Antonii Musae Brasauoli Quòd nemini mors placeat, ad illustrem Annam Estensem

51쪽

hi placet, ut illum hac hora conueniamus P V B R . Expectate parumper, quoad illi deuem siro accessu nonnihil indicem.Quo nomine uocararis ' P H I L. Tam cito mei oblitus es, qui quotii die huc accedo c P v E R. Parce mihi P losophe, nescio quid mihi obumbrauerat oculos . Ingredimens puer,horum aduentum domino indicaui qui Iecto surgens Philosopho occurrit, in hunc fer/modum exclamans, Saepe saepius p ad nos ingrcα deris o Philosophe, tamen nulla praesidia tecum affers,nulla tus doctrinae testimonia affer,asser rein

media,queta diros cruciatus extinguant. P Η I Lc

Aequo animo seras, nam Deus optimus sanitaritem reddet, nos nonnihil praesidi j nobiiciim atri tulimus: nam puluerem hunc pusillum ex lithois 'spermate,dc aliis nonnullis,cum ibis hac nocte curihilum,degluties,qui maximo erit tibi leuamento.

Sed dic, d amice ni tibi sit molestum loqui cum

lapidis incendio perureris, d. eius motu dolore angeris,num melius esset mori,quem tam diris asifectibus cruciari c C ALCutiosus. Quid ininquis mi Philosophe c mors oblectamentum esset, esset deliciae:quippe nunquam spero ab hac efferarita aegritudine liberari. p H i L. Tu igitur ab hac uita tui cupis. C A L . Et uehementer cupio imo G singulis diebus mortis auxilium imploro , Meam apertis Sc oburis ulnis expecto. P H I L . Aulice hic suasore non indiget : iam uici Sc palmam reserae debeo. A v L. Non sum tam leui testimorinio con

52쪽

no Rs PLACEAT.tilo contentus: permittas me illum alloquI, ut noae scam, an serio, uel ioco loquatur. Dic charissime,

es ne unquam uita iunctus C A L. Nun*,tamen hoc percupio. A v L . At mortis dolores notaridum expertus es. C A L. Im3 singulis diebus exisPerior,ia nunquam mori finio. A v L. Sed moratis dolores in centuplo superant illos,quos imprsa sentiarum pateris ex calculo: nam mors ultimum

est terribilium: sed cras ut arbitror experieris.

C A L. Vides 'ne mortis quaedam indiciac A v L. Nulla profecto. C A L. Cur igitur tam praeceps iudicasti me cras passurum esse dolores mortis A v L . Ne cures hoc scire. C A L . Obsecro per

Deos,si quid occultu uides,id mihi aperias. A V L. Non polum tuis precibus non satisfacere: Philorisophus hic tibi il cunis amicus,ut uir est insignis MPius,tui misertus est, dc pulverem illu uenenosum emit, ut te ab his assectibus paucissimis horis liberiraret. C A L . Ha improbe dc sceleste Philosophe,

non satis adhuc angor, tu tentas nostris miseriis ultimum luctum adderec A v L . Tu igitur non Pu taS melius esse mori, quum tam saeuis cruciatibus uexaric C A L. Non equidem. A v L. Igiturneluita priuari cupisc C A L. Non per Deos. A V L. Cur igitur in constanter assirmabas,hac uitam tibi fastidio essie,de mortem prae uita eligebaS c C A L.

Dolor ipse in haec uerba me duxit, o insestante, quid loquar,ignoro. At sedato dolore,sententiam muto,dc cum filus, uxore, at 3 amicis consenescerad 3 re OPros

53쪽

re opto , Juis Sc nunc grandis sim natu . P Η I t. Tu ergo uexari potius elegisti, quam liberari

