장음표시 사용
311쪽
thorIratem Legis , ex publica , & bio possit praescribereὸ Resip. I. Si du-
, justa causia transferentis dominiumibium adfuit ab initio, non potest ita unius in alium , atque in simili inis dubitans inchoare Praescriptionem , aliis casibus. quamdiu. manet illa dubitatio. Ita
siuae eonditiones requirantur ad Prin. scriptionem δ8. . ONCL. I. M Praescriptio--is 2- a nem logitimam quatuor reis ditisnes quiruntur c ditiones. l. Possessio preti, a , legitimo tempore is Iure defnko. continuata. II. Bona fides. lII. I sius titulus. IV. Ut res illa sit apta praesi ribi ita in re communis; diquamvis nonnulli enumerent quinque , tamen ipsi primam conditionem. hic assignatam dividunt in duas, easque omnes sequentibus versiculis comprehendunt.
Nousucapies, nisi ni tibi talia
Sit res ista , fides bona , sit titulus quoqueJustris. Possisas j ὸ , completo te, re legis. A/ .am 9 Prima itaq; conditio ad Praescri- νερώDi- i nem necessaria, est Possesso legiti, a tempore a Iure desinito continuata. sessio. Siquidem ut habet Reg. 3. Iuris in 6.
sine possessione praescriptio non Proc int et quia Praescriptio sundatur super possessinne, ubi autem fundamentum non est superςdificari non potest. Porro hujusmodi postessio deruri tempore a Iure definito coli nuari de quo teρο- re, & quantum iIIud sit dicetur ρ.seq.Rσηa 6 Seeunda conditio ad praescri' ptionem requisita est . Naut inquit Reg.a. Iur.in 6. P.4 α -- i ta fidei ullo tem're non praescribit, &i alibi. Porro Bona fides in propo
ι aliud non est, quam conscientia seu eredulitas qua quis prudenter sibi per uadet, rem esse suam. Dicitur 'vdγ- rre: quia si ex Imorantia crasta, vel inordi nata cupivitate, illa persuasio Ei ais . x procedat non erit fides bona. iasioso res, an dubitans, utrum βι ρ, . aliena censeatur habe- . 0,;. re bonam fidem sufficientem ad Prae- in boari. scriptionem ac proinde stante tali du- communis. Ratio est: quia dubitans, an res sit sua vel alterius, injuste agit sibi eam arrogando cum non sit melior sua conditio, quam alterius , qui eam prici misederit, sed e contri. ergo jam non censetur habere bc nam f-
ia. Resp. II. Quando dubium su- se oκrnpervςnit et , qui bona fide Caepit pos- nuari. sidere, nonotat at illud Praescriptioni continuandae, neque interrumpit
possessionem, dummodo interim pot-lessor moralem diligentiam adhibeat
in investiganda veritate rei. Ita communior, di probabilior Doctorum , ducis exceptis. Ratio est: quia indu-io melior est conditio possidentis, juxta Reg.6s. Iuris in ε .ergo si is,qui incipit dubitare: jam pri is bona fide
possederit rem melior est ejus conditio, quam alterius non possidentis :Unde patet dis paritas inter hunc , &priorem casum: simulque sequitur , quod quidem stante tali dubio non possit quis inchoare possessionem reis cum non sit melior sua conditio , quam alterius in bene tamen possessi nem prius jam bona fide caeptam c6tinuare , non obstante dubio postmodum super veniente; dummodo no intermittat adhibere moralem dilige α-tiam in investiganda veritate rei. 3. Tertia conditio ad Praescripti nem requisita est jusus Titulus: non Mikι quidem verus . atque a parte rei subsistens nam hic una cum traditione,atque possessione, rei dominium transfert, ut amplisis praescriptione opus non sit)sed saltem rationabiliter praesumptus, sive putativus Titulus qui
justo errore putatur intervenisse , quamvis revera non intervenerit. r . Porro Tituli nomine in propo- ..
