장음표시 사용
51쪽
niculae ortum in sole quadraginta diebus esae. Et paullo post
Deinde, cum refrixerit, siue dulciorem mulsum facere uolunt, duobus aquae sextarijs sextarium mellis permiscent: si uero austeriorem,scXtario aquae dodrantem mellis admiscenti&his portionibus factis in lasenam diffundunt. Quod milis aliorumq.aria
dorum mensura esset sextarius, duobus tantum locis ad proba dum contentus ero,cum mille legentibus se offerant. Columella lib. II. c. ult. dc napo & rapa: I ugerum agri, quattuor sextarios s minis eorum poscit. Plinius lib. I 8. c.7. de milio Indico loquens: Ex uno grano terni sextari j gignuntur. Cuius autem ponderis sextarius uino puro,uel aqua pura, uel etiam aceto plenus fuerit, uarie a Portio,Budaeo, Alciato,ceteri'. iunioribus traditum estiadeoque controuersum, ut sere tot suerint sententiae, quot scribentium exstiterunt capita. uerior tamen sententia est, eum sui si se unciarum ponderalium uiginti, siue puram aquam,aut purum
uinum, non tamen nigrum, crassum, uue etiam purum acetum
nam inter ista discrimen nota dignum non esse constat appendamus. Hoc enim probatur primo auctoritate Dioscoridis iuri
sane doctissimi, & in scribendo solertissimi, & medicae artis periti, cuius dicta cum libello de ponderibus & mensuris,qui sub Ges
ni nomine circumfertur, quemq. de Graeco in Latinum nouissime transtulit docti mus praeceptor meus Andreas Alciatus Dioscoridis autem uerba, quantum ad rem attinent, haecPuntia
Ceramium, id est amphora, habet libras octoginta, Vrna librax quadraginta, Congius libras decem, Semicongius libras quinque, Sextarius libram unam,uncias octo,Hemina seu Cotyla uncias decem: Acetabulum, quarta pars heminae, habet uncias duas semis: Cyathus sexta pars Heminae, unciam unam semis, & scripulos quattuor haeme,quae est cyathi pars quarta,habet drachmas tres, scripulum unum. Id autem est cum aquae tum aceti pondus,aiuntq. pluuialis aquae adimpleri vasculum,certissin iamque hanc esse ponderis rationem. Haec ille. Qui paullo post de merule sic. Mellis amphora habet libras Iao. Vrna sexaSinta , congius libras quindecim,semicongius libras septe semis, sextarius libras duas semis, hemina libram unam uncias tres. quartarius habet uncias septem semis, acetabulum uncias sex semis, & drachmas duas,cyathus habet uncias duas semis,chaeme, quia quarta pars est cyathi, drachmas quinque. Hactenus ille: cum quo,qualitum
52쪽
ad acritae,& aceti pondus,congruit alius ignotus Graecus,codem libello adscriptus: cum quibus & Fannius,qui de ponderibus uariorum liquidorum sextarij sic scriptum reliquit.
Illud praeterea tecum cohibere memento, Finitum pondus uarios seruare liquores. Nam librae, ut memorant, bessem sextarius addet,
Seu puros pendas latices, seu dona Lyaei. quod et am auctoritate Sex. Pompeij comprobatur: quem mirum est a tot egregijs uiris ad hanc diem obseruatum non en. is in uerbo, Publica pondera, in exemplari edito ex bibliotheca Antonij Augustini, Episcisti Ilerdentis, uiri bonarum omnium artium eruditissimi, plebiscitum retulit . quod eis in aliquibus corruptum sit, quantum tamen ad rem attinet, pondera Ru drantalis, & congii uini, dilucide explicat . uerba autem liint haec. Qi Duo Silli P. & M. tribuni pl. rogarint his uerbis. Ex ponderibus publicis, quibus hac tempestate populus octier qui let, uti coaequatur coiitatur sedulum, uti quadrantes uini octo pinta pondo siet. congius uini decem p. is. sex. sextarij congius siet uini. duo de quinquaginta sextarij quadrantes siet uini. Sextarius aequus aequo cum librario siet. Haec ille. Quibus&Oribasius medicus adstipulatur. Amphora, inquit, Italica capit se. tarios octo, & quadraginta, sextarius libram unam, uncias octo. Quorurn quidem ueterum traditioncs ueras csse, experientia .comperi: siquidem, ut primo libro latius dixi, ex co pecie, qui ex duorum consimilium aliorum pedum testimonio,& omnium,qui Romae sent, litteratorum opinione pro legitimo habetur: quadrantali sormato, coque cum sextario a me pariter fabricato, qui uiginti ponderalium unciarum aquae purae ex cisterna capax CD .set, earum quidem unciarum, quas ex antiquis ponderibus, de quibus eodem primo libro dixi, sumpseram, examinato,comperi Iextarium ipsum pedali cubo ad unguem respondere. quod nul quam cum sextario unciarum duo dc uiginti aliorumque minutorum, ut iuniorum est opinio) capaci, assequi ualueram. Quinctiam, dum circa praedictum examen uersarer,allatus est mihi eq. pretiosiissimo Illustrissimi,&Reuerendissimi Cardinatis Farnes promptuario congius ex aere siue orichalcho, Dei optimi max. mi beneficio a barbarorum, temporumque iniuria uindicatus, integer admodum, nisi quod ab altera parte, qua obrutus teι-
53쪽
rtim attigera paullulum ab aerugine praerosus erat. cuius exemplar, ua ut se habet, in calce operis subnectim: in quo haec erat instr*tio.
