장음표시 사용
341쪽
alla de causa, nisi quia vitium hoc non vi dictae licentiae, sed ex ejus
duntaxat abii tu proficiscitur.
De C tieissis, Legatis, o Fidesecommissis.' Odisultis dicitur, quasi par--auMy ss. a vvs Codex dc in proposito aliud non est, qui,multima cujuspia voluntas absque hsredis institutione. Undὸ Codieillus est quasi impras ctum testamentum: tum quia non re quirit solemnitates Testamentila tam quia Codicillo haereditas disectὰ dari non potest, nec etiam auferri. 6o. Porro Codicillus fieri potest si ve in scriptis, sive etiam nuncupat, vd,seu oretentis: ad ejus tamen valω rem requiritur, & sumiunt quinque testes, v vd masculi, si κε foeminae, qui etiam se subscribere debet si Codicibius fiat in scriptis,quam vis sigilla apponere non sit necesse, L. . C AC HOElis. Et hoc intelligendum, si fiat ad causas profanas nam Codicillus ad causas pias iactus, non requirit tot solemnitates,prout tu simili deTesta.
a se mentia ad pias causas superius tia dictum est
6 I. Inserviunt autem Codicissi pN-Codieilia eipud ad Legata, & Fidei commissa, M atque Donationes mortis causa sa--s mala ciendas , utpotd quae per Codicillum fieri possunt. Iuvant etiam ad Test mentum declarandum, atque immutandum salva haeredis institutione, eique addendum. Qinnimo quando Testamentum habet insertam clausulam Codicillarem , si ipsum obdeiectum alicujus solemnitatis non potest valere ut Testamentum, valebit tamen ut Codicillus .sa. Et quidem frequenter Τest . . tores in suis Testamentis apponere
' lent clausulam Codicillarem, idq; dicendo. Sibaeede' λ
maliter, dicendo: Si baee diis tro non
valet ne testamentum, valeat modo,quo
ius effectus non suntexigui.Siquidem ejusmodi Testamentum,si vel ab iniatio habeat desectum, vel eum ex de facto acquirat, ita ut n5 possit valere per modumTestamenti solemnis, va lebit saltem per modum Codicilli , dummodo adfuerint Testes sussicie tes ad Codicillum Unde quamvis icitati testamento minus solemni institutio haeredis irrita sit e proinde hς-
res ab intestato succedat: tamen ten
tur is hujusmodi Testamentum qu ad omnia alia adimplere, solvedo sei- licet Legata, Fideic5missa, & hujusmodi. tint&alii essectus clausulae Codicillaris,ueram de iis Iuri riti. Luatum,
ε . NCL. II. Legatum est dona- εuιδ.tis quaedam a defuncto reloea ab hin re praefanda. Ita habetur β. I. Instinde Legatis. Dicitur,donatio quaedam quae particula stat loco generis. Additur deinde, ab hismedepraestanda: ροτquod differt Legatum 1 Donatione mortis causa, quae non necessario fit ab haerede, clim possit fieri, ac plerumque fiat ab ipsomet donante quamvis ante mortem ipsius non confirmetur, sed revocari possit. 61. res an Testamentum mi nos solemne ad causas pias factum , valeat etiam quoad Legata profana;& econtra corruente Testamento prosaris , corruant pariter Legata pia inserta Re . I.Testamentum minus solemniter iactum principaliter ad pias causas, valet etiam quoad Legata profana in eo contenta. Ita Ovatis
ruvias east. II. de Testam. n. 2. Lemus
tib R. cap. 19. n. q. Enget tit. de Test. n. 29. & communis paucis exceptis. Ratio est: quia aeed rium naturam sequi conrisu primimus Iuris his. atqui testamentum valet in dato casu ; ergo& Legata eidem imiserta, cum sint quid accessorium . IA TUM
quam is caeteroq. in profana. εέ. Resp. H. E contra vero Testamento ad tausas profanas corruente P. ob desectum solemnitatum, no idci eo eorruunt inserta Legata pia, sed κ. -ι valent. Ita cit. varruvias n. . Les ιιν-
342쪽
mam esserat senem r qaae pro religione sarii sunt reliqui omnes praeterentia. facit, habetur L sunt personae, V. de meratos: sive qui Testatori non sunt Religiosis er sumptibus1onersi) simul- conjuncti in linea recta. Unde equi.