C A L. Nequaquam .. P H I L . Tamen mors id curabit, dc ei opem praestabit, cui nescit uita mederi. C A L. Viuendum est, etiam dolore silmme inseristante: nam reposita est quaedam spes in sinu meo, qua spero adhuc sine calculo me superuictitrum. P H I L. Tamen unum est,in quo uideris mortem prae uita elegisse. C A L. Quidna est hoc ' P H I L. Optimos calculorum abscisores per totam Italia quaerere non desinis, ut calculum educant : num tunc morti planὸ exponeris C A L . o quam ii nissime loqueris: imd hos quaero ut uiuam: uir ea pinguis Minervae: uideo me hunc dolore diu non esse laturum, ut annos aliquot meae uitae addam, hoc dispendium ibire non uereor: quod etsi peririculosum sit, tamen multos etiam euasisse nouitamussed en dolores tritantur, intenduntur, Parcaratis obsecro, si pudenda deteri, nam cogor ubique mingere: hinc abeatis obsecro, quoniam dc simul inter mingendum excerno. P H I L . Valcide pulis Derem illum de utito nam uenenosus non est,sed ita tibi dixit Aulictis,ut probaret an ex animo diriceres,quando mortem uite prsferebas . A v L . Vidisti quo cruciatu,quo acerbo Sc uehementi dori Iore teneretur pauperrimus hic vir: obriguit perinis,stillabat sensim, uix oculi temporibus coisceri hantur Sc sua orbita, eius facies tanquam ignis exardescit,tamen diu uiuere cupit,tot miseriis atavcalamitia

54쪽

no Rs PLACEAT.esamitatibus afflictus. P H i L. Ex his est,qui sensu, de non ratione ducuntur sed Philosephos, ares

Theologos adeamus, qui naturae secreta cognoα scrunt, δc qui huius uitae indignitatem, Sc sterius uitae praestantiam nouerunt: hi statim in nostram sententiam descendent. Interim religiosos o Detere decrevimus,quos mortem odio habere nouitamus, ει uitam summopere diligere,.M qui Dei ais more incommoda evitant: hos uerd omittam, nequis ex bonis offendatur. A V L . Ne hos uiros

posthabeas: nam si quis tibi assensurus sit, ex hoe

genere erit: nam peccatis carent, esuriunt, sitiunt, uigilant,de nocte surgunt,ut psalmos 5c orationes cantillent,in patriam festinant. P H I L. Nolo huius generis uiros iritare: intus δc incute illos noaeui. Si quid uerissimum depromerem,quod in eoaerum mores aliquid faceret, statim haereticum me uocarent:adeo omnia,quicquid ea sint,ad fidei arriticulos deducunt. Nos uero quicquid de his sit, id

reducamus in cumulu uirtutis, Sc meritorum, Minscitiam fingentes, uulgarium mores imitemur, antiqua scilicet mulorii Vestigia sequentes. A V L. Suborta est mihi abiguitas,d Philosophe. P Η I L. Qusnam A v L. Si mors desideranda est, ciuis igitur se ipsum perimere deberet, ut finem suum assequeretur. P H I L. Hoc fieri no debet:tuno,

putas homines esse sub Dei potestate, δί ab ipso custodiric necu aliquem ex eius custodia cutPlato

inuinceo inuito a agere deberes' A V L. Ita reor.

55쪽

p Η I L . Si quis ex tuis seruis seipsum,te inusto,siis terficeret, nil illi irascereris,at si posses, poena Emficeres A v L . Omnino si poIIem. P H I L . QuuDeus homines possidea nemo seipsum interficere debet, nisi Deus necessitudine aliqua imposuerit, qua euitare non posset aliter, post mortem ab illo punietur, qui dc anima ipsa punire potest. A v L. Diligenti ratione suasisti,neminem seipsum interficere debere: sed mihi in hoc obtepera: Duo sunt in carceribus occlusi,senex Sc iuuenis,ambo plectenta' di capite,eos inuisamus obsecro. hi fortὸ prius a religiosis irretici in tua sententia deuenient. P H I L. Vt lubet . Tunc pedibus addidere alas, ad carceri rem perueniunt, Sc statim loci poenalis commentatariensem magistrum inueniui: cui dixit Aulicus, quid agis mi Philacista c hic respondit, Lictores expecto, qui duos quosda mitalos damnatos caris ite ad Proetorem conducant.Hic subridens dixit, Cur huc accessistis uultis ne codi,& carceribus sero uari s' A V L . Dii avertant:sed hos miserrimos ni refugerint lubeter alloquemur:sunt ne uno in Iorico PRI LAC Is TA. Non:sed in hac prima curistodia iunior clauditur,satis belle ad morte prspari ratus In illa uero,quae dextrorsum est, senex conritineturique nullus uir probus selari potest,nullus illi suadere potest,ut morte, quam Promeritus est, libenter subeat.Hic igitur locus est,in quo iuuenis clauditur:si placet,ingredimini.Post iis c carcere in gredientes, Aulicus iii iis c uerba prorupit:Deus te creUbab cytherei. ut Ionam fecit de uentre ceti. Tum iuuenis

