장음표시 사용
281쪽
C L U. Gausipa patris mei memoria coepera r amphima ina, nostra r sicut usitio' aliam J Interpunctione leviter immutata , loeum alias maculosum restituimus: Libri olim editi, qualiter etiam nunc in eastris gausape. Perinde ae si militate strarum , cubileve, gausapis vocabulo apte indicaretur. Patras mei memoria ea rea aNhimalia nostra r sicut vilio a Se Toros tantum ait e stramentis quondam sitisse, atque etiam tum esse sua aetate Gali sapa deinde patris sui memoria, amphimalia, sua r sive , se adolescente : tunicam in modum gaulapis, se videnteae seniore, eum haee scriberet, eo pille texi Sin. . C L V I. Undulata. J Meliorum eodicum admonitu rescripsimus, Unduuta vestir - prima e laudatusimis, eum prius editi prae se ferrent, primo e l. istu ιs. Paulo post, Acu facere Idri Phr res, habet sane Parmensis editio: sed M S S. codices refragantur et in quibus, uti edidimus, acu facere tu Phryges invenerunt. Ibid. CLUII. In Catonis. J Ira M S S. Reg. I. x. Coib. I. 1. Paris &e. quam
lectionem stabiliunt ea quae proxime antea, hoe ipse eap. de Metelli cum Cat ne simultate 3c inimieitiis diximus. Editi perperam, Capitonis : de quo proinde frustra Biadaeus inquirit. lib. 1. de asse, sol. si . num is Capito sit de quo Hor
Ma. et s. C L V II I. Aυersum a Sole. J Eodem sensu Columella dixit Ioco a nobis laudato , Plurimum referre ut pascentium eapsta sint obinris Soli. qm plerumque notet animalibus oriente sidere astatu per emersum canicula. Aversa a Sole intelligit, cum obversa dieit. Florentinus in Geopon. lib I 8. cap. x. pag '-ύτ δειονακτ' -νοντέον. Proficiendum . ut Solem in caud ' hoc est, aversum habeant. Janus Cornarius interpres parum caute legis, iωπ , Vertitque, avendum ut Solem in rati habeant.
ris. νε. C L I X. Ante trimas minin utiliter generant, ct in senecta ultra quadriennium. IAdulterinam teistionem librorum editorum negleximus, secuti fidem M S s. Reg. I. h. Chiff. de eorum quos Pintianus vidit Perperam enim in editis legebatur,
Trima minin utiliteν generant..in senetia, nee ultra quadriennium: cum re ipsa
constet trimatum in eapris ovibusque , i eadem enim sere est pecudis utriusquenMura : tempus illud esse potissimum, quo earundem juventae flos vigeat. Pal-- Iadius lib. I a. in Novemb. tit. I . pag. I x. Trima e care optime possunt. dce. De provectiore autem aetate, Columella lib. 7. cap. 6. Quinquennis, inquit, caper, parum idoneus habetur femihus implendis. Ibid. CLX. Incipiunt septimo mens adhue Iactores. J Daleeampius legit, adhue lactantes , hoe est , ut ipse interpretariar . lae praebentes . ac nutrientes. Repugnat huic emendati ni Columella, quem Plinius est secutus, lib. 7. cap. 6. pag. 164. Di autem ever, inquit, mensium septem satis habιlis ad procreandum, quoniam immodιμι libidinis, dum adhue uberibus . itur, manem stupro supervmit,
Ibid. C L X I. In trimam inutiles. I Pintianus , & Pellitari iis in notis M S S. uritis
potius reponendum censent : quoniam, si anniculae non semper patiunt, in trimatu autem sunt inutiles, in bimatu tantum utiliter captas parere , quod salsiim est absurdumque , relinquitur. Verum illi, quod paee tantorum virorum dixerim, non minus a Plinii mente aberrant, quam a codicum omnium fide delessecunt. Sententia hujus Ioel est. extra legitimum concipiendi tempus, quod quidem , ut de ovibus pronunciatum est sech. 72. etiam eapris statuitur ab Arauri occasu, seu tertio Idus Maias, ad Aquilae occisum , seu deeimum Calend. Aug. aliquando anniculas concipere seriore letum. Novembri mense, ut riant Martior bimis id semper eontingere t trimas ad hane tam seram laturam esse inutiles : qu niam ii quos illae ea tempestate concipiunt fetus, ut in ovibus antea observatum est, minus sine validi. Ibid. CLXII. Circaque Drtes. J Ita Reg. I. dc x librique editi post Gelenium. Varro adstipulatur, qui lib. 1. de re inst. cap. xi Gaetulicas nationes caprarum
