장음표시 사용
41쪽
am. ponderibiis per mansiones, sing o.cissitates tussimus GL Vlocari, ut unus qui'.tributarius, suo oculis costitutis rerum om- ι-
nium modiis, sciat quid debeat susceptoribus dye Uta ui,si quis susceptoruin conditoriim modiortua, stulariorumq. uel pondorum normam plitauerit excedendam,poenam se sciat competentem esse subiturum. Iullinianus quoq. Imperator ea post ema constitutione, quam de collatoribus tradidit, quae in authenticorum libro est, collatione non mensuras & pondera in sacratis. sinia cuiusq. ciuitatis ecclesia custodiri mandauit. De hoc igitur quadrantali r ut ad illud redeamus meminit Plautus in Curcul. actu I.sce. 2.Phe. sitit haec anus. Paequantillum sitit Phe. modica est: capit quadrantes. Item Cato de re rustic. II s. Vbi hause is de mari, in dolium indito, nolito implere,quadrantalibus quinque minus sit quam plenum. &c. I a. Alienum,quod capiat quadrat talia triginta. Plinius lib. I . c. I . Licinius Crassius&L. Iulius
Caesar cens bres,anno ab urbe condita sexcentesimo septuagesimo quincto edixerunt, ne quis uinum Graecum Aminaeumq. , octonis aeris singula quadrantalia uenderet. Varro de re rust. lib. s.c. 7. In mille modium quadrantes amurcae. A sorma autentiqua deinde, gratia commodioris usus, huius mensurae uasa sormata fuerunt, cum utrimque ansata essent, Amphora appellari coepit: quae quidem ansata forma clare ex Catone colligitur 119. cuius haec sunt: Post dies quadraginta diffundito in amphoras, & addito in singulas amphoras, saepe sextarium unum. amphoras nolito implere nimium, ansarum infimarum fini. qua quidem Amphorae uoce plerumq.scriptores ad uasa non certa & determinatae mensurae, ut quadrantes est, sed ad ipsum vasis corpus demonstrandum usi sunt, ut Cato c. I 3. qui de amphora nasi terna, id est ad aquam continendam inter uineae instrumenta meminit, qutan Varrodere rust. lib. I. c. 22. ex aere suisse inte eretatur , de qua Sex. Pompeius ita scripsit: Nasi terna genus u
sis aquarij ansati & patentis, quale est quo equi persundi Qlent.
Quin etiam & in loco proxime relato, Cato de sparteis amphoris i meminit. Quo pariter sensu, idest pro vase, non tamen determinatae mensurae, eam accepit Columella lib. I a. c. 28. his uerbis: I cc facto post septimuin diem rursus uinum purgatur, & in am-l horas bc ne picatas, & bene olidas diffunditur.&rursus eodemb. c. 4od ra loquens: Quod deinde si erit, aut doliis aut
42쪽
amphoris condita, &cim deserbueri obturam,commodius autem seruatur in amphoris. dcc. 7. de oliuis condendis: Ampli ras usque ad fauces replent oliuis. Quin de olearias suisse ampli ras, ex Catone colligitur c. I a.dc I s. ibi, Amphoras olearis duas, duas tamen olearias separatas,dc alias a uini amphoris suisse infra emonstrabo. A forma quoque amphorae Amphorale appellauit Plinius uas crystallinum lib. 37. c. a. his uerbis. Idem Xen crates auctor est, uas amphorale uisum, di aliqui ex Indi crystallum sex orum quattuor. Indeq. Proculus iuristons l.fin. in Gne, de tritico legato, uinum amphorariu appellauit, quod in amphoris conditum esset, his uerbis: Qtyod si ita esset legatum uinu Amphor ium,Aminaeum,Graecum,& dulcia omitia,nihil inter dulcia, nisi quod potionis fuisset legatu,putat Labeo, ex collati rne uini amplior ij. Apud quos Iuriscons promiscue pro uasedc mensura, uocem hanc usurpatam fuisse legitur. Pompo.l. a. eodem titi de tritico legato: Si ccntum amphorae tibi,quas uelles, legatae sint ex testamento agendo consequi poteris, ut degustare tibi liceat. Vlpiael. 3. eodem titulo: Si cui uinum sit legatum centum amphorarum,cum nullum uinum reliquisset, uinum herede empturum dc praestaturum. Et paullo inferius: Sed quia crediabile est, mentem ictatoris eam esse, ut uoluerit accessionem uini este ampli as: & sic inquit loquimur habere nos amphoras mil-Ie, ad mensuram uini reserentes. Proculus l.cum uinum, illo eo. mulo. Cum uinum heres dare damnatus est, quod in amphoris