que ob remedium animae Defuncti. tur, quod Frpter , aut Soror de jure ostisatio. 67, Neque urget allata regula, no sit obligatus ad instituendum pro' et e. Nam iniet alias limi-ihaerede s uos fratres, aut sorores, eo-tationes ea non procedit, quando intrumve Filios, neque ad relinquen- accessorio reperitur specialis ratio,idum eisdem Legitimam: Podaso quae non reperitur in principali, pro-itiori extendes ad coeteros Colangui-pter quam illud corruente principaliineos, vel Amnes. Hoc praenotato sustineatur : prout in proposito est o. CONCL. I. Institutio haere- H MA, favor relinionis , atque remedium dis est veluti caput, atque fundamen animae de iuncti. tum totius Testamenti. Ita habetur ess f -- e/mmis 68. CONCL II1. Fideicommisi in Iure Civili variis in locis uis. ἀγρομ . sum dicitur illud relictum, quod fidelite Baereris, Instit. de Legatis, st. Pro- ευμ committitur haeredis, ab eo dandum lx-8,ffae iis,quae in Ham. debentor, TU alicui alteri. Sic fit,cum Testator di &alibi. Hinc non valet Tettamen cit.Hςres,fidei tuς committo, ut post . tum, praesertim ad causas profanas aditam haereditate ex ea tantum, auti nam de Tei lamentis ad causas pias, tantam partem,vel hoc aut illud prς- utpote in quibus sussiciunt solemni-diunt , huic consignes; idque vel sta- rates Iurisnaturalis, Lemus tim,vel post mortem tuam,&c. Por- ljust. Gure, e. I9. n. g. citans Iuliumro haeres sic fidei commisso gravatus, Clarum, tenet oppositum) in quo appellatur Fideicommissarius. Quoad ino haeres inlutuitur; quamvis secus. alia vero de Fidescommissis eodem sit dicendum de Codicillo. serme modo est discurrendum, sicuti I. CONCL. II. Omnes homi- stu pes de Legatis, nam, ut L. I f. de Lum nes, non tantum singuli ac privati , tiUi-iti, L. habetur. Per omηla exequata sed etiam Communitates, Monaste-
aisi. . sunt legata fideicommis . ria , & Collegia, haeredes institου ipossunt, nisi specialiter a Iure prohi- I S et I O VII. beantur. Ita communis.
a. Porro praeter alios, qui de Iure ς, ὰλ Ne Dstitutione Raeredum , Falcidia , comuni ob certas causas, vel delicta Trebemantea, Θ Seeees ibus prohibentur haeredes institui, de qui-ab ιntsdrobus Iuristae, vi suae Regulae, ac Pro--ογὸν sessionis, no possunt inititui haeredes LMam Dvertendum, quod haeres in Testainento Fratres Minores de ero e Fa- LX alius sit necessarius, alius Observantia,atque Capuccini, adeo cinis. υμε , Θ non necessarius. Haeres necessarius di- ut nec eorum mnasteria in commu- Ο se citur quem Testator in portione legi-ini valeant institui ; prout declaravits s lima institarere cogitur, nisi justa eκ-iClemens U. E haeredadi causam habeat. Tales h re- rumsignificationibus. Quo tamen non des necessarii sunt Descendetes in ii. obstante, consideratis eorum necesit ea recta, nempe Filii, Fili sq; Nepo- sitatibtis, certisque moderaminibusus, Pronepotes , ex legitimo Matri- observatis., potethei silem quidpiam moni o procreati. His aute deficie i- in Testamento relinqui per mila ombus hςredes necessarii sunt ascendEn- ' Legati, uti declaravit Nicolaus III. tes in linea recta,nepe Pater, Mater, e. Exiit. Uerb Inf. in s. Dummo- rivus, Avia, ita tamen, ut, s adsint do non dimittatur eis valor ipsius
Descendetes seu Liberi, nihil de jure haereditatis,vel tanta ejus pars quasi debeatur Ascedentibus pro legiti ma, sub modo & forma Legati,quod prς-
rexi. cur. Auth. de Hae edib. ab inte-isumi posset hoc in fraudem fieri ; stato.=.I.COHat. o. 'reris non neres 1 prout limitat cit. Clemens V.
343쪽
Haeredibus bo, nis/s necessariis debet in Testamento resis ;ι, δε linqui portio legitima & quidem ti-hos νει- tuto honorabili Inititutionis, sive ju- tis Legia re haereditario, atque sitne ullo appo- rima sito gravamine; adeo quidem, ut quomodo. alioquin talia gravamina habeantur pro non appositis; vel haeredibus ne-eessario competat actio ad petendum complementum legitimae,si in mininri quantitare, quam legitima porti . ne haeredes instituantur; vel ad omnino rescindendum Testamentum si nulla apposita justa causa exhaereda-di penitus fuerunt praeteriti, ac nihil ipsis jure Institutionis resictum. Ita habetur tum in Iure Civili, Aut bin tam de appellatione , β-Aliud quoque. Collat. 8. cum concordantiis , quas citat Gyman lib. 3. tradi s. e. s.
x n. i I . tum in Iure Canonico e. Ronu tius de Testam. ubi dicitur,. quod Legitima portio es debita iure naturae.
7 . Circa4uod notandum, quod legitima portio Descendentium sit
triens tid est, tertia pars totius haereditatis si non sin iures liberi quam quatuor. semis autem seu media pars totius substam is si sunt plures liberi, quam quatuor . Loquendo vero de Ascendentibus, legitima Ascenden-- tium semper est triens, s re tertia: Pars totius haereditatis. Ubi per hanc' i intest igitur tota ea substant in , quae solutis omni s debitis ν atque fune 'ralibus pro Defuncto peragendis , post mortem Testatori ren anet.
diabo D- sunt de portione legitima Liberis da caem in da, locum duntaxat habent in bonis Ret privatis, non item in Regnis, Ducatibus,& Comitatibus Magnatumaa- enim bona in plerisque Provinciis et ad Primogenitum pertinent, assigna- . ta tamen aliis Liberis sussicienti sustentatione , i pro conservanda digni- ero: . tale satus, dc similiae suae.
