장음표시 사용
251쪽
De Loro, o rempore , quibus pe3so vendae sunt Horae Ca.
Ratio 66. V X plicatis prioribus quinqueor re uis a conditionibus, ad studiosam devotam recitationem Oflicii divinit equisitis , nempe Attentione, Integritate, Continuatione, ordine, re qualitate , pergendum ad alias duas nimirum ad Lociam, &Tem -- pu S, quo illud recitari possit, ac debeat. Hinc fit
Vestra 67. CONCL. I. Quantum atti- CBo,u . ad Locum, illi qui ad Chorum tibi possit dςputari non lunt, pollunt ubique OL
recreari ssicium Di Vinum recitare, dummodo officium nota recitent in loco indecenti, aut Dιώκu. attentio impediri possit. Ita coni-munis, & ratio est clara: quia nullum Ius reperitur , quo quis Choro non obligatus , teneatur Divinum Om-cium in certo loco recitare . U. de satisfacit praecepto, sive ossicium recitetur stando , sive sedendo , sive ambulando, sive domi, silve in Vinea,&c. Dummodo recitetur studiose pariter ac devote modo hactenus explicato simulque non in loco indecenti ', hoc enim est et contra debitam
68. CONCL. II. Canonici tenen Caudaei' recitare Divinum ossicium in sua cιrciren Ecclesia, juxt, institutionem Benescit,nisii aut alio cogat necessitas , aut rare in ' per myttat longaeva consuetudo , vel 'ficium in Fini datoris inititutio. Ita communis. Gboro, Ratio est : quia Canonici tenentur satisfacere intentioni Fundatorum; simulque in Clem. I. de Celebr. 314sar. injungitur Canonicis onus canendHoras Canonicas in Ecclesiis Cathedralibus,& Collegiatis. Accedit, quod Beneficium detur propter Of-NIF aae cium, atque ut inserviatur Ecclesiae,
sit neces c.ult. de Rescript. in s. tus co 69. Additur notanter, nisi alio co-fuetudo gat necessitas, aut permittat consuetudocet in si oee. Nam in primis necessitas non ha-
cit ur : suid non est licitum in lege. ve-cissitas facit licitum 's ut si quis. lit in-lirinus , aut julia de causa absens. Insuper coninetudo cujuslibet Ecclesiae , atque Fundatoris institutio, circa hoc briae sunt attendendae, ac jux tyeas major vel minor obligatio Canonicorum assi flandi Choro colligenda. Quomodo autem Religiosi sint Choro atrii cli , dictum eii supra
1o CONCL Ill Loquendo tan- suo tem. dem de Tempore, in publico Oficio fore re-
Chori servanda eii conluetti .lo rece- citavi pia cujuslibet Ecclesiae: in privata Norς iuvero recitatione Horarum Canoni- ω extra carum . et ii laudabilis innini lit sin- Chorii Pgulas Horas si is temporibus orare , nihilominus ad vitandum peccatum mortale fossicit, ut recitentur ex intervallo; quod est inter medium noctis praecellentis tequentis . Ita omnes Doctores . Unde qui extra hoc tempus recitat,satisfacit subilam tiae praecepti , nec peccat mortaliter , etiamsi omnes Horas abib vat manὸ post mediam noctem, aut primum Vesperi ante aliam mediam nocte In rquamvis sit peccatum veniale, si id fiat absque causa rationabili,aut alias Hors ultra debitum tempus sine causa differantur.
1. CONCL. IV. Nihilominus Matuti ex recepta Ecclesiae consuetudine li- num cicitum est recitare Matutinum , & Laudes Laudes sequentis diei, pridie ad ve- pessunti peram, nempe poti tempus Vespe' pridie rarum re Completorii circa horam vesper
quartam pomeridianam . ita com- recitari munis: nam conluetudo derogat rigori Iuris possitivi, c. est. de Consuet. eitque omnia legum interpres. imo Gobat tr. s. The giae Exper. 11m. 679. allegat plures Doctores, qui docent, sedis quia non peccet mortaliter, qui incipit statim hora secunda post mer, mariant diem. Et licet citatus Λuthor Id solum admittat, justa causa urgente, iit si v. g. latent excipiendae Consessiones ab hora tertia usque ad coenam; alii vero, ac praesertim Escobar.tract.
nent peccati mortalis; idem tamen
252쪽
rar Tran.VI. De Horis Canonicis, Iuramento , oec. Dyt I
Escabor culta venialis dimtaxat reum censet inchoantem citra justam causam media tertia ; nullius , quitertia D Caeterum Horae minores non
Vors polli unt dici pridie , sed sblumi post
-ποrei, mediam noctem diei occurrentis, mi- Ποῦ 1 tamen omnes usque ad Vel 'ner qμο ras exclusiive,' ob caulam honestam ompore vel utilem: v. g. ob majorem de in rccitan' tionem,majorem commoditatem stu- α dendi, ob iter inchoandum, vel alias hujusmodi causas,recitari mand . Ut autem Vesperae possint mane dici cxl ra tempus Quadragesimae,requiritur
Paulo maior causa,ut tenet cit. Gobat 682. asserens. eum peccaturum venialiter , qui ante meridiem recitat Vel peras,& Completorium absque rationabili causa.
