Hieronymi Iaboe& charitatis studium, quo miseriarum campus latius excurrebat; neque enim Venetae V his finibus popularis morbi calamitas circum. scribebatur, sed sensim, ut fit, latius serpedo post urbanam stragem, circumfusas etiam Insulas maiori clade peruaserat ; quam uniuersam , scuaerumnarum & miseriarum, seu aeternae gloriae segetem sibi uni demetendam destinauit Hiero. nymus. Cuius in his locis ut quam fuerit liticintuosa charitas , Sindustria laboriosa , facilius aestimari possit, pretium er i operae, loci situm α natura breuiter aperire, S ex Insulis aliquot, quae vage dispositae Ciuitatem undiq; ambiunt , referre. Aestuarijs e supero mari lcniter stagnantibus longe lateque circumluitur Ciuitas; quippe aestuariorum ambitus omnis in centum triginta fere milliaria expatiatur & alterno sta gnantium aquarum astu statis horis refluente
117쪽
ac redeunte, non nisi per varios maeandros emeasque ambages patet ad Civitatem aditus , grandioribus illis ingentibusque phaselis exclusis,& quinto ab urbe milliario ad Methamauchi vel Popiliae sinum subsistere coactis, ingenti sane praesidio ad ovoscunque hostium accessus pro. iubendos; quippe loci insolentia solis indigenis, S l0ngo usu assuetis bene cognita, reliquis perpetuo re inconstanti aquarum accessu, S r.ecessit, dissicilem admodum & fallacem praebet ingressiim: statis enim aquarum incrementis , certisque dumtaxat euripis aestuaria illa paulo maiora admittunt nauigia, quod si certus ignoratur alueus, vel,aestu refluente,aquarum decrerimenta occurrunt, patet in caeca vada,humilesq;
syrtes praesentissimum discrimen,. Aestuaria porro ipsa modicis fretis euripisque discreta , multis Et peramqnis Insulis, Urbi undique cita
cum fusis frequentantur. Inter viciniores, qua tota. fronte ab Austro in Africum Vrbs ipsa pectat. Fossa Clodia, Palle strina. Metham au cum cernuntur ι obuerso ad Boream tractu, M rianum occurrit: in ipsoq; flexu ad Caurum , Burianum, Maiorbium,Torcellum numeranturo qui vero Septentrioni obiacet,Margheria con tinenti fere adhaerens aestuaria claudit. Hanc deo late patentem bene merendi sy luam prumum extra Venetam Vrbem suis laboribus obis uiam habuit. Cum enim his in locis miserorualios iam iam ferme enectos, pene anima age res passim iacere in viis, alios misere errantes ,
extrema necessitate sensim confici intelligeret
118쪽
iis etiam sibi , tanquam pauperum patri &T tori a lege dato subueniendum ratus , saepὰ su sidia e locupletioribus corrogata per certos homines submittebat; 'pe etiam eo ipse trai, ciebat, gemina illa sua consueta animae ct corporis adiumenta, quibus proximorum comm
dis inseruiebat,abunde subministraturus. Itaq; alios praesenti stipe, alios vestimento, alios pecunia subleuabat: aliorum vero filios adhuc infantes, vel parentibus orbatos, vel ad quos alendos nulla parentibus adesset facultas: omenim inter egentes praecipua charitate proso quebatur Hieronymus , quorum imbecillis τtas omni periculo propior erat Venetias adductori victu,& vestitu in orborum contubernio attribato, artificio aliquo instrui curabat; satisque poste i& christianae vitae institutis ad scelera eu, tanda,& artis peritia ad paupertatis in comm da depellenda excultos , parentibus reddebat. Atqui communis salutis cupidissimus,diviniq*gloriae perstudiosus, in bis etiam locis de rebus
sacris cum omnibus colloquia serere,quemque pro re nata suae salutis admonere, uniuersos ad
Christiana pietatem erudire, & d praesenti temporum calamitate occasione arrepta , saepius uae coelestis minas inculcare, irati numinis ti. morem incutere, ad veram commissorum po nitentiam urgere; ut cunctos promiscue doce do, corrigendo, monendo, multas tandem ab Insulis vitiorum pestes abegerit, multos ad se gem reduxerit,prauis consuetudinibus ablatis.
lalutares lavexerit,di postremo dilaedens excel
119쪽
ac redeunte, non nisi per varios maeandros eae
easque ambages patet ad Civitatem aditus, grandioribus illis ingentibusque phaselis exclusis,& quinto ab urbe milliario ad Methamauchi vel Popiliae sinum subsistere coactis, ingenti sane praesidio ad quoscunque hostium accessus pro. hibendos; quippe loci insolentia solis indigenis, S longo vis assuetis bene cognita, reliquis per tuo re in constanti aquarum accessu, S recessis, difficilem admodum di fallacem praebet angressum: statis enim aquarum incrementis , certisque dumtaxat euripis aestuaria illa paulo maiora admittunt nauigia, quod si certus igno
ratur alueus, vel ,aestu refluente,aquarum decre menta occurrunt, patet in caeca vada,humilesq;
syrtes praesentissimum discrimen,. Aestuaria porro ipsa modicis fretis euripisque discreta , multis S peramqnis Insulis, Urbi undique cita missis frequentantur. Inter viciniores, qua tota fronte ab Austro in Africum Vrbs ipsa pectat. Fossa Clodia, Palle strina. Metham au
cum cernuntur; obuerso ad Boream tractu, M rianum occurrit: in ipsoq; flexu ad Caurum, Burianum, Maiorbium,Torcellum numeranturet
qui vero Septentrioni obiacet, Margheria conistinenti fere adhaerens aestuaria claudit. Hanc deo late patentem bene merendi sylvam prumum extra Venetam Vrbem suis laboribus ob viam habuit. Cum enim his in locis miserorualios iam iam ferme enectos, pene anima age tes passim iacere in viis, alios misere errantes ,
extrema necessitate sensim confici intelligeret
120쪽
sis etiam sibi , tanquam pauperum patri &T tori a lege dato subueniendum ratus, saepe subsidia e locupletioribus corrogata per certos homines submittebat; 'pe etiam eo ipse trai,
ciebat, gemina illa sua consueta animae ct cor. poris adiumenta, quibus proximorum comm
dis inseruiebat abunde subministraturus. Itaqς alios praesenti stipe, alios vestimento, alios pecunia subleuabat: aliorum vero filios adhuc infantes, vel parentibus orbatos, vel ad quos alendos nulla parentibus adesset facultas: mos enim inter egentes praecipua charitate pros quebatur Hieronymus, quorum imbecillis aetas omni periculo propior erat Venetias adductos, victu,& vestitu in orborum contubernio attribato, artificio aliquo instrui curabat; satisque poste i& christianae vitae institutis ad scelera eu, tanda,& artis peritia ad paupertatis incomm da depellenda excultos, parentibus reddebat. Atqui communis salutis cupidissimus,divinetq; gloriar perstudiosus, in bis etiam locis de rebus
sacris cum omnibus colloquia serere,quemque pro re nata suae salutis admonere, uniuersos ad
Christiana pietatem erudire, & d praesenti temporum calamitate occasione arrepta , saepius irae coelestis minas inculcare, irati numinis ti. morem incutere, ad veram commissorum pu nitentiam urgere; ut cunctos promiscue doce do, corrigendo, monendo, multas tandem ab In is vitiorum pestes abegerit, multos ad se gem reduxerit,prauis consuetudinibus ablatis.