furio . . Vestamento instituatur haeres non β iitiro , necessarius, debet et i saltem quarta quam tim pars tot has haereditatis seu substan N5nσεν. tiae libera remanere, ut sic onera hae--mλ ditaria sustinere valeat: alioquin si
tam multa 1 Testatore sacta sint legata, vel donationes mortis cauis , ut haeredi non remane x quarta pars tintius haereditatis, licebit eidem detrahere Ealcidiam aut si gravetur tam agnis multisque Fidei commissis , ut eidem non remaneat quarta pars totius haereditatis. libera , detrahit Trebellianicam. Ita habetur in Iure Civili variis in locis, ut L. 2.Θ seqq. f. ad Legem Ealcidiam, raso sit. F. ad S.C . Trebellianum,cum concordant iis .i 7 7. Porro per E alcidiam intelligitur quarta pars omnium bonorum , quae aderant tempore mortis Teilatoris, deducto tamen prius aere alieno, atque eκpentis su nerum , quam
licet detrahere haeredibus institutis servata in me' proportione in a singulis legatis, si iam multa sunt legata , ut dicta quatia pars eisdem non remaneat libera donec ista compleatur . Et hujus inodi quarta pars appellatur Faseivio,. suo aut hore Falcidio Tribuno plebis , qui primus legem tulit quae ex suo nomine Lex Falcidia nuncupatur ut quarta pars semper superesset ac remoneret hςredibus ita Testamento institutis. 78. Trebellia lea sermd coincidit
cum Falaidia, nisii quod haec respiciat Legata; illa vero Fidei commissa, quibus detrahitur. Si quidem Trebellianica detrahitur a Fidei commissi sitam multa, vel gravia facta sint a
Testatore, ut haeredibus non remaneat quarta pars omnium bonorum ,
mu debitorum , ac funeralium solutionem testantium libera dc absque ullo onere, donec dicta quarta pars remaneat libera haeredibus institutis, Eli dieitur Debellianua 1 suo aut horeTνebellio Consule , a quo Senatus- Consultum Trebellianum prodiit, hoe ipsum disponens. 79. res, an sit obligatio aliqua faeiendi' estamentum 'Resp. breviter, neminem quidem in Foro conscientiae per se obligatum esse ad con- dendum Testamentum sed interdum per accidens talem adesse obligatione, ne alioquin lites, adtaq; incomoda oriatur Laymi t. tr. I. e. 3-I o.& ali iro. CON-
obligati faciendi Tostam istum.
344쪽
go. CONCL. V. Quando nullum i est ascendelitium , seu Parentum
omnino factum est Τcs amentum , aut illud ex quodam desectu irritum suit,& cassatum,tune tali Desuncto succedunt Haeredes ab intestato, id est, illi, qui secundum Iura succedunt, q uando nullum facium est Te- flamentum. Ita communis, & patet ex utroque Iure. gr. Diversi autem sunt ordines Succedentium ab intestato, quorum prior siemper posteriorem excludit,
Primus est Descendentisi, seu Lib rorum . Quod si vero unus ex Liberis defunctus sit, & reliquerit Nepotes, tune hi perinis patris repraesentant, ct in ejus locum sueeedunt, ac Pr inde in divisione haereditatis cum Patruo sito, aut filiis ejus sueeedunt non in capita, sed in stirpes , Cum filius. Instit. de Hoeotiaibas quae intestam ere. & alibi. Secundus ordo
cam quibus tamen simul vocantur, seu ad haereditatem admittuntur , fratres & sorores duplicis vinculi. hoc e st,ex eodem patre & matre cum deiuncto geniti: Avibent. de haered bus ab intestato. Collat. 3. dc amplicis non extantibus Parentibus Α-vorum. Tertius est Collateralium, id est, Fratrum Sororumque; dc hisce deficientibus aliorum consanguineorum propinquorum. Et quartus, conjuUm inter l. .ga. Tandem his omnibus deficientibus succedit Filcus; quamvis nonnulli merito non computent Fiscun inter ordines succedendi ab intestato, eo quod caeteris deficientibus ea-piat bona; non jure successionis hae, reduariae, sed potius jure Regalium tanquam vacantia. Sed de hoc plura Iuristae.
De Mutuo, et varus 1 um cra cernentibus avrisis. t. Ost Contractus gratuitos, nec vinis . non &Testamenta,agendum rem de Contractibus onerosis, qui magis propri8 sunt Contractus, utpotε reciprocam hinc inde obligati nem continentes. Agitur autem inprimis de Mutuo, eo quod Mutuum
sit unica veluti sedes Usurarum,quarum notitia necessaria est ad omnes propemodum Contractus sequentes, ne in illis Usurae vitium adminiscitur. Et quidem Μων - , Mutuum sic dictum est, quasi eκή si i . meo tuum. Et interdum fgnificat lin iam rem, quae mutuo traditur: inter ' dum vero ipsum contractum Μutui:& in hac posteriori 'acceptione se
moest in praesenti de Μutuo. 3. CONCL. I. - ut sumitur pro ipso contractu seu mutatione, recte describitur, dieendo: Μu- Mutuum
tuum est traditio rei, numero, pondere,vel mensura constantis, factaeo animo,ut statim fiat accipientis,cum '
obliga tione,ut similis in specie & s
nitate restituatur. Ita desumitur ex LΜutuum. θ Si certum petatur,dc tradit Lemius lib. a. dejust.mure, Ga .rg. 3. Deciae 4. Dicitur traditio rei: quia mu- νων πυtuum perficitur traditione, & ante δε Minactualem rei mutuatae traditionem non censetur esse mutuum . Et additur, rei numero, pondere, vel mensuraeonstantis e quia in hujusmodi rebus solet fieri intuum, ut in vino, oleo, frumento, pecunia numerata, aere, argeto,auro. Dicitur ulterii istacta eo
animo, Mistatim at accipientis: quia Mutua dicitur, quasi ex meo tuum, ita enim v me tibi datur, ut ex meo tua fiat: Et additur,e r obligatione, ut fi lir inspecie restituatum. si enim rΩ-denda ut res alterius speciei non erit
345쪽
Mutuum, seu Permutatio; prout fies pro vino mihi daret stumem
tum. Quod si vero eadem numerores foret restituenda , etiam non esset Mutuum, s.d Commodatum,vel De
Positum, prout notatur cit. l. Mutuum f. Si eertu petatur.