I id de r3. Porro Rubrica illa Breviarii, Uri cri quae in Q iadragesima vult Uesperasi' dici ante prandium, sbium Chorum dri Votis obligat, ut notat Tobias LOhner Dr- stri ci. i. p.rri. . Io. 3. post Gobat sic cit. n. 688. dicentes , fas quidem esse te in Quadragesima , Vesperas dicere ante prandium priviale, at non esse
ti faciat' dimpleat is, qui incipit hculierim isti s Osticium recitare paulo ante of is mςdiam noctem diei s equentis, utput bis i m horam duodecima, si id ipsum absque
interruptione prosequatur post me-υα , diam noctem p Affirmat Leander' quaest Μoralsari. .er in orae 6. trari .
quia praeceptum celebrandi Μissam inter auporam & meridiem, servatur incipiendo missam paulo ante meridiem, etsi pars ejus absolvatur primum post meridiem, uti tenent do- Nequi .ctores passim, ergo a pari idem dicen-je. dum n propossito. Caetersi in Gobat citatio. Dc cit viam. 868 hanc Leandri senten- ne pro tiam ex professo rejicit, utpote repugnantem communi judicio & praxi omnium Superiorum. , Confestari rum , dc adiorum Doctorum. Illud
certum et', quod quis noctu recitans totum ossicium ', non possit pro dilabus diibus satisfacere: nam Alexan- duobus diebus
der VII. sequentem propositionem , ordine I s. jure damnavit: Unico incis potest quis satisfacere duplici praecepto, prodiepraesenti, er crasino. Hinc t nendum oppositum. I. inae res ulterius, an sit pecca- A, tum mortale celebrare Missam ante perearia recitatum Matutinum λ nega mortaL tive , cum Lessio lib. a. dejust. Θjure celebris c. 7. num. 8 I. quidquid pro&contra νε Μιθdisputent Doctores apud Barbosam sam an- ρ. a deos. Θροt. Dis atri. 24 nu. II. te Dicts viginti Auctores citat, dicentes, esse vitur/peccatum mortale, sine rationabili numicausa celebrare Μissam nondum dicto Matutino , & triginta octo alios, qui negant, id esse peccatum mortale. Ratio horum est: quia nihil in Iure
de hoc praeceptum reperitur, neque consuetudo contraria sub tam gravi obligatione est recepta . Nec obstant Rubricae Missalis , Tit. de Praeprerat. Sacerd. celebraturi, ubi dicitur Mis- camellis celebrandam saltem Mat ti- voci in laudibus absoluto. Nam cum nullum verbum praecepti contineant , tam gravem obligationem non censentur inducere. Imo Gobat lo .cat. uum. 667. nisi velit, non esse absque causa rationabili practicandam mitiorem sententiam , eo quod recit tio Mettulini sit optima praeparatio ad Sacrum , nec venialem quidem culpam per se loquendo hic inter vinnire censet.
De causis excusantibus a recitatiove
eli naturalis , seu inculpata obliviore'- Icti citandi unam, vel plureSHoras : um a
de qui ex oblivione inculpabili ς- estisti, omittit, non peccat. Ita certa , & bubia
communis . Notat tamen Hertneκ diis a.de Horiι Canon. n. f. quod , quis advertat, id sibi frequenter con- tingere, dum statis temporibus non peribi vit omni culpa non vacet, tene bitur enim pollinodum meliorem ciἔ-
253쪽
VII De Gessis excusantibus a rechatione, Sc.
ea hoc attentionem habere. Si vero . sponto poneret tale impedimentum terreatur dubitet, an recitaverit,itat possessio quia U. g. parovisimus labrilis impediet pro praecepto. Secus est, si certus de t tempus Uesperarum: nihilominiisti- nire re-
lent ossicium Divinum, si poterunt Horas. praevenire. juxta commu niorem,& probabiliorem sententiam, ad hoc tenentur: cum obligatio reci tandi Divinum ossicium sit annexa substantialiter toti diei, & accidentaliter solum determinatis horis ipsius. go. Quaeres, an qui morbi causa Anmo Divinum ossicium persolvere nequit eos Lateneatur saltem alium audire illud recitantem λ Afirmant nonnulli, ejusmodi aegrotum debere alium recitan- is .istuν tem audire, quoties commode possit a. dis audire, & non recitare. Constans tamen est aliorum opinio, aegrotum ea lege minime teneri: neque enim ullus existit Canon , quo id praecipitur, ne que ratio, quae id convincit. ΛZorius αrecitatione Horae , dubitet de Psalmon liquo in Hora certo recitata inclusor tunc enim praesumitur,l's almum illum cum reliqua materia cohaerenter esse recitatum , quamquam ob naturalem inadvertentiam, uti saepe - . . , fit, memoria subterfugiat.
L P 77. CONCL. II Altera causa eκ--οωσς euians ab ossicio Canonico, estgra vis infirmitas, idest, talis. ut sine magna dissicultate, vel corporis pericuso , Horariae preces recitari non posse
videantur. Ita rursum communis;&desumitur ex e. Curicum victum dist.