sto intelligitur causa ex se nabilis ad transferendum domin tum vel usucapiendi conditionem praebens: uti simi donatio, emptio, transactio,haereditas, legatum, dc hujusmodi. Siquidem per tales modos, si tradens sui t
312쪽
fuit dominus rei alteri traditae,iransfertur dominium rei in ipsum : si vero no erat dominus idque a Tecipiente ignoretur,saltem usucapiendi seu ρος- scribendi conditionem praestat. Unde 1rtalis postmodum bona fide possessionem dictae rei legitimo tempore continuet, sicque praescriptionem illius compleat, non tenebitur amplius eam restituere vero domIno, etiamsi lposse, error deprehendatur, ac D anifestum fiat,rem illam a principio fuisse alterius, neque potui me sibi ab eo, a quo acceperat , tradi titulo dona- . . tionis, vel emptionis, &α a Is.Notandum verocirca hanc ter- tiam conditionem,quod Titulus non
aede, necessario requiratur in omni prς stri-ooEA, Ptione contrarium enim patebit ex isisti, dicendis ma I. & aa. sed tunc prae- ad P - cipue,quando Ius commune contra- ονψνitis rium eu prς scribenti vel habetur prς--. sumptio contra ipsum, prout notature. I .ae praefisipi. in ε.Si enim tunensi
it allegari T itulus censebitur quis rem possidere mala fide nisi alteritur praescriptio temporis immemorialis, quae est instar Tituli, imo quo τ6 p test allegari melior Titulus de toto
mundo ut loquitur Fagnan. c. Cum a postolica n.6. De diis quis uni a Praelaetis. Insuper requiritur titulus ad hoc, ni praescriptio compleatur, seu absolvatur tempore breviori,atque ordinario, de quo ampliei scit. n. s. dc 21. I6. Ouarta. & ultima conditio ad praescriptionem requisita, est, ut Respto p fit via praescrwιr id est,ut sit talis,ins yi i. qua per legem , aut mecialem rationem non prohibetur neri praescriptio, ut pota quae Iure humano duntaxat
est introauua,ne rerum dominia diutios essent in incerto . Dumn x . Ubi tamen notandum eum MDνεν sota. 3. quod quaedam in rur rcσηγ-dicantur non posse praescribi , res py seu usucapi , quia ordinario tem- scribi. usucapiuntur e quaedam vero, quia nullo modo praescripi posi
18. Prioris generis sunt res furtivae,ae res v i possessae,de quibus , Furtiu o. instit. e ucap. dicitur Furtivae res, capilli. . i
capi. Nam quamvis hae ab ipsolare, vel raptore, nunquam possunt pra scribi, defectu bonae Ddei; simulque etiam 1 tertio aliquo, qui eas bona fi--de a fure accipit, non praescribantur tempore ordinario, eo quod res furtivae lint vitiosae; nihilomincs ipsae ab illo tertio bonae fidei post rare praescribuntur tempore longissimo . seu post triginta annos, prout Doctores communiter tenent, re probant eη I. Sicut is remiC.de Praescript. 3Ο.vel . annorum. Similiter g. Res clinstitutiae vca habetur,quod res civ-- capi nonpotest , & tamen bona fisco iam incorporata praescribuntur annis quadraginta l. omnes. C.MPraescript.
is. Posterioris generis,quae scilicet 'I quia exeo in Iure dicuntur non posse prae- Ilo 3-- scribi,quia nullo modo nulloque tem- δε ρω-pore praescribi possunt, sunt in primis stribἐν in publicae, id est publicis usibus de--.
blica,& alia hujusmodi. Deinde homo liber nullo tempore praestribi potest. Insuper Laici non possunt praescribere Iura spiritualia,v. g.Ius decimarum, Ius conserendi Beneficia E clesiast ca&hujusmodi csi talia nec possidere possint, e. Causam de Prinfer t. estque communis Doctorum . Secus est dicendum de Iure patron tu nam hujus laici non sunt incapa-
Gantam temporis requiritur ad Vs capionem,seu Praeseriptionem
in. n D vertendum, quod quam Ros re tum ad propositum, sit distinguendum inter res mobile , dc immo ἐ. immobiles. Μob ira sunt, quae loco les, επα, moveri possu ut pecunia,vestis, navis, animalia, Ece. Immobiles vero, quae loco moveri non possunt,ut praedia,domus,agri, & hujusmodi. Porro nomine immobilium , hic etiam comprehenduntur jura , &actiones ad immobilia notanter dicitur, acti
313쪽
ues ad immobVia; nam Ones ad mobilia , v g. actio ad debitum certς, Pecuniae, dicitur res mobilis , sicut ipsa pecunia , at lue insuper nomine immobilium intelliguntur Bel;eficia , census, reda: tus,jus patronatus, ulus fructus, servitutes prςdiorum,& similia. IIaec enim omnia fixa manent, &instar immobilium asserunt i ructum suum dc commoditatem. ai. CONCL. I. Res mobiles pri- Res mst- vatorum cum titulo,& bona fide prς biles scribuntur triennio: sine titulo autem privato- requiritur spatium triginta annorMP. um. quo Ita communis Et quidem prima parsye stre expresse habetur l. xv c. de diu vio ve r tra armanda, de I oiit. de u-- π r. cap. κbi praemissa mentione de titulo, - dc naside, subjungitur: Cautum est - ut res quidem mobiles per is ienndum Usu apiantur. Uerum hinc excipiendae
Praescript 3o et et o ann. Et dii paritas . est: quia spectata naturali ςquitate,ipsaque legum dispositione, minus ten us requiritur, & sussicit ad praescriendam rem cum titulo, quam sine titulo non obstante,quod utrobiq; requiratur bona fides, sine qua nulla prorsus prelcriptio locum habet. Eρ ua. 21. CONCL. II. Ad praescriben- ad bo8a dabo ita immobilia privatorum cum
imo: Obi- titulo, requiritur spati xim decem an-lia pri- norum inter praesentes,& viginti an et atoia norum inter absentes: sine titulo auram . tem utrobiqae requiritur tempus triginta annorum. Ita rursum communis Doctorum. Et quidem prior pars habetur expresse cit. . I. in fit. de usucap. cum concordantiis, Altera vero delum itur ex ea. l. sicut in rem. C. de
Praescript. 32. Pel .. annorum.