δε-;vix tae dominium transfertur in Mutua--ἐ ιν of tarium: unde si res mutuata pereat,sνιων is quocumque tandem eam, aut in t nio, eadem perit Μutuatario. Ita cit. I mistum, ' σι certum petatur estque communis Ratio est: quia quaelibet res domino suo perit: atqui in Μutuo datum de meo fit tuum, ut ipsum no men significat; ergo transfertur dominium rei in eum, qui rem mutuo accipit, qui dicitur Μutuatarrus.
Rus stos eontrahere possunt. etiam Μutuum nr -- dare, & accipere milunt. Ita comminruum da nis, & patet ex terminis; quia con rar ,v tae here ut sic tanquam genos, tomple' lctitur sub se omnes Contrἰictus , &consequenter etiam Mutuum. lum
duo valde notabilia quoad propositum sunt addendar itaque 7. Notandum in primis occasione Feιο , dictorum , quod Civitas. Ecclesia,
Mona εα Monai erla , aliaque pia ima , ex mu ἐπω Θς tuo, quod eorum Rectores vel Λlmi- ω do nimat res lasceperunt, tunc iolom
obligentur, fi Creditor probavit pecuniam in Q uitatis, vel Ecclesiae, aut aliorum piorum locorum urilitatem Lisse conversam: alias enim inli Λdministratores eonveniri p'temnr,non vero Civitas, vel Eeclaria. Ita d. Engi l tit. de Pactis, n. 3. idq;desumsetur em LCiditas Fn erepsipetat. iuncto e. t - μι- cum concordantiis. 3. Notandum ulteriuri de Filii stam tias peculiariter et eminitulum in
ore Civili per Sena ns Consultum
filii insidiabantur, ut haereditate Pa terna potiti debita contracta solvorent; quod quidem privilegium habet locum etiam in foro interno, seu
s. Limitatur hoe I Nisi situs h
beat btina castrensia, vel quasi iis ιιι is strensia: nam tune ipse ex his tenetur solvere , nec poteu uti exceptione S. C. Macedoniani . Limitatur II.
Quando filius publicδ putabatur esse sui iuris . Limitatur III Si fili familias muttio accepit non pecuniam; sectrem aliam, ut triticum, vinum, & si-- milia et nam lex solum loqWitur de Mutuo pecuniario. Limitatur iv dii pecunia versa sit in commodum par tum aut hi soliti fuerint pecuniam , filiis aeceptam solvere. Umitatui R. Si pater debuisset eam secundum re ctam rationem suppeditare: ut si filius absens causi kudiorum aeeipiat
Μatuum necessarium, ut visat, Uet libros emat,. m. nam hujusmodi e pensas secundum rectam rationem tenemur parentes facere. Limitatur VI. si fili 1sjuravit se soluturum: nam tunc nim poterit uti exceptione S C.
Μacedoniani, sed tenebitur il vere, quando eommora poterit; quia omne juramentum servandum est, quod Gne precatis observari potest.
Macedonianum. qu vi si filiὲ, vel fi-l ae, fine consensu parentum pecu niam mutuo acceperint, neque i , neque p rentes ipsorum teneantur,uν-νων eam solvere, sed possint contra exci-δ.. I - re per dictum natus Consultum Macedoniarum. Et hoc privilegium . . factum', non tam In tavorem fiIio- - , quas remum, quorum νltsio. F Sura varie are itur . 'D Usinamo quidem , proat idem varia minest, ac uius. Deindε pro commodo,m e v-ve fructu ex rei usu proveniente prout Cloetolib senectute ait:Terra numquam laeu fura reddit , quod accepit innique sumitur inura, ut idem estae lucrum, ex mutuo; de alio nomine Faemus dicitur: & in hoc sensu proce- 'dit praxiens uitaestio de Usura. mae adhue dubiiciter meipi potest, nempe vel pro ipso luero usurario;prout d tur quis selvere Usuras, vel propacto, de Ium temporali supra sortetnm
346쪽
ig Tract. VIII. Decimtractibus.
