장음표시 사용
321쪽
De Re Batuine in istegrum, e . a 3 I
serendus obligationis naturalis esse, tutionis in integmm comeditur om- eis, tactus est , quod impediat debiti soluti nibus aetate minoribus sid est,qui vυ ,., .is.
repetitionem. Tertius: quod tribuatigesimum quintum statis annum ne , euipiam jus exceptionis ,&commmidum comple Uerunt si ex contractu, a. sationis. Et quartus,quod mobligati in Vel quasi contractu ,graviter pruden-εi ...i ne naturali possit accedere fideiussor. tum judicio laesi sunt. Ita habetur L. , Verum hi tres posteriores effectus a. t 'ste. obligationis maturalis quandoque exique amru. Ratio hujus con trutionis
dispositione Iuris communisset araimiest: quia fragile est , di infirmum h tur ae praesertim in Pupillis, &Μi-ijus aetatis consilium, de multis ea-noribus , si si neTutoris, vel Curato-l Ptionibus suppositum, multorumque ris consensu sese cuipiam obligent. insidiis expolitum; unadis inlexit
Mymant. 3. react. . e. .ns. dc alii. ordinarium auxilium eisdem Praetor
pollicitus est,prout ibidem loquiturAE S T I O IV. textus. Et quidem haec Conclusio intelligenda est ὸ quamvis ejusmodi
De Restitui eiu inragram, - contractus fuerit institutus cum P tris, vel Curatoris cons u , imbe i iam Judicis decreto interveniente;
s. D Estituere is iterum idem adhuc enim beneficio restitutionisi
Reν ' est,ae reducere aliquem in Deus erit, L. .CM-ον-darataris. eum itatum, in quo erat ante laesonε terveneris, Cum concordantiis.' arg. L. t. C. Defestenti spadis . Nam q8. cipiunturtamen aliqui casus tris ἰλ:e
' obgquitatem naturalem, ac Iure em a data regula.LSi talis post erum ... muni sic disponente,Iudo certis vigesimumqumtum aetatis annum C mr υμ.minibus in contractu,vel alia actione 'Letas major, retificet ea, quae inmigraviter laesis, aut ameris,cognita nori aetate eum Tutoris, vel Curat causa, subvenit raelituendo eos in im ris consensu est e tune enim ,
tegrum;sie enim Μmomus videns inicium restitutionis petenti perdit. L.
aliquo contractu sempiter fuisse lae- r.e . C. I. --f-Mere. II. Si missum , si petat intra debitum tempus, nor pube te iam adempta contra- ut reponatur in eo statu , in quo miticium his initum iuramento sponte ante laesionem, iudex beneficio resti- facto confirmavit, L mmmentapuisetutioris in integrum eidem subvenit, beri-C. D adversus vesannonem e c. 4psum ponit in suo primo statu. omittuntur nonnullae alis limitati Bona U. Conceditur autem hoc benefi- nes miniis ad propositum attinentes. σἐ- cium restitutionis tune solum, quan- 33. CONCL. II.tinefietum restru ν-- do laesio est notabilis : nam si laeso sit tutionis in integram competit Insii- duntaxat modica, tunc extraordina-iper Ecclesiis, alii': locis Mis. Ita ha- rium hoc auxilium tribuere non con- betur clare in Iure Canonico, eis. De . . verit, ut dicitur L Dio F Dein inte- ιu uturum νδ.perplura Capitula:si-ννι ινι timi. &alibi. Siquidem juxta quidem Ecclesia sungitur jure min illud uirum axioma, Deminimu non ris. Quod si vero perionς Ecclesiam- s Isiseinat Pratae. Vel ut G lossa ev.racis, eae in propriis furibus. aut bonis suis vers summam, loquitur: De minimis patrimonialilnis, allitate privatis amn eurandum , Insuper beneficium dantur non competit ei beneficium restitutionis in integrum , utpot8 restitutionis r quia cessat tune eo quod est remedium extraordinarium, munis favor Ecclesiae. non conceditur, si aliud remedium o. CONCL. III. Ad petendam D.Hι ν..
suppetat contractum revocandi,text. reititutionem in integrum ex qua- ti intrasetar. I. In eausae file Minoribus cutique ciuis, hodie conceditur con - . praenotativ. st - . tinuum quadriennium. Ita habetur nis*.
322쪽
erum restitutionis.' tenent Doctores hoc quadrierinium non currit; quam communiter . diu vivitPrς latus,qui mala alienavit, r. Cirea Quod notandum, quodiau.e.MDeerdotes I sq. 3 Ratio hujus
4r. Cirea quod notandum, quodim.e.S L ' - quadriennium istud in restitutione esse vide Μinorum inchoetur primum ab aeta-lycile rei 'e ' te legitima, seu h primo die exacti Ecclesia v igin mi qui nil anni, cessante tamen censetur alio impedimento . In rest tione ut proin vero Ecclesiae, aliorumque piorum restituenlocorum, incipit dictum quadriennium 1 tempore iactae laesionis, sicutiistionis si constat ex e. mel a de restit. in inte-lquoque j
esse videtur r quia Praelatus ille non facile revocabit sactum suum, & sie Ecclesia,quantam ad propositu,tunc censetur carere legitimo defensiore,
ut proinde justa causa subsit eandem restituendi post quadriennium. 3. Pro compIMento hujus --stionis sciendum, quod Respublica γε
sim sinstat ex e. mel a de restit. in inte-lquoque jurinin m gaudeate&ω . 'δm, in s. que auxilium restitutionis i lorare a. Intellige, nisi evineatis ulpossit, L. . C. ibi ex cassis may fraudis mant effae,probetvrsuper res ere. ubi dicitur ἱ RespublicasqU .. ., ' interoenisse eommentum , aut alialparato minori, et taeo babet benes ratio abilis ea afubfit, quaesuperio. eium remturionis in aeterim. Idque stemmonere debeat ad dem bene elissim t extendunt Doctores primo ad Prin-n..isis, rem movere debeat ad dem benefeium
διώ- concedendum et Prout limitatur eis. e.