seu cadis diffusiam est dari debet, etiam si uaserum mentio tacta non est. Et L Vinum, eodem titulo: Illud uerum esse puto, cui in si cum vasis erit, ei amphoras cados, in quibus uiana diuusa seruamus, legatos esse. Vinum enim in Amphoras Sccados hac mente diffundimus, ut in his sit doncc usus caussa pro-m ur, & scum his amphoris &cadis id uendimus. de quo quide diffundendi promendiq. usu alibi dixi. Idem Vlpianus i. ex eo,
eod. tit. Ex eo uino,quod ex illo fundo nascetur,lieres meus amphoras decem ciuotannis dato. Idem quoque VI pianus l. Vin ria vasa, de uerborum & rerum significatione aperte demonstrat
amphorra uinaria uasa certo icmpore esse, certo alio non esse, his uerbis: Eandem caussam amphorarum esse, ut, cum uinum habeant, tunc uasis uinariis, cum inanes sint, tunc extra numeruuinariorum sint: quia aliud in his condi possit. Plinius qum pr
43쪽
uase amphoram accepisse uidetiit lib. 3 6.c desidinibus loquἴs
his uerbis: Cornelius Nepos tradit suisse magno miraculo, cum P. Lentulus Spinther, amphoras, ex eo Chiorum magnitudino cadorum, ostendisset. Haec autem amphoraria uasa fi a suisse, tum ex eo, quia picabantur, tum etiam ex his,quae Plinius dici, lib. 3 s.c. Iz.colligi licet,qui de fictilibus tractas uc dicit. Hodieqo
in templo ostenduntur amphorae duae,propter tenuitatem con secratae discipuli magistriq. certamine, uter tenuiorem humum duceret,quod ex his, quae quotidie Romae e terra erulitur,aperutissime constat. sic etiam, quod longi colli essent x Catone colligitur,cap.93.Salem candidum sic statoiamphoram destitisto col-l9 puram impleto aquae purae,&in sole ponito. Ima aute parte amphoras fuisse acutas, non selum in multis antiquis sculpturis inspicitur, sed etiam oculata fide ex his, quae infra terram reconditae & obrutae reperiuntur, passim Romae conspicitur . sed de amphoris non solum ad uina, oliuas, & cetera, de quibus supra; condienda antiquos usos suisse constat, sed etiam ad uuas passas: seruandas, tradit Columella lib. I a. c. a 6. sic dicens. Cum deindoemodice aruerunt, in uasa noua sine pice, operculata & gypsata , sicco loco reponito. Quidam uuam passam soliis ficulneis inuoluuiu,&assiccant alij foliis uitigineis, non nulli plataninis, semi
uictas uvas contegunt, & ita in amphoras recondunt.
Quadrantal istud, siue haec amphora, cui ad institutum redeamus lmo mensura sumpta capit sextarios octo &quadraginta, ut Festus testatur,cuius haec. inradrantes uocabant antiqui,que ex Gra ico amphoram dicunt: quod uas pedis quadrati, octo & quadra iginta capit sextarios. Haec ille, quod & multis aliis argumentis,' de quibus infra, probatur. Ipsa autem amphora instascriptas minores mensurastir se continet,&in has quoque diuiditur,primo in urnas duas, secundo in modios tres, tertio in semodios sex quarto in congios octo, quincto in sextarios octo & quadraginta, sexto in heminas sex & nonaginta,septimo in quartarios centum nonaginta duos, octauo in acetabula treceta octoginta quattuor, in ono in cyathos quingentos septuaginta sex, decimo & postre- .ms in cochlearia siue ligulas bis mille trecentas quattuor.'&hic finis Romanis liquidorum aridorumq. mensuris,quae a pede su- muntur,&infra pedem sunti supra autem quadratum pedciri,siue amphoram, Culleus est, qui constat ex amphoris uiginti, nec comaior
44쪽
maior melisura reperitur. de quibus omnibus sinculatim&dia. stincte tractandum censeo, & pondus aquae & utiuscuiusq. me
serae tradendum, ut non solum qualia antea suerint, cognoscere Possimus, sed etiam, eas cum nostri temporis mensuris' pondearibus conserendo, discrimen percipere ualeamus. Interim tamen lector candide te haec scire uolo, culleum, amphoram,urni:& congium, liquidorum tantum menseras suis . ; modium&se
modium aridorum latum; sextarium, heminam,quartarium,acetabulum,cyathum,ligulam siue cochlear promticuo tam liquidorum quam aridorum in usu fuisse: quod&ex infra dicendis latius