immediate ex mutuo proveniens. Ita in re communis Doctorum, quamvis Ulura hic sumatur pro ipso lucro usu, rario. Ouod si vero U iura accipiatur pro contractu usurario , tunc Usura aliud n6 est,quam Μutuatio cum pacto expressis vel implicito,re ipiendi aliquid supra sortem ratione mutui . Nomiη. 3 - . Dici tur, Usura est luerum. Ubi Leνἐ α nomine lucri intelligitur quodlibet rarii qtiid temporale,ac pretio aettimabile quod ultra sortem mutuo datam accipitur, tu . quasi ratione mutui ex ob iratione debitum sit.sive deinde illud lit pecunia, si ve frumentum, vel alia res pr. tio aestimabilis aut etiam obligatioci. vilis quidpiam ex pacto seu debito sibi praei andi ratione mutui, v.g. rur sum sibi mutuandi, apud se emendi merces sibi vendendi, aut operas suas locandi, & hujusmodi Uno verbo rLucrum usurarium est, qiudquid temporale, ac pretio ae si ima uile ultra sor . tem mutuo datam accipitur, quali ratione mutui ex obligatione. seu pacto ex pretib, vel tacito. debitum sit . ut
num iter receptus , & desumitur exo. Si foeneraveru q. 3 id ribot is Dicitur ulterius, immediate,' strenire est,ex vi pacti mutuationis.Si enim
Idutuatario propria sponte aliquid
tribuat, aut vicissim obsequium mutuanti prae stare velit ex mera benevolentia, liberalitate , sive gratitudine aut ex. spe alliciendi mutuantem ad continuandum mutuum non exit usura, dummodo illud non exigatur tanquam debitum Λdditur tandem, ex mutuoρradentem 2 quia mutuum est unica vi luti sedes usurae, c. r.erseqq. I . q. 3. Unde si quis lacrumacquirat
ex Location , Conductione, & similibus Contractibus, Usura non committitur , quia tala lucrum non prinvenit m miluo. Ut autem censeatur lucrum ex vi mutui provenire,requiritur , ut ver expresse vel tacitὰ mutuator intenderit, mutuatarium
ex vi pacti mutuationis obligare ad Urina ... hujl modi lucrum praestandum ultratre a. r sortem principalem.
viditur in expressam, & tacitam seu palliatam. Ita communis & patet eκ- χμ plicando terminos. Et quidem Usura expressa dicitur, quando expre Se exigitur pretium pro mutuor ut si quis sdat mutuos centum florenos eo pacto 'ut post annum reddantur sibi centum,& tot vel tot ultr1. Usura palliata. tacita, seu virtualis est . quae committitur in contractu mutui non sor- malis & expressi, sed alterius contractus nomine, ac specie, velut pallio occultati: ut si mercator ob sol im dilationem solutionis pretii secus si ratione lucri cessantis. vcl damni emergentis. &Q i merces naula.b carius vendat; nam hac in re aliud non est, quam emptori mutuam dare pec niana, p,st aliqliod tempus cum a ctario recipiendam, quod reprobatur. In c. civitate de Usui is . Aliud exemplum Usurae palliatae habetur in comtractu Mohatra, de quo n. 26. 227. as. CONCL. Ill. Uiurae noci Usu in tantum Iure humano Ecclesiastico , sed etiam Divino sunt prohibitae. Ita unanimis Catholicorum Doctorum; di habetur aperte in jure Canonic , quod non scdum usuras sub gravissi- mis poenis prohibet led etiam c.Super 'eo de Usuris, expresse dicit . quod UD-
pagina detestetur. Quinimo pertinaciter asserens exercere usura non es
se peccatum, veluti haereticus est puniendus. Clem.un de Usuris. Porro ,. quod Uiurae etiam Iure Divino sine prohibitiae, clare desumitur ex S Scriptura. Nam Levitici c. s. dicitur. Ne accipias usuras ab eo , nec ampliusquam dedistissit infra Pe viam tuam mn dabis ei ad usuram.Item Ezechi lis c. I 8. Propheta inter peccat Hesrnumerat ad usuram dantem, er amplius accipientem . Et Lucae 6. ait Christus e Benefacite, es mutuum date, nibili e Perantes, &alibi: 6. Dices I. Christus in Parabola Patrisfamilias peregre proficiscen- parabol tis, ut habetur Luc.e.is. servis suis ta- Pώνrq, lenta dedit ad negotiandum: & servos με nequam, recondenti pecuniam in sudario, exprobavit, eamque gravissime puniri praecepit, quod pecuniam.
347쪽
suam non dederit nummulariis , nacaddita causa: Et ego veniens cum Uuris exegissem eam; ergo non est intrinsece malum , aut lege Divina prohibitum , accipere Utaas pro pecunia mutuata. Resp. negando consequentiam quia ut communiter respondent Doctores cum D. Τhoma E. a. q 78. arm. Usura ibi metaphorita lumitur pro augmento dc supercrelcentia hinnorum spiritualium, sed pro bona apyplicatIone talentorum naturalium no bis i Deo conetessorum et hane enim nobis Deus exigit, dolens, ut de die in diem in bono proficiκmus . Siquidem in via Dei non proficere, deficere et . Detis, an 3 7. urget bis. Deus olim Iudaeis co-cisee erit cessit UiuraS,exercere, Deuter.a 3. di Iu ἐν cens: Non Denerabi fratri tuo ad usuram,sed alieno ergo Usutae non sunt intrinsec8 malae , neque prohibitae. Respondent aliqui cum D Thom. m. cit. Judaeis fuisse olim concessum exercere usuras erga alien genaS, non tan quam leti tum , sed permissiue ad e,itandam majus u alum , ne scilicet hi uis iratribususuras acciperent: cum fuerint multum avaritiae dediti.