fixis. Eeele . Ubi proinde Glossa vos
Casia dc Fagnan. e. Requisivit. n. Ε . de Remi. 1n integrum, post Λbbatem, di alios inserunt, posse concedi Ecclesiae beneficium restitutionis etiam
post quadriennium si Praelatus mald alienans s hoe est cum gravi damno Ecclesiae) tanto tempore vixit: nam cipem, tan3uam caput Reipublicae. inde ad Universitatem Studios
rum,ctim in ea non pauci, imo plerique minoremes reperiantur. Terintio, ad vicos communitatem habe tes . Tandem idem beneficium qua doque eonceditur rudibus, ut rusticis mulieribus, &α prout amplius declarant Canonistae.
Δηιν. Γ Contractus in genere, pergedum ad explicandos Contractus indi Promissio tune fit, quando quis sponte & liberaliter,atque animo sese obligandi, pollicetur alteri quidpiam dare, vel facere,quod honesin potest. Dicitur primo, quod Promissio sit de re quapiam bona, siquidem, ut habet. specie, ordiendo a Contractibus gratultis seu lucrativis,qui ex una itum parte obligationem inducunt; sive in quibus nihil rependitur, ut est Promissio, Donatio, Commodatum , Precarium, & Do situm. Et quidem incipiendo a Promissione, sit Pr usio a. CONCL. I. Promsi est spon-δοι ' tanta & deliberata fidet oblig- ωcta at teri de re quapiam bona, &Iosesibili. Ita in re comun Et hujusci ramento firmata: nam ma est obligato rium coni a bonos mores praestitumjurrirn Num. Reg. 3 8 Juris in ..Et additur, e possibili: quia nemo potest ad impossibile istieaνι, juxta Reg. 6. eod. 3. Dici rur ulterius,obligatis id irperquod Promissio Glari a Proposito, Nam Promissio est achiis,quo quis se a propo-
323쪽
explicatur per verbum , Promittom Daurum,aut daturum Me,vesillud.E contra Prbpositum, licdi sit firmum ac deliberatum , ex se nullam inducit obligationem concipitur enim sine . actuali obligatione , ac explicatur per Verbum, Facia dabo &c. sed non in-- - ia tenditur obligatio.
Propositum utcunque firmum non 3 et servaverit , peccati propterea, reus nulla se obligatione con strinxerit: ut puta si quis proposuit jejunare , dare eleemolynam , aut cer tas preces persolvere . Intellige, nisi
ruis aliunde sit obligatus. ad tale quid
aciendum,aut nisi id fiat ex inordinata passione , gravi iocordia, vel negligentia. Quinimo Layman lib. 3.s G. 3. n. I 6.post Lessium lib. 3. c 1. nu. ',in tali inordinata bonorum Propolit rum mutatione agnoscit peccatum in-
quia per eas non intendunt hominese obligare prinasd,sed ex quadam in
nevola honestate, vel ignorant tan tam ex simplici promissione Glarge re obligationem, existimantes, solum se obligari ad suum tuendum honore, Unde in proverbium abiit ;Verba bu manuatis minime obluare. Haee ille. Verumtamen hoe intelligendum, se cluso alio damno proximi: alioquin haberent locum dicta superius or) de caeteris fictd contrahentibus. IUiit.
variis modis obligare desinit .Ita com munis, idque patet inductione. Et I. Cessat Promisso obligare propter eo' hdonationem Promissarii , potentis condonare: nam quilibet suo juri re inuntiare potest . u. Cessat obligare Promissio per mutationem objecti, si videlicet res promissa fiat interim impossibilis, illicita per leges, damnosa vel inutilia Promissario , in cujus
constantiae , ex genere suo veniale ; I utili ηtem, commodum di gratiam 1m sit quaesam inordinatio mentis; l Laaςst promissio. . quod consultatum,judicatum ,& 9. I , Cessat obligare Promissio
acceptatum est, leviter & sine ulla rationabili ea uia delinquere.
