장음표시 사용
271쪽
petuae, sed ad certum duntaxat tem- i su ad Episcopum,quamvis nonnullis, Itim do
pus promissae, v. g ad annum, vel decennium. Item in Volo Castitatis non integrae, v. g. non fornicandi, non nubendi, non petendi debitum, servandi virginitatem duntaxat , quae per unicum lapsum carnis irrecuperabiliter ammittitur, fitque polim dum observatu impossibilis secus, si vovens virginitatem intendisset per talia verba thse obligare ad cali itatem absolutam nam Deus intuetur cor, sicque votum hoc, utpote castitatis absol utae ac perpetuae, foret in-
dispensabile per Papa inferiorem . Item possunt supradicti dispensare in
Voto conditionato , ante conditi nem impletam, ut si voveat quis Religionem , aut Castitatem perpetuam, si ex morbo convalescat, pinterunt dispensare in Volo, antequam haec conditio impleatur: secus si Vintum impleta Fnditione omnino purificetur, ut habet Heri nex cit.dis 4. qu.ε. -m 62. estque probabilior ;
resol. ay cum nonnullis aliis asserant, etiam post impletam conditionem posse Episcopum dispensare . Item possunt praedicti dispensari a suprii dictis in Voto poenali, v. g. si
fornicatus fuero, voveo me ingressurum Religionem, si ve ante ut est communior sententia ) si ψe post
Eventum peccati , atque incuriam poenam, prout sentit cita Sancheχnum. 7. o 8. citans non paucos alios Authores. 7. Notanter autem hactenus dictum, in quibus de iure ordinarioso
sunt Episcopi dispenserer ut excipiantur hi casus , in quibus competit Episcopis facultas dispensandi, etiam
in Votis Papae reservatis; ratione necessitatis extraordinariae, & quando est impedimentum adeundi Summum Pontificem, in ipsis enim casibus, ut docet Laymanev. g. u. I9. eitans alios , nequeunt Confessarii ordinum Mendicantium, vel Communicantium in privilegiis eorumdem, dispensare, sed opus est recuseMinmeneuel. TheoL--Lab Heri nex relatis lac.cit .n.69. praedi cta limitatio non placeat.
8. CONCL. IV. Insuper ex is speciali concessione B. Pii U. vire vocis oraculo facta, quin & interata concessione Eugenii I U. Congrega tioni S. Benedicti tum Cassinensitum Valli soletanae facta, nec non facultate Iulii Secundi eidem Congre eo gationi Ualliseletanae impertita ac ἐυsibia reseruntur singillatim 1 Petro de .ne.stuo. Murga tom. a. disquis Horat. disquis sis, er eo.
et 4. possunt Consessarii Mendi- φνο Cain cantium dispensare ad petendum bitum cum iis conjugibus, qui con- ω-- traxerunt Matrimonium cum Volo simplici Castitatis antea emisso: item& cum incaestuosis conjugibus, qui
contracto jam intrimonio cum al- 'terius conjugis consanguinea intra secundum gradum adulterium perpetrarunt : si tamen tales Consessiarii sint viri docti, atque ad hoc . suo Provinciali deputentur, Et haec quiadem deputatio est necessaria juxtii
tenorem concessonis, & praxim, prout notat Herinex cit. disi . . u. 68. Et Portet. in Dubiis Regularium, vers.
Confessor. n.a ubi bene addit, quoaejusmodi licentia cuipiam Consessario ab uno Provinciali facta non expiret amoto Provinciali ab ossieto, eo quod illa facultas non detur a Provinciali sed ad comissionem si ve deputationem ipsius 1 Papa,cujus gratia ja,sacta non expirat morte concedentis.
Sunt quidem nonnulli Aut res, qui praemissam Provincialis deputati nem non requiri asserunt quos refert, ac sequitur Antonius 1Spiritu S.Car
tract. I 3.resol. 6. ubi hoc ipsum non improbabile censet, Iicdt in priori cooppositam sententiam sequatur. Vertim tenor concessionis B Pii V.
rit , quod ejusmodi dispensatio in F
272쪽
ro conscientiae ad petendum debitum fiat ex commigsone Provinciatis. Dipon. qq. CONCL. V. Dispensatio insatio in Votis, ut sit valida, requirit causam Votir , ut justam dispensandi. Ratio est : quia H τalida potestas dispensandi in jure Superi requiriν ris, nempe ipsius Dei,Praelatis Eccle- ο am . sae data es in aedificationem,oe non in destructionem, ut dicit Apostolus, 2.