Praestu aeterum Praesentes proposito i , isui dicuntur illi, qui in eadem Provincia δε -- - . commorantur: Absentes,qui in diver- συι δ 'Provinciis habitant, sive deinde Gis,ti res eadem Provincia sita sit, sive' alibi. Quinimo Lugo diis. o. ι ejus a. ΘJura n 6 7. post alios notat, illud ,quod dictum est de diversis Provinciis , de habere locusa in diversis Territoriis habentibus proprium sutim Gubernatorem qui soli Princiles, vel Senatui subest . Juxta quam , proind8 sententiam illi dicuntur est e praesentes, qui in eodem Territorio habitant: absentes ve 5, qui in diversis
a . Addunt Iuris Consulti juxta
Aurb. Θιδ iquis, C. de Praeseripi. Iongi temp/ris: quod si quis partim absens partitulit, partim praesens, tempus absentiae praeseu duplicari debeat, ita ut supra decen- repκrnium tot anni adjiziantur , quotan-tran ab nis ex decennio fuit absens . Unde si . quis per octo annos praesens fue rit,deinde per duos absens, hi duo absentiae anni erunt duplicandi, & adhuc duo addendi atque ita haec prς scriptio ante duodecim annos non complebitur. a s. CONCL. Iil. Ad praescriben- Bovada bona immobilia contra Ecclesiam immobi-Μonasteri una , vel Hospitale , aut lia con-
contra alias plas caulas, requiriti itur trea E . quadraginta anni : excepta tamen insim Ecclesia Romana, contra qua maces . C. ejus jura currit sola centenaria prae- tempore scriptio,exceptis etiam nonnullis Min praescrinasteriis, ac ordinibus Religiosis , bantur. qui speciali privilegio sunt muniti ,
ita ut majori, quam quadraginta annorum praetcriptione gaudeant . Ita rursum certa, ct communis, Docto-rtim, & clare constat tum eXAut,. quas actiones. C. de Sacro anctisEcclesiis tum ex c. de quarta is c. ad aures, Θ c.
An audientiam, ri Praescript. & alibi . saepe. Nec mirandum , quod in allatia hactenus conclutionibus praecipuὰadducantur aut horitates luris, non auterationes. si quidem Prs letiptio funda
tur in solo lure humano, tum Civili , te)o itum Canonico ut jam supra o dictu. I
a 6. Porro quod addixum est in comclusione de norinullis Monasteriis, ac ordinibus Religiosis, est notandum 1 .
cum Lemo I. a. cap. 6. dubitat. 7. En
steria quaedam, α Urdines lpecialiter sint privilegiati, ut m-jori quam niserio- quadraginta annorum praestrinione .guadeant , ita videlicet , ut mino- is temporis praescriptio contra eos
non valeat. Sic enim Eugenius IV.
314쪽
de plenitudine potestatis concessit odidini S. Benedicti, ut res immobiles non nisi annis sexaginta possint contra ipsum praescribi: dc idem concessit Iulius li. Congregationi S. Salvatoris . Quinimo ordini Cisterciensium , nec non & ordinibus Mendicantium, primum in Hispania , dc deinde per communicationem in Superiori Germania, , diversis Pontificibus concelsam esse centenariam
prς scriptionem, docet poli Arnoleum Rath , & alios, Ludovicus. Engel in Collegio J uris Canonici, tit. de Pr.
Otto te- 17. Dicitur notanter in Concluso-roferes ne ad praescribenda bona immobilia mobiles contra Eccle iam, est. Nam , utrum Ecclesim res mobiles ad Ecclesiam, vel Monarum, vel iuria pertinentes, usucapiantur trien-Monaste. nati polsessione, prout π. 1 r. dictum Viorum eth de rebus mobilibus privatorum , praestri- vel an gaudeant praescriptione quabantur .. draginta annorum, variant Doctores.
Et quidem res Ecclesiallicas mobiles triennali possessione usucapi, alii r-
Vallensis , Pithing. aliique plutes, idque probant ex Autlm: Auas actiones, C. de Sacrosanctis. Ecclesiis. E contra vero easdem pariter gaudere prae scriptione quadraginta annorum, ae quius esse putant Abbas Panormitanus c. I. De In integrum residi &Hostiensis, eo quod jus Canonicum, con . cedens Ecclesii is aliisque piis locis prς- scriptionem quadraginta annorum, inter res mobiles & immobiles non distinguat, dc proindonec nos distinguere de emus. Et hanc posteri rem sententiam , prae sertim circa bona Ecclesiastica mobilia pretiosa abseque debilis sole altatibus alienata , recipiendam censet Engel Ae. cit.