apparebit. . t 'Vrnam, quae est amphorae dimidium, ab eodictam putat Varro desin. lat. lib. q. quod in aqua haurienda urin et summersendis emergendo. has autem non selum ex figlino opere, sea etiam est aere&cx sparto confectas fuisse, satis aperte legitur, quod protmensura & amphorae dimidia probat Fannius, de amphora sic scribens. Huius dimidium seri urna. Columella lib. I 2. c. 2o. Ego tamen, si humida fuerit vindemia, trientem,si sicca,quadrantem medicaminis,in binas amphoras miscere selitus sum, ita ut qua ιtuor urnarum esset musti modus, urna autem quattuor& uiginti sextariorum. Haec Columella. ex cuius uerbis constat aperte, amphoram duas urnas,&sextarios octo & quadraginta in se continere. Pro mensura etiam accepit urnam Paulus Iurisconcl. tabernae, de fundo instructo sic scribens. Item urnae aereae congiaria&tactaria:quod & multis aliis argumentis a recentioribus probatum, adeo ut sine controuersia pro ueritate haberi possit. Nec quemquam moueant aduersiis hanc scribentium omnium sententiam Catonis uerba c. I s s. ubi in lege uini iii doliis uendendi ita scripsit. Vinum in doliis hoc modo uenire oporter. Vini in culleos singulos, quadragenae & singulae urnae dabuntur quod neque aceat, neq. muceat. Ex cuius uerbis colligi uidetur, seum,qui ex amphoris constat uiginti,ut infra suo loco probabitur, urnis una & quadraginta repleri: quoniam id in sua lege ea ratione adscripsit Cato, ut emptori consultum esset propter de- tumentum, quod in metiendo uino per singulas urnas emptor pareretur: ideoq. urnam adiiciendam putauit, quod & Budaeus alij q. recentiores censia erunt.laborabant enim no parum antiqui, 'in mensurando uini culleo uno,unico actu,ut eonstat ex eiusdem Catonis
45쪽
Catonis testimonio cap. rsi. dum docet quomodo uini culleum unica mensura metiri possis. qua de re alibi. quod autem pro uase& non mensura urnam quoq. antiqui usurpaverint, probat idem Cato c. I 2.&I . ubi in instrumento rustico urnam quinquage nariam reo uirit. quo in loco aliter quam pro uase accipi non potest,quibuscumq. mensuris & ponderibus examinetur. sic & eam accepit Plautus in Rud. actu et .sce. dum dicit: Metuo hercle, ne illa mulier mihi insidias locet, Vt comprehendar cum sacra urna Veneria. Nempe optimo iure in uinclis enicet i lMagistratus, siquis me hanc habere uiderit. Nam haec litteratast: ab se cantat, cuia sit. IVnde & illud notandum, quod sacrae urnae nomina, cuius sani
essent, inscripta habebant. Sparteas quoque urnas,ut dixi,suisse testatur idem Cato cap. I 3.ibi.Urnas sparteas sex. & quod ex aere c. I 2. ubi tractans de locis, ubi optima quaeq. utensilia uende
rentur,ita inquit. Hamae,urnae oleariae,urcei aquarij, urnae uinariae, alia uasa ahenea Capuae . quod & Paulus Iuriscons loco proxime relato testatur. Ex quo Catonis loco olearias & uinarias urnas, non easdem fuisse intelliges. de qua re infra. Rursus & pro uase urnam accepisse uidetur Proculus Iuriscons l.qui uinum,detritico legato,dum inquit: Qui uinum Surrentinum in urnalibus habebat, diffusum, is tibi legauerat uinum in amphoris,omne illud quoq. quod in urnalibus fuisset, legatum esse Labeo, & Trebatius responderunt. A qua quidem urna Vrnarium appellari, locum in culina & balineis, ubi urnae aquatiles retinebantur, dixit Varro de ling.Latilib. . his uerbis. Praeterea erat tertium g nus mensae& quadratae vasorum,uocaturq.Vrnarium,quod umnas cum aqua positas, ibi potissimum habebant in culina: ab co ietiam nunc ante balineum locus, ubi poni solebant urnae, Vm rium uocatur. Haec ille . Ex quibus intelligi licet, urnas, de qui- ibus Varro ima parte acutas non suisse, ut erant amphorae & s riae, cum supra mensam quadratam seruarentur. Vrnae quoque . appellabantur vasa, in quibus mortuorum cineres recondebantur: quarum multae Romae inspiciuntur, tum ex figulino opere, a tum etiam in marmoribus sculptae, cum suis inscriptionibus, de quibus meminit Cicero Tusc. I.