. CorII tb. I 3.v. Io. Id autem non esset
si possent dispensare absolute asque
ulla causa aure ἰυ. 3o. Porro causae justae dispensan-ηaedi pν. di in Votis, oriuntur ex variis moti fandi in vis. I. Ex imperfectione actus , s, iis,que absque prudente, & persecta deliberatione, in ira, metu, maerore, vel tenera aetate, dic. Votum factum sit arσ.e. 1. de Voto: quamvis ob imperfectionem actus, ct desectum susti- cientis deliberationis , quandoque s Iuxta Votum penitus non obliget. s I.
Hici, n materia Voti, si nimirum voventi, spectata corporis constitutione, naturae fragilitate , &c. Votum ipsum majoris ruinae periculum pariturum videatur : adeoque spectatis omnibus dispensatio ad spiritualem ejus utilitatem quae praecipue hic consideranda est cessura videatur. III. Ob diis cultatem exequendi Votum posteli supervenientem, vel ante non praevisam; quamvis interdum, si haec gravis & manifesta sit, obligatio Voti per se sine dispensatione cesset. 3 Ui gini V. ob necessitatem , vel ma-
dictum gnam utilitatem Reipublicae, aut fa-itu 27. di miliae: ut si quis longas peregrinatim nes vovisset, cum praestaret, ipsum iamiliae , vcl Reipublicae regendae interesse, aut hujusmodi Unde noInnocentius ili relatus cap. Μασπae, de to , ait, quod inniateria dispensationis Votorum haec tria semper consideranda sint, videlicet; quid δε-ceat secundum .equitatem, quid deceat Deundum honestatem , oe quid expotor seeundum utilitatem. 11. Quaeres, num praedicta etiam locum habeant in Votis in favorem tertii emissis, utputa in 'Voto dandi eleemosynam certae per nae indigenti , aut certae Ecclesiae, ita ut ejusi
modi Votum adhuc possit commut ri, vel dispensari ab habentibus sa- cultatem commutandi, vel dispensandi vota y Resp. esse distinguen- eiam ..dum . Nam si ejusmodi per nae Vorti iopauperi, vel Ecclesiae, per accepta- fauoremtionem ab ipso, vel Rectore Eccleis tertiastae , aliove administratore factam, emisn λjus acquisitum jam fuit, tunc ammplius absque ejusdem consensu com- utationi, vel dispensiationi locus non est : quia privilegia commutandi , vel dispensiandi in Votis; intelliguntur esse concessa sine praejudicio atque injuria tertii. Secus dicendum de ejusmodi votis spectatis ante i ctam illam acceptationem. quia enim tertio tunc necdum aliquod jus,actio, aut petitio competit, Vota in alicujus certae personae pauperi S , aut Ecclesiae commodum & favorem edista , perdisipensationem, vel commutationem tolli posse, communior eli
ster, & alii. sa. Tandem pro fine huius mat portae, &consormiter dictis supr1 hὶ di- notandum, quod qui habet potesta. θε aretem dispensandi, seu commutandi Vota, censeatur simi liter habere fa- dem cultatem dispensandi, seu comm. ρ tandi Iuramenta. Ratio desumitur meι ex dictis ibidem: quia Votum , & ju
ramentum promissorium Deo sactum, aequiparantur quoad vinculum; ideoque dispositum dennocenseri etiam debet dispositum de altero . Et quidem inter omnes convenit, eos, qui ratione muneris sui ordinariam habent potestatem commutandi , vel dispensandi Vota ut sunt Episcopi, caeterique quasi Episcopalem jurisdictionem ordinariam h bentes in posse eadem quoque authori tate respectu sibi subjectorum Vota
jurejurando confirmata commutare,
vel dispensare. 3 I. Caeterom loquendo de Regularibus Mendicant ibus, & Communicantibus in eorum privilegiis, qui quoad saeculares poenitentes habent P.
273쪽
De Potestate aesten ossi in ritis. χι
vis A potestatem sollim delasatam dispem isti A sandi, Vel commutandi Votas ex-δGn. quinque Votis Sedi Apostoli cae specialiter reservatis variant Doctores,an dicti Religiosi similiter habeant potestatem dispensandi, vel commutandi juramenta. Siquidem
busdam aliis, sententiam negativam tenet. Nihilominus partem assirmativam, videlicet Religiosos Μendlcantes posse dispensare , vel commu-zare etiam juramenta, tenent plures SancteZ lib. 8.demtrim. disp.a .n. In Sannig. dist. 6. de Iurament. qu. 3. M. 8.Lemus I a.dejust.&jure,c. 1. n. 1'.& alii: nam militat aeqvd pro illis superi eis allata ratio. Accedit extensio Gregori h XIII. Iuxta quam possunt Regulares Μendicantes com mutare Vota etiam jurara, dummo. do commutatio non fiat in praejudicium tertii, prout habetur in Compendio Privilegiorum, Capuaim aanotatione.