Momv. s. CONCL. II. Promissio proprie .nis victa, si sit legiti, facta, de ab altero
μὴν acceptata ex genere suo obligat ex Iu in auri stitia,&sub peccato mortali; nisi rei promisse parvitas excuset. Ital Docto. res communiter. Unde illud vulgatum dictum: Omnepromissum eadit indeb
Studiosὸ Q3dum est ut ea,quae ρromit tuntur,opera compleantur,&alibi. Rapropter supervenientem sine sua cubpa talem mutationem status rerum ,
ut iudicio prudentum quod ex qua litate rei promissae, & ipsarum perso narum , sormandum est centeatur
luisse comprendere : siquidem ultra ejus intentionem non obligat promissio. Sic fieret si quis pauperi promisit centum florenos,& μstmodum ipsemet promittens in paupertatem incidat, adeoque iis ad honeste sustentano
promittere Hoprie loque- dum te , tuamque familiam indigeat. do, non est utcunque verum dicere , t Item si quis puellae promisit Matri
sed simal astringere alteri fidem suam. Nura ε Dicitur Promissio proprie dictar Sita quidem pissens Concluso solum proinmuso, cedit, siquis verὰ promittat animo se obligandi r nam si absque animo obli- . Modiis, facta sit promissio non tenetur vi illius quis adimplere promisi sum eo quod revera non suerit prinovae Misis. 'proprie dicta, cum deficiat vomis intit luntas se obligandi. νε -- - 7. Et hinc infert Sanchetlib. I. de Misa a Natri p. s.nu. Is od plurimae pr' mortali . missiones excusari possunt 1 mortali: monium, quae postmodum fit pauper, multum desermis , aut ab alia cnrrumpitue , & huiusmodi . Prout in rite simili superita bὶ dictum est, agenta 6.Dist. χ'
I Ο IU. Cessat promissio obligare propter ingratitudinem Promissarii id est,itIius, cui facta est promissio . Lhaec enim non tantlim obligationem.
promissionis tollit, sed insuper, si sit
gravis, donationem facit re voeabilem c. ah. de Donationibus.14. V. Cessat talis obligatio Pio,
324쪽
136 Trin. VITIM contractibus. Dist. II.
missionis per compensationem ἰ dum videlicet duo sibi invicem quidpiam. promiserunt ,& alter non vult stare promissis: tunc enIm neque prior manet obligat . ad standum suci promis--
n. ra. VI. Cessat sil re Promisso ob non subsistentiam musae principalis; ut si cui aut intuitu paupertatis quidpiam promisisti, quem μstea
comperis. revera. non esse pauperem iaIdem dicendum , si intuitu praestati nis beneficii satia erat promissio remunerator la , de tamen illud benesi. cium praestitum non est , sed falso ita
De Donatisne, ervarus CLI.maisno,quae tum eri/ὸ π a. nominis ethlmolagiami Idem ess aedis, datis, bend describse. tur eum Scoto in q, dist. Is . q. 2, quMst datio rei mere liberalis. Sive,ut alii Ioquuntur, Donatio- translatio dominii alicujus rei per atim mere liberalem in alium facta, ε haec pro prid appellatio Donatio. I . CONCLIl. Donatio dividiis meis tur multipliciter. Et in primis dividitur ipsa mDonatiostrem mererratuitames cui proximedata definitio convenit, ν--- in Do timem remuneratoriam, Me --. Intuitu alicujus accepti beneficii .
Deinde in fonationem astatam, seu puram, in eam ,qus sit iub conditione aliqua, v. gi dono tibi hune agrum M Romam Perrexeris. Praecipua tamen divisio estilla, qua ipsa dividitur in Donationem inter, vivos, Lin Do
Nonario. i a nati--is causa dicitur ea, quae ni propter mortis suspicionem r
-donat , ut si quidni manuus ei contigisset; haberet is , qui aecepit, sinautem superv ixisset, u qui donavit, reciperet . Q d posterius etiam dicendum,si enim don tionis reniti ii ,aut ii prior decem Glet ille, cui causa mortis donatum est ,
Inferture proinde , quod hare Fous
Donatio.mortis causa, sicut de Testa- semper ν mentum, ac quodlibet Legatum,qu scuove tempore revocari possit ulmie oad mortem. Neque ad. hane revoea. Testam . tionem requiritur alia causa praeter i επι beram voluntatem donantis , vel testantis: sol demesim talis, donatio fiat eausa mortis, ac sub conditione. Si moriar, antev semper licet enit rei. Unde est illud vulgatum amoma inter Iuristas: Ambulatoria es istumas GD-ι vfries remum exl-rum , l. Quodsi E De ladimendis legatis. . Sed de Donationibus mortis. causa,plura Dis.s per totam, aMn
dode Testamentis ..1 Do no intra vitosest,qus fit si, ne ulla mortis suspicione ex mera liberalitate,&ea mente, ut resdonata; fiat statim aeeipientis, au.L. 1. 1. de ει Donatisau. Unde hujusmiai Donatio . Misemel infecta ,3 et 8 re vocari non post.' potest Dieitur temere rev-νι Mupo tot nam ob certas causas, velati ob in i gratitudinem Donatarii' nempe imm/ pias manus in. Donatorem injecer aut ei graves injuriar, seu grave rerum
rurum damnum, aut vitae Periculum' inferre praesumpserit Donatio inter vivos. per ipsum Donatorem revocari. Potest,non tamen r ejus .haeredem,si ipse Donator laeuit, prout expres1 3 habetur. Quis. de Donatione , & ali. bi. Et de hae Donatione inter viros; ex professo hic agitur..18. CONCL. III. Donatio anto me aura acceptationem non parti ullam Obli- accepta. gationem , potestque libere revocari, ti-- etiamsi quis absoluid se obligare vo- -n obialuerit. Pater hoc ex dictis Ἀνι-.ρ - γε. M. n. 6, ef 6. Nam nullus est contractus , nullumque pactum,.donec adsit
. consensus reciprocu uorum. 19 . . Notandumi tameni cum San- -
cheg Iib. I. demtrim. diffst 6 π. IT.& aereptari communiori. Doctorum paucis ex- ὰ Mesem. ceptis, quod Donatio praesenti & t ra centi facta , jam censeatur ab eo esse ce re.