56쪽

MORS PLACEAT.decollandus hoc audiens dicit , hac re indigeo: sed

posteaquam huc accessimus,hac eundem est. Tunc Philosophus, Quam felix es, Sc ipsa iuuenta illuristris,qui cras sab aurora miserias humanas stib imperio habebis,immortali uita donaberis,pro mortali de caducarquid aliud expecto ego praeclarius,

quum ab his miseriis auferri I v v E N I s dea capitandus: Hac sorte contentus stim, cum Diis ita Placuerit, Sc mea coinquinata scelera Promereant. P Hi L. Confide fili, dc haec constanti animo seri rasaam uideo tuae constantiae praemium apud λα ros in martyrum choris parari. A v L . At si fiae eri posse non potius uiuere malles c i v. Malim

Proiecto. p H I L. Ne illum in uitae amorem reuitiocemus Aulice. A v L . Esto:ad sene accedamus,

nam hic iuuenis libenter a uita decedit, quia mortatis iudicium rescindere non potest. Adde iuuenes ob imperitiam uitam minoris facere, quum senes: propterea singulis diebus iuuenes inconsideratὸoitae discrimina subeunt. Senem uerd decapitanaedum partim inuum mi stimo, partim sapientem: saluum,qui tam odiose sera quod euitare non potest: sapiente, in diligenda vita. Sed en audi ipsum

senem eiulatibus conquerentem. P Η I L. Senem

quidem audio,sed pueris comparandum. Iam. senis custodiam ingrediebantur. Tunc Philosophus vitiori uoce intonuit: Quid agitur ' Vnus ex his qui senem labantur, pro cuneti s respondit, nos totis uiribus huic seni suadere conamur,ut laeto arid I . nimo

57쪽

nimo cum sanctis angelis in beatorum choris coahabitare uelit, dc aeterna uisione frui: sed corpori, α sensibus nimis indulget, mortem effugere curapit, aqua dissolui nullus est nunc modus. Tunc PhiloBphus, Sinite me illum alloqui. Cur ita saerepe suspiras pater, ac suspiria multis cum lacrymmis imo de pectore trahis c ubi illa tua constantia, qua tot uiros impavide trucidasti, tot in milites eritiam solus grassatus es c sENEX. Halia,sum hic serὸ dolore exhaustus,uita priuare me parant, qua omnium rerum dulcissimam puto. P Η I L. Nia audisti uulgatam Platonis sententiam,Humanam uitam peregrinationem essec opus est peregrinum eo tandem peruenire,quo a superis destinatum est. huc accessiti, in coelum uocaris, num laetus in paratriam abibis c Quis peregrinus adeo saluus prope

patriam constitutus,regredi tentaret iam occupas

proprium solum,cur istus non ingrederis dimittate, dimitte tuam hanc mollitiem, quae nec satis inissentili aetati conuenit. s EN. Ceria uera sunt,qus refers: tamen non postan non sgre serre mori,qui adhuc per aliquot annos superuiuere potuissori. P HI L. Et per quot annos c Octogenarius es, qua aetatem paucissimi, quos aequus odit Iupiter, atri tingunt,3 nondum es hac laboriosa uita satures B N . Id me uehementer angit, quod mea morte non moriar. P Η I L . o bone uir,nulla est alicuitatus mors,sed cuiustun quaelibet.Quid refert inis quit Seneca mori caesim, an punctimc Voluntaririam