274쪽
Caeterisque Virtutibus Cadidinalibus.
ost explicatas Virtutes Theologicas, atque Religionem,
utpote inter Virtutes Morales praestantissimam,ipsa materiarum connexio subministrat Tractatum de Virtutibus Cardinalibus, ae praesertim de Iustitia & jure, utpoto de qua oecurrunt Dissicultates specialiores, atque ob earum praestantiam scitu admodum necessariae : adeo, ut materia de Iustitia, &jure, ob sui excellentiam, simul&necessitatem, non solum in Theologia Μorali, verum , &Deculativa, fusius atque ex professo tractari consueverit. Nec immerito : Dquidem &Spiritus Sanctus, tantae Virtutis necessi talem generi humano inculcaturus , per os Sapientis in ipso exordio Libri Sapientiae exclamat, dicens ; Diligite justitiam, qu judicatis terram . Dequa proindd, unica Distinctione caeteris Virtutibus Cardinalibus praemissa, praesens Tractatus instituitur.
De Prudentia , ejusque Partibus. πιπινυι a. 'onveniunt Dinores, qua- dyn / tuor esse V irtutes Cardi - ε, η . Ies melicet Prudentiam Iustitiam, Temperantiam,& Fortitudinem; de
quibus legitur Sap. eo. 8.Sobrietatem enim Θprudentiam dotat,m initiam, ovistutem, quibus utilius nidii est in .ita hominibus. Ubi per sobrietatem Temperantia, & per virtutem Fortitudo designatur . 1dcirco autem haexae sis dicuntur Virtutes Cardinatis dinis. tanquam aliarum virtutum fontes & cardinales: nam quemadmγum ostium in cardine , se
omnis honestae vita: ratio in illis να-
satur, atque universa boni operis struinctura eisdem innititur. - Naa3. Inter has autem primum I cum sibi vendicat Prudentia e quae 'lic st secundum essentiam suam sit Virtus intellectualis, adhuc tamen inter Μorales merito connumer tur,eo quod actionum nostrarum m ratium sit directiva. Qua de causa luribus mssim ea encomtis esione Mur : Prudentia etenim, sive discretio, a S.P. N. Francisco teste S. Bona Ventura c. s. Legendae recte vo- ὸ eatus Auriga virtutum: ipsa siquidem est lux agendorum, ars rectd vivendi,
voluntatis oeulus, caeterarum viri
tum dux; fons, & norma, sine qua, nulla potest consistere. Nam, ut i quit S. Bernardus Ser.w. super Caninticas
275쪽
L. De Prudentia, ejusque Partibus. 2ψ s
tica Tolli discretionem sPrudentiam o virtus vitium erit . Unde & in Iure Canonico cap praesentium I. qu I.
o e. 'οι, de O . Custod legitur , quod prudentia , sive Discretio materes omniam virtutum. Prude CONCL. I. Prudentia est retia quid. cta asendorum ratior sive est virtus, quae lecundum honesti rationem quid agendum, quidve fugiendum sit, homini proponit. Ita in re communis :riam ut inquit S. Basilius Hom. I 2. ad Popul. prudentia est recta eorum, quae et redis vel non agenda sint, cognitio.
I, s inia tamen diversa sunt spe- uuleus m9ralia, per prudentiamh,sa, in parisculari dijudicanda ; hinc I pie φῆ non est unicus habitus specie indi-ctinctus ; sed tot dantur habitas partia les Prudentiae specie dist in t i,quot
sunt virtutes specie diversae In vinluntate, respiciente, diversa agibilia moralia, quae a prudentia in particu- Iari dijudicanda & dirigenda sunt . Quamvis omnes illi habitus parti tes constituant unum totalam habi-' tum prudentiae in viro prudente ἰ' unum, inquam, non specie, sed genere, prout cum Doctore Subtili 3. aes. 39 q. un. F. de atia, notant Scotistae
Communiter contra nonnullos alios .
6. Pro intelligentia sequentium Pa res est praemittendum , quod par es pru-
subjectι- dentiae fidem est de Iustitia , Temperantia, & Fortitudine dicendum tentiadi aliae dicantur subjectivae, aliae poten-ler et tiales, aliae integrales partes subjecti-
integra- vae sunt specie, seu interiora, inquastes Pru- ejusmodi virtus subdividitur. Nomi- tutiae , ne partium potentialium intelligun-j litiae, tur virtutes, prudentiae v g.astines adera. quam proinde ratione magnae sinae cognationis reducuntur, eique anne-iolent , partes intνgrates tandem Vocantureae,qur ad persectum actum prudentiae concurrere debent: ut driae non ex eo dicuntur integrantes: quasi virtutem ipsam integrent &componant, quemadmodum manus' pes&caput integrant corpus hominis; sed quod ad perfectum actum vir-- tutis omnes concurrant; ut dictum .