38. Alii vero dicunt, dc quidemmis sis, δ' me D ra Iudaeis fuisse lieitum exercere
melior. Usuras erga Gentiles, eo modo, quo eisdein concessum fuit Exod. Ia ut AEgyptios spoliarent vasis argenteis,
ct aureis, ac vellibus sibi commoda tis: quatenus nem pd Deus , qui eis universorum Dc minus, dedit Iudaeis dominium in hona AEEyptiorum injustdie gravantium , ac in alia bona Gentilium , utpotd hostium suorum, quos proinde juste poterant spoliare rebus suis, & has ratione mutui dati sic acquirere , ut id jure dominii hDeo sibi concessi jam suas . Undd sicut Iudaei Doliando 2EPyptum, non commiserunt surtum ; ita nec commiserunt Usuram , accipiendo foenus pro mutuo ab Infidelibus r eum utrobique acceperint, id, quod suum erat authoritate Divina. ina I9. CONCL. IV. Usura etiAmeriamγυ- Iure naturali illicita est,& prohibita. Ita Doctores Catholici communiter .
r. is Ratio est: quia accipiendo Usuram
pro rebus usu consumptibilibus , puta pro vino, oleo , pecunia &e. mutuo datis, vel venditur id, quod non est suum, vel eadem res bis venditur: atqui utrumque est iii justum , ct Iurinaturali reprenans , cum in contra chibus humanis requiratur aequalitas dati & accepti , ergo Major declar tur, quia mutuans alteri centum n renos, ves centum modior tritici , transfert dominium pecuniae vel tritici in alium, ac tantundem suo tempore recepturus est ἰ di sic est aequalitas. Si autem post annum ultra hane sortem exigat quinquaginta alios fi renos, vel vendit, aut sibi restitui vult ea ndem rem bis, vel vendit quod amplius non est suum , com dominium mutui transierit in mutuatarium . Λtqui utrumque horum repugnat Iuri naturali; ergoa . N:c potest dies , quM prouis sortia, v. g. pecuniae, vel tritici, ponit s a M. peti lucrum; prout fit in Locatione , Nam contra eis . Usus , seu utilitas . rei, pertinet ad dominum ; sed mu- .l tua arius est dominus rei mutuatae , t ut patet ex dictis ἔ ergo ad mutuata-l rium pertinet etiam usus rei mutuat hae, & non ad mutuantem 2 &Cι,ns i quenter hic ratione usos concessi noni potest licite &juste quidpiam exigeres ultra sortem principalem , cum ulusi rei non amplius si suus.l 1i. Neque obstat adductum exemplum contractus Locationis, cum sit ias mis-
maxima disparitas inter contractum triste
mutui, dc D cationis. Nam in hoc contractu Locator manet dominus
rei Locatae, & consequenter utilitas gex re sua a Conductore percepta etia sui. ipsum respicere debet:see fit in m tuo,ubi ex meo tua fi t. Praeterea Lincatio est talium , quae permanente usum&utilitatem ais runt: pecunia autem ex sua natura sterilis est ; ut in
scaentire nummus nummum pariat.
Sed dices. Remutuare , est pretio aestimab le . ergo etiam mutuare, &eonsequenter lici id pro hoc exigitur aliquid ult a sortem . Antecedens probatur . Mutuare cum pacto rein mutuandi, est usurarium et ut dicitur
348쪽
nisi istud esset quid pretio aestimabile
ergo. Resp. distinguendo antecede . Remuruare,eii pretio aestimabile pro parte remutuantis,quasi iste pro muremutuationita 1 se facts s etia secluso damno emergente, lucro celial te&c. licite possit pecuniam exigere negatur; RemutuareMil pretio aelu-niabile pro parte recipientis, si ve habentis alterum sibi pacto praevio obligatum ad remutuadum suo tempore , conceditur quidem antecedens cum sua prvitioli sed negatur consequentia. ---3 11. CONCL. V. Usurarius non non comparat dominium rei per V iuram αδ δε- acceptς. Ita communis.Ratio eit: quiamum Ni deest titulus, sive justa calva Usuras 'i - accipiendi ; atqui sine justo titulo re-riun dominium non transfertur; ergo Sisia d. 33-Hoc tamen intelligendum,nisi pecunia usurariam aliis justd aequi-zinaria. permixta suerit, ut amplicis di- sterni non possit: nam tunc per acci- . des seu iure permixtionis esticeretur sua, are. Si allani=desolutiomb. qua de causa etiam pecunia furtiva,alteri pecuniae propriae permixta, emcitur recipietis,ut alibi a dictum. Verumtamen hoc dominium est duntaxat imperfectum, di cum obligatione tantumdem restituendi , quantum quis per surtum, vel Usuras aequisivit,non obstante dicta commixtione. x . CONCL. VI. Poenae Usurariorum variae sunt in jure statutae. I.