avi ν t. In dubio tamen aut Confessarius infirmita erit consulendus,vel prudentis & pro-ς i0 bi Medici judicio acquiescendum: ta- excusat. enim Medicus sicut dc Confessariusὶ in lege recitandi Horas Canonicas, vel etiam jejunii, dispensare
nequeat; potest tamen infirmum dubio liberare, atque secundum praesentes circumstantias declarare, justameκcusationis causam ipsum hic &nunc habere. Ouid in 78. Dicitur notanter in conclusio- dubio. m, gravis infirmitas, &c. Siquidem communiter notant Doct ores, nonnullas esse corporis aegritudines, quae Clericos ab eo onere non liberant vel quia sunt leviores quillessere i unt eapitis, pectoris , aut stomachi dolores, ut exemplificat ΛZorius cit. lib. Io. cap. r3. Uel quia ad tempus tantum justam excusationem afferunt, qua- Iis solet esse febris quartana, aut tertiana levis non multum vexans, quae
proin communiter non excusat aegr
tum , recitando ossicior quia plerumque tempus h morbo liberum relinquit , quod ad orandum eligi pos-st, saltem anteponendo, vel post ponendo . ut notant Abbas, Innocenauis in tius, L yman .frmitas 79. Et quamvis nonnulli apud
est levior Gobat tr. L Theol. Expre. n. 7I I. nega An proe- re videantur quod teneatur quis praevideny venire tempus, si sciat, postmodum impedi- se impediendum ex impedimento in- mentum voluntario secus juxta omnes,si quis
, aut notabili 1etrimento pro- vel alieno, omitti . aut diiserti s nequit, cum ea autem ossicii Divini
81. CONCL. III. Insuper gravis re repentina occupati' quae sine scandalo
recitatio moraliter loquendo consiste- γre nequit, excusata recitatione Horarum Canonicarum. Ita Layman,
Navarrus, aliique pasti m. Exempla sunt: si populi tumultus subito exortus sedandus sit: si in Sacra v. g. He domada non solum Consessiones magno poenitentium concursu Sacerdoti excipiendae sint, sed etiam Conciones ad populum eidem habendae,&c. Quando tamen tali casu preces Horariae intra eundem diem naturalem sine magna dissicultate anteponi, vel postponi possunt, id fieri
debebit , prout notant iidem Auctores.
81. CONCL. IV. Impotentiaraue, qualis est in caeco, aut in eo, reviarium in itinere amisit, neque aliud acquirere potest,excusat ab obligatione saepd dictae recitationis . Ratio est: quia nemo potest adi pose bile obligari e. 6.de Reg. juris in s. Vorum nihilominus est,eum, qui sponte Breviarium v.8 in inare projicit,undd
254쪽
pici linas diebus IIO: . s recitare non pollit , peccatur una mortaliter per talem Breviarii projedtionem . Ratioeli clara: qu a ner eius abiectionem voluntariam si non urgeat aliqua
neces litas illud abjiciendi) per se&proxime impedimentum voluntarie
apponit, quo minus Dolliit sequentibus diebus lai vinum Oiscium peribi-VDre, cujus proinde omistio eidem in e) Tr. caula censetur suis te voluntaria, uti. d I'. alibi c dictum. n. eo. 2 8 3. ciae res autem occasione lui- 1 eq. jus , & praecedentis Conclusionis, an An qui infirmus, vel alias legitime impedin 1 p tus, qui non poteti totum Odicium test reci . recitare, teneatur saltem partem retare to. citare, quam potest λ Negarunt olim tis,n i On pauci Doctores; corum tamen sententia amplius Histineri nequit ,ren .ettur InnocentiuS XI. sequentem in-
re laesi Propossitionem ordine s . partem damnaverit; assui non potest recitare otii, ' Matutinum,er Laudes,potest autem retor si liquὸs Hrras,ad nihil tenetur, uia maia Jor pars trahit ad se minorem . Hac igiFur relicta propositione respondetur , assirmativam thntentiam ente aendam: unde si indubitatum sit,ie integram aliquam Horam, puta Ter tiam vel Vesperas commode recitare pollis, licet alias Horas non possis teneris illam recitare. Ita Layman Ae
strius dis . I Tbeol Μον. ns7. ivitque haec sententia ante Decretum Inno. centii XI. jam inter Doctores communior & probabilior eo quod quaelibet Hora per se sit Canonica oratio, . . a reliquis ossicii partibus dillincta.' q An autem,qui Horas Canoni-Jρ u ς' eas ob supervenientem cscitatem aut c/tare impedimentum, recitare solus' qWς non potest, sed cum socio, teneatur eum sibi adsciscere, variant Docto- res. Et quidem nonnulli assirmant,
alii, quos allegat Bonacina λ . I. q. 6 .stunk. . num. 8. Caeteri respondent subdistinctione, & assirmant, illum duntaxat teneri adhibere Qcium, qui vel antea consueverat adhibere, vel poteli ipsum commode habere: alias vero non teneri, etiam si consulendum ei iit: ubi sibi ad tam pium opus i cium quoad potest, procuret. rue. CONCL. V. Praeter caulas Legit . h ctenus enumeratas, dc magis fre- ma ibquentes, insuper eκcuiat legitima diise pensatio pensatio. Ita D, ores passi m. Et in etiam exerimis dispen Cationem Summi Ponti- cusat δε ficis, etiam sine causa concessam ex reeitatio. cusare a recitatione Divini ossicii, ne Hora. concedunt omnes illi, liri cumue id jHoras Canonicas Iure duntaxat hu--Cδ mano Eceleliastico praeceptas esse a se formiterserunt . Negant autem Abbas c. I . de dictis nCelebrat. Missar. dc alii, qui volunt i f. . Iure Divino teneri Clericos ad se ptem Horas Canonicas quamvis
subjunsit Abbas in quia ista determinatio, leud illinctio ossicii Divini, est de iure possitivo, licite Papa dil-
pensare valeat circa ejus mutati nem 4 An autem ,& quomodo etiam
Episcopus, vel Superior Regularis , possit cum subditis eκ causa gravi dc ulla dispensare circa recitationem ossicii Divinii, iusius explicant Doctores
recitatione Horarum Canonicar in 1metus potest excusiare metus gravis sicut ac praet,es
cidit in casu , quando Clericus transiturus per latrones, vel loca Haereticorum aut Infidelium cum periculo gravi, ita ut si deprehenderetur, incertum ac evidens vitς periculum aut alia gravia incommoda deveniret . Ita communis, & ratio clara est; quia cum tanto periculo leges Ecclesiastice
non obligant, prout alibi te dictum. e D.