18. CONCL. IV. Praeter tempus Ad Prepraedictum requiritur insuper ad Prς- scriptio- scriptionem,quod possessio fuerit m nem 1etinua, dc non interrupta. Ita commm quiriturnis. Nam jura inter alias conditiones ad praescriptionem requirunt , piscisio quod ejusmodi possessio fuerit coni, continua, ut patet ex definitione ipsius n- nua. a. allata, quando autem ipsa interrum p tur , hoc ipso continua non est. 23. Duplex autem est interruptio APrael criptionis , una naturalis, altera civilis , ut notat Glossa communiter recepta in c. Illud de Praescript . Naturaliter interrumpitur Praescriptio quando aliquid incipit deficere ex his quae necessario requiruntur ad praescriptionem : ut si luccessu temporis superveniat mala fides, seu certa n litia rei alienae ', aut si quis amittat pollessionem rei tam naturalem , quam civilem, non obstante, quoa id fiat per injuriam alterius. 3o. Civiliter interrumpitur Praeser Tum ei-ptis, quando manentibus naturalibus vlhteria praescriptionis interpellatur possidens per actum aliquem juridicum, qui ex legum dii positione talem interrupti nem inducit; ut piith per contestati nem litis, vel etiam per oblAtionem Libelli, ac citationem rei, prout de-lumitur ex L 2.2 3. e. de Annali exceptione. Si tamen actor succubuerit
in lite, vel Iitem sponte deseruerit,aut si animo tantum interrumpendi praescriptionem litem moverit squod ex circumstantiis , iuxta prudens arbitrium IudiciI, colligendiuia erit 3 non interrumpitur praetcriptio . Glossae. Placuit. q. potes. 6. . s. Pirhing tit praescrip. n. . Leuius n. 9.&alii.
315쪽
Nier alios modos acquirend rerum dominium recte eon- numerantur Contractus, iis dicti quias ut Doctor Subtilis 4. distinctione I s. quaest. a. g. de secundo ibi ε- mul trahuntur voluntates partium t trahitur enim isto ad transJerenaum in Illum a commodo, quia expectat ab illo vel quod expectat tranfferendum in se. Et de Contracti-n ν . vulgatum Doctorum,
pio ess runtatis , ex post facto fit nectistatis r id est, γε tracto: se
Action. ω alligat. Unde haud immerito de Contractibus. utpotd quorum obligatio non sollim pro Foro ex-
tractus Lontractus dupliciter accipitur, largε dc stricte. Con- aue acceptus coincidit cum pacto generatim sumpto ; quomodo omnem prorsus .contractum , si vagratuitum si ve onerosum sub se comprehendit . Contractus frictὸ acceptus sub se complectitur solum contractum onerosum, seu reciprocum, qui nemp8 ex utraque parte paciscentium, seu contrahentium parit obligationem . Hoc ipsum ut un, cum anneκis clari eis intelligatur , sit 3. CONCL. I. Contractus large a ceptus , seu Pactum generatim sumptum, es aeuorum, vel murium in idem placitum, oeconsensus. Ita L Id. de Pactir, Scotus . dist. 2 6. q. I. g Id solutionem, di alii. . Dicitur, duorum vel plurism placitum er consensus. Nam, ut recte cit. L. I. notatur, nullus est contractus nullaque obligatio , quae non habeat duorum vel plurium eonsensum seu conventionem in idem , id est plurium in unum, unamque sententiam consensum in ordine ad aliqv d dandum , faciendum , vel non faciendum . Unde si unus quidpiam dona-vχ aut promisit, alter vero id non acceptavit, aut recusavit, jam non fuit contractus, neque oritur inde aliqua obligatio. s. Necesse insuper est, ut talis duorum consensus sit reciprocus, id est, inter se mutuo factus , quia ad contra ctum non sufficit, ut quovis modo duo in idem consentiant, sed requiritur, ut consensus suos in se mutuo di
316쪽
iitrant. H: ne Don 'tio& Promissio, i jul modi ubi venditor est ob IIgatus ad
et ianuia chiobi's communi coniensu dandam mercem, emptor Vero ad res at respectu unius territ, a mequia in tundendii in pretium ere.
sit acceptata ab illo tertio. ejulque s. Nec d cas. Inter patrem & fi- Πλθαν contensus reciprocus accedat non ha-ilium Sui3ditu in&Superiorem, dce. objectio. bet rationem contractus t eu pachi ιJdatur mutua, si ve ult rc citroque obibsed primum p sle uidem acceptatio-igatio non tamen contra tus; ergo da , Inem. ta contractus des nitio non est bona.