VESPAS. VI. T. CAES. AUG. F. IIII.
MENSURAE EXACTAE. IN CAPITOLIO
P. X. Ex qua inscriptione etsi manifeste legerem & intelligerem compium pondo decem suisse, ut Festus, Dioscorides, ceteriq. supra
nominati testantur : attamen, ut me omnino redderem certi rem, eum congium, obstructis rimulis cera, pura aqua ex cister
na usque ad supremum angustum, ut schema demonstri plenum seci: nam partem latam supra illud angustum ad conteruandum, ne mensura uiolari posset, factam fuisse existimaui sicque plenum cum iustissima trutina, qua hodie Romae utimur, eum Tvendissem, inueni aquam, qua eum compleueram, libras nolui temporis nouem,uncias sex&semis effcere. quibus uncias quin-Que, drachmas quattuor, scripulum unum,& grana quattuordecim, quae amplius sunt in his nostris quam in antiquis libris, computando eum congium libras decem,&& grana quattuordecim de quibus nullam rationem habenum esse putaui ex antiquis libris praediistis pendere inueni . D mum autem, congio praedicto cum rum a me sormato pariter examinato, afirmare non dubitatu, nec dubito, & libram & pedem supra a me relatos ueros illos a tinuos exsistere tamdiu quaesitos&controuersos, sextariumque iuxta Dioscoridis, Fannij, & aliorum relatorum ter quos est e nostris Leonardus Portius post Hermolaum Barbarum, ne sua laude careant) unciarum uiginti ponderalium fuit- se . Nec me mouent, quae a iunioribus ex Galcni sententia probandum sextarium Romanum unciarum milium, ut Dioscorides & ali; a me relati testantur, sed mensur
lium apud ipsos Romanos exstitisse, adducuntur . ex cuius Gre-
54쪽
ant . liquidaridorum' mensuris. 33
ni dictis ipsi eos, qui sextarium est unciis uiginti constare tradi . derunt, non de ponderalibus, sed de mensuralibus intelligendos
esse contendunt: quoniam, ut omittam quod hoc sine cauillati ne, tot testimoniis in contrarium urgentibus amplius dici non possit, adhuc, si eorum rationes & argumenta recte peiPendan tur, nihil ex a me relata opinione, seu potius ueritate infringere, aut immutare possunti quas quidem rationes in medium adducere & perpendere non piget. Et quidem in primis adducunt Galeni locum lib. I. de compositione medicamentorum secundum genera, ubi ita inquit: Sextarij autem Romani Heram meminis
se arbitror. nam Atheniensibus, neque mensura, neque nomen hoc erat. nunc uero ex quo Romani rerum potiuntur,sextarij nOmen omnibus, qui Graeca lingua utuntur, exsistit: at ipsa mensura, Romanae aequalis no est. Mius enim alia sextarij mensura uti-itur. quippe sextarius apud Romanos libram unam, &dimidiain,& sextam ipsius partem capit: ut unciae uniuersae sint uiginti, quas plerumque in cornibus, quibus in orbem ductae quaedam lineae sunt, extrinsecus incisae metiuntur. sed quidam falso putauerunt sextarium Romanum octodecim continere uncias mensurales. uidetur igitur & Heras, si quando cotylem scribit, dimisdiam sextarij partem indicare. nouem uero uncias cornu librali significet, an decem, obscurum est. Ex quibus Galeni locis coruligunt ipsi, uncias illas uiginti in sextario, non ponderales, sed mensurales fuisse: quia erant in cornu distinctae lineis: non habito respcctu ad pondus, sed ad mensuram . quod apertius probari putant, quia Galenus uerbo, Capit, usus est: quod non ad pondus,sed ad Pensuram refertur. Non minus & quia ex Columella constat aperte, antiquis mensurales quoque uncias suisse. ait enim ille lib. I a. c. 21. de musti conditura loquens: Deinde intemposito biduo, cum id mustum pariter cum defruto deserbuerit, purgatur, & ita coadijcitur in binas urnas, ligula cumulata seu mensura sem unciae, bene plenae salis cocti & triti. Ex quo loco aperte probatur, uncias quoque mensurales antiquis fuisse. Secundo hoc idem, quod sextarius uino aut aqua plenus unciarum