acceptata: quia in favorabilibus, mi tacet consemire videtur , juxt, Regulam
325쪽
Iam 3. Iuris In 6. Imosi II natio fiat 33. CONCLU.Donatio inter obaa . Ipsitnet Deo vel in ejus honorem eu, vos ultra quingonios Solidos Iure oci: piam Sancto,valet ea irrevocabiliter, communi sareo est invalida, nisi . nec opus est ulteriori acceptatione ἱri' accedat insinuatio apud Iudicem; sed iso. cum Deus illico accentet donationem quoad excessum duntaxat ipsa n5v La qti ad honorem suum futamu . let, simulque certis adhuc casibus era ad exισ-a ais possio ao.. Notandum ulterius , quamvis ceptis. Ita communis ,& habetur e sum. aer Fari proalio Promissionem, aut L natio Presse decisum L pen.de Donationibus, νε His , nena nemo, possit regulariter loquen- & alibi .Et hoet quidem rationabiliter Tinpo aereptare amue speciali ejus m1- est constitutum ut obvietur scaudibus 'ι dat seu commissione, id tamen falle- nonarallorum : simulque, ne elves eae-- te in nonnullis casibus. Siquidem pri- teroquin locuyletes , per excessivas an sidcmatio fiat determinals ele- donationes temere iactas ad paupersae, vel alicui alteri causae piae, potestitatem redigant ..ea S quolibet , etiam mine privato, Porro per quingentos Solidos pis soli. Meeptari, dummodo verba ad, ipsum hodie communiter intelliguntur quin- ώm ἐ..diri 'niun. Et notanter hoc ultimumigenti Λuret, seu Ducati, qui faciunt remeἐιών additur r mia si verba nullo modo,ne es mille Imperialescostrates: m in lu-- avrens.
rue expresia , neque implicite ad ip- re Λureusaecipitur pro Solido, ita ueim diriguntur,is non poterit acceria-iseptuaginta duo Solidi, seu Aurei, fa-' re Promitararem , vel Donatione proiciant unam libram auri , prout sentit aliivprout ex eommuni docet Ovarr. Glossa.si in. viae poena temerelit --τ.Quamvis de Pactis. n εδ.a si 4.π.lgantium. in ii quis ultr, quingentosas. octassius I. s.c. I 3. m. s. Nam si tales Solidos velit donare inter vivos,
verba ad eam nullatenus diriguntur,cl opus est, ut aens publicis intervenien--ni intervenit reciproc consensus;itidus talem donationem insinuet apud
qualismu requiritur ad omne Pa-iΜagistratum, di Iudicis authoritas um, omnemque Piomissume , atque'. aecedat ἔalioquin ipsa qgoad exce Donationem - Deinde in quibusdam sum non valebit. Casibus , dummoin verba diriganturI: a.. Dicitur, quoad ex .m um ad ipsum praesentem,potest Pater ,vel ' valebit, nempe quoad illam quantita- , Μater Donationem aereptare pro FH tem summae , quae excedit quingentio, Tutor mo Pupilla , Curator promtos Solidos . Siquidem quoad ' sum- Ninore Pilius famillas pro patre , mam, quingentorum Solidorum do- Servus proDomino ,. Μbnactus pro natio, illa valebit L sancimus , C. demnasterio , dc alii hujusmodi. Donationibus. Λecedit ratio ψ quia, ut maama M. CONCL. IV. Donatio merditabet Regula 27: Iuris in si iniis non σηυ verbalis. ante actualem rei traditio. 'debet per inui vitiari;*aTMoomin i nem non dati mete; sed ad rem dum niter intelligitur, quando utile ab in 'ri 'adri is t. Ita eommunis. Quia, ut dicitur ' tili separari poteli, prout fit in propin l. Traditionibus. Q d actis navi-lsito. tionibus ,ri usu manibus domissa re-M: a s. Additur in Conelusioner minois nudum s aequissi.M. Unddique certis avi ecasibus exceUD. Nam iis litat acceptes. donationem verbalem, .lunt nonnulli calus, in quitas sustine M iis, as a tibi inju onarrisum absentem, tur Donatio ultra Grungentos' Soli ριπι υ-mm perho inpiris ustare, ae domi. dos. . Sic enim Primo valet donatio in IM.nhammulante traditionem r&hine; quamnque quantitate, etiam sine insinterea Crius donis, aut vendatiun tione apud iudicem , s facta est equum alteri , eique tradat Is dom, Ecclesiae, vel ad alias caulas pias r. nium equi acquirit, tu. item. habes, .quia Ius Civile pietatis opera imp actionem personalem in Caium pro l.dire , vel restringere non potest; cum' injuria tibi facta ratione iuris ad rem,lchristi consilium sit, Matth. I9. Vam Φ
326쪽
peribus. Dummodo tamen Domito 1 Ea c-cssio et ini, siquidem dissere sis m. D
Commodatum a Locatione; ut rea a
oonsilinossiciosa, id est, talis, quaei liberis Legitimam Iure naturae a parentibus debitam adimat; aut quae vicissim a liberis indiscretd facta subtrahat parentibus media ad su
stentationem necessaria: nam talem
donationem Christus quoque inero.