Aspicite o cives senis Enni j imaginis urnam. Fr
46쪽
Et ouidius ad Liuiam r. Scilicet exigua cineres condentur in urna.
Et in elegia de morte Tibulli: C minibus confide botiis: iacet ecce Tibullus r. Vix manete toto, parua quod urna capit.
Imae quoque appellantur uasa n quibus Iudicum suffragia col-
Iaguntur. Virgil. Aen. 6. Nec uero hae sine sorte datael, sine iudice sedes. Quaesitor Minos urnam mouet. ille silentum Concilium q. uocat, uitasq. e crimine distit. Haec urna, retenta supputatione, quam infra de sextario tradam uino desaecato, non crasse, non cocto, non nigro, aut aceto, uel aqua pura plena, pondo librarum quadraginta suit. secundum quam rationem, amphoram podo octoginta librarum suisse constat: ut infra latius probabitur. &sunt hae duae liquidorum mensurae tantum, ut praedixi. Modius, qui aridorum tantum est mensura,&in quo secunda est ab amphora diuisio, amphorae pars tertia est. tres enim modij at phoram unam constituunt, ut Fannitu testatur de amphorai quens, ut iam dixi. Huius dimidium seri urna, ut&ipsi medimni Amphora, terque capit modium, sextarius istum, Sex decies haurit, quot soluitur in digitos pes .
A qua s,ntentia nullus ex his, quod mihi uidere licuit, discedit
Q iod esset aridorum mensura passim legitur: sed, ne sine auctoritate pertraseam,probatur ex Varrone de re rust. lib. I .cap.44. ubi ita. Seruntur fabae modii in iugero quattuor,tritici quinque,o dei sex, farris decem, sed non nullis socis paullo amplius aut mia&lib. 3.c. f. ordei pavonibus singulis melisibus singulis modi; singuli. Martialis x. epigri in Crispum: Quando fabae nobis modium farris q. dedisti Cum tua Niliacus rura colonus aret. Horum quidem modiorum quattuor tritici, erat seruorum d mensum, ut dicit Terentiunterpres in Phorm. actu. I. sce. I. &Cato cap. 66. his uerbis. Familiae cibaria qui opus faciant per hiemem, tritici modios quattuor, per aestatem modios quattuor semis . quibus quidem singulis seruis, ultra tritici mensuras pra fatas,olei mestruum sextarium,&falis annuum modium Cato a
47쪽
tribuit, dicto c. 66. A quo modio Modiales aulae&eali es dita isunt, quod sexdecim sextariorum, idest modij capaces essent.
Plautus in Capti actu φ sce.ulti iAulas calicesq. Omnes constegit, nisi quae modiales erant. Inde &Sesquimodius, pro modio & semis., a Varrone de re russidi tus, lib. I. c.7. qui de uinearum recta & ordinata dispositione Τtractans & quantum illa a confusa & inordinata in fiuctu differa i lite scripsit: Hoc licet coniectura uidere in aliquot rebus, ut nuces integras, quas uno modio comprehendere possis,quod put mina suo loco quaeque habeat natura composita, cum easdim, si fiegeris , uix sesquimodio concipere possis. Et l. a. de medica lloquens. In iugeru unum, si est natura temperata terra,scribunt opus else medicae sesquimodium. Hinc a modio Trimodium: de iquo Plinius lib. 33. cap. I. de usu anulorum loquens. Pr'miscui., autem usiis alterum secundo Punico bello. neq. enim aliter po- tuissent trimodia illa anulorum,Carthaginem ab Hanibale mitti. Meminit quoque Columella lib. I 2.c. I9. Funiculi quoq.fiscellis,& lora trimodiis. Et c. 3 o.tradens q uo modo oleum fiat:Tum se la corbulae decem modiν, Trimodiae satoriae quibus districta bacca suscipitur. Hactenus ille.Trimodia uero istoria,sacculus est, metae in uersae similis,quem a latiori parte collo suspensum & Ω-niculis seu Ioris alligatum,ima & acuta parte ad sinistram manum reuoluta,qui hodie quoq. seminant plenum,semine ad semen i