87. Pro complemento hiijus ma a. s. a.
teriae, quaeres I. An qui per se ipsum non potest ex justa causa recitare Ho' seqq. ras, teneatur eas recitare per alium V an qui Re . cum Doctoribus communiter, non po- negative, quia ex nullo jure constat res per talis obligatio recitandi per alium, si seipsum, quis per se ipsum non potest. Acce teneaturdit,quod obligatio recitandi Divinum jeeitare ossicium si personalis, cui proinde per astu. per alium satisfieri nequit. Hinc Alexander VII. sequente inter alias dam navit Propositionem , ordine 2I. Η - bens CapellaniJ cellativςm , aut faο.
255쪽
ala.d Eeneficium Ecclesiasticum, fi . Pontifex in constitutione n. 3I. alle- studio litterarum vaces , satisfacit suae, obligallani officium per alium recitet. sis quis 88. Q aeres Il. Num taliς tenea-oscium tur officium omissum alio die reis Omissum compensare . Resp. iterum negativd. teneatur Ratio est: quia onus per Iol vendi ODficium est affixum diei; obligatio autem affiκa diei transiit cum ipso die, nec potest eidem altero die satisfieri: prout in si mili sine justa causa negligens audire Μis Iam die Festo non satisfacit praecepto Ecclesiae, si Μitiam audiat sequenti die Feriali. 89. Sunt quidem aliqui Doetores r. ' nempe Filii uc. tract. 23 cap. IO. n. 3O7. Hὰν tis Major,Paludanus, Ledes ma, Μolseis sis, ditiis, sus, aliique, quos refert Bona c. q. p. Nisi, asserentes,Beneficiarium, qui alio die supplet desectum in omitis, se Divini ossicii commissum, libe- si /tieis onere restitutionis: quorum' ratio est ; quia talis rependit aequale
recitando alio die,sicque facit restitutionem in spiritualibus . opposita tamen sententia, quam tenent Caramuel resa . & communior aliorum , quamque probabiliorem censet Bona- Cina ibidem , negat, talem liberari ab onere restitutionis fructuum pro rata omissionis Breviarii. Ratio eis; quia obstat praeceptum Concilii Lateranensis iub Leone X. &Constitutio S. Pii U. injungentis restitutionem fru-
gata ; ergo tenetur hosce restituere, tanquam non suos.
yo. Illud tamen recid admonet suid, si
si ipsemet Beneficiarius Pauper. sit, νιus fit se uehus restituendos pro rata Omissi in pauper . nis Divini ossicii, eidem per modum eleemosynae applicari posse . Tamen consultum erit hoe casu , si Consessarius aliam similem satisfactionem imperet, puta ut oret, vel sacrificet pro defuncto Fundatore, aut, si malit , officium neglectum suppleat: &sic fructus pro rata neglecti officii eidem per modum eleemosynae applis
91. Quaeres ultimo, an Beneficia- An BD
rius, qui ex justa causa omittit reci- nesci . tare Horas Canonicas , teneatur re- riux exstituere fructus Beneficii pro rata jusa cauomissionis Resp. negativd:idquecon sa mn stat excitata Constitutione S. Pii U. recitans, qua Beneficiarii non recitantes Ho- teneaturras post primossex menses regante le- resilue-gitimo impedurim obligantur ad re- re 1ru- stitutionem Guctuum: ergo, qui ob Eus . legitimum impedimentum non reci tam , hoc ipso nihil tenentur restitu re: nam exceptio firmat regulam in
Oppositum, juxta vulgatum Canoniis starum dictum, atque desumitur exl.sudestum β.Denique, ff. De fundo in-ctuum pro rata omissionis ossicii, ut- fructo, juncta Gloisa vers NOApotest pote quor ποn fecit μοι, ut loquitur)non vi ri.
Jw--x. Tomine ramenti in propo uentum 1 ' sito intelligitur actus Reli- ebite gionis, quos quis Deum in testem f., m adhibet, ad confirmationem eorum , eir bona. quae affirmat. Vel promittit, eaque Aectensius. Tb:ol. Hora .
ratione profitetur , Divinam veritatem esse indesectilem . Neque enim 'Iuramentum debite factiim ex se est malum , std potius actus Religionis runde Deuteron. s. dicitur : Deminum Deum tuum timebis, ac per nomen i
lius durabis. Sed hoc intelligendum est de Iuramento debite facto , sive quando juratur in veritate, judi- . P cio,
256쪽
. 1 1 6 Tracῖ. VI. De Horis Canonicis, uramento. c. Dis. I.
elo, atque justitia, prout requiritur,aisertorium , tum promissorium uI- Iura.