pellibus vestiri docet. Boctatio tamen haud improbabilis visa est Parmensis lectio
282쪽
oreaque Syrias, parte I. lib. 1. de animal. cap. 1 I. pag. 621. quod mulieres iaIsratile eaprarum pilos nevisse constat, ex iitque aulaea facta. quibus tabernam tum tegeretur. Non sunt hujus loci caprae Scyriae. Minis de quibus Hippocrates, lib. I. de morbis mul. tex. T . pag. C L X III. Non imnasiantur. J Ita Reg. I. a. Colb I. 1. Paris Parmensis editio , ceteraeque ante Gelenivin , dempta negatione . Minerva immolantur. Sed sane perperam. Nam Varro, quem Plinius nunc transcribit, lib. i. de re rust. cap. a. pag. 43. Sic factum, inquit, ut Asinerva cuprma generu nilal immolarent, propter otiam : quod eam , quam raserit, fleri dicunt sterilem : ejus enim sativam safructui venenum.
C L X I V. Usque ad octa ' annum. J Ita M S S. omnes , Vetustaeque editiones ante Hermolaum , qui septimum rescripsit. Nisi constanti codicum contensioni tantum tribuerem , quantum par est tribui, Hermolao subscriberem, adstipulante praesertim Columella lib. 7. cap. s. pag. Femtua sus , inquit , habetur ad partira edendos idonea usque in annos septem . qua quanto secundior est, celerius se nescit. Et Varrone lib. L. de re rust. cap. . pag. 31. Iu facere dicuntur usque ad
C L X V. Suis frem sacrificio die quinto purim est. J Dissidet quidem a VMrone . Ibid.
cujus haec verba lib. 1. de re rust. cap. 4 pag. 33. a partu decimo die habentur puri , ab eo appellantur ab antiquis sacres , quod tum ad facrificium idonei dicuntur trimum. Sed ut eorruptum Varronis numerum , potius quam Plinii, Iear. evaneicente paulatim literae x. quae denarii nota est, parte ima, atque in v. sive quinarium degenerante ea, quae sequuntur, petorti die oo avo . bovιs tricesimo, numero dierum subinde erescente, efficiunt. Quanquam & pro die octavo, a. 2. Coib. I. 1. Paris. & Dalee. vetus codex, legunt die sexto.
C L X V I. Caput obliquum in Mensu. J Merula in notis ad Ennium. pag. 433. Ibid. legit ob stipum. Sed refragantur eodi s : alioqui ex Columella apparet arbitri nostri esse utram potiorem lectionem putemus Febricitantium , inquit lib. 7. cap. Io. pag. x x. suum segna sunt, eum obstipa sues transverse capita ferunt, ac per pascua subito , cum paululum procurrerunt, conssunt, , vertigine eoνrepta concidunt. Earum notanda sunt capita, quam in partem proclinentur, &c. C L X V I I Et feri sapriant palude confundere urinam, in fuga levare. J Interpo- Ibid. lator aliquis adjecit de suo voculam in libris editis, sane huie loco alienissimani: Et feri sapiunt vi stigia palude confundere. Quam vocem nulli plane M S S. agnos.cunt. Et vero quid opus est , vestigia palude confunderes an sorte ne observantibus innotescant perinde quasi non tutissime sub aquis laterent. C I. X V II I. Non tota quidem cana, sed in principio o e. J Res ipsa admonuit, Ibid. ut a libris nune secure descisceremus, in quibus notata qtiidem earna legitur. Seu tentia enim loci est , non tota coena, quod tolerabilius solet, sed tam in ipsb coeliae principio, & quasi praeludio quodam, binos ternosque pariter apros vorari. Ja- venalis ea sere conquestio est , Satyra I. v. I o.
anta est gula , qua sebi totos
Ponit apros, animal propter conmuta natum.