bat Matth. cap. 13. Hi Arrea Σε. Deinde valet Donatri etiam ul-nuis alie tra quingentos solidos facta a Princi-aonaris. pe, vel Principi a privato. Rursum arra. valet ejusmodi Donatio,quae fit militibus a belli Ducibus ex propriis bonis mobilibus. vel hostium 1 liis.Insuper valet Donatio, quae hi ob causam, utputa ad militiam,aud nuptias, ad redimendos captivos, ad auium destructarum reparatione LIaem valet Donatio remuneratoria beneficiorum,ac obsequiorum prςstitorum, prout habetur Anneimur, ex ἰ.siquis πιο redempιione, C. de Donat ibus,
Quid sis Cinmmodatvo, Mecmnum, . ex Depositura λa CM N CL. I. Commodarum est alicujus rei ad aliquem spe-
elatem Uumgratuito factaeoncessio: Ita Glos. ζ.uπ.versCommodatum de Commodato in re communis. Ubi tamen notandum, quod hic Commodatum definiatur, prout sumitur pro contra tur subinde enim Commodatum accipitur etiam pro ipsa re commodata. Et quidem is, qui rem suam alteri commodat, dicitur Commodatur, seu Commodans; qui vero accipitrem ab alio sibi commodatam, appellatur Commodatarius : dc idem dicendum de Depositario, Mutuatario, &aliis hujusmodi terminis. 28.Dicitur in primis in data defini.
tioue aliewas rei. Intellige sive ea immobilis sit, utputa domus, aut sabu-Iuni: sive mobilis, praesertim quae usu
no conlumitur, licet minuatur seu atteratur ut equus, vestis, vase &c. haee enim omnia commodari possunt, L. Ist. Commodat . Et additur.
quid e tune proprie intelligitur commodata Locatis. si nulla mercede accepta cuipia uten- - .da traditur; alioquin mercede interis veniente locatus usus rei ridetur ἀGratuitum enim Commodarum esse ἀμbet,uti notatur I s. Instit. su bus modis re contrahitur obligatio. as. Dicitur ulterius In P guore ,
hoc quippe Commodatum ditari a Dep Pignore, & Deposito , quorum usus'.
non conceditur: nam si creditor Plia 'gnore, vel Depositarius re deposita,
domino invito utatur , furtum coinmittit.I. Furrum autem.Inmt.de Obi
gationibus, quae ex delicto ero. Deinde per hoc dissert Commodatum.1Μutuo,utpote in quo rei datae dominium'. transfertur; in Commodato vero is,lus usus, dominio aut possessione penes Commodantem remanente. Additur vero,ad aliquemspecialem usum. Non enim licitum est uti re comm . data ad alium usum , quam ad quem
concessa est ara. e. un. de Comm ro,
tia res fuerat eommodata; ct alibi. - --.3o.CONCL.II. Precarium est, quod precibus peteatis utendum eoueedituro μ' quamdiu is qui concessir, patitur. Ita
habetur L. r. f. deprecaris,estq; communis . Unde Precarium ferm8 comvenit cum Commodato, cum utrum que gratis fiat: differt tamen a Com. modato in hoc, quod Commodatum fiat, ad certum tempus, vel certum ausum; ita ut antea res commotita , domino repeti non possi qeo autem fi nito restituenda sit, quamvis non repetatur ; eam dies flarula pro domino interpellet,cap.ult.LLOcato,dc alibi, E contra Precarium quocunque tempore revocari potest .' nam qui Preca. rio concedit, silc dat, quasi tunc ree pturus, cum sibi libuerit,e it. L. I ff.do Precario. Intellige,dummodo non st
tim revocetur sine copente necessita-
ter ne frustr1 & il Iutale concessiim videatur, ac beneficium alleui prae stitum, ipsi damnosum existat . 3a .CONCL. III.Depotum est, quod 'castodiendum alicui datuν. Ita habe
327쪽
eur L. I. st Delosti. Et quidem De Theologos; siquidem apud Theol, Iινἰδώstum regulariter fit gratia selius de-l gos culpa idem est, ac peccatum, sive ponentis, & nulla mercede data vel id mortale sit, sive veniale. λpud τὸ olo. promissa: alioquin si pro custodia rei Iuris ritos vero culpa idem est, aeror ,
detur merces, jam hoc casu deposi- omissio alicujus diligentiae, unde se- tum transibit in contractum Locati iquitur quodpiam damnum proxi mo..cle & Conductionis, ei im inposita- Et potest facile contingere, quod hu-rius accipiens mercedem, censeatursjusmodi culpa juridica seu civilis sieoperas suas ad rem custodiendam al- homini involuntaria, di omni peccainteri locasse, ut dicitur cit. L. I. g. --ito coram Deo vacete veluti si ex na-βιmenta f. turali oblivione librum tibi commo- . 'Dσσ- 31. CONCL. IV. Si Deposita-idatum in publico loco reliquisti, unisve rius re deposita sine expressa, vel ra-ide sequitur ejus amissio, culpam ju-tionabiliter prςsumpta domini licen- ridicam commisisti, quamvis coram ita utatur, aut ipsam alienet, peccat Deo nihil peccaveris, ob hujusi di
ios & furtum committere censetur. Ita naturalam inadvertentiam.