uiginti ponderati um non fuerit, sed mensurdum,ijdem iuniores I robare nituntur tribus alijs Galeni locis. quorum primus est ib. 3. eodem titulo, de compositione medici secundum gen. ubi ita inquit. Est autem apud ipses Romanos mensura, qua oleum
55쪽
metiuntur,interfecta lineis diuidetibus totum, in duodecIm-tes: atque mensura integra uocatur ab eis libra, duodecima eius pars uncia. Secundus est lib. s.de eadem composi. Heras quidem, , nouit, centum &octoginta drachmas scripsit, ad pondus oleum
reducens, non ad mensuram, tanquam cotylae drachmas sex ginta pendat. pendet enim eas Attica,quae nouem unciarum It licarum exsistit. etenim nouem unciae Italicae,in cornibus intersectis discretae, pendent uncias pondcrales septem,& dimidiam: quae sexaginta drachmae fiunt, si uncia una octo drachmas ceperit. ac iterum &tertio lib. 6. de eadem composi. Ego tamen olei libram Romae nuncupatam, quam intersectis cornibus metiuntur, appendi aliquando, cupiens scire quantum ponderis haberct . inueni uero duodecim uncias mensurales, decem ponder libus aequales. Quibus Galeni traditionibus,&coaxiomate, quod aqua & uinum nona parte sint oleo grauiora, probatum CD se putant, sextarium uini&aquae suisse unciarum mensuralium . uiginti,ponderalium uero duodeuiginti,drachmarum quattuor, . siliquarum duarum, granorum duorum, & duaru tertiarum grani, olei unciarum ponderalium sexdecim, drachmarum quinque& scripuli unius. Deniq. cum uiderent ipsi iuniores, praedictam eorum opinionem ex diametro cum Dioscoridis, Fannij, & ali rum sententia pugnare, arbitrantur, a Dioscoride &alijs non ita recte, aut tam accurate, aut tam puri olei, sicut a Galeno, pondera examinata fuisse:& tandem concludunt, se malle Galeno, uiro probo,quam ceteris,credere.Quibus quidem obiectis ut rebon deam, in primis praesuppono, quod, si uas figuremus unum, cuius aequalis sit sorma, qualem me uidisse sextarium Honoris Imperatoris dixi,quod sane uas capax sit unciarum ponderalium uini uel aquae purae uiginti,& idem uas in uiginti aequales partes ductis transuersis lineis siue intrinsecus siue extrinsecus diuid
mus,certo certius erit,unciam ponderalem unciae mensurali eius iliquoris,quo primo iras impletum fuerit,aequalem esse: licci,siliquores pondere dissimiles uarientur, non mensura sed pondus mutetur: quo fit,ut, etsi maxime concedamus, uncias mensurales antiquis fuisse,&ex uiginti ex eis sextarium uino plenum consu- tutum fuisse,no eo minus veru esse dicendu sit sextarium uiginupariter uncias aquae aut uini ponderales continuisse,si ita ab iniatio fuisset constitutu : cum utrumq. de facili veru esse possit, & uiri antiqui
56쪽
antioui etiam plebiscito cautum ita suime testentur, nempe Gai nus clemensuralibus, Dioscoridesq.ceteriq.de poderalibus. U rum igitur erit' ex Galeni sententia,l sextarium fuisse unciarum menturalium uiginti, quae uiginti ponderalibus in uino,aqua,&aceto responderent. Quod & ita factum fuisse uerisimili ratione probatur, nempe ex summa exquisitaq. diligentia,quam Romani in modulandis mensuris,&ponderibus adhibuerunt, in qua facile ceteros omnes superauerunt mortales. quod constat tum
ijs, quae primo libro de pede ex Vitruvij sententia retulimus,