C L X I x. Fictai cera. J Hie locus praeter ceteros, interpolantium audaeia male habitus est. In Reg. I. x. Coib. I. 2. Paris &c. Fictas chra conesius drstinguet. Unde Plinii editores, cera, nuces visu disinquere. Nos propius lane ad ve- .erem scriptiiram accedentes , fictas cera icones useu distinguente. Et vero eum Iusse praecesserit. distinxisse ut sequeretur , sermonis ipsius ductus exegit. Et vox illa iisti otiosa ac redundans videri potuit. Attigit ex parte aliqua hane eniendationem Salmasius pag. 376. in Solin. secutus codices ahos. ictibensitones misti distinguere 1 Sed dum icones istas tranSfert ad humanos vultus, a seti- litoris naente, ut quidem reor , longe discedit. Icunculas latrunculorum ititelligit,
C L x x. Sicut J Editi hactenus, Sicut mitissima Satyris Sphinibus. Ibi i
283쪽
Nos admonitu eodicum Reg. I. x. Coib. I. 1. Paris Chi M. &e. voees illastissima, ct , expunximus: unde eGratiore natura esse etiam satyros. sieloci liujusce sententia. C L X X I. Et est alioqui. J M S S. omnes, ae Parinensis editio,ines tancitiain admiretur se forte Plinius, inveniti in rerum natura animalia, quae intolerandis nivium rigoribus, quibus cetera perimi consueverint, sustineantur,
C L X X I I. Arrasis Lanuvii. J Lanu ii reseripsimus , pro Lavinis . Ciceronis admonitu, lib. I. de Divin. pag is 6. qui initio belli Marsici ex Sisenna tefert,
Lanuυii et eos, quod aruspicibus tristissimum visum esset . a muribus esse derosos. Et lib. i. eJuidem argumenti, pag. 23 s. ubi id lepide ridet: Ante vero Marseum bellum , inquit, quod et peos Lanuvii, ut a te est dictum, mures rosessent . maximum id portentum amoιees esse dixerunt: aeuasi vero quidquam interst . mures diem o, noctem aliquid rodentes , scuta an erabra eorroserint: Nam si ista sequi riquod Platonis politiam nuper apud me mures corroserint, debui de Republica pimmescere: aut , si Epicuri da volvtate tiber corrosus esset, putarem annonam in macello
CLXXIII. CC. denariis. J In editis, CC. nummis. In M S S. omnibus, C C. sine pretii genere. Nos denarii notam, x. quae facile perire pomit, restituendam putavimus, ut esset Cc. x. hoe est, ducentis denariis. Siquidem Ualerius Max. lib. 7. cap. 6. unde haec accepta videtur historia , ducentis denariis nitarem hune venditum fuisse testatur Nummum autem , ut diximus lect ό g. pro sesteitio apud Plinium, probatosque scriptores, pro sestertio accipi sere oportet. Frontinus quoque adjuvat, lib. 4. Stratag. cap s. Casilini, inquit. denti
Hanurbale, tantam inopiam perpessi sunt, ut C. denariis murem vanisse , proditum
memoria sit . &e. Scribendum , CC. denariis. Meldit enim ibi ut apparet. Iibrariorum oscitantia, nota centenarii. Vide N Livium, lib. 23. ras. 1 f. C L X X I V. Elaphum montem. I Seriptum erat in M S S. Ei agum. Ditores, Elatum confinxerunt. Nos Aristotelem secuti, a quo Plinius haee mutuatus, lib. 6. hist. anim. cap. 2s pag. 77r. D 3 Ἐλαφωνη ν; εω , ἔ ἐτι et
C L X X U. In Eb o. in litori s , eunietili: iuxta scatent in Hispania se. JVetustorum codicum omnium fidem, Ac Parmensis editionis auctoritatem lecuti simus: quae omnia neglexit Hermolaus, ut scriberet : in Ebus cunicula non sunt: scatent doc. C L x X U I. Et attagenm. J Recte sane Pintianus admonet attageni locum hic esse nullum posse : opportuniorem multo futurum , si uspiam esse debuit, lib. Io.sech. t. Et lane in M S S. urtagena vel urragenaι legimus : in 11 S. Lugd mattigenas: Id vero, qualecumque est, sequentis vocis heranaceos epit lieton id el-s e potius, quam animalis per se nomen, orationis structura arguit. Secius enim, attagenas ,-iarmaceos Plinius, opinor , seripsisset. Numquid igitur hermaceos vel potius, in Gnosso hermaceos . aut tale qiiidpiam scripteri r , peri-rioribus, aut mage otiosis, cxcutiendum relinquimus.Nos interim ad major xx operamu4.