58쪽

MORI PLACE A T.

riam mentem praepara bonorum optimo, id est morti consentientem. s B N. Mori necesse est, emtiam si noluerim:tamen Ddds 3nte δί lubenti ais nimo id essiciam,nulla sunt argumenta,quae id sita

dere posssint. P H I L. Dic mi pater, necant ne me rentem, uel immerentem S L N . Herentem,

eum qui nec decem uitis satisficere positi. P Η I L. Si igitur merentem necant, non solita non aegre

serre debes sed te ipsum sponte praestare debuisses,

Ut purgarent,&Occiderent. S B N . Vtinam ausura gere potuitan . quae animalia mortem non fugia unci' Ipsae etiam aues clatris rostro persea ris extra caueam inuolare nitutur. P H I L. Nihil merent,

de sunt bonorum ignars:si ubi gratum sit,in in tone tibi ostendam, qudd non solum non erat suae

gienda mors,sed abs tei Ioranda,isc quaerenda.s B N. Nugae sunt, & puerorum deliramenta. ν Hi L. Eia igitur incipiamus. Iustum omne, ut iustum est,non ne bonum atap pulchrum s ,s E N. maxime . P H I L . Si quis agit,non ne opus est ariliquid pati s B N. Quomodo hoc ais ' P H I L. Si quem percutias,agis:non ne opus est illii, qui periscutitur,pati S B N . Prorsus. P H I L . Imo opus est,eadem ratione Patiatur,qua percutitur. S E N. Non accipio. P Η s L. Si aliquo sine percutiatur, non ne opus est eodem fine patiatur, quo percutiαtur c s B N . Equidem. P H I L. Rursus dare poeα

Das, non ne est aliquid pati, ab aliquo agente, scilicet punientec s B N . Omnino. P H I L . Qui Puni

59쪽

punisinum iuste punit c s B N . Iuste: sed & nonis nunquam iniustΦ. P Η I L. Nemo iniuste punit, cum is qui iniustὸ puni non puniat,sed iniuria afasciat eum,cui sub salso punitionis nomine malum infert : post haec qui punitur , numiusu patitur

num est atin pulchrit,ut superius cocessisti. s E N. Concessi. P H i L . At quod bonum est Sc putachrum, num i nestum, uel utile, uel delectabile S E N . Ita arbitror. P H I L. Vnusquiset igitur, qui malum aliquod perpetrauit,punitionem qufrarere debet,ut iustitiam subeat,qus illi honesta erat, aut utilis,aut delectabilis: Cum ergo tu pessimὸ etigeris, ne puniri aegre seras: imd sorti, at temporanti animo fructuosam horam mpecta, a Purmgaberis,dcinanims prauitate liberaberiS. S E N. Haec omnia uera esse cognosco: tamen inops antismi,concitari non possum. P H I L. En alia ratiorine utamur:Si corpus dc anima ut eorum exigunt naturae aequa piasione tenerentur, cui estius reis mediu prsstare deberes,anims,an corporal S B N.

Anims. p H i L. Qui morbus pollutior est,qui uemagis uerendus etsi aequὸ comma Ient antis

me,an corporis c S E N . Animae. P Η I L. Et huis

ius res iraec est causa, quia anima est excellentior corpore,num istud ais s B N . maxime. P Η I L. Quae autem ars a corporis morbo nos liberares E N . medicina. P H I L. Igitur cum corpUS aegrum . medicum uocas,& summὶ peritum, qui

60쪽

te sanitati restituat,caeteri* ita iaciunt ρ' s E N . Ita lent. p H i L. Quid si medicus inurere cogatur, membra abscindere, amara potui dare, num haec sii unt, uel refugiunt s E N . Subeunt omnesa, ut sanitati restituantur. P H I L. Clim uerd sani atati restituti sent, e corporis morbo liberi evasere, non nec S E N . Ab eodem. P H i L . Donasti suae Perius animam corpore praestantiorem esse , Scabanimae morbum corporis morbo longe peