장음표시 사용
231쪽
eia amarunt consequentium aliquid opis afferre caussae,ut opinor nihil sit, cur me quisqua aut nilnium mihi adsumere,atq; arrogare dicat, aut ea pollicesi quae praestare non possitit Nolite
autem auditores existimare me vulga re aliquid vobis & in medio positum polliceri,cuin polliceor me vobis itineris ducem ad eloquentiam ore: neque ita eloquentia nomen accipite, ut vulli baccipi consueuit. Hodie enim vide qμ et 'quis vulgaria rhetorum praecepta Vt q*ρ' i cumque didicitin in Ciceronis scriptis verb se tantum posuit operar,ut, adhibito Ni- .c-t et cili libro, possit orationem aut epistolam scribere, euius tum singula vocestum ipsa etiam structura d collocatio Ciceronem oleat, protinus magno eorumco sensu qui nihil altius aut subli Philoso mi us cogitant,eloquentis nome assa
phi init. Itaque, si de quopiam istoria per
cuncthris, num Platonem, Aristotelem,
Theophrastum legerit, denique nutu philosophiam attigerit; uegabit se nim relicto aliis philosophiae stadio, Historio eloquensiae furiaticis latentum fuisse. ef thi Quid Herodotum, hucidem , Xenophontem quam diligenter,studiosε
232쪽
que versa uelit. Aliquid se sociasse ex eis libasse dicet, sed properata tam de altu Aagentem, qui nam modo spectaret
eloquentiam. Certe igitur Homerum, quem tacet derarum ingenuarum artiu:
ita eloquentiae quasi fontem quenda inesse licuit,Sophocle Euripidem , a quo Optime aliaelo cluentiam ipsi eloquenti et magistri prodiderunt,c teros denique Graeco si latinos poetas accurate peruolutasti. Que tu mihi, inquit, Homerum quem Sophoclem, quas nugas nominas,quasi ego poeta,non Orator, este voluerim. . mirum igitur, cum a te omne aliud scriptorum genus abdicasses, in illis eloquentiae luminibus raso Lysia, Hyperide, Andocide,Isaico,Iso res. crate, Demosthene, quam plurimu .olei
consumpsisti, in eis egregium aliquod
studia collocasti, eos saepe relegens usuccum ac sanguinem conuertisti tuti. Immo, inquit, quorundam ex istis vix ipsa nomina agnosco: alios a Cicerone meo comendari memini,qui mihi solus in amorib. ac delit ijs fuit, quem go admirabili quodam eloquentia studio inflammatus, nunquam ex Oculis,
ex auibus ex sim deposui scuius in
233쪽
M AN T. MVRETI scriptis ita diligens ac sollicitus fui, ut,
que inadmodu numnii aurei aut argete a plumbeis tintiit ipso dignos Ctao-todia, Ea ego voces Ciceronianas ab ijs, quae CiceFonis non sunt,son ipso dis cernexo ac dijudicare possim. Bene sit, is quam , istis auri b. tuis tam delicatis, tam l; eruditis: sed cur,quaeso, cum Cicerota tam itacias, eos, quos tantopere ab eo laudati videbas, non attigistiZIstos,inquit,legisthmina Graecd eloques esse voles ii em Latinae quide eloquentiae laude affectanti statis esse unus Cicero visus est . at ista,maliam Latinaesoqiaentia est aut quando quisquam veterum istud iter ad eloquentiam te ma n liuit Malii quis Gam eloquentiam vo-garis ei cat,cum genera causarum in nominasio ' π figularuin, S vulgaria quaedam praece-lia. ma de conformandis o sationis partib. huiusmodi naenias didiceris, voculas ex Cicerone collectas cottingere, Me Neis quasi tessellis ieiunam ac fameli
cam oratione contexere, sedulo cauente ne quid dicatur, quod non ant Cicero dixerit: Pica rumis psittacoria ista eloquentia est,auditas voces iterare ac.