- jerem. e. seq amplius di- terius a viditur in simplex, ἐκ solem. mentum
ceti tr. Quia i uris ineratum non est de ne . d icitur omne illud ,quod rue si ψε bonorum, quae perte iblemne non eis. solemne Iuramen- bona sunt , & irequentanda; ut est tum est , quod per certam verborum ης. Oratio, Eleemosyna,& hujusmodi: formulam, vel corporalem alicujus sed quae hona sunt duntaxat supposi- rei, v. g Sancti Euangelii attactum,ta necessitate, seu causa rationabili. perficitur coram Superiore .ut majo Et de tali loquendo, sit rem auctoritatem, aellimationemque 'Iura a. CONCL. I. Iuramentum re- habeat : quale potissiimum loletne.,is fum cte definitur. dicendo: Iuramentum ri in Iudiciis , in professione Fulei, ouid. est invocatio Divini Numinis in testi- fidelitatis , in homasiis , di hujus.
'' monium alicujus rei; Ita D Augu- modi. stinus, Serm Domini in monte, c. 7. ' 6. Rursus Iuramentum aliud est DV dc alii. Ratio est, quia finis imme- per simplicem Dei contestationem; diatus usus iuramenti est confirma- aliud vero per execrationem i quod per lim tio rei dubiae, seu controversae; jux- &Juramentum execratorium appella- pM m . t 1 illud Hest r. c. έ. Omnis controversiae tur &fit, cum jurans sibi ipsi, vel Drcρη- sinis ad confirmationem est jμramen- alteri sibi charo , mali quidpiam a res ti , tum , quo videlicet aliquid ais r ma- Deo falsitatis vindice imprecatur , umus, vel promittimus sub obtella- nisi verum sit, quod alserit, aut pro tione Di vini Numinis, ejusque testi, mittit. Porro Iuramentum per fim'. monii invocatione . plicem contestationem Dei, censetur,
E us di 3. CONCL. II. Inter varias Iu- ei se omne id , quod hi absque talo fiones. ramenti divisiones praecipua est illa execrationς. Sed occasione prς mi qua Iuramentum dividitur in asserto-isorum rium , & promissorium . Ita Scol. 7. Quaeres I Λn Iuramentum Iura in alii communiter. censer i debeat,si quis per fidem suam, mentum Ratio est : quia aut Iuramentum fit aut honorem Sacerdotalem , vel No- an sit , ad fidem veritatis narratae adstruen- bilitatis suae, aliquid assirmet , vel Per fide Ham illi, qui audit; aut fit ad promi G promittat λ Res p. cum Engel. tit. meamsionem Armandam , qua alteri vel jurejur.n. 3. Lessio lib. a.dejust. di jure dic. sponte, vel ex ejus impulsu quidpiamie. 41. n. q. & aliis hujusmodi interpo promittimus: Atqui prius Iuramen-isitionem fidei factam hac formula, tum est assertorium , posterius pro- Perfidem meam, Fide boni Sacerdotis, missorium; ergo. Itaque & hujusmodi, non continere Iura Iura- Iuramentum assertorium est,quo mentum proprie dictum. Ratio est: nun tim simplieiter sine alia promissione ali-iquia per illa verba Deus non vocatur asserto- quid assirmamus,vel negamus,ssuris- in testimonium , sed proferens tan-rium er mentumpromissorium dicitur, quod aditem indicat , se omnino deliberatum, promύ- confirmationem promissionis, polli- . ac memorem fidei, conscientiae, lacorium . citationis, aut alterius contrarius,illatus sui loqui. Quod si tamen ali- seu pacti corroborationem adjicitur .iquis per Fidem Christianam, seu Ca- Et ad hoc Iuramentum promisso-itholicam , aut per S. Euangelium rium sui notat Engel. tit de Iureju- rem promitteret, si ve confirma aetra 'do, nu. 6. ) dupsκ requiritur veri- pro Iuramento haberi deberet: quia raS .una intentionis , seu veritas di- censeretur Authorem Fidet in testemcti, qua jurans verum existimat esse statuere. iii,de quo jurat: re altera executionis, 3. Notant tamen Doctores, hu- GuIaseu veritas facti, qua quis in animo jusmodi interpositionem fidei, quam pro Fora habet servare illud , quod promisitifaciunt Ecclesiastici iub honore Sa- externo suoque tempore servat. cerdotali aut Religionis, item Pe
3. CONCL. III Iuramentum sonae Illustres sub honore suae Digni-
257쪽
tatis , Nobilitatis &c. in Foro externo I liramenti loco acceptari , maxime in causis minoribus, in quibus non decet Ecclesiasticos surare. Quinimo Reges, & Principes non facile aliorum more jurare solent, sed loco iuramenti, in fide, seu per fidem Principis promittere. Layman. l. 6.
isdi Hor quibusdam iurandi formulis ; ut e primis certum ell, hanc esse, veram eamque expressam Iuramentinamur Iuro per D tim. Per Deum' ita es: Deum testem invoco; Deus mihi testis esto. Quia hujusmodi sormulae expressam invocationem Divini testimonii in se continent: unde si adsit imus seu intentio jurandi, certum est, habere rationem juramenti. In illis Io. Quod si quis per siimplicem aDὸntentio sertionem hujusmodi verba proferat; quen- Coram Deo biset dico: Deus scit, me veris spe- rum dicere. Deus videt, ita esse non Eanda. erit juramentum: Uuia juramentum debet in te continere non meram aD sertionem; sed etiam invocationem Divini testimonii, saltem virtualem .