Vr' i' 6 minimo ex hoe generatim in- Rei p. enim distinguendo antecedens: sq, sertur, qtabd nulla Ploimissio seu pol- inter patrem, di xilium, subditum, dc
sit licitatio, antequam sit acceptata, pa-iSuperiorem dic datur mutua obliga-σ-Υ-riat quandam obligationem, nequi-itio, orta ex Iullitia commutativa , t nora )ein naturalem , aut in Foro con- negati. r; orta ex aliis Virtutibus,u . 'li S.It, cientiae. Unde si alteri promisi ili ,iput ex Pietate, obs ervantia,&hu- aut donasti quidpiam interitis solum .ijusmodi concedit udi antecedens; sed modo , non Obligaris . Idem dicen-inedatur consequentia. Nam Contradum, quando tu signo externo tua mictus et ultro citroque obligatio, quae Promissionem vel Donationem ma- oritur ex motivo iustitiae commuta-nisci alli, alter vero eam necdum in-jtivae pvit mutuum contrahentium tellexit, aut non acceptavit ; siqui- consensum. dem in neutro casu fuit contracthis , IO, CONCL. Ill. Contractus va- σιὰ ri.
ob desectum reciproci consensus, &iriκ sunt divisiones. Et quidem is pri-ex- consequenter nulla obligatio inde sub-imo dividitur in explicitum, & impli- ν iis .
secuta. citum. Contractus explieitus '
1. Et hinc discrimen est inter Uo- m lis est,qui fit ex prei Tapartium eo in ' , seu Promissionem Deo tactam, ventione, & hic proprie dicitur. Coη-tὸν tib- Promilsionem homini factam: illa tractus Implietrus, seu tuterpretari in mi/s b., quippe, licet interno tantona animo est, qui fit implicite solum,&absque, . f., IVO, E . conrepta sit, illico a Deo cordium in-iulla expressa pactione: qualis est Tu-ί j, , ,i sirectore cognosciti ir, ct aeceptatur: id cit quando duis in se suscipit ibis,
jactain. haec vero, nisi externo signo manife-lossicium Tutoris , α quodvis aliud iis, diu' alata,&Promissario indicata fuerit,sofficium. Qui enum aliquod cinctum ab eo neque dignosci, neque acceptariisuscipit, eo ipsio se te obligat erga alte-
potest nam homo videt ea quae parent,irum ,& alter obligatur erga ipsum, 'Deus autem intuetur cor , I. Re.. 16. iuxt1 leges di consuetudines circa ta- lEt hinc plures Doctores de pacto in-ile Osficium receptas, neque requiri-ωmω ter homines existente, loquentes,asse-itur alia conventio ex pretia r & hic .runt, quod pactum sit duorum recipr idicitur quos Contractus.cus in irim consensus , fgno sensibili II . Deinde Contractus In e mu- c...: nam aliter homines nequeamni dividitur in Iucrativum , &oner tuat consensum alterius cognoscere ,lium. Contractus lucrativus' ec acceptare . at anιῶtum appellant) es , in quo nihil Contra. 8. CONCL. II. Cootraris 'ν irependitur: ut Promimo, Donatio,ctus pr/-ps, ac in rigore, accipitur pro pactoiCommodatum, &c. Huc referri pos-- .prie , recipePcO Onerosis, quod ex utraque sunt Tes amentum, & Legatum,quae quid . parte paciscentium seu contrahentium sunt donationes quaedam in diem . obligationem parit. Und8 recte de- Contractus onerosus est , iquo adiquid finitur I. Labeo , II. de v/rb. signis di- loco ejus, quod datur, reddi debet, vel cendo : contraris ost ultro eitroquo praestari: ut si in Emptione, Loca-οMiratio;id est, duorum vel plurium initione, di hujusmodi. c..irmidem consensus, ultro citromie obli- a 2. Tertiω contractus dividitur in lyationem pariens: qualis et Emptio absolutum, oeconitionσt-- , siluitis l
317쪽
s..ha . Graditione et hic vero, qui fit depem l nus aliquo signo externo sit expresedenter ab aliqua conditione extrinse- l sus: alioquin enim alter contrahen-' ιδ ca : v. g. dono tibi meum equum, si lium non posset cognoscere, neq; aceris promovenduS ad tale ossicium , ceptare constensum praestitu ; line tali vel si navis eκ lndiis advenerit. Porro autem acceptatione contractus non valor contractus conditionati pendet obligat. IV. Ut talis consensus acce- ab eventu, seu veritate coditionis ad-imetur ab altero, cum quo fit contraiectae, eaque non existente , seu non clus, ob ratione paulo ante positam.
impleta, nullam inducit obligati in CONCL. I. Quando in alis
nem, idque desectu consensus , eo tero contrahentium contingit error . . quod quis non aliter contrahere in- circa substantiam rei ; Contractus tenderit; nisi sub eventu talis condi-lIure naturae est irritus . v. g. dumtionis extrinsecae. Et additur, emitur aurichalcum pro auro , vi- Dissismrrenis extrinsecae, nam conditiones , trum pro gemma, & hujusmodi; aut quae tacit8 ac de jure insunt, v .g. si ρο- dum e contra venditur, vel donaturi tero, fialter non resiliat a eontractu , gemma pro vitro,&c. Ita omnes Do- etc. non reddunt Contractum condi- ctores. Ratio est quia tunc deest conia
rum vel gemmam , non vero auri. 2uam Consensus requiratur ad Io- chalcum vel vitrum : sine consensu rem Contractuum . autem contractus est nullus; ergo .