284쪽
NIMAL Iu M, quae terrestria appcllavimus , hQmi Carum Idnum quadam consortione dcgentia , indicata natura est. Ex reliquis minimas ejse volucres convenit. Quamobrem prius aequorum , amnium , stagnorumque dicentur. Sunt autem complura in iis, majora 1 CAP. II. tiam terrestribus. Causa evidens , humoris luxuria. Al ia sors alitum, ' quibus vita pendentibus. In mari autem tam late supino, mollique ac fertili nutrimento accipiente causas genitales e sublimi, semperque parientc natura, pleraque etiam monstrisca reperiuntur, perplexis, & in semet aliter atque aliter nunc flatu, io nunc quebi convolutis seminibus, atque principiis: vera ut fiat vulgi opinio, quidquid nascatur in parte naturae ulla , & in mari elle. Praeterque multa, quae nusquam alibi. 3 Rerum quidem, non solum
INTERPRETATIO. Ω-- vita. I Q- vivunt pendentes in aere. In mari autem tam late fuse , in tam molli ae sextili psitim nutrimento, quod aeeipit genitalia seminae calo, eum semper ibi pariat natura,
. Causas genitales. J Plinius Itb. x. sect. 3. stumiam inde s e Gelo i deciduis rerum omnium feminib- innumera, in mari praeime , ae plerumq- eonfusis ,-onstrifica rivaa-ν eriles. Vide quae ibi diximus. 3. Rerum quidem I pleraque, inquit. mare gignit ad similitudinem est Mn quae in terra reperiuntur , sue animalium .
sive etiam rerum ceterarum. Ludunc operam Rondeletius. & Aldiovandus, dum selieitius investigant . ea piscium quorumnam sint nomina, uva , gladius. serra , cucumis e quae a ceteris scriptoribus ne sunt appellata quidem. Neque enim reapse illis nominibus pisces de notantur et sed similitudines n.do alia quae , rerum terrestriam . quas mam
285쪽
animIalitim smulacra esse , licet intelligere intuentibus uvam , gladium, serras: cucumim vero de colore & odore similem : quo minus miremur equorum capita in tam parvis eminere cochleis. C,ν. III. II. Plurima autem δc maxima in Indico mari an inialia, e qui I bus halae n. e quatern m jugerum , 3 pristes ducenum cubitorum: quippe ubi locustae quaterna cubita impleant : ' anguillae quoque in Gange amne tricenos pedes. Sed in mari belluae circa solstitia maxime visuntur. Tunc illic ruunt turbines, tunc imbres , tunc dejei montium jugis procellae ab imo vertunt maria , puliacasque ex profundo belluas cum fluctibus volvunt : & alias tanta thynnorum multitudine, ut Magni Alexandri classis haud alio modo , quam hostium acie obvia contrarium agmen adversa fronte direxerit: s aliter sparsis non erat evadere: non voce, non sonitu, non ictu , sed fragore terrentur, nec nisi ruina turbantur. Cadara appellatur Rubri maris
31 ε peninsula ingens. Hujus objectu vastus esticitur simus , duodecim
IM TERPRETATIO. a Alliar. J Alidqui sparsae naves non potuissent evadere. N o T AEa qui pisces qliadam sui parte . seu marini potius frutices, cujusmodi sunt pulmones , ac stellae , seu conchae denique repraesentent. Animadversionem hane nostram maxime adjuvant ea quae sequun
tur , minus ym remur equorum capita
in tam parvis eminere cochleis r in quibus
certe similitudo tantum aliqua capitis equini intelligenda est. Sest. I I. r. Plurima autem. J Haee Solinus a Plinio, cap. 11. Pag. 8 . 2. maternum jugerum. I Quantum terrae spatiunt quaedam oppida non occupant : quatuor quippe jugerum longitudo est fere mi lienum pedum et i quoniam CCXL. pedes jugerum unumquodque obtinet, ex Plinio , lib. I s. sech. 3. latitudo dimidia. De balaenarum ingenti mole, vetustos striptores sancti quoque
Patres secuti, multa prodiderunt , quae Boclaartus collegit. parte I. lib. 1. de animal. cap. 7. pag. 11 Compertissimum sane est, tum ex maritimarum urbium Annalibus . tum ex eorum gelatu, qui ad balaenarum piseationem se conserunt, majores illos ce-yos in Europa saltem , plerumque quinquaginta, raro admodum centum pedum,
3. Pristes. J Neque ex AEliani hist
ria. neque ex Plinii relatu . qualis sit Pristis, poteris cognoscere. At Nonius. cap I . n. I 3. Prastis. inquit, genus a forma prastium Ariamarum. 'ugurii eorporis sint. sed angusti. Clau/ius Rerum Roman. lib. I x. Leumque pristra, navigium ea forma a marina bellua dictum est. Cetaceus piscis est Indici maris , quem nonnulli Vitellam vocanti rostro longissimo. osseo, utrinque aculeato . serrae aut rastri modo. Iconem Rondeletius exhibet, lib. I s. cap. I F. Nos genuinum servamus in Cimelio Parisiensi nos m. 4. Anguida quoque. J Solinus, cap.32. pag. 8 I.