. Verum in his, & aliis hujusmodi jurandi formulis, spectanda est vel maximὰ intentio loquentis: qua de causa hujusmodi dicta quandoque, ut ju , ramenta usurpantur : ut videre est apud S. Paulum I. ad Timoth. a Te-s c/r coram Deo. Ad Galat. I. Coram. Deo,quia non mentior. M Rom. I. Te
stis mihI es Deus : quibus verbis Ap, stolus jurasse existimatur. Econtrii multi jurant eκ ira,qui non intendunt proprie jurare, sed potius imprecat malum, vel patefacere iram , ut observat Less. c. a. nu. 7. UndEdc huc applicandum illud jam citatum di- ictum D. Thomae a. a. q. 7 Mart a. Pec cata verborum maximὰ sunt ox intentiane dicentis dijudicanda.
ramentum veram Iuramenti ratio-rtim se habeat λ Resp. l. In Foro exter. tirameu DO,seu judiciali, talia verba prolata adium Setiti Onim Iudici S exigentis, ut quis
juratus annuat, cententur J uramentum. Layman. Ac. cit. n. I post Sanch. tib. I. in Decal.c. 2. n. q. Res a. Verba
illa ,supra meum juramentum vivigariter mone plerumq.ie iuramentum continent, si deliberate proferuntur. Ratio est: quia ad jurandum satis est, velle verba uiurpare in sentii a jurantibus communiter usurpator atqui haec sormula, juxta consuetudinem Germanorum, pro Iuramento usurpari solet; ergo tale praesumendum est, uisi de alia usurpantis intentione constet.
De conitionibus ad Juramentum requisitis. ra. ONCL. I. Certum est, at Tits .uque ab omnibus concessum, ut Iuramentum sit licitum , & VS comiter, bonum , ac ulque virtutis Religio' Vexit re nis, tres requiri conditiones , tan' Iuae cisi, Quam comitea ejus, nempe Verita-G
lud serem. . Iurabis , vivit Dominus in veritate,juaicio, DJoitia. Veritas in eo conlisiit, ut veracissimi Numinis teli imonium non adducatur in testimonium falsi , seu mendacii . Iullitia consiliit in eo, ut aequissimi di uiminis testimonium non adducatur in contirmationem dicti,aut rei iniquae;& peccato obnoxiae. Iudicium, scajudicii discretio in eo,ut cum prudenti intellectus consideratione, ac pia & ,
reverenti voluntatis allectione, imn sine necessitate, aut magna utilita ejuretur.
i 3. CONCL. II. Quantum atti- .net ad ultimam Iuramenti conditionem , quae est Iuicium, conveniunt si desti Doctores, si uelit dunta Aat judicium judicia
luest, si sine justa causa, ct impru ιη
uenter juretur , quod verum eli in Or' in ento. dinarie non esse, nisi peccat tam veniale. Ratio est; quia tunc non latet gravis irreverentia, cum Deus adhuc adducatur in tollimonium rei verae,
licet sine justa causa,& sic imprudenter. Veram occasiones hujus.
258쪽
Consue- I . Quaeres, quale peccatum sirtutis in- conluetudo inc ute jurandi Res p. I. caute Ju- Consuet udo jurandi indiscriminatim ran. si verum & filium, etiam cum ad ver- quale tentia, quamdiu voluntaria est, con- peccatu. stituit holminem in flatu peccati mortalis. Ita Herinexu I 3.& alii. Ratio est; quia eκ vi illius consuetudinis, est homo in maximo periculo perjurii committendi juxta quod Ecces lici, e. a 3. dicitur: Vir multum jurans implebitur iniquitate. Additur tamen quamdiu volumaria est: quia si homini dicta consuetudo emcaciter
displiceat, vi illius displicentiar, &propositi eam deponendi, interrum-
sui de Rei p. II. Si consuetudo sit nisu e- tantum jurandi sine justa causa, &tudine imprudenter, ea quidem non consti- iuraudi tuit hominem in statu damnationis, eiusta eii tamen omnino dissuadenda . Racis sa δ' est. Tum quia sine julla causa jurare, ad minus est peccatum veniale,
circa necessitatem prorsus reprehen' ditur, Matth. s. autem dico To bis , non jurare omnino oec. Sit axiem
sermo vcser, est, ese non, non , quos autem his abundantius est , a malo est , . Intellige, si non subsit jus a causa, seu necessitas jurandi. Unde Ecclesiast .cι a 3 dicitur : Iurationi non assuescat Os tuum P multi enim castzs in illa, cum
quomodo tinet ad alteram Iuramenti conditi requira- nem, quae est Iustita fidest, ut res, lite ad de qua juratur , sit res honeita justa, Iara- nulloque Peccato obnoxia in multipli- via. ciolrils est distinctione ..Et quidem . in primis diit inguendum inter Iura mentum assertorium, & promtisorium: atque loquendo de Iuramento assertorio , facto circa rem injustam, vel peccatum alterius , illud regulariter cit peccatum duntaxat veniale, si ve Utas subsit. Heri nex loc. cit. n. I 3.& communis. Dicitur, νegulariter: quia videtur mortale, si Iuramentum assumatur ut instrumentum peccati,
puta si per iuramentum confirmetur gravis detractio inlamatoria Proximi: econtr1 vero, siquis in Iudic olegitime interrogatus, sub Iuramento testificatur de peccato Rei,nullum erit peccatum . Quod si vero Iuramentum sit proniit sorium, ad dijudicandam ejus. malitiam , vel etiam obligationem , multipliciter rursus erit distinguendum , praesertim anopus illud ,s uper quo cadit Iuramentum promissbrium, sit bonum, indiseserenS , vel malum,atque,an adfuerit ex parte jurantis sussiciens deliberatio, simulque animus id exequendi,
i 7 CONCL. IU. Quandocunque Jur
Iura metuum promissiorium delibera- mentum
te sit, live super re bona, si ve mala, promis aut indifferenti, sine animo exeque n. seriMm di, committitur perjurium. Ita com- fine ani munis. Quia Deus deliberate' secus , mo e e si id fiat ex inad vertentia in adducitur quin is intellimonium rei fallae; in quo for- est sc maliter consistit malitia perjurii. Jurium .i8. CONCL. V. Si Iuramentum promissorium desiberate fiat circa rem malam animo illud exequendi, circa rpsam ratione illius asteistus interni pra- matam, vi erit peccatum mortale, vel veniale, pro gra Vitate operis exequendi ; si- peccatil. mulque Iuramentum, qua tentas est tellificatio Dei super re illicita iacienda; habebit distinctam malitiam, pro gravitate Operis exequendi, nisi sorte
madvertentia excuset . Ita Lemuscit cap. 62. mi 8 & alii.