Insertur proinde , qnod dum quis
A/ Valoremigemmam vendit; existimans esse hix ν . Contractuum omnino re crystalli fragmentum , emptor reli ..ti . , quiritur mutuus, & reciprocus con- comperta ad restitutionem gemmae' coui . trahentium contensus, ut patet ex teneatur, aut ad justum ei pretium, cluami ipsa definitione contractus n. 8. alla' persol vendum, prout de novo inters ν risu. ta. Porro ad talem consensum qua- ipsos convenerit, quia prior emptios rus qum tuor communiter requiruntur con- fuit Culla, & irrita. Lessius Bb. a.cap. ι ναον tam ditiones. I. Ut consensus sit liber , 7. cum communi.
di iraei. de quo plura in sequentibus Conclu- Dicitur notanter in Conclusis iai sionibus . II. Ut consensus sit serius , ne , quando contingit error cirea subisi . . seu promi ssorius, id est . sat cum vo--Nam si error contingit so-: luntate serio contrahendi; in qua jam tum circa quaelitatem accidentalem , Diomi in Wolvitur animus se obligandi jux-icontractus est validus: modo errorti, naturam contractus celebrati .. vel dolus non dederit causam contra- l. a.
, Ratio hujus conditionis est e quia ctui, neque qualitas illa fuerit in pa-1 . . consensus simulatus revera eo en-ictum deducta per modum conditio.. sus non est , sed tantem fingitur; sine nis . Ratio est: quia talis ver8 consen- P . Consensu autem contractus validus sit in emptionem ictius rei, seu sub-ι non est. Unde insertur, quod ficidistantiae ejus, absque metu di fraude . . contrahens re ipsa ex tali commetu Deinde error ille prout supponimi non obligetur, utpot8 qui jure natu- non de ait causam contractui : nequerae irritus est, ct nullus ; peccat ta- qualitas illa fuit deducta in pactum men juxta gravitatem materiae, quia ut conditio , nam alioquin hac defi- proximum sua fictione injusto deci-iciente corrueret contractus, ob dicta
Pit ; unde & tenetur eidem ad re-inum. I a. simulque, quantum attinet, compensationem damni . si quod ad Prius, errantis nullus 1 et eonsortassὰ suit subsecutum ob suam fi- sensus.ctionem . IV . Ut consensus inter- 26. CON L. III. intus gravis -Exinmensue racia. Moral. . T ab
318쪽
-iu, ab intrinseco proveniens hoc est non ανΛιιι ab incussus a causa libera, sed naturalis;
intrinse. prout est metus mortis imminentis obco proseis morbum, naufragium, bestias;&c. niens non non invalidat contractum. Ita rursum in tali- certa & communis ἔ atque desumidat con- tur exe. steat nobis , de Regularib. ubi
tractum. Vorum Religionis, emissum a constituto in lettali infirmitate , cense tur Walidum e erso fi Vota, &hujusi modi ex metu facia tempore naufragii, vel infirmitatis lethalis, valida sunt, & obligant ad sui impletionem, ut omnes fatentur, idem dicendum νὼ - a. de Contractibus.
oriri ab trinseco proveniens,justd tamen . . incussus , Contractum non invalidat. γι/ὸ Ita pariter unanimis Doctorum. Ra- .. . tio est: quia talis metus justdineussus non insere cuipiam injuriam. Hinc validum est intrimonium metu justae Excommunitationis contractum. Similiter qui promisit aliquid, ne accusetur de crimine, de quo jure pol rataceusiati , tenetur stare promissis, non obstante,quod promiserit ob metum accusationis: idem dicendum de similibus.
. is demetu gravi ab extrinseco pro-
ω;ιὰ ini Veniente, simulque intuta , omnes
ἐκ QD contractus ex hujusmodi gravi metu ad extorquendum consens- injustd incusso celebrati, vel sunt ipso jure invalidi, vel saltem per sententiam Iudicis rescindendi. Ita communis Dinctorum, atque desumitur ex iure C
Deus quae vimet is causa funt; es igenerales hae regulae data Isuae metu ω ει fiunt, de iure debent in irritum re vocari r Dem suae vi,metuque causa fant, earere debent risores Datis. Alisuὸ I9. Probatur eadem clanclusio: μαι ipso simulque sub disjunctione loquens; ν. .m declaratur per inductionem. Nam in .alidi . primis damur aliqui c6tractus, qui si ex ejusmodi metu celebretur, ipso jure invalidi existunt; com in eis requiratur plena libertas . Si equippi Μatrimonium & sponsalia, item promi
sio dotis, veluti accessoriae a LΜaci Lmonium, nec non &Professio Reli--giosa, & quaeda his sinulta, quae enu' seisi.ntia
merat Glossa magna c.1. De iis quae vi Iosiai, metusve ea aere si fiant ex metu gra. νe nrin.
vi & injustd incultis, sunt ipso jure in- di.