7. CONCL. II. Partes subiectivae. Reise uel. Theu. Mora seu species sub prudent Ia tanquam Partes sub genere contentae, sunt quinque , subieri, videlicet Monastica, oeconomica , vae ρ ac Politica , Legislativa , dc Μilitaris. enti.e Ita D. Th.a. a. ρ 7. dc alii. Ratio est sin quia Prudentia generatim alia est quinque Monastica quam oc Pers Hema - nimi-pellant λcitque ea , qua quisque si Di rum Y propriae suae directioni prospicit,& alia Gubernativa , quae aliorum sti et . prospicit directioni. Atqui Gubernartiva ulterius apte subdividitur inquatuor enumeratas posteriores species: qualibet enim earum prospicit , directioni aliorum, sed diversimodd, ergo in omnibus erunt quinque. 8. Caeterum Prudentia oeconomi- Oecono-ca est, quae totius familiae honestan mica. institutionem tuetur, & gubernat, ejus bonum duntaxat attendens , . . prudentia pol tiea. seu civilis est, qua quis recte novit administrare Rem ' Polit capublicam : legumque observantiam Ct procurare: haec enim spectat bonum commune Civitatis, seu Reipublicae sic ceconomica familiae. Pradentia. legislativa, est qua quis novitidoneas Legi la- leges condere, & haec vel maxime' necessaria est Legislatoribus.Tandem prudent anulitaris est, qua recte ad' Milita ministratur militia ,& haec requiritur λ.
in militibus, &li lis in belli Ducibus , ut milit a recte administrata
bonum commune strenue defendatur. s. CONCL. II. Partes poterutiales Prudentiae tres communiter assignantur cum l . Thom, Ac. cit. q. νst. videlicet Eubul a , Syness, ecGnome Eubuua latine, bona consultatio in est habitus recte inclinans Eubul a consultandum , seu ad eXcogit Πdδ Θου si, media apta pro consecutione finis Θnes iquod latine est, sensate discernere in est habitus disponens ad serendum rectum judicium de particularibus oper intibus consultatis, idque juxta regulas communes. Gno est
habitus recto judicandi ex principiis
quibusdam altioribus praeter ordinarias leges: si ve contra teriorem verborum legis prout fi per Epichejam, s. quae est benigna legis interpretatio se- Ucundum aequum 5 justum,quaq; non-
276쪽
2 6 Tra I. VII. De sitia, oeyure. D. LL
nunquam determinantur, seu practi- tcanda judicantur aliqua contra ver- lba legis etsi non contra mentem legis: eo quod ejusmodi casum ob speciales circumstantias non censeatur legislator comprehendere voluisse
a in Ut lege generaliter lata. sal Nota
tamen Herinex disρ. I. destruae num.
Trach. Synessis& Gnome revera, dist. . sint ipsa met prudentia , eamque inte-n , & Srent uti diversi habitus circa diversas conclusiones uategrant unam scientiam totalem.