de re illicita praestitum nullam parit obligationem. Ita communis, arg. cap. de re itisuanta de Iureiurando, ubi dicitur, licita nφ' o.lJura nentum non fuiι ivstitκtum, Obligat . ut 67ι ι vinculum iniquitatis. Et reg. 3 3. 'Iuris in s. Non est obligatoriam coulrahouos mores praesitum Juramentum. Hinc jarans,qtisa nolit inimico ignoscere, nullum proximo auxilium facere , dc hujusmodi , ex tali jura- ' mento non obligatur: quia,ut dictum Dein, Leit Iuramentum non potest era fatjura.
io. CONCL. VII. Ex Iuramen- de farito de faciendo opere indifferenti nul- ciendo Ia quoque oritur obligatio, ut putii si opere in
quia juret, festucam se levaturum, se adserem
259쪽
II De Conditionibar ad ramentum Me. 229
barbam fricaturum &c. Ita eommu-,non raro ; fiunt de re indifferenti,nis. Ratio est; quia hujusmodi acti v. g. non prius sedere, intrare, &c. nes non sunt fructuosae, quin potius Vel inutili ; ut si corrigendus jam impeditivae majoris boni. Verumta maliundd emendatus sit, neque corromen hoc intelligendum est, nisi alia,ctione amplius indigeat. Vel non causa, ex qua actiones caeteroquin in igravi: ut si pater juravit, se eastiga-
differentes honestatem virtutis ac iturum puerum ita promeritum , requirant, adjiciatur: ut v.g.si jures, te postea sine causa ommittat ; prout aedes alicujus non ingre murum, cum exemplificat Laym. cit. tract. 3. c. I s. tali meretrice non locuturum &c. n.ε. Rut certdsolet frequenter inter-
causa vitandi peccati, jam ob hanc venire una saltem eκ quatuor illis additam causam actio illa, vel potius conditionibus, quae subintelliguntur omimio actionis, erit capax obliga' in omni Iuramento promissorio .
tionis Iuramenti , quamdiu pericu-iHine sit tum illud durat . , a 3. CONCL. VIII In quolibet corolla' ar. Ex his patet resolutio illorum iuramento promissiorio imo&Vo- casuum quotidianorum ; nempe de to in quamvis absolute facto, tacitae in
Patre jurante, se graves Ionas repe- quaedam conditiones subintelliguntiturum filio, de Hora jurante, seitur. Ita desumitur ex c. suemad-- non servaturam diutius hanc, aut il-idum juncta Gloss., ver.Conaeitio de iu- μινι, ἡ Iam ancillam a de Fratre, vel Condi iretur. & nota Abb. ibid. n. r. PirhinR. I .uisai ἡscipulo, sevud Patrem, vel Magi tit .de furesur. II9. & communis . I. qui . 1 rum accusaturum eme suum sta' Conditio eli, Si uero quia ad impostrem, vel condiscipul um , de Μerca isibile nemo obligatur. u..salvo iure tore, se hanc mercem non viliori pre- autboritate Superioris : quae conditiotio venditurum, vel non majori em' desumitur tum ex c. Ad nol ram a I. eturum; de Aulico, se non priorem de jurejur. tum ex e. Non est de voto, sessurum, non priorem ingre Isurum tibi: Non est vGι dicendus transgressor, dic. Nam in primis, si tales serio ju-iqui quod vovit , authoritate sedis Ap rant, nec tamen habent intentionem stolieae distulit adimplere. III. conditio exequendi id, de quo faciendo jurant, est: Nisi is, is e gratiam ει utilita- delinquunt mortaliter, juκta dicta tem iuratum est,obligationem remittat,n. Iq. & amplius notat Gobat tradi. sive expresse,si ve tacito quia quilibet II. Theol. Experim. sa8.quia tunc poteti cedere juri suo, illudque remit- in tali Iuramento deest veritas, atque tere. Et tandem. IV est Dummodδ res Anis ino. Deus adducitur in testem falsitatis. in eodem flatu permaserit ; id est, nota GHI.is . aa. Nihilominus , ut idem Gobatibilem mutationem non accipiat; quia notat, raro hujusmodi homines pec- notabilis mutatio quasi aliud obje-ν-- cant mortaliter non faciendo post-ictum iacit, ad quod verisimili praemodum id, quod serio jurarunt te sa- sumptione jurantis, & promittentis turos: ut quando Pater videt,filium intentio se non extendit. - alia ratione emendatum , vel mater- a . Nec dicas. Iuramentum subnis lamentis domum impletum iri , conditione conceptum, est conditiin uas caedatur filius albae gallinae; ac pro- nate, ergo si in omni iuramento simo racitὸ , inde minas remittat; quod etiam de & Voto in tacitd in sunt con- seu δε Ιω- caeteris dicendum. Ratio est ; quia vel ditiones, illud omne erit conditiona- re infunt, hujusmodi Iuramenta non sunt exile, di consequenter nullum absolv. non fa- motivo Virtutis, sed ut frequenter tum, quod est contr1 communem O contingere solet, ex impatientia, & Doctorum; Resp. enim distinguen- propoli to vindictae ; ac proin id non do antecedens , juramentum sub ', obligant, cum snt facta de re mala, conditione extrinseca conceptum ut 'nempe propter vindictam, ant iram puta, juro me hoc facturum si na- suam complendam. Vel, S: quidem vis ex India advenerit, si Petrias erit