qtem ex digitis sexdecim propter numerorum sex & decem per tectiones, & ex uncijs duodecim, ut assi respondere formatum&ciuisum esse uoluerunt, tum etiam quia liquidorum aridorumq. mensuras formare uolentes, non casia, sed ratione cubica,a ped ut supra dictum est,quadrantes formauerunt,quod in duas urnas, ubi primus ex arithmeticis traditionibus reperitur numerus, ex rursus in modios tres, quia in numero ternario prima reperitur Impsitas, diuisum esse uoluernnt. Cumq.&ipsum quadrantalter sexdecim digitos principaliter habeat, scilicet in longitudinem, latitudinem,&profunditatem: idem qu adrantes in totidem modios, quot illae sunt lineae, & sic in modios tres diuiserunt, quorum singuli sextarios sexdecim caperent, prout lineae ipsae digitos sexdecim continent. Rursus idem quadrantal in congios octo partiti sunt, ut cubus etiam numeralis mensurarum, cubo mensuri amphorae respoderet. bis enim duo constituunt qua tuo &bis quattuor octo,qui numerus est apud arithmeticos cutius primus. Ipsiumq. congium in sextarios sex, in quo numero tres sunt primae paritates, & reliquae eximiae qualitates, propter quas is numerus a mathematicis, ut dictum est, perfectus appellatur. Postremoq. sextarium in cyathos duodecim diuiserunt, ut allem & in his mensuris rcpraesentarent & uncias. Verisimileel figitur, cui ad rem redeam ut antiquos, postquam repererunt uini sextarium, cuius frequentior erat usus,unciarum svisse ponderalium uiginti, si diuisionem alteram unciarum mensuratium fecerunt, ut fecisse testatur Galenus eam talem fuisse,quae ponderali responderet, ut una eadem'. in aqua, uino, & aceto puris,
uncia ponderatis, & mensuralis estet, quae & sibi inuicem in istis resp'nderent. Nam si sextari iis ex uncijs ponderalibus duodeuiginti in his sirequentioribus liquoribus exstitisset, ut iuniores asi C iij serunt,
57쪽
serunt, paruo negotio mensurales quoque in eum numerum diri uidere potuissent . quid enim interesse potuit, an sextarius dum: deii iginti, an uiginti mensuralium unciarum fuisset Credendum, est igitur, ut dixi, si in reliquis discrimen &dis natiam uitarunt, in hoc quoque non Qtum dissonantiam,sed scrupulosam siliquari
rum& granorum diuisionem uitasse, ut omnia iii uicem responderent. & hoc quidem arguendi genere usus est Frontinus dei aqua eductibus, sic dicens: Omnia autem, quae mensura conti-.nentur, certa S immobilia congruere sibi debent . ita enim uni uersitatis ratio constabit. & quemadmodum,uerbi gratia sextari j ratio ad cyathos, modi j vero ad se xtarios,& cyathos respondent:
Ea & quinariorum multiplicatio in amplioribus modulis seruare sequentiae suae regillam debet. Sed &, ut propius ad argumen ta diluenda accc damus,dico Galenum supra primo loco relatum: etsi dixerit, Romanum sextarium in uncias mensurales uiginti transuersis lineis notatis fui sic diuisum, non tamen aperit, an is de quo loquitur, uini uel olei sextarius esset . quin immo de olei sextario Heram sensisse, ipsius sequentia dicta demonstrant. & t
men constat mensuras olearias, diuersas a uini ceterorumq.liquo,
rum mensuris fuisse: licet hoc iuniores negent. quod tamen facile probatur, uel auctoritate Catonis, qui de olei mensuris ut se paratis ab aliis tradidit c. I a. ubi de olei instrumento tractans, amphoras olearias duas parandas praecipit: &c. I s. in instrumento cellae oleariae, amphoras olearias duas, urceu aquarium unia, urnam quinquagenariam unam, sextarium olearium unum, reqquirit. Et rursum c. I 2. tradens, ubi quaeque optima utensilia vcndcrentur , ita inquit: Hamae, urnae oleariae, urcei aquarij, urnae uinariae alia uasa ahenea Capuae . Ex quibus quidem tra ditionibus manifeste colligo, apud antiquos amphoras olearias, urnas olearias, sextarios olearios, ab alijs amphoris, urnis,&sex