1 o. CONCL. IV. Partes inte- Rrrtex grantes, sive integrales prudentiae, aintegra- S. Thomauc. cit. q. 3. & aliis , octous stru- numerantur. I. Memoria praeterit..ienti rum : nam haec magnam opem affert
sunt octo ad recte formandas deliberationes de fine, ac mediis ad finem assumendis, quia eκ ea nascitur experiςntia, Opt,ma rerum magistra. II. Intellectio,id est, cognitio primorum principiorum practicorum. III. Docilitas; qua quis facilitatur , ad prompte acquiescendum monitis pradentium, quibus re-ctd instruitur. I U. Solertia , qua ope rank disponitur ad facilem, &subitam mediorum excogitationem. V. Ratio,qua quis promptus esilaitur ad nserendum unum ex alio simili,atque applicandum principia generalia ad particularex conclusiones. V l. Circumspectio, per hanc quippe habilita, tur homo ad recte expendendas omnes circumstantias actionis moralis . VII. Prudentia , qua recte expendun tur futura agibilia Moralia , veluti iam connexa cum praesentibus. VII I. Cautio, Ma instruitur operans, quali tet declinare debeat Impedimenta occurrentia & ne sub specie boni voluntas applicetur malis . Sciendum tamen, quda praedictae octo non eodem modo censeantur' partes integrantes Prudentiae : nam quinque priores eatenus dicuntur tales , inquantum prae requiruntur ut conditiones praeviae ad actum , seu executionem Prudentiae , sed tres posterio-Ies, quatenus simi aliqui actus Prudentiae , ut notat Sannig. dist. I. ιD
De Vitiis Prudentiae oppositis. . it. ONCL. I. Licet omne pec- catum opponatur Prudentiae , eo quod sit contra rectum ejus dicta mon; magis tamen directe, generatim loquendo, opponitur pru-dentiae hinc per desectum Imprudentia , illinc per excessum, seu quasi excessum, Prudentia falla sive fucata . Ita communis ,& ratio est: quia Prudentia consistit in medio , non minus,ac aliae virtutes morales, ergo poteli contra eam peccari non solum
per desectum , sed etiam per excelsum seu quasi excessum. Unde inquit Apostolus Rom. Ia. Non plus sapcνequam oportet sapere , sed sapere a
11. CONCL. II. Per desectum , Persi ve Imprudentiam , peccatur contra se in virtutem Prudentiae quadrupliciter , contra videlicet Praecipitatione , Inconside Prizdem ratione, inconstantia, eli Negligentia. Et quidem Praecipit.atione pec precaturcatur contra Prudentiam, dum quis proposito aliquo sine statim opus aggreditur, non praemissa luna cienti de- h liberatione de totius negotii' qualita te, de mediis illud exequendj, deque
cavendis impedimentis . Inconsidera- Inconfitione peccatur contra ipsam , dum teia defatio mere judicatur, α conclud tur de linteso opere exequendo, non praemissa dicligenti rerum ac circumstantiarum latιη inspectione. Inconstantia vero contra
Prudentiam peccat ille , qui rebus jam semel desideratis, ac re id judicatis,sine ulla, vel certe sine sussicienti causa mutat judicium suum. Et tandem contra eandem Prudentiam, peccatur Negligentia, quae est omissio Negh- diligentiae requisitae in actu int*lω- aliactus ad excitandam, dc dirigendam' voluntatem, ac vires externas, ut Per ex-e equantur illud opus , quod iacien-cessum dum eme judicatum est . contra i D CONCL. III. Per exectam eam. aut quas excessum , seu potius qua- peccaturdam falsa seu sucata si ecie prudentiae sex mo- . Pec- dis ia
277쪽
Fraus s tua. peccatur contra eam seX modis, vi delicet Prudentia carris , Astutia , Fraude , Sollicitudine temporalium& Sollicitudine futurorum. Ita com
i Prudentia earnis ea dicitur , qua quis novit excogitare idonea media ad opera carnis complenda : qualia sunt ibrnicatio, immund ilia , gu-Ia , ira, &caetera hujusmodi, quae recenset Apostolus Gal. 3. Haec Prudentia carnis , qua quis vivit secundum carnem , id est secund imi in inctus , commaditates,acinnotus naturae corruptae, opponitur Prudentiae spiritus, quae novit excogitare idonea media ad opera spiritus seu virtutum Perficienda . De qua utraque legitur Roma n. c. 8. prudentia carnu, mors es; Prudentia autem spiritus, vita Θpax: quoniam sapientia camis , inimica es Deo. II. Asutia sumitur hie in malam partem , nempe pro nItitia pravo. rum mediorum ad sallendum proximum idoneorum, cum affectu id ope- , re exequendi. Et haec continet artem
simulandi , dc dissimulandi estque
speties quaedam Prudentiae CarniS i illi etenim maxime videntur esse potentes secunddm carnem . qui modos norunt occultos fallendi proximum ,& sie obtinendi bona temporalia,Porro Astutiae. vitium alio nomine d
citur Corius duplicitas ; de qua Ee- clesiastici 1. dicitur . Vae duplici corde, o labiis sceleratis er manibus male fa4eientibus expectatori terram in edimii duabus viis. 6. Polus est actus .externus, seu executio ipsius Astutiae, & habet praecipue locum in materia Iustitiae , puta in contractibus humanis, dc communiter definitur, quod fit machinarina elicumveniendum , decipien-idum, seu fallendum, proximum adhibita . 17. Fraus ferme idem est , quod Dolus : differt tamen ex eo h Dolo,