234쪽
quod sit veresac proprie tuli. Aliud antiqui vocabant eloquentia:qui nis qui Q is ciuilibus negoti, ornatesaeeopioser. Ho- loqui posset,qui lice do animos audie-quens
ritasse dieret,qui admiratione cocitaret qui modo clamores sacer et, modo circumfusam multitudine stupore defigeret,neminem eloquente obabat. Itaq;
qui se dicendi magistros profitebatur,
multa de ratione argumentandi, multa de virtutib. ac viti; , multa de permotionibus animi, multa de steteru institutis, ac legibus, multa de ratione it,l tu edaria gubernadaru ciuitatu ita putabant: se i propterea non rhetores, aut,quae tum, fitata crat ipsorti appellatio, sophistas, sed gloriosiore ac magnificentiore nomine politicos no m. i. nabant. In quo etsi eos Aristoteles c arguit, ipse tame docet rho torice quid ἐν ρ
dam e ilia ex dialectica, de ex politica c5 2' ή fiatum atque cd mistu: Gopus Letoritat ''ces esse ait ijs in rebus omnibus,quae iii mi Hi
consultationem cadunt, omnia videre, π pq quae ad fidem faciendam accomodata sant. Tribus autem praecipui capitib. ςρΠΙ - - hoc contineri ait si dicamus , ut qui, audrunt,bonos viros elle nos opinen- r. tui:
235쪽
t ut ii eorsi animi motus' γsda con cipiant ad id,quod volumus efiicien Isi, atque obtinendum accommodatos id quoci probare 'oluanus, aut d mori sti mus,aut denautis rare videamur tautem dialecticus , non illo ex scholastico puluere clamator odiosus ac molestus, sed verus ac germanus dialecti cus duobus adprobandum instrumcn us utitur,syllogistino inductione , sic
ΝcΠλ- nere simillimus orator duo illa habet, quae duobus illis ex altera parte responpul/ω te dearit enthymema quod syllogismo, rM 'de exemplum quod indilictioni. His duo-
'it η tantatus est, his pugnat, bis suam
titur: neque quisqua oratoris , aut eloquetis nomine dignusetuaseris,qui si prius omnia philosophorum scripta, quae quide ad formandos mores Iad aractandam rem p. pertineant, Omne historiam
236쪽
ssoria vetere, omnes antiquos Sc Graecos et a tinos poetas diligentera accurat E peruolutarit Magnus labor, di- cerit aliquis Fateor: sed magniam est Hi.quod hoc labore petitur verum est quod ait Horatinc nil sitie, agnovitae ab ore dedit mortalibias. Ad hanc
saeuitatem consequendam es omer . his auditores, quantum vires meae se rent,ducem ac comitem prosi reor.Vestra res agitur: vobis, ut ille ait comic' senex, seritis, vobis occatis,vobis eisde meritis, vobis denique iste pariet laetitiam labos. Videbitis me quotidie causa vestra efiicietem,quaecumque potero conante etiam ea quae non potero.
Alice vos quoque studium meu attentio novestra:&, dii aetas apta est ad a bores perferendos, dum animus nullis aliis curis oecupatur, dum aetera, quae ad capie dum ingeniscultum requiru-tur, affatim suppetunt, nolite committere ut utilitas vestra,quae & Gregorio pontifici Maximo,&lissimis Cardinalibus,quib. ille munus hoc dein Ξ-dauit,& nobis omnibus latae cura est,
a vobis, quibus minime decer, negligatur. Equide pro mea vitili parte nuta
237쪽
lo loco vobis deero docebo, admonebo,instabo, urgebo,excitabo,nonnunquam etiam , si res ita poscere videbitur, obiurgabo atq; increpabo. Nolite expectare, dum vobis aduler. Cotem nam vos, si vos literas contemnetis. sin eas amabitis Mamabo ipse simo da vestra ex animo,&,ut vos me vicisDiim merito amatis, opera dabo.Sed ut dixi te pus est,diutius detinedi no estis: Secundum librum Tusculanarum disia putatio nuta explicare decreui. Cras id
facere incipiam. Polliceor autem vobis, qui me attente audiet, curaturum me, ut eis operae suae ratio constet.