Π habetur L sifaceulumst . Depositi. Θα. 33. Differtautem Culpa hujusim Furiam avium. IAmt. de Obligationi-idi ἀ Culpa, & Dolo, nam culpa que-bus , quae ex delicto noscuntur, cumicum; civilis potest ea veri diligentia concordantiis. Ratio est r quia usus hominis, clim sit omissio illius dili- ν rei non est ipsi concessus, sed tantum gentiae, quam homines diligentes, in res ipsa, ut eam custodiat. vel saltem diligentissimi talis status,' G t ' 33. Λdditur tamen&conditionis,adhibere solent. sus
rationabiliter esumpta, domini licen autem est rei inopinatae e ventus, qui
εμν'' ιι. . Siquidem quando Depositarius neque, diligentistituo erae videri, re inna fide existimat, domino id non caveri potest ; siccasu sortuito fiunt, displicere, si utatur re deposita, jam quae contingunt per bellum, furtum
non peccabit utendo, nec furti acti ilatronum, terremotum, gelu, gran- ne tenebitur; idque multo magis di-idinem, stamina, & his similia. D cendum, si dominus expressam uten ilus vero dicitur omnis calliditas, fal-di licentiam concesserit. Addit Lesi lacla ,& machinatio, ad circumve-sus lib.a.cap 16ar. s.quando Desposi-iniendum, fallendum,& decipiendum eum est res usu consumptibilis, v. g.ialteruadhibitum, L I.st de Dolo malo.
triticum, vinum &c.&Depositarius 36. Porro Culpa juridica,seu civi. certus est, is, quando Depositum re-ilis, communiter dividitur in culpam Delui , petetur, paratum habiturum aliud latam, levem,&levissimam. Culpa ejusdem mensurae & bonitatis : tunc lata est omissio ejus diligentiae & ei ει non sore Mecatum, saltem mortise-icnmspectionis, quam passim homirum, uti Ueposito, & illud alienareines ejusmodi conditionis adhibere si 'quia nullum incommodum taliter ir-ilent,qualis foret, si quis librum com- atur deponenth unde is rationab, modatu relinqueret loris ante ostium liter censetur non esse invitus. qui proinde perditur. Et talis culpa . lata licὰt dolus proprie non sit,tamen QUAESTIO IV. in Iure aequiparatur dolo , L. I. f. si mensis falJum Sinai La:a eu*a plane
Ex qua eulpa teneatur Commoda a-idolo comparabit cum concordanius,
riua, Deminarius,Φλυ mori, Culpa levis est omissio ejus diligenti et res commodata, G sita M. dc circumspectionis, quam solent ho-apudi umperemὸ mines diligentiores illius conditiois nis, vel artis adhibere ,& talis culpa
culi. 34. Λ D vertendum quoad propo-iseret illius, qui librum sibi commo-antina . . situm, quod Culpa aliter datum intra cubiculum relinqueret,..piιαν accipiatur apud juristra, aliter apud ostio tamen aperto, nam homines dili
328쪽
ligentiores solent claudere ianuam. aecepisti pereges prosectus seque u
Culpa tandem levi na est omissio e- Iud in naufragio, vel praedonum in-jus diligentiae,quam diligentissimi& cursu perdidisti; mune teneberi, prudentissim adhibent: qualis foret de hoc casu briusto, utpotὰ qui tua ejus,qui librum sibi comodatum intra culpa accidit; quacommodatum sinecubi eulum relinquens clausit quidem licentia commodantisseras extulisti. ostium, sed non tentavit manu an il- Et hae tres limitationes expressitat Iud bene sit obseratiun e prout hasce tantur In cit. e. ain. de Com dato culpas exemplificat Navar. c. aras ' r. CONCL. II. Sistendo intra n n. Ir8,& alii. His praenotatis,sit i limites Iuris naturalis, moxenetur Γ, ι,- ω, 3 7. cONCL. I. Si res apud Coinide damno dato iam alteritas, etiamsi I. ..... m. modatarium, aut inpositarium so sit apud ipsum ex contractu, misi Hais p υνιο, tuito su pereat, ad am ipse re- dolum aut eulpam laram , si e . nisi εν. --- .M. stitutionem tenetius m quςlibet res res illapereat ista ipsiim extata sita δε --εω d. domino suo perio nIsia inerexpresse . negligentisseu culpa .quae sit pecea--ι- δα
υ. reddendi, vel nisi ex ina culpa fuerit eum aliis. Notanter dicitur,fitiari data Mosio tali easui sonuito. Ita retra δε-πυ-Maraxis tu, seopter Doctores communiter, di habeturrisquentem Conelusionem; unde sit. expressum in Iure Canonicoev. an. a. CONCL. III. Spe Mora ria mincommodathi hc ratissa tam men Leges humanas, aliter de Me Omis ..tum pasco datum accepit delevερ est discurrendum. Siquidem, laquein is a aerion es pauaretur lxὰρ casia Ddo de Commodato, eam risis formitas caesaee derit culpassa, vel tam clavis commodatum ares , de Com- intervenerit pactum seu ιn m tu filissima et- eia a tenetur, ut Iabe- ---νω set in Minon debeat putari