quod fraus fiat per facta': ut cum mensura est minor' justo , vel climmoneta est adulterina , & hujus inodi . Uriad Fraus est quid minus commune , qu m Dolus .i8. sollicitudo temporalium est nimia mentis occupatio in coinquiren- Σῖ' dis, ct conservandis rebus tempora- hlibus, proven enS ex inordinato habendi amore, & amittendi timore . q''Undd tria in hoc vitio includuntur , nempe nimius astectus ad bona temporalia , timor , & ansietas in iis conquirendis vel conservandis, s mulque nimia occupatio mentis in illis cogitandis , dc tractandis . Et hanc inordinatam temporalium Sollicitudinem ; veluti valde perniciosam animae , passim reprehendit Scriptura Sacra , vel maxime Christus Do- minus Marab. 6. dicens : Ne folliciti filis animae et Urae, quid mamducetis :neque corpori vox o , quid induamini ,& alibi. 1 g. Caeter im praedictis Verbis Novr prohibetur solum inordinata terapo hibetur ratium Sollicitudo; id est ea , qu est ,nodera-
conjuncta cum nimio assectu tempor id sollici-ralium, nimiaque mentis occupat io' turilemne, & anxietate in iis conquirendis 3 puratium de conservandis. Siquidem moderata sollicitudo & provisio temporalium , quae fit absque nimio ab eadem affectu eordisque- anxietate non soritum non est prohibita , sed etiam commendatur, Proverb. ibi: Vade ad formicam, o puer. Et Proverb. I .stri longregat in messe, filius sapiens
ir: qui autem Marestertit, filius con f senis. Hoc facit illa generaliS. naais 'ledictio toti humano generi data Genesi 3. Insurire vultus tui vesceris pa-ao. Tandem Sollicitudo fiaurorum Foreicitu. est species quaedam Sollucitudinis temporalium: & consistit in nimia animi νοrVm, occupatione circa sucitra , maxime θ ut vitae necessari, babeantur, quae est conjuncta cum cordis anxietate, & parva fiducia Divinae Providentiae rut cum quis plus justo sopicitus est de . victu, vestitu, aliisque rebus necessariis in futurum annum, mensem vel
278쪽
De his remissi ιὰ Ateria praesentis QEaesti
nis commodius examina-Diβinctione sequenti
De Temperantia, es anumis ri tutibus. Casita xa 'ΟΝCL. I. Temperantia est virtus refraenans inordinatus appetitus & concupiscentias corporis , praesertim circa gultum & tacturri. Ita communis . Dicitur noranter, prsrtim circa gusum, es t ctum: quia Temperantia proprie dicta
proxime versatur in moderandis v
luptatibus gustus& tactus, quae sin, Ien iri ex estu lentis, poculentis, &venereis. Unde nemo proprie judicatur intemperans , qui immodice suris ιν delectatur in contemplatione reetm
large. naturalium, in honoribus, 'in picturis , in cantibus caeteroquin honestis; vel in odoriseris , & hujusmodi ,
sed talis proprie dicitur euriosus, ambitiosus. vel alio ejusmodi notatu , Verum hoc intelligendum de Tem-Mς perantia proprid dicta r nam si ea su- partes matur gen raliter large, sit Tempe- subieri- rantia est vitrus, quae res aenat ψω visunt ctum hominis ab iis , quae ipsum qu
modocunque contra praescriptum rationis alliciunt.
a 3. CONCL. II. Temperantiae, proprie acceptae tres potissimum flint partes subjectivae, seu species, videlicet Abilinentia , Sobrietas , ct Castitas ; quamvis nonnulli addant
Pudicitiam. Abstinentia est virtus, Iure secundum rectam rationem mineratur appetitum , usumque cibo tum oblectantium . Huie peculiariter adversatur Gula, quae est inordi natus appetitus, vel usus ciborum , voluptatis causa: sed de hae iam ali-
cundam rectam rationem modera- 3. dis 3. tur inordinatum appetitum , uium- . Sobrae que potionis, vim inebriandi haben-tas , ertis. Huic adversatur Ebrietas, quae est excessus in potu inebriantis voluptatis causa factus , donec usus rationis sopiatur: doequa pariter jam di- et um .a Castitas tandem est virtus ,
quae moderatur inordinatum appetitum , usumque venere ruin.: &haec triplex est , nempe Virginalis , Vidualis , & Conjugalis; de qua ,
sicut & de oppositis vitiis , eX prinsesso alibi. Pudicitia est moderantia circa oscula illicita, tactusque impudicos , & similes lascivias, aspectusque venereos : & dicitur Pudicitia, quatenus, pudori, qui in usum ill rum intervenire solet , conformis existit. Quia tamen centetur una ea iamque virtus circa praevia, & circa principale, hinc Pudicitia commode reducitur ad castitatem. Idem dicendum de Continentia,quae est v irtus, refraenans motus concupiscentiae carnalis contra rectam rationem insurgentes r quinimo haec in re est ipsa Castitas. a ses CONCL. III. ad Temperan- Partest iam plures aliae reducuntur virtu- poten- tes, quae & partes potentiales ipsius tiales cappellantur ratione magnς sue amni- Tempetatis,quam cum temperantia habent; rantia , videlicet Mansuetudo, Clementia ,.quae . Studiositas,Humilitas,Μodestia,Eutrapella.