valida. Alii vero contractus, quamvis ob metum gravem ab extrinseco in ju-lle illatum ordinarie non reddantur ipso jure invalidi nam, ut loquuntur Iuristae, Coacta voluntares voluntas in nihilominus suadente aequitate per sententiam Iudicis rescindendi sunt, , , . r
1 o. Quinimo non desunt UO Orra x .& as. quos refert Sanch. ob. . de Matr.dio. CD ariis 8. n. a. inter quos sunt Sotus. Molina νοσνώ- ac sequitur Μastr. diis. . Theot. -- vinis .rat. n. 13. qui volunt, quoslibet comtractus metu gravi initos ipso jure irritos & invalidos esse, aut saltem, ut vult Heri nex disp. I .de contractιb. qu. .nu. 6. esse irritabiles pro arbitr.o
metum passi, vel per Iudicem pro Foro externo. erum hactenus dicta intelligenda solum sunt de metu gravi,seu cadente in constantem virum,no autem de metu levi: prout habetur c.Civn dilectus de iis, quae vi metus causa oec. Quinam aute censeatur esse metus gravis superius c)dictu est. Dist ..'
ar. A Dvertendum, quod quamvis Doctores varie distim stins guant aetates hominis; dum alii plures, alii pauciores assignant, prout
sentetia Gossaeam Proaemio libνιμκtι Decretalium versPerfectur, quae sex Infantia tantum aetates, seu status hominis assignat.Prima est Infantia, quae duratu e ad septimum amum compleia Pueratia. tum.Secunda est Pueritia, quae in f,- , .mim duratusque ad duodecimum,in Amasculis vero usque ad decimum- quartam annum completum. Tertia est Adolescentia, durans usque ad vi. gesmum quintum completa. . Quarta .eυ emas velVirilis aetas ,duras usi.
319쪽
que ad quinquagesimum annum ,sbent liberam bonorum administratio aquamvis alii juventutem, & aetatem nem , cum primi S sunt infantes , , virilem dividant , re hanc ab anno amentes, aut alias usurationis.caren- uadragesimo, vel saltem quinquage- tra et tales enim, licet sint capaces 'imo usque ad quinquagesimu in n. dominii, non tamen usus, vel libe- tum computent. inta eit Senectus, rae adminis rationis ejus ob desectum qim exinde usque ad annum septua- rationis ; unde nec contrahere posegesimum protenditur . Sexta est Se sunt. nium, seu merepitas, quae abinde . 23. Similiter Religiosi solemniter . noctas continuaturusque ad mortem. prosem,. cum nullius rei dominium , ω Decre- aa. Λdvertendum ulterius, quod habeant ob votum Paupertatis, con v g 'i . juxta praemissas vitae humanae aetates tequenter nequeunt legitime dispo-i varia nomina sortiatur homo. Atque nere de bonis Μonasterii, neque con- ut omittatur nomen Iuvenis, Viri. , . trahere sine consensu Praelati, Pra
Senis & hujusimodi, quae ad propo-u lati vero, & constituti ab eo Admini-
situm minus attinent, in prim)s homo . stratores bonorum communium, posidicitur Infans , qui est minor septemisunt quidem contrahere ; sed in mul-
annis completis. Exinde vero, quialtis casibus non nisi dependenter ii pubertas in mascu lis expleto decimo consensu Capituli seu Communicatis quarto anno,in 'minis autem exple- Lad usus determinatos duntaxat. Hucto anno duodecimo mox incipit: hinc .l addi possent filii familias, & uxores: masculi ante expletum. decimu quar-iverum dei ipsis iam. dictum supe- tum annum di cuntur impuberes, eo- rius. d
que expleto ; scenainae autem Σε. CONCL. II. Pupillus Pu- ου Ti. .
ante duodecimum expletum Impubmibertati proximus, ac Μinorennis po- Dist 3. q. pubes res, pollea vero Puberes , ω norea itest quidem sine authoritate Tutoris, Ev- - nes. Porro Metor, seu Minorennis, di- vel Curatoris , Contrahere in suum Acitur pubes usque ad vigesimum qui h- commodum, non tamen in suum intum annum expletum, & quidem ex- commodum seu praejudicium, ita Pletum de momento in momentum diciviliter obligetur. Ita communis, &' postea tales. vocantur Majores seu habetur expressiim . I.IUimt.deau- Majσrennes. tboritatautor ibi: F quid dari sibis με si , a 3. Rursum dicitur, qui pulentur , non es Medoriasutori3. au-y m -- cum ad huc impubes sit , desinit esse tboritas: quὀ-atiis promittant pupi in potestate patris, vel per mortem'. li,necessaria es tutoris.aulboritas: m-
s ejus, vel per emancipationem, & hic ' que placuit, mesorem quidem suam c -'ia, pubertati proximus, vel in-iditionem trire eis farere etiam fine tu-
Eo tuis, s prout magis acce- roris authoritatem,deteriorem ver3 non ' dit ad impubertatem. vel infantiam : aliter , quam cum tutoris authoritate .