mecibLitis eis. ea .m de Commodare , cum δε emip ...1Mνιν 38. Additurnoranter L N aliter Leoneordantiis. Eeontra vero Demisum a...is.... ea resem eonventa .dNam si tum Marius ordinari Etenetur soli imprinaruis. intervenit depraestando seu resarcie- stare dolum, in culpam aram, mi Ldo damno quomodocunq; respereat,ia. C. Demβι 4Mrsui depositumare 'stenebitur quis etiam de casu sinu, . Ut, desum sum sititam Aipam pet- 'to , eo quod perieulum rei in se sust istare debuit: & tenent Doctores com Pit, seque obligaverit ad quodcunque muniter . Ratio diversitatis intertamnum resarciendum , si vii demicommodatarium, de Depositarium miractus exeonventione Diem au test; quia in tum regulariter fiesint. Reg. 8s Iuris ins, gratia istius deponentis,etit fllud ipsi λ 3s . Additur II. NUIuerim is mora L eur8 asservetur; Commodatum seris νed enis. Quia si quis tardaverit red- ro gratia inlius Commodatarii - dere domino Commodatum post ex-ijus necessitati atque indigentiae perpletum ejus uium, vel Depositum ,irem commodatam quis simvenit, a postquam illud dominus x petivit , qui naturalis aequitas postulat, ut sicque fuerit inmoraredendi, tendit major adhibeatur diligentia in cust hitur etiam de casu sertuito: nam mo. diendare aliena, quam quis gratis adra sua cuilibet est neciva, Reg. as. I solam suam utilitatem accepit,qu,mris in s. intellige, nisi res eodem mo-isi eam accepisset ob alterius dunt do fuisset peritura apud dominum rixat gratiam re utilitarem. - uia tunc non censeretur domino 3. Porro ut tota haec materia ela- ι aisse causa damni, ficque non obli- risis prae oculis habeatur en tibi tres Paretur ad recompens tionem damni .Regulas, quas Doctores passim assi-
ia ., ... . Additur lil.Nθica1uffclavus tibus utriusque Iuris. I. Regula est
., bis .r Wci erit: Prout fieret,si vas in contractibus , qui celebrantur gra. d. is argenteum, tibi pro convivio in ei vi-itia dantis tantam prout regulariter. - .
329쪽
ν. Ex qua culpa teneatur Commodatarius, M. jor
tamen quibusdam contractibus, nempe Tutelas, Mandati,& Negotiorum gestorum, in quibus ob specialem rationem etiam praestatur culpa levis , ut dicitur l. Contractus, st. de Rer.jur. di amplius explicant Iurillae.
cipientis tantum prout regulariter fit in Commodato tunc praellatur non solum dolus, & eulpa lata , sed
etiam eulpa levis atq; levissima , arg. cit c un. de Commodato. Excipe Precarium, in quo, quia totaliter ex liberalitate concedentis descendit ; atq; ad tibi tum ejus quolibet tempore revincari potest, nonnisi dolus, & culpa lata praestatus, text. clar. l. aliae Dum v. Eum quoque , V. de Precario s. III. Quod si vero contractus fiatvratia utriusque prout contingit in
Pignore, quod datur & gratia Creditoris, ut ei hat assecuratio rei credits . dc gratia debitoris, ut ei sub assecuratione pignoris quidpiana mutuo c-- cedaturi tune praellatur dolus & culpa lata, simulque culpa levis, non autem levissima,aet L si ut coto β Nunc videndum est, st. Commodati, Sc tenent Doctores communiter. Veram Occasione praemissorum 6. Quaeres I. An datae Regulae, seu leges, obligent in conscientia ante sententiam Iudicis ad reparationem damni,ex culpa duntaxat levi, vel levissima datiὸEt notanter additur, ex eulpa duntaxat levi, vel levissima, nam si detur damnum ex dolo, vel culpa Iata s qualis, ut dictum, dolo aequiparatur in certum est, adesse obligationε in conscientia resarciendi damnum tertio illatum in contractibus , , non minus, ac extra i lios . 47. Respouamvis probabilior.&communior sit sententia, dictas leges statuentes obligationem restituendi ratione damni,ob eulpam levem, vel levissimam,in eontractibus dati, obli-
I re in conscientia, dc ante sententia
udicis; nihilomineis opposita sententia, negans talam obligationem in in scientia, saltem anteqaam ab altera Parte exigatur,vel etiam ante sentem praesertim loquendo de damno ex culpa levissima dato. Ita Lugo disp. 8.dejo Wjure, sect. 8 n. ros. Lem us lib. . c. 7a u. a.& in simili Sanchez I. r. de Μatr.dio. 37.n .citans alios. Ratio prioris partis est: quia ejusmodi obligatio non tam descendere videtur ex pacto, quam ex natura contractus,
prout argumetatur Navarr. c. I 7. 3 nualis,n. I 8 .contra SOtum: nam hoc
ipso, quod quis ineat talem contractum,censetur se obligare ad praestandam eam diligentiam, quam leges,&natura talis contractus requirunt.