s. Aliter lyarsis. J Si sipatis naves se in
lent, & a se invicem disjunctae . nisi agmen stipassent, ae densis simul ordinibus incessissent. suissent illae haud dubie adversb thunnorum irruentiam agmine victie de obrutae. 6. Peninsula. J In utere Arabiae meridionali,
286쪽
dierum & noctium remigio enavigatus 7 Ptolemaeo regi, quando nullius aurae recepit amatum. Hujus lin i quiete praecipua ad immobilem magnitudinem belltiae adolescunt. Gedrosis , qui Arbin amnem accolunt , Alexandri Magni classium ' praesecti prodidere , in domibus fores maxillis belluarum facere, ossibus tem contignare, ex qui- fbus multa h quadrigeniim cubitoriim longitudinis reperta. Exeunt ocpecori similes belluae ibi in terram , pastaeque radices fruticum remeant : dc quaedam equorum, asinorum , taurorum capitibus , quae depascutitur sata. III. Maximum animal in Indico mari pristis, & balaena est: in Io C s. Gallico oceano physeter, ingentis columnae modo se attollens, al- IV. tiorque navium velis 3 diluviem quandam eructans. In Gaditano Oceano ' arbor in tantum vastis dispania ramis , ut ex ea causa fre- Ium nunquam intrat se credatur. Apparent i de rotae appellatae a si-
INTERPRETATIO.b-J O liadringentorum. N o T AE. . Ptolemao Re . J Philadelpho. g. aeui Arbin. J Sive Cophetem , ut diximus lib. s. s. Prasem. IIn primis Nearehus, de quo in ΑωMrum syllabo diximus. Hunc pariter seeuti, Strabo lib. I s. pag. 7 . in Arrianus, in Indicis, pag. 167. &168.1 o. in Mutina. J Balaenarum eostis, uae sint interdum vicenum binum pe-um, Cantabri hodieque, quos Balcos vocant, hortos suos sepiunt. Sect. III. I. In Gallio Meano. J Gal. Iiei oeeani dueere initium hie videtur, ut diximu , lib. 4. sect. 31'. a Lusitaniae ora : Id enim mare ingenti copia resertum auctor est Strabo, lib. 3. pag. I s. Plinius ipse tamen, ubi aecuratissime situs 3c nomina marium ac terrarum persequitur, lib. 4. lect. 33. sub
finem, GalIi eum oceanum Sequana -- me ae Pyrenaeo monte determinat. In Rubro mari navigantes pestem hanc avertunt tintinnabulorum strepitu . quae a
prora pendent. Α Nearehi elasse depulias fugatique sunt tubarum fragore, ut idem Strabo prodidit, lib. II. pag. 721. de Arrianus, in Indicis, p. . 167. R
geletius lib. I s. eap. r . physeterem ait a Narbonensibus His mutar . ab Italia Cvirilis, Sede tu a Santonibus appellari. a. Columna modo. I Haee Solinus ex Plinio, eap 32. pag. 8 . Strabo, lib. 3. pag. 3 s. non ipsum phrseterem attollere se sublimem ait, sed spiritum tantum emittere , quem cum efflat, eminus intuentibus species quaedam nubis in eolumnae sermam coacta videatur. α πυ- ω ν, αλεπά πς
δους ἔ- κίονος εce. 3. Diluviem. J Hoc est, aquarum nimis bos ejaculans, partim ut mergat, partim ut prospectu adempto praeda potia
. Arbor. J Quae sit ea porro, ne
s. Et Rota. J Rotas AElianus Iib. 11. hist. animal. cap - 1 o. ait esse gregales, maxime prope Athon Thraciae montem: ispinis horrere praelongis e strepitu perterritas circumvolvi, atque in altum deprimit unde reversiones in orbem iterum iacientes emergant, magnoque impetu resiliant.