Notorid Usurarius est 'so jure infa
torius non est admittendus ad Communionem Altaris, id est, sumpti nem sacrae Eucharistiae neq; ejus oblationes accipiendae sunt, neque ipse mortuus Ecclesiasticae sepulturς tradi debet. III.Τestamentum,& qu vis alia ultima voluntas Usurarii manifesti ipso jure irrita est,nisi ante mortem restituerit, quae per Usuras acquisivit, vel de eorum restitutione idoneam ea utionem, per pignora videlicet,aut fidejussores, dederiri, pr ut habetur l. In omnibus de Usuris , Jώηcton 2. eod. in ε. UTra.
Pactum remutuandi ere. Contrainatis Mahat , Θ Μontes Putat 3 contineant Usuram as. Uςritur I. Utrum sit Usura mutuare cum pacto, atque obligatione, ut mihi vicissim remu- tues, aut certum Oficium conseras ,
vel ut ex mea ossicina , quae tibi π '' sunt, emas,oc hujusiuial/Reip.Si t lia dentur solummodo ex titulo rein munerationis,aut si quis det mutuum ob speratam hujusmodi remunerati nem, iecluso alio pacto,non est Us ra; secus dicendum, si ejusmodi obligatio remunerandi, ossicium conferendi, vel apud te merces emedi &c. in pactum deducatur; idq; tanquam debitum exigatur.Patet hoc ex dictis
s. praee. n. . estque communis DD.
Unde lan .XI. hane inter alias, o dine εχ. Propositionem damnavit e urans est, dum ultra sistem aliquid exigitur tanquam ex benevolentia, Θνatiturine deblium, sed istam fiex fatur tanqua m ex justita debitum. Iaec, inquam,Propositio eii talia, 'c
Ubi per contractum ΜMatra dichrum intelligitur ille,qui sic celebratur. Peia e V erit quis mutuos eentum florenos ii mercatore, & mercator non vult pecuniam mutuare, sed paratus est illi vendere merces eredito, sed summo pretio, v. g. centum quinque florenis, ut eas vendat numerata pecunia
cui voluerit, & ille res sic emptas denuo offerat mercatori, qui easdem emit, vel potilis redimit pecunia numerata,pretio tamen medio, vel infimo , V. g. centum florenis, aut nonaginta quinque. Ita contractus Μ- trae explicat Leis. Bb. 2.e.21. UI 3 .dcconcordat Ioannes Cardenas in Crisi Theologica ad Pro sitionem 1 . eκ damnatis ab Iunx. XL quamvis a dat,quod in eo emantur credito merces stamo pretio, cum pacto tamen retrovendendi infimo pmio pecunia
349쪽
ar. Resp. Τalem contractum esse illicitsi . Ita novissime declaravit Innocentius XI. inter alias propositiones etiam hanc , ordine ε . condemnando : Contractus Μοθatra ruitus es etiam respectu eiusdem perfoecumeontractu retro venditionis praediae irrito,cum intentione lucri. Ratio est: quia talis contractus continet usuram mentalem, vel palliatam; nam hujusmodi uenditio & emptio cum pacto redimendi,praesumitur tantam ficta venia ditio & emptio, in effectu autem est
ae. Q ritur III. Utrum Montes Pietatis sint usurarii, necne λ Ubi sciendum , Montes Pietatis in Italia ,& aliis pluribus loci se me uisitatos, &dici .aeraria publies constituta , ut ad ea indigentes quasi ad montem refugium habeant,ne magis ab D iurariis, praesertim Iudaeis opprimanturcomenim per Iudaeorum immoderatas
Usurast utpota qui pro singulis Porenis mutuis datis uolent unum circiter crucigerum per singulas hebdomadas exigere, sicque lucrum usurarium per anni decursum sermd exequet sortem Principalem)pauperes plurimum fuerint pressi. plures successivd celeberrimi Comionatores ex ordine Fratrum Μinorum,ut B. Iacobus deΜarchia, Bernardinus de Feltro, aliique
Viri doctrina & sanctitate celebres , ejusmodi Montes Pietatis Publici suis Concionibus construi, atque institui fecerunt; ea primum lege, ut sub suffieienti cautione pignoris praesiti ex ejusmodi ΜOntibus gratis mutuum pauperibus indigentibus dare
Μontium Pietatis non'iterant gra tis laborare, atque ex iptis Montibus sustentari congrud noli poterant nam alioquin Summa capitalis brevi desecisset in hinc postmcnum pro eorum ministrorum sustentatione, & rerum ad Montes Pietatis pertinentium necessaria conservatione , sine ipsius lMontis Pietatis luero, seu augumeto moderatum aliquid, de necessarium i puta,per annum, duo, tres, quatuor,
aut quinq; florent iii centum)a mutuatariis praestari, dc exigi coeptum filii, Si autem intra tempus praefinitum mutuatarii non solvissent debitum , tunc pignus vendebatur , & detracta sorte exiguoque illo adiecto residuum des stimatione pignoris debitori restituebatur.3 o. Contradixerunt multi hujusi modi Montibus Pietatis tanqua us rariis , eo quod ultra sortem principalem,quidpiam exigeretur: unde controversia ista ad Sedem Apostolicam iterato fuit devoluta . Verum huju1- modi Μontes Pietatis per diversos successi νὰ Summossiontifices,ac tandem in Concilio termensis Sessione I O.per Leonem X. fuerunt solemniter approbati tanquam liciti, &omni specie mali carentes, ut patet ex ejusdem Bulla, Cum inter nonnullos , in dicto Concilio edita. Hi ne 3 I. Resp. Montes Pietatis liciti sunt, Ic pii, non obstante, quod in debitam ministrorum sustentationem , atque ad Montis necessariam conserinvationem, modicum quid ultra sortem principalem exigatur. Patet hoc ex definitione citati Concilii Generalis Lateranensis , di approbatione Leonis X. aliorumque Summorum Pontifica. Accedit ratio: quia,quamin vis in hujusmodi Montibus Pietatis aliquid detur ultra sortem, id tamen non exigitur, neque datur tanquam lucrum ex mutuo, sed pro sumptibus necessiariis ad Μontis conservati
nem,& pro stipendio ministrorum , qui Montem administrant, & semperserati esse debent ad mutuandum, ad
pignora rccipienda, custodiendaque,& conficiendos libros rationum , caeteraque necessaria praestanda. Nam quia dignus opemrius est merce de sua, ut inquit Christus Lucae Is.jure tales a mutuatariis sustentari merentur, in
quorum gratiam laborant, & inie viunt Μonti Pietatis.