as. Mansuetudo est virtus temperans irrationabiles passiones irae, iux- . ta nsuram rectae rationis. Et dicitur. Iuxta mensuram rectae rationis: nam contra cam poteit peccari tum Misis secundum excessum per peccatum iracundiae; tum secundum desectum per irae vacuitatem scilicet non imerepando , casi iga ndo, dc u indicando malum, ubi, I sicut oportet Cuniena 7 . Clementia magnam cum Mansuetudine gerit a m nitatem; nec aliud est, quam lenitas superioris adversus inseriorem in constitvedis renis: Huic per excessum adversatur Crudeli
279쪽
ω : per defectum vero seu indiscreta lenitas. stadio 1. 18. Studiositas est virtus, inorditas. natam sciendi cupiditatem temperans; nam omnis nomo naturaliter
scire desiderat. Eidem s.cundiim eccessum opponitur Curiositas , quae est superflua cognoscendi, aut dii cendi cura; quamque prohibitam legimus Ecclesiastici c. I. Altiora te ne queefieris, fortiora teneferutatus fueris :
D in pluribus operibus ejus Dei in ne fueris curis M. Secundum desecium
adversatur eidem Negligentia quae eit voluntaria omissito eorum addiscendorum , quorum cognitio ad cu-- ... jusque statum vel officium spectat. 19. Humititas est virtus temperanso inordinatum appetitum tendendi ad excelsa . Sive, ut eam S. Bernard. tr. . de Ix .gradibus humiluatis definit. Humilitas est et inus , 'ua hymo verissima
sui agnitione sibi iuvilescit. Huic secundum excessum contrariatur Su
3, 3 o. Modesta est virtus moderans q. t. exteriores corporis actiones juxtx Molestia praescriptum rectae rationis, estqueqvid, et alia Modestia, quae servatur in ver- ut v bis; alis, quae in factis,& alia, quaeris io'. in exteriori cultu, si ve in decentipe tur a paratu eatum, conviviorum , a -
qae mpellectilis , juxth proprii cuius-
inritatus mensuram obtervatur. Μο-estiae lecundit m excessum opponi
tue Petulantia , ct intolentia a s ctandum desectum veci, morum Ru
Eutra- 3 . Tandem Eu rapelia est vit-petia , tus, in recreationiblis honestis, atque quid. ad animi &corporis refocillationem susceptis , rectum rationis modera men s ervansritam excessus in eisdem,
sicuti re nimius desectus , in vitiorantiae CONCL. IV. Partes inte- parte, grantes Tmperantiae sunt Uerecum intest ἄ , dc Honestas. Verecundiatessunt accipitur pro passione; sicque νινeta im portat dolorem, vel timorem, cono surgentem ex consideratione alicujus' facti inserentis dedecus o sed βcce
pta pro habitu vel actu virtuosis Ue- retundia est virius , a turpibus & inhonestis cupiditatibus retrahens. -- nefas vicissim est virtus, inclinans Honeau decorem in abstinentia inho nesta- sas rum voluptatum resplendentem.