tarijs distinctas, & si paratas fuisse. alioqui qualitas illa olearia illis adiecta non fuisset, si unae eaedemq.iuillent. Ac ne quis dicat, cas patris familias destinatione ita fuisse appellatas, & distinctΡ:
Cato, qui eas nouas ita commercari tradidit, dubium substulit. coeninu si cae mensurae inter se non disterrent, Cato, qui breuitati admodum studuit, cas diuersb nomine, uno codem l . uerborum contextu non appellasset, nec diuersas illis qualitates adiecisset. Si igitur amphora,urna,& sextarius Olearij,c r o &congius,
58쪽
de quo Liuius,ubi sit pra. Pi,stremo, etsi daremus olei sextarium a uini sextario non discrepasse:cuius contrarium ex praedictis apparet: adhuc dicendum est, ex librae olei mensuralis examine, a Galeno facto, nihil ad sextarium seu sextarij pondus attinens in serri posse: cum maxime ex infradicedis constet, aliter oleum aliterq. uinum in commerciis antiquis suisse tractatum siquidem uinum semper mensuram, oleum uero nisi in supra citato Livii l co de congio ,& Catonis de sextario, menstruo familiae dando λ nil inquam natauram apud Romanos in commercijs suisse memini me legisse:cum contra pondere,seu libra,oleum donatum, uenditum,stipulatum,& legatum frequenti s sine legerim. Esto igitur, quod libra olei mentii ratis pependerit, ut Galenus testatur, uncias ponderales decem: non ex hoc insertur, illas duodecim uncias mensurales librae, duodecim unciis sextarij uini mensuralibus aequales fuisse: quod eis probandum. 4md autem oleum antiquis non mensura scilicet amphorae, congij, aut sextarij, sed pondere,seu etiam libra sua mensurali in commercijs tractaretur, probant hi: Cato de re rust. c. Is 3. in lege oleae pendentis, Olea pendens in fundo Venafrano uenibit qui oleum emcrit ampliusquam quanti emerit, omnis pecuniae centesima accedet, praccΟ-nium praesens HS. L.&oleum romanici pondo oo D. uiridis pondo C C. oleae caducae modios L .strictiue u X. idem c. I 1 I. in lege oleae legendae accessiones in Q in CC. accedit, oleae falsae
M. V. olei puri pondo I X. idest oleae falsae modios quinq. olei
puri pondo novem. hacq.de causa idem Cato c. I . in cella olearia, trutinam unam,centum pondium incertum linum, & pondera certa requisiuit,de quo incerto centum pondio in ira lib. .Plinius lib. I 8. c. 3.annonae summam ilitatem recensen ς:M. Varro
auctor est, cum L.Mctellus in triumpho plurimos duxit clephantos, assibus singulis, farris modios suisse,irem uini congios siciq. siccae pondo triginta, olei pondo decem carnis podo duodecim. Suetonius in Dictatore c. 3 8. Populo,praeter frumeti denoS mOdios, totidem i. olei libras, uicenos quoque nummos,quos por licitus olim erat, uiritim diuisit. Pomponius luris consi. si ex t
to de legatis primo, Si olei pondo quinquaginta aut in singulas
libras certum aes, legatum sit. Ulpianus.l.certum de tritico legato. Cum certum pondus olei, non adiecta certa qualitate legatur.
Idem i. Siquis a me de actionibus empti,siquis oleum, quod quis
59쪽
emisset, adhibitis iniquis ponderibus accepisset, ut in modo salleret, uel emptor circumscriptus sit a uenditore,ponderibus mi noribus . Horatius secundo sermonum, Sat. II. Ac nisi mutatum parcit diffundere uinum,&Cuius odorem olei nequeas perferre, licebit . Ille repotia, nataleis aliosve dierum i Festos albatus celebret, cornu ipse bilibri Caulibus instillet, ueteris non parcus aceti.
Vod & ex supra relatis Galeni locis manifesto costat, qui de olei
librali mensura testatur. ex quibus,ut arbitror, robatum satis est, aliter in oleo, quam in uino, ceteris q. liquorious antiquis commercium fuisse, separatasq. illis olei mesuras ab aliis suisse, oleiq.