260쪽
Romam iturus, &c. est conditiona- firmo praestandum. Additur notan-le,conceditur: Iuramentum sub con- ter in Conclusione, nisi is factum anditione, quae tacite seu de jure inest, favorem alterius. Tunc enim obli- conceptum,el conditionale, negatur gabit Iuramentum , nisi illud alter antecedens,&consequentia . Nam remittat: quia in promissione facta . generaliter conditiones, quae tacitὰ homini, aut Juramento in ejus Ω- seu de jure insunt, non faciunt actum vorem praestito spectatur, quid illi condicio tum,inet. L 3. f. de Legatis gratius sit; in promissione vero facta I. stri. Conditiones , f. de Coniton. er Deo. quid melius,Lay manu. . tr. 3.
inesse videntuν, non faciunt legata 17. CONCL. XI. QDntum
eonitionalia cum concordantiis. ' tine i ad tertiam Iuramenti conditi Iupamν- .as. CONCL. IX. suramenta pro- netia, quae est Veritas & consistit in υρωίνμrum pro missoria , quae cedui tum in honorem eo, ut Dei Veracissimi testimonium ρων missorio .Dei, tum ad bonum tertii, Ecclesiae, non adducatur in confirmationem ramento de re bo- aut Communitatis , fiuntque circa falsi, aut mendacii in certum est, ean- materiam honestam , parium obliga- dem requiri ad juramentum licitum p tionem. Ita communis. Et merito eaque deficiente committi Pedu-- quoad hoc traditur haec generalis re- rium, quod ex genere suo est pecca-
deIurejurando,desumpta omne jura- 28. Porro Periurium proprid di- μυina mentum editum in alterius utilitatemictum est juramentum falsum,quo quis quis.
servaηdum em, si fine peceato, seu satu- aliquid sub obtestati me Divini Nuris dispend o servaripotes est, minis con mat esse verum . quod ta- quia talia Iuramenta involvunt re-. men credit esse falsum; vel econtili, verentiam Divini Numinis, simulq; ait esse falsum, quod ptat tesse ve. sunt honesta; ergo ex motivo Reli- rum. Vel bremus. Periurium est j gionis pariunt obligationem ea ad- ramentum de fclso in opinione j implendi. Subintellige, nisi excuset rantis Ita Malirius I. Theil. una ex proximὰ dictis quatuor con- Μorat. 38 dc alibi . Additur, in opinio-ditionibus, in omni Juramento pro- ne iurautis, quia quamvis, quod quis mi Grio tacite subintellectis. jurate se verum vel falsum , sit tale is V M si a 6. CONCL X. Juramentum parte rei, si tamen jurans putare in δεώ deo- conceptum de opere minus bono, &ie si e tale,nihilominus pejeraret, quia cujus oppositum est melius, non obli- deliberate Deum in teilem rei juxta Rat, nisi sit factum in favorem tertii .: suam opinionem falta adduceret e Ita Doctores passim. Ratio est i quia Insertur proind8 , omne Perjurium in simili, hac ipla de caesa Votum de cum deliberatione factum , esse pec- opere minus bono editum non obli-icatum mortale: quia rever1 est gragat, aut saltem ipsius voventis, sive vis irreverentia D:o illata , ipsum jurantis arbitratu , potest commutari delibera id adducere in testem men-
in meIius opus: puta ,si vovisti Deo,idacii. Et hoc idem dicendum, si quis te uxorem ducturum, potes absq; alia dubitaret de veritate rei, nam expo- dispensatione Religionem ingredi ,ineret se manifesto periculo , addu- aut in saeculo perpetuam Casiitatem,cendi Deum intellem falsitatis , ac servare cum hoc sit opus melius. Si - proindd peccaret. Est po militer vovisti fidem dicendum si a9. Nec obitat, quod materia sit eartim jurasti in te hae hora oraturum, Postea vero intelligas, gratius Deo futurum
s aegroto assistas opemque seras , non teneris Iuramento aut Volo, cum in talibus circumstantiis non sit de meliori bono,sed praecedat auxilium in-
levis, aut exigui momenta , aunucenim intervenit tota Perjurii malitia, in hoc consistens, quod Dei Ve. racissimi testimonium in confirmationem falsitatis, & mendacii adducatur . Inserunt proindd Uinores