De Fortitudine , ejusque partibus Θ
33 Hostqvlim de Temperantia que ti 1 turpia refugit, & abstinet ab '
illicitis voluptatibus , dictum est; restat agendum de Fortitudine, quae honesta aggreditur ψ dc animi dolorem fortiter sustinet: eo praesertim,ruod & ipsa occupetur in moderς is passionibus animi, ne mentem ab honesto avocent, atque illis praeser- tim, quae pertinent ad fugam eorρο- ratem malorum . Potest equidem Fortitudo in largiori sensu accipi Fortit pro firmitate animi in bono honesto , to laue. qualis in cujuslibet virtutis actione r perituDr verom in hac acceptatione 'ea non est virtus a caeteris disti cta , sed ' potius conditio ad omne m virtutem requisita . Propr id igitur loquendo de Fortitudine sit 3 . CONCL. I. Fortitudo est Fortit virtus , quae voluntatem inclinat ad do m labores perserendos: &justa pericu- prieta 1ggredienda . Ita in re communis. quid. Siquidem haec virtus mediocritatem tenet inter Timiditatem, & Audaciam juxta illita Aristotelis 3. Eib. c.6. dicentis; quod ea sit Mediocritas circa metum er audaciam . Nam Fortitudo virtus consistit in perpessione justorum laborum, quos fugit Timiditas; & in aggressione justorum p riculorum , ubi Audacia in quaelibet
pericula proruit, sive justa sint & honesta , sive non . Ulade Vir fortis est , qui honestatis causa; nunc quidem Vir fio cum fiducia pericula aggreditur & tu quis. tolerat, quando, ubi,&sicut ratio dictat ; nunc vero ingruentia mala timet aut sustinet, quae & Pando timere, aut tolerare oportet. Et de talis bus
280쪽
bus legitur Heb. II. Fortes facti sunt in bello. Forti--II. Partes Foris rudiui, potentiales nam subjectivast, 18, non habet, quia haec virtus versaturnia Qtii materiam valdd specialem, quae 6 plures virtutum species c nitituere) nequit sunt praesertim Magnanimitas, Confidentia si ve Securitas, Patientia, , Perseverantia quae quia sunt multum amnes ipsi Fortitudini , recte partes potentia les ipsi us di
Magna 36 . Nagnauimitas est virtus, ad n mitas, opera magna & heroica in omni virtutum genere inclinans. Confidentia dentia. quam alii appellant est quietatio voluntatis orta ex fiducia , qua quis rationabiliter confidit, se malum immineas superaturum. Patientia es virtus, qxiae in adversis r
- . bus animi moerorem temperM,ac ma-
δ' tit 'ipraesentia aequanimiter tolerat. Ettis , tandem Perseoerant a est irtus, con pς 1 sistens , . ineo, quod quis in bene coe '' ptis pergat, eaque usque ad finem con- Τμi tinuet. juxi, quod Matth. to.Salvator ait: sui autem perseveraveritusque -- Dem, hie sal s erit.
Fortitu quae oti morem, illinc nimiam fi mni op- duciam sve audaciam moderatur , ponitur. per excessum& desectum utriusque opponuntur varia vitia . In primis enim per excessum timoris, opponitur ipsi Timiditas, quae fit, ut mala Thmissi imminentia nimium formidentur, & non aggrediantur . etiam dum recta ratio dictat aggressionem eorum . Per desectum vero timoris opponitur ei- stupidi- dem stupiditas auimi,qua quis ob ani. tas avi- mi stuporem nulla mala seu periculami. sormidat,etiam quando eadem formidare,& cavere, secundum rectam ra-itionem deberet.
Audacia 38. Deinde per excessum fiduciae, Θ opponitur Fortitudini Audacia seu temeritas in aggrediendis periculis, quando , quomodo , vel ubi non oportet, Per defectum vero fiduciae , opponitur Fortitudini aliud vi--ιαι- α dicitur animi, ni-' hil audentis, ubi, quando, dc quo mod5 aagre i , vel suilinere opor
suae requirantur ad Mart rium. Ortitudinis virtus vel a XI-r me elucescit occurrentibus malis seu periculis repentinis C iisque maximis, ut puta quae mortem inierunt. Undo colligimi Doctores, Martyrium este excellentissimum Fortitudinis actum; Nam Martyres propter testimonium Christi, servandumque bonum veritatis Fidei, ipsam vitam profundere non perhorrescunt. Martyr enim graece, latine Τestis est: unde Mart res Christi dicuntur quasi Testes ipsius, sive veritalis,qua per Christum nobis innotescit. Agendo igitur de Martyrio st
rantia voluntaria mortis ex odio verae
Fidei, vel alterius virtutis Christianae inflictae. Patebit hoc amplieis ex declaratione conditionum ad Martyrium requisitarum , unde sit ' l. CONCL. II. Ad verum Μartyrium , tanquam excellentissimum actum virtutis Fortitudinis, requiritur in adu ltis ex parte intellectus vera Fides, ac deinde ex parte voluntatis pia voluntas tolerandi mortem prox ide Chiisti, vel pro defensione alterius Virtutis supernaturalis. Ita coin
εχ. Dicitur x. Requiritur In adultis.
Nam in parvulis , qui nullum actum proprium elicere possnnt, datur Martyrium absque actu propriae volun talis, quando occiduntur odio Fidei: ut patet in SS. Innocentibus,, qui 'ab PIerode Rege propter Christum occissis, ritd ab Ecclesia coluntur tanquam Martyres. Ratio est,quia licet nullum possint elicere actum . quo acceptent inrtyrium propter Fidem adhuc tamen re ipsa pro ter Fidem, perdunt animam suam: ergo eam rursus in coelis invenient, juxti illam gener tem promimionem Christi: Matthaei. ro: sui perviderit animam suam propter