Commercium non amphorae, urnae, congii,aut sextarij mensura,
sed pondere,seu sua libra mensurali illis exstitisse.N ec me mouet, quod Plinius aliquando in suis compositionibus, & medelis sextario olei usus fuerit: quoniam id, Graeca transserendo scripta, egit: quorum mensuras & nomina se seruare uelle, dilucide professus est lib. a I. cap. ult. Quin etiam, si mihi sententiam ex mea coniectura afferre licet, criaendum assero, Romanos, postquam uiderunt sextarium aquae & uini uncias pendere uiginti,ut illi in pondere oleum, quod natura nona parte leuius est,responderet,
libram olei mensuralem fabricasse, quae decem ponderalibus unciis, & sic heminae aquae & uini,& bilibrem,quae sextario responderet siquidem ex supra relatis Galeni uerbis constat olei libram mensuralem decem,& bilibrem uiginti ponderalibus un-cijs pares suisse. quod quidem eo mihi persuadetur, ne omninos ne ratione ad ita coniectandum uidear adduci quia hodie R
mae uideo, quod, licet olei uinique mensurae uno eodemq. n mine appellantur, nempe congius,congi teli petiitus,medius,&solietta; eiusdemq. formae & materiei sint, aeris scilicet congij,&congi tellae, aliae uero ex opere figulino: attamen capacitate disserunt: quia olei mensura, uini mensura maior est, & tamen in pondere, modico discrimine excepto, quod uix sit unciae unius,&semis, in centum conueniunt, ut sequenti libro demonstrabo: quod tamen discrimen publicariorum qui eas custodiunt mensuras,culpae seu negligentiae facile adscrini posset. quo fit, ut id ipsum antiquis suime coniectem, & haec antiqui discriminis in mensura,&conuenientiae in pondere uestigia remansisse. quod sor- san
60쪽
san plebisciti supra relati uerba, Sextarius aequus aequo cum liabrario siet, inserebant;&ineum sensum restitui possent, ut legeretur, Sextarius aequus aeque cum bilibra olei siet. si his igiatur c ut ad rem redeam facile dignosci licet,examen librae mensuralis olei a Galeno, uiro doctissimo, pondere factam, nihil ijs,
quae a uiris non minus doctis de pondere aquae &uini sextarij, tradita sunt,obesse, aut immutari posse:praesertim cum olei commercium a viiii etiam commercio in modo suerit separatum:&olei etiam eiusde nominis mensuras a uini eiusdem nominis mensuris separatas fuisse constet: & ex separatis inserre omnium consensu non liceat. etsi non negem iuniorum traditiones ad huius rei ueritatem indagandam mihi mirum in modum profuisse. N que huic a me relatae, & comprobatae antiquorum opinioni refragatur, quod Fannius pondus olei, mellis,&uini unius & eius dem sextarij, simul ponere&examinare uideatur: quoniam eo in loco Fannius non mensuras colungere, sed liquidorum discrimina tradere uoluit: quod ex illius uerbis clare dignoscitur,dum inquit: Illud praeterea tecum cohibere memento, Finitum pondus uarios seruare liquores. Ideoq. cum supra & paullo ante sextarium uini puri & aquae purae uncias uiginti appendere statuisset, adiecit, quod, si ea mensura oleo impleretur,quia oleum uino nona parte leuius est,pondus illius mensurae erit unciarum duodeuiginti: si mellis, quia mel est aqua grauius portione sesquialtera, erit unciarum pondo triginta. sicq. non repugnat. Sicuti nec repugnat, quod iuniores dicunt, Oribasium prolia Tarte adductum, uncias illas uiginti, per uerbum Capit expressisse: quod uerbum mensurae, & non ponderi seruire uidetur: quia praeter id, quod uerbum,Capi ab Oribasio scriptum,no sextarium,sed amphoram respicit. ait enim: Amphora Italica capit sextarios octo&quadraginta, sextarius libram unam uncias octo:sicq. uerbum,Capit,ad proximam amphoram retulit: praeterea dicendum est,quod nec Galenus loco superiori relatus, ut a iunioribus uersus est, nec Oribasius de vocum proprietate his in locis certarunt. nam & Galenus supra relatus uerbo, Capere, in pondere usus est, dum dicit, si uncia una octo drachmas ceperitiquin etiam Plinius aperte de pondere loquens lib. 3 3.c.3. uerbo Capere utitur,liis uerbis: Talentum aute Aegy-