HABITA ROMAE XV. KALEND. NOUEMB. ANN O. M. D. LX XIII.
inundat Vm ibi a summis viris,quo una de litera auctoritate, atque imperio' 'straram omnium studia diriguntur, mandatum artium esset,ut hodierno die, quo, ut scitis,mo sudiis. re maiorum,noster hic quasi Musarum
238쪽
eti ercitus quotannis lustrari solet , de praestantia litetarum a earum artium quae literis continentur,aliquid publi dicere in , quo iuuenum animi ad ea rum amorem incitarentur:quod prius facere debueram, sed inconsulto quo ,-dam obsequendi studio abreptus non feceram,coepi oneris suscepti magnitudinem cum viti meis bilicite 5 parare . Atque interdum quidem ita ratiocinabar, ut mihi nihil arduum , aut difficile imposuum crederem Nam, ut Cyrenaeus poeta facile ait esse omni b. Cassima- Apollinem laudare,in quo tot,tantaq; bu poe laudum argumenta sint: ita facile videbatur homini quamlibet infanti atque
idiserto laudare eas artes, quas verc ac merito bonoru fontes nominare ponsumus. Neque enim dubitabam , quin omnium concessu multo iustius artib. nostris quam illis de qui b id Xenophon dixit, honos huius nominis tribueretur. Cogitabam etiam tum de mum in summa me disse ultate versa turum fuisse, si eas, aut, quod nefas est, vituperare iussus essem aut earum dignitatem abi j cerei extenuare dicendo multa enim sane argumentia, quod
239쪽
quidem alicuius momenti esset,ad eat In dialo' em reperire potuissem. Quod si Socrag 'Puto' te praesente Phaedro amorem vitupe-m qu rat ..rus , facere id non audet , nisi sibi Phadrm prius pallio caput obnuserit : multo in firmi me magis verecticiarii a fuisset in ta- μr eluditissimoru hominum coetari e
clamantem aduersus eas artes,' clarum
omnἡs dignitate, ac pulchritudi ni ita incensi estis , ut sine earum tractatione ne vitam quidem ipsam iucundam putetis Nunc,ut idem ille sapientissimus
senex factu facile es e ait Athenienses Athenis laudare,ciuod,quae quisque amat, ea libentis me laudati audit sic ipse mihi urdebat facilemi expeditam prouinciam suscepisse commendandiae celebrandi apud vos ea , quae Vobis omnibus in amoribus ae delici j es
constaret. Sed interdum occurrebant alia,quae me commouerent,nec qui Cto esse nec securo animo sinerent. Nam in tam bere ac copiosa materia neces .
se est, unicuique audientium multa inmmatem enire, quae commod diei queat neque fieri potest, ut, quid ciuid omnes cogitat,dicat nua: Mea est Eo minum natura, ut,cum quis,quo'd ipse dixi si Ctis
240쪽
ORATI II. IOIdixisse id ab eo ni dieit, omissum videt: noli hoc tria, dici potuisse, sed hoc potissimum dici debuisse contendat Ita du pro suo quisque captu quid etia θ'
ipse dicturus fuerit, cogitat, alia P sicile ora. omnia fastidiens, dum id unum di tori nicatur, aut de expectat quidquid di Ne sic iqus usemper videberis omisisse praecipua diterti a omnia communia ac contrita di Nise, issis era. quod ea no dixeris,quae si dixisses, ipsa quoque aliis ab soleta, vulgari viderentur. Vt melior hac in parte sit eorum c53itio, qui aridis, ac sterilibus in Mobbhargumentis versantur: quorum, iue a conditioblidarunt,laudatur ingenium siue de eorum ira fecerunt, materrae ieiunatas accusatur: inserit,
cum contrP, ubi ampla dicendi seges quamqvi est quidquid allatam est, ubertati a ii bEdie teriae adscribatur quidquid omisi una ersu istu=est tibi Ego vero quo modo aut quid materia. quam allaturum esse me sperem, quod
nouitate audientium animos , teneat, eum ista rebus mea versatura sit ora. tio, in quibus pr*stantissima se omniuaetatum ingenia exercuerui: aut ita dicturum, ut no innumerabiles aliis indem de rebus ornatius ac copiosius dixerintl Sed mihi nequi valde laboran.