287쪽
militudine, qtinternis distinctae radiis , modiolos earum oculis duo bus η utrinque claudentibus.
v. IV. Tliario principi nunciavit olisiponensium legatio ob id mi ia
sa, visum , auditumque in quodam specu concha canentem Trit si nem , qua noscitur forma : ' & Nercidum falsa non est , squamis modo hispido corpore , etiam qua humanam cssigiem habent. Namque haec in eodem spectata litore est , cujus morientis etiam gannitum tristem accolae audivere longe. Et Divo Augusto legatus Galliae complures in litore apparere exanimes Nereidas scripst. Auctoresio habeo in equestri ordine splendentes, visum ab his in Gaditano oceano Φ marinum hominem, toto corpore absoluta similitudine : ascendere navigia noctum is temporibus, statimque degravari , quas insederit, partes : & si diutius permaneat, etiam mergi. Tiberio principe , contra Lugdunensis provinciae litus in insula simul trecentas. IJ amplius belluas reciprocans destituit oceanus , mirae varietatis & magnitudinis, nec pauciores in Santonum litore : interque reliquas et c- phantos, & arietes, si candore tantum cornibus assimulatis. Nereidas
a Et Nini m. I Et Nereidum forisma non est commentitia : sed siluamis hispidum tantum illae corpus habent, a ' . N oc. Vtrinque. J Utroque modioli latere , adverto scilicet. Ac aversis. Rotae modiolum vocant, eui sint affixi radii. Seia. I V. I. Trit-m. J Nereides ScTritones humanam speciem prae se ser-re , nee fabulam esse. quindecim amplius exemplis ac testimoniis . tum vetustis, tum recentibus, Scaliger comprobae, in Comment. ad lib. L. Arist. de hist. anim. pag. 131. dc 13y. His adde quae de marinis hoministra refert Aldrov. lib. demonstris, pag. 16. a. Gamulum. J Festus e Gannino .canum quemla murmuratis.
sia Idem Legatus, Rector, εc Prop tot dictus . apud Tacitum, lib. I. L. ScAnnalium. 4. Marinum iaminem. I Oualem Marinum Monachum superiore aeculo captum in Norvesia serunt: Episcopi quinque habitu vivim aIterum in Polonia, Mno Is3 I. Utriusque leonem exhibet etiam qua parte humanam e tem reserunt , est, pube tenus.
r. In insula. J Ignobilem fuisse hane
insulam necesse est . quae proprio nomine caruerit. Pintianus, impulsas Iegi mallet : sed eodires refragantur. 6. Candore tantum J Apparet, inquit, species quaedam cornuum in marinis hi Gee arietibus 1 dignosciturque ea ex candore quodam . qui videlicet frontem eorum . eo praecipue in loco, notet a que distinguat. AElianus, de tisdem, lib.
Mas aries, inquit, frontem sic alba mi ta redimitam habet . ut ham mel L simachi , mel alterisse euis piam rex mM-erima asiadema dixeris. In Corseo Sardo ue freto plurimos esse idem auctor assiimat. Meminit arietum inter marinas belluas Oppianus , lib. I. H li t. v. 371. Ac lib. I. v. L.
288쪽
vero multas Turranius prodidit: expulsam bellum in Gaditana litora, cujus inter duas pinnas ultimae caudae cubita sexdecim fuissent. dentes ejusdem C xx. maximi ν γ dodrantium mensura, minimi semipedum. Belluae , cui dicebatur exposita suille Andromeda , ossa Romae, apportata ex oppido Iudaeae Ioppe, ostendit inter reliqua mi- sracula in AEdilitate sua M. Laurus, longitudine pedum x1. altitudine Costarum Indicos elephantos excedente , spinae crassitudine se L. qui tali.