III. An parum re mutuandi, oec.
350쪽
An aliqui Tituli excusent ab Us ra. Parion. 33, Uaeritur I. An liceat aliquid
νἐecos in mutuo ultra sortem exi-
saviis gere ratione Iucri cessantis, 'amni damni emergentis, vel periculi sortis prino σmerseris cipalis amittendae, ae hujusmodi λεις. Res p assirmati ue, prout tenent Lesse
pessis & alii satis cmuniter ; paucis exce qui exi- ptis. Ratio est: quia spes lucri, quat se privat Μutuator in gratia m --tarii est pretio aestimabilis s& idem
dicendum de damno e gente, ac Periculo amittendae sortis principa-
Iis,& hujusmodi ergo licitd aliquid
ratione ipsius exigi potest,ac talis co- pensatio inpactum deduci. Hinc - aa. Insertur I. Q liceat aliquid
zz cessantis, si videlicet mutuatorI ex
ι-, eo, quod alteri mutuum det, lucrum abcedat. Veluti si mercator det mu tuos centum florenos, ex quibus alioquin fuisset negotiaturus, cum spe , intra certum tempus lucrandi quinque alios florenos, potest istos, mutuatario ultra sortem exigere et quia non dicitur petere Usuras , sed potius Interesse, & ne ipse mercator tatione mutui dati ex lucro sibi cessante damnum patiatur. Damno 34. Insertur II. Etiam ratione damni emergentis posse aliquid exigi ultra sortem tanquam interesse ; ii mutuatoris rever, intersit non mutuare , ut si mutuam des pecuniam , quam destinaveras ad emendum stin mentum tempore abundantiae, di pinsea pretio majori illud emere coga ais. Siquidem compensatio talis dantis Di, mutuatori emergentis, merito in actum deducitur ; elim nemo cum
iis damno regulariter mutuare toneatur ,& soleat. . . a 3. Versim hic notant Doctores ,
L - - istud intelligendum esse, dummodo mutuum verd sit causa talis damni P . . vel l liniuendo de priori
plus exigatur ratione illius lucricen vel emergentis damni. nisi
quantum arbitrio boni viri, spectatis omnibus causis, atque circumstantiis, illud aestimetur : nam plus exi Rens , licet proprie non committat Usuram, eo quod illud non exigat vi mutui, tamen amittit injustitiam ,
pretium excessivum exigendo rati ne lucri cessantis, vel damni eme gentis. Lellius I. a.c.ao. n.96. Pirius. ιit.de uris n. o.& alii.
36. Sciendum insue r, illud , quod fit. ψοῦ in ejusmodi casu exigitur ultra sorte liquia iaLsi ve Summam capitalem non accipi ννa sintFveluti usuram hoc est, vi mutui να--m sed tanquam Interesse. Hliud siqui- Interesse,
dem est mutuum , aliud lucrum ces. θη--fans, vel damnum emergens occasione mutui dati : unde quamvis mutuum debeat dari gratis , sicque pro mutuo secundum te prςcisd spectato nihil super sortem exigi pose sit adhuc tamen mutuans potest aliquid exigere , ut lucrum tuta sibi
cessans,vel damnum emergens minpensetur. Ne dispendium patiatur , unde videtur praemium meruisse, arg. cipervenit, de Fideiussoribus Ethoe in Iure vocatur prout notat Glossa e. suoniam 1 . q. . atque desumitur ex .s i commoas, Rem -- tam labere.ibi: In tantum competit, inquantum mea interfuit , id est , quantum mihi obes, quantunque lucrarip
3 . Insertur III. Similiter ob pro- Corali babile periculum amittendi sortem pisis Aprincipalem, cui mutuator se exponit mutuans homini non satis noto ami30 vel non industrio, aut pluribus debi-, dis ἔ- ,
iis obstricto, vel dubiae fidei : item
ratione dissicultatum, aut expensi rum, quae in recuperanda sorte primcipat i metuuntur, licet aliquid ultrast ' με φsortem exigi. Ratio est: quia exponere res suas periculo in gratiam ait rius aut subire dissicultatem easdem
aequirendi ,est quid pretio ςstimabile:
sim nemo teneatur gratis pro altero curas suscipere, aut res suas periculo exponere . Deindd Usura non fit,