ciundum portant. Modios autem mensurales &semodios, det. quibus statim, non cx opere figulino, ut amphorae, sed ex ligno , fuisse crediderim, di praeserratos, ut hodie quoq.mensurae,qui bus arida metimur, Romae pro maiori parte conspiciuntur, ex. Catone cap. I 3. qui inter uineae instrumenta, modium praefer- .ratum unum, semodium unum requirit. Nam nisi lignei suissent, uix cst ut praeserrari potuissent, aut praeserratione indigerent.. Constat autem modius iste ex sextariis sexdecim, ut ex Fannio probatum est, & facile ex calculo colligi licet. nam cum amphora constet ex sextarijs octo,& quadraginta, ipseq.modius amphorae sit pars tertia, modico nζgotio dignoscitur sextariorum sexdecim, esse Pendet autem, si eius capacitatis uinum purum aut aqua Dura appenderetur, retenta supputatione praedicta, libras sex &
ut inti,&libraebessem. nam pondus tritici, uel ordei,aut farris, uel aliorum seminum , coerta. ratione pro mensura tratare. absurdissimum
48쪽
dissimum puto: cum non Alum frugum pondera pro regionibus mutentur, & uarient, sed etiam eiusdommet fundi semen a semine eiusdem generis podere discrepet, ita testante Columella lib. 2. c. s.cuius haec sunt. Collis enim quamuis granum robustius aliquanto, minus tamen tritici reddit. Quem & Palladius lib. i. c.ε. secutus est,& re ipsa dignoscitus. Mitto annorum & temporum qualitates: cum,sii rubigo inciderit, quincta parte & amplius ponderis detrimentum accipiat. Ex quibus constat, ex seminibus nihil certi , & perpetui ponderis aut mensurae statui posse :&ea, quae Plinius lib. I 8.cq. de tritici pondere diuerserum locorum tradidit, non praecise, scd a communiter contingentibus intelligi
Semodius, modii est pars dimidia, amphorae sexta, in quo est, ut dira, tertia amphorae diuisito, dictus,quia semis est in odius: se enim pro semis antiqui in his frequenter usurpaverunt, teste Varrone de ling.laidib. . cuius haec sunt. Semuncha, quod dimidia pars unciae: se ualet dimidium, ut in seli bra,& semodio. Haec ille. De flamodio quoque meminit Cato cap. ulti de salsura pernarum his uerbis. Salis Romaniensis moliti in singulas semodius. Idem Q. Varro de re russi lib. 3. 8. In uicenas centenas turtures fere semodium aridi tritici emodio autem semodialem placentam CD appellauit c. 83.c at autem ex sextarijs octo, &aridorum est
tantum mensura. lCongius, in quo quarta est amphorae diuisio, est ipsius amphorae pars octaua,& liquidorum tantum mensura, constans ex sext riss siex. a quo congio sextarium nome sumpsisse Fannius testatur.
Adde duos chus sit uulgo, qui est congius idem, A quo sextarij nomen feci e priores
Crediderim, quod eos capiat sex congius unus. Ex cuius Fannij uersibus, sententia eorum confundi uidetur quiprim' sextario tribuere uelle uisi sunt: cum liquido appareat si Fanni; sententia, ut arbitror, uera est, sextarium ab alio crinarinem De a congio, cuius ille sexta pars est, & non ipsum alteram sit 'pra te mensuram formasse. Quod congius esset uini mcnsura,pr bat Paulus I uri cons loco supra & insta de scxtario a me relato in quo congium, & urnam, & sextarium inter instrumenta tabernae cauponae connumerat. Plinius quoque hoc probat lib. I 4.c. I 6. de uinis niuitiis Ioquens. Proximii fite milis semine maturo cum
49쪽
ipsamputa, libram & quadrantem in eonglos duos musti mare. rato, & post septimum mensem transsuis. Et paullo post: Graeci uero & alio modo, ramis teneris cum suis solijs in albo musto de ςoctis lusis, libram in tribus musti congijs deseruefaciunt. Quod
esset etiam congius olei mensura, eo tamen modo,ut infra decim
rabo, probat Liuius lib. et s. Et congij olei in uicos singulos dati. A congio Congialem fideliam, eo quod congij capax esse appellavit Plautus in Aules. actu sce. a. ISed si reperero, o sancta Fides, ἐ' Mulsi congialem, plenam faciam tibi fideliam to iId autem tibi faciam: uerum ego mihi bibam, ivbi id fecero. A quo etiam cogio congiarium munus appellatum est, quod po-, dpulo dabatur, de quo abunde Budaeus, ceteriq. iuniores. Hinc&Tricongium appellatum fuisse Torquatum Mediolanensem ἐTiberio imperante, refert Plinius lib. I .c a a. his uerbis. Apud nos cognomen etiam Nouellius Torquatus Mediolanensis, ad proconsulatum usq. e praetura honoribus gestis, tribus congiis, unde & cognomen illi suit, epotis uno impetu,spectante miraculi gratia Tiberio principe.Hos autem congios puto fuisse in communi usu ut plurimum ex aere,ut infra de se ario dicam,ubi sor,