V. Balaenae dc in nostra maria penetrant. In Gaditano oceano non C A P. VI. ante brumam conspici eas tradunt, condi autem statis temporibus I in quodam sinu placido & capaci, mire gaudentes ibi parere. Hoc scire orcas, infestam his belluam , dc cujus imuo nulla repraesentatione exprimi possit alia, quam carnis immensae dentibus truculentae. Irrumpunt ergo in secreta, ac vitulos earum , aut fetas, vel etiamnum gravidas lancinant morsu, incursuque, ceu Liburnica- Igrum rostris fodiunt. Illae ad flexum immobiles, ad repugnandum inertes , & pondere suo oneratae, tunc quidem dc utero graves , ' pariendive poenis invalidae, solum auxilium novere in altum profugere , & se toto defendere oceano. Contra , Orcae occurrere laborant , seseque opponere ' & caveatas angustiis trucidare , in vada urgere , saxis 1 o
INTERPRETATIO. Dodrantium. J Polli eum novem. Incursinrue. J Factoque in balaenam impetu , instar navis Liburnieae, e in si--titudinem orca rinarunt, rostiis sediunt.b Pariendiυe. I Ob dolores a recenti partu imbecillae.c Et eaυeatM. J Angustiis quibuam. quasi caveis,inclusita,unde egredi non liceat.
7. DodrantisGn. J Dodrans. partes sint peais tres quartae, ut loquitur Columel. la, lib. s. cap. I. g. B Da. J Solinus iisdem verbis, eap. 34. pag. 64. Sed in ossium mensura a Plinio , quem transeripsi e , diserepat Spinae crassitudinem semipedalem tantum agnoscit, s nisi mendum librarii esse
dixeris, in quam sesquipedalem Plinius
facit. Sest. U. I. Statis temporibM. J Vide Notas 3e Emend. num. I. 1. orem. J Festus : Orca w- mar rea bellua maximum . ad euius similitudianem vasa maria orea diemitur: Sum mim teretes. atque insiversi sterie. A Santonibus E paulara nominari is ibit R-- deletius . lib. I 6. eap. 13. ubi leonem earum exhibet i quam ex eo quoque expressit Aldrov. l. I. de cetis , P 697. 3. Ae mitulos. J Hoc est, catulos t ut diximus lib. s. sech. I. Et sorsan hie ea-tiuos rectius legatur.
rit, est et ad qua teri uterum. Sie Virgilius. Loeas furentibus A Du. Festus: Graviisa est qua D vavamr ea cena Pragmns velini occupata in generando p. M
289쪽
illidere. Spectantur ea praelia, ceu mari ipsi sibi irato , nullis in sinu ventis, fluctibus vero ad anhelitus ictusque , quantos nulli turbines volvant. Orca & in portu Ostiensi visa est , oppugnata a Claudio principe. Venerat tunc exaedificante eo 7 portum, invitata naufragiis I tergorum advectorum e Gallia, satian 'ite se per complures dies, alveum in vado sulcaverat, ' accumulata nuctibus in tantum , ut circumagi nullo modo posset: & dum saginam persequitur , in litus fluctibus propulsa , emineret dorso multum supra aquas φ carinae vice inversae. Praetendi jussit Caesar plagas multiplices inter ora portus: O proseetiasque ipse cum praetorianis cohortibus populo Romano spectaculum praebuit , lanceas congerente milite e navigiis assultantibus , quorum unum mergi vidimus , reflatu belluae oppletum
V I. ora balaenae habent in frontibus : ideoque summa aqua na--C,ν. is tantes, in sublime nimbos efflant. Spirant autem consessione om-VII. nium & paucissima alia in mari, quae internorum viscerum pulmonem habunt, quoniam sine eo nullum animal putatur spirare : nec piscium branchias habentes, anhelitum reddere, ac per ulceS rccipere existimant, quorum haec opinio est : nec multa alia genera etiam
1 o branchiis carentia : in qua sententia fuisse R Aristotelem video , &multis persuasisse ' doctrinae indaginibus. Nec me protinus huic opinioni eorum accedere haud dissimulo: quoniam & pulmonum vice aliis possunt alia ' spirabilia inesse viscera, ita volente natura : sicut & pro sanguine est multis alius humor. In aquas quidem pene-
lvit, ut nummi ejus testantur . cum epigraphe , Α V o. P R T. Ο s T. g. Tergorum. J Coriorum. Nonius, eap. . n. 469. Tergo dicinuur eoria. Virgilius. AEneid. tib. I. Tergorea diripiunt costis. s. Accumulata. J obruta , ventorum flatu congeriem Hrena accumulantiam, ut Plinii verbis urar, lib. 4. sect. 2. In quibusdam M S S. atrumulata, perperam. Elaevir. editio , acta . ι.εω fluctibus arena , inepto glossemate. Sect. VI. I. Ora balana. J ora vv- eat fistulas tabulatas, quibus aquae nimbos in sublime jactitant. Aristoteles, lib. I. his . anim. cap. s. pag. δ' st . v αμιν ἐν ου- . y φάλαινα δε - με πν. Habet delphin in dorso
fiuiam: balana in fronte. L. Aristotelem. J Libro g. hist. anim.