Pumitus pubertati proximus ,. si ma- Unde, ut ait Glossa ibidem, Contra PQἰllos sculus est, dicitur ille, qu i habet aeta--claudicat quandoque. puberra. tis decem annos cum dimidici ; siste- 17. Insertur proindd , quod cele- Coron- νἐ, I im mina, quae habet novem annos eum Dbrato emptionis contractu Pupillus , fium dorantiae dimid or ante hoe autem tempus di- sine Tutoris consensu emens, nsi pos- Putio
proximων citur Pupillus infantiae proximus , sicli sit actione civili compelli invitus ad ρο ε . est supra septennium; vel Infans, si standum contractui, & solvendum est infra septennium. Histe terminis spretium emptionis:ipse tamen Pupil- praenotatis, sit lus, si contractui stare uelit, potest. I ,;- . CONCL. I. Generatim I iactione civili cogere venditorem admisis, Bli lli contrahere tradendam sibi mercem pro constitu.
. risis. habent liberam bonorum to pretio. In quo proinde casu claudiis b. . . administrationem . Ita omnes Doctois eat contractus, ut dictum. res . Caeterum inter eo , qui non ha- a 8.-Insuper insertur cum Gyma-T a no
320쪽
MI M. nolib a tr. II. nu. IO. & aliis , quod δε, δε ' si Pupillus, vel Μinor habens curat p.rdinio. rem secus dicendum, si hic Curat ' rem non habeat j quidpiam ludendo perdidit, aut alio contractu promisit, id solvere non teneatur: sed possit se exceptione Legis Civilis defendere , nisi minor se soluturum jurasset . Quod si vero pupillus, vel Minor, l-vit creditori, potestis tuta conscientia rem retinere, donec ab eo repetatur per beneficium Legis talem repetitionem concedentis; cum hic sal tem obligatio naturalis interveniat , quae ex Iure Gencium per consensum
. Dicitur notanter, cum bis DLεὸl νώ. obligatio naturalis interveniat .
p,Ilis, Nam et si Pupillus pubertati proxi-
oblig/ιον Inus ac minorennis, non obligetur civiliter si contrahat sine Tutoris vel re . Curatoris authoritate , nihilominus obligatur naturaliter, ac in Foro conscientiae: quamvis hujusmodi obligatio naturalis sit aliquo modo thei i-ca X, utpote quae per exceptionem ex beneficio legis Civilis, non compellentis Pupillum adiblutionem, elidi potest,adeo ut neq; in Foro conscientiae solvere teneatur, nisi quatenus locupletior factus est : proud observat
nidi dis . II. G IU.q. nu. 9 S comunior Doctorum, etsi nonnulli dissentiant. Ratio autem, cur oriatur obligatio naturalis, donec per exceptione
Legis elidatur, illa est: quia hic vere intervenit consensius Pupilli , velis rennis, atqui ex consensit oritur obligatio naturalis, LDichum β. vatu-νriis. 1ν. desoLIioni ergo. M vis de 3o. Intellige, dummodo Pupillus Pupitis sit pubertati proximus, nam lm Pu me mi pilius infantiae proximus vix illum p - - . intellectum habeat, ideo jura omnem ex parte obligationem tollunt de quo proin Pupillo in ligendus est textus L Pupilius f. de actionioe obligar. ibi. Pupillus mutuam pecuniam accipiendo
ne quidem rure naturan obligatur,cum concordantiis.
multo magis Minorennis, cum eo sensu & authoritate Tutoris, vel C ratoris, potest valita contrahere, &sic contrahens obligatur tam civiliter,quam naturaliter. Ita communis,
dc habetur l. Impuberes f. de autbor tate, er consensu lusorum . Verum occasione dictorum. 32. Quaeres, quae sit differentia inter Tutorem, & Curatorem ὸ Respond eos differre potisssimum in sequentibus r Siquidem Tutor daturusque ad tempus pubertatis, ad tuemdam praecipue personam Pupilli, se, undario autem ad bona ejus admini, stranda p secuta vero pubertate Tutela finitur; Curator autem pueris- ,& puellis puiaribus datur usque ad vigesimum quintum annum, potistiamum ut bonis eorum praesit, seu a ministrator existat. Deinde Tutor impuberis, etiam invito, dandus est: sed Curator puberi non datur, si est invitus, tunc pubes per se ipsum valide contrahere potest, dc contrahens obligatur tam civiliter, quam naturaliter, nisi in casu, quo graviter laesus est, eidem subveniatur per boneficium restitutionis in integrum
Quaeres ulterius, quid sit obli- , pari civiliter;&naturaliter λ Resp. Obligario civilis le- gibus costituta, aut certo rure Civili comprobata est . Olligatio naturalis vero, quae ex jure Gemium per con sensum oritur. Hinc ille dicitur vii. gari civiliter , qui in Foro externo, ac Civili conveniri potest Naturali, iter vero oblitatur,qvi ex iure Gentia iobligatus existit,ac proinde saltem in Foro conscientiae tenetur, nisi beneficio Legis Civilis eu per rescissionem actus ope Iudicis faciam,a tali oblis
gatione naturali liberetur. 13 : Porro obligationis naturalis plures sunt effectus: quorum primu& ii sique praecipuus est, quod creditori ijus tribuat accipiendi, ac retinendi , si quod naturaliter ipsi debitum est nulla opposita exceptione solvatur ,& hic est egectus principalis ; dcin. separabilis ab obligatione naturali.