m m in Capitolio positam temporibus V cspasiani ,& Titi Impe ἀratorum demonstrabo. Congius autem uino puro aut aqua pu
ra plenus, librarum pondo decem fuit, ut ex supradi infra traditis constat, &inscriptio pracdicti coiiij testatur. iSexx rius, in quo quincia est amphonae diuisio, qui est . ut dixi,con-.gij pars sexta,amphorae uero octaua, &qtiadragesima,in cyathos duo dccim instar allis diuisus suit, ut Fannius icitatur. Quod si mensurae pondus componere fas est, Sextarij cyathus pars est, quae est uncia librae. iΗic Fannius, cuius carmina nonnulli Prisciano falso tribucrunt,t hemnius Fannius Palaemo appellatus est, ut eius inicriptio ἱn fine operis Corneliu Celsi notata demonstrat: ne quis ut temus, quis nam fuerit, & quo tempore claruerit, haestet. de quo Pli-inius lib. I c. q. his uerbis. Sed maxima eiusdem Stheleni operae Rhemnio Palaemoni, alias grammatica arte celebri, in hisce uiginti annis mercato rus D C. nummum, in eodem Nomentano ψdecimi lapidis ab urbe diuerticulo,&quae sequuntur. de quo
50쪽
enam meminitCHniciis de poetis latinis lib. . in uita Lucani, cuius praecept em in grammatica fuisse asserit Rhemnium Pa Iaemonem, qui principem locum inter omnes grammaticos tonuit. Ideoq. eius carmina inter Prisciani opera, qui de ponderibus scripsit, a benignis librarijs, & forsan ab ipso Prisciano, ne perirent, si sola uagarcntur, inserta fuisse credendum est. Non igitur ignotus est auctor,ut quidam existimauerunt, sed celebris,& qui selicissimis temporibus floruit. Vt igitur ad sextarium redeamus, is capit eminas duas, quartarios quattuor, acetabula octo, cuathos duodecim: ut insta per singula probabo. Quod autem suerit mensura liquidorum, costat apertissime ex his, quae a Portio, Budaeo, Alciato, ceteris'. recentioribus tradita sunt, nempe uini uenalis ex Horatio primo serm. sat. I. Nescis, quid ualeat nummus, quem praebeat usum, Panis ematur,olus, uini sextarius . Paulus Iurisconsi. Tabernae, defundo instructo, Tabernae cauponae instrumento legato, etiam instititores contineri, Neratius existimati sed uidendum est, ne inter instrumentum tabernae, &instrumentum cauponae sit discrimen: ut tabernae non nisi loci instrumenta sint, ut doliaria vasa, uectiones, ancones, calices, &trullae,quae circa cenam solent traiici, item urnae aereae,&congiaria, & tactaria, & similia: cauponae autem cum negotiationis nomen sit etiam institores. Haec ille. Quod olei fuerit mensura, non tamen uenalis, quia, uenale oleum non nisi pondo,uel libra mensurali uendi, memini me legisse) probat Cato c. is. qui inter instrumenta caeliae oleariae requirit amphoras olearias duas, urceum aquarium unum, urnam quinquagenariam unam, sexta-rtum olearium unum. Et c. 66. de cibarijs familiae loques: oleum dato linicuiq.sextarium,ut&supra de modio retuli. Q od sextarius quoque mellis, salis, & aquae fuerit mensura, probat Columella lib. I a. c. 23. de agria salsa uel muria ad uina condienda loquens. Sic curata cum fuerit aqua, in modum defruti ad tertias decoquenda est. ad ijcitur autem in aquae dulcis sextarios quinquaginta, salis sextarius,&mellis optimi unus sextarius. Idem eodem lib. c. I a. de aqua mulsa. Veteris aquae sextarium cum libraimellis miscenti non nulli autem,cum austeriorem efficere uo-Iunt gustum, sextarium aquae cum dodrante podo mellis diluut,& ea portione repletam lagaenain, Sipsatamq. patiuntur per c