290쪽
LIBER NON US. ' 18strare vitalem hunc halitum quis miretur, qui etiam, reddi ab
his eum cernat: & in terras quoque tanto spissiorem naturae partem, penetrare, argumento animalium , quae semper defossa vivunt, ceu talpae Accedunt apud me certe enicacia , ut credam etiam omniau in aquis spirare naturae suae sorte : primum saepe adnotata piscium saestivo calore quaedam anhelatio , si dc alia tranquillo velut 7 oscitatio: ipsorum quoque , qui sunt in adversa opinione , de s in no piscium consessio : quis enim sine respiratione somno locus 3 Praeterea' bullanisum aquarum suffatio, Lunaeque effectu concharum quoque corpora augescentia. Super omnia est , quod esse auditum M dc io odoratum piscibus, non erit dubium: ex aeris utrumque maioria.
Odorem quidem non aliud , quam insed tam aera , intelligi possit.
INTERPRETATIO.b Halitum. I AErem. e Reddi ab hu eum. I Respirati ab aquis aetem et qui 3c in terras quoque penetret . quae pars totius naturae spississima est: ut in talpis apparet, quae defossae subterra vivunt, atque adeo stirant. N o T AE. . Reddi ab Au J Vapore stitieet ab
aquis vi Solis excitato. Cic. 1. de Nat.
tione aquarum, earum quasi υvor habendus est.
s. In aquis spirare. J CGneedit in hane sententiam aperte Ausenius , eum de barbo pisce ita e inite Tibi eontigit uni
Pliniana tamen argumenta, de piscium respiratione. sane videntur ad rem confieiendam parum idonea. s. Et alia. J Iin MSS. omnes. Rectius sorte alias , hoc est, reliquis temporibus: praecedit enim, astiυo calore.
. . ratio. J Non magis aer ad id videtur, quam aqua deberi. l8. enim. J Quasi vero pulmonis affectio semnus sit, non capitis. Arist telem voluit, credo, paraphrasi illustrare, cum ait, dormire delphinos exstanti rostro . uti respirent liberius, lib. g.
s. Bullan m. J A bullis tamen haud recte eolligas at rem ita in aquis esse. ut sit distinctus. meitur inde sane, motu spumam cieti, & calore concepto Rerς tere aquam, & in ampullas ire. Quin& ex aquis bullantibus contrarium Philosophus, essicit, lib. de respiratione, cap. 3. 72 o. pisces nimirum non spirare et quod cum ea quae spirant, in aquissutarata moriuntur , bullae fiunt, spi
ritu vehementer exeunte e quemadmo
dum fit, si quis testitudines, aut Iana . vi sub aquis detineat. Longe autem dil- parem piscium conditionem esse, latis intelligitur. IO. Lunaque. J Ouid porro istud ad ad rem perinde quali aut in pleniluniis
commodior multo spiratio sit : aut Lunae essicientia pertinere ad corpora ne i queat, nisi spirent ea. II. Et odoratum. J Aeeipi veto Morem naribus. auribus .num, per aquam perinde atque per aetem . sunt qui ex eo argumento suadere velint, quod vel emes diis aquis ad superiora vi ius seratur, nam aequa fere proportione ut videndi, sie audiendi pariter odoraudique sensum o ire in aquis partes sitas posse. xx. Non erit dubium J Libro sequente. sect. 8s. De piscium auditu multa Κir- cherus , in Musargia universs. lib. I. cap.