obligationem in conscientia , saltem antequam exigatur reparatio damnia parte adversa, vel etia ante senten. tiam Iudicis, ex eo suadetur:quia prς dictae leges contractuum non videntur cum talo rigore in foro conlatentiae receptae; nemo enim est, qui pignori, vel rei conductae, aut etiam commodatae putet se majorem custodiam debere ex Iustitia, ac pro Foro conscientis,quam dominus ipse adhibere solet. Accedit, quod potilis censeatur esse casus fortuitus, saltem pro Foro conscientiae, si ob culpam la. vim mam quae propter naturalem Oblivionem, & inadvertentiam accide re potest , periit res aliena tibi commodata , absque ulla tua cui Theologica.
q. Quaeres II. Quid juris', quando dubium existit, an culpa tua damnum aeciderit λ Resp.Quando Depositarius, vel Commodatarius rationabiliter dubitat, an depositu vel commodatum sua culpa perierit, necne, fatis convenit inter Occtores,quod is non teneatur in conscieritia ad aliquam restitutionem: tum etiam, quia in dubio melior est condit Io possidentis . In Foro tamen externo,si res Depostarii manserint incolumes, pra sumitur de dolo arg. cap. 1. de Deposito
ibie Bona fides ab epraesumitur νetas tuis Iridis existentibus, deposito omisisti, juncta I. uod Nerva st. Dest 'i,cum concordantiis. Quod ulti inain Iitandum est, nisi Depositarius
330쪽
Tro. VIII. De Contractibus. Dist. III.
probet, Depositum rasu periisse, vel &alii. Quod si vero res depositae, uel
non potuisse simili cum rebus suis eommodatae si ni pretiosiores tuis, te- imminente v.I. in endio , salvari et neris eas praeserre rebus tuis viliori- tunc enim cessa tet praesumptio doli cibus, easque sal vare tuis minoris mo-so. Quaeres: III. Utrum inposita- menti relictis : quia hoc suadet Prurius, vel rius , vel Commodatarius pomit si, dentia, & aequitas naturalis. Comin venire propriis rebus, vel potius tm II. Notat tamen Lessius lib.Σ.-o . . G Hμ 3 neatur salvare res depositas velaom, a . n. 28. & Layman ' 'et μ' ο -modatas, frutrasque ob casum fortui- n. .quod si Depositatius, vel Condu- I 'Divare tum, utputa ob exortum impmvisumictor, aliena propriis praeserendo, DL ' . Dan. p ρ' incendium,aut irruptionem hostium,isus fuerit iacturam, is mssit petere j., Glvare nequeat ' Resp. hic opus esse c5pensationem damni sibi emergen- , t Idistinctione nam si restus sint pretio- tis reo qu5d nulli ossicium suum de- pe satio. is, ibi./ soreSaliiS depositis, vel commodatis, beat esse damnosium . Secus est in em nem. fatentur omnes, quod possis praeferre modatarior nam clim in hujus solius tuas pretiosiores aliis minus pietio- gratiam Commodatum sit factum,ssis ambas salvare nequeas; maxime tenetur is Commodantem servare in-. cum quilibet magis teneatur diligereidemnem, etiam diligentissimdeu, se, quam alium. Abbas c. a. de Deposit. diendo res sibi commodatas.
De Testamentis,& ultimis VoluntatibuS.. ,
quae ejus requisita Zest,ac resatio recte definitur L I, st.de Tesamenti Siceia do: Testa. memus voluntatu nostraejusta sentEria de eo,quodpost mytem mstram fieris uexin rus.Οuamvis enim aliqui majoris claritatis gratia addere soleant ,.
y, cu dir a hcredis institutionetatium ad experiendam differentiam Testamentia Codicillo,&alusultimis V luntatibus I tum quia Institutio haeredis est veluti caput, atque iundamen. tum totius Testamenti: nihilominos Iurisconsulti hanc partieniam subintelligi 'olsit sub ly,justa se tentia, iideli legitima,si ve Iuris consona,& habens omnes solemnitates Iuris, tutes.
. J- CONCL. II. Tel amentum varie digiditur. Et in primis aliud est. Perfectum , eu .lemne, cui quadrat Diοἰῶ-l proxime data definitio: aliud minua νω ,ε θ' solemne, seu pri Vilegiatum, quod etscareat solemnitatibusu Iut e communi I 'caeteroquin requistis,tamen ex priv i- legio valet : ut est Testamentum ad Pias causas, . Testamentum inter libe g - - - .ros conditum, Tellamentum milita re aut factum tempore peii , vel e
ram Principe sive apud Acta Iudicis, . de quibus instas. Rursus Teittamentum dividitur in pagana, & militare: hoest 1 mili-γtibus in castris, illud domi in paco . Testamentu paganu ac solemneue di
viditur ulterius inscriptum seu clausum, α in'nuncupativum . . Te*amen- TU Rixmscriptiun, seu ria QMdicdicitur, rum scri quod scripto fiat servatadebitalis a Wμ ,st Iuris. dc hujusmodi Testamentia scri cis sumptum clausum, pr ipud tunest,qu1- .do Testator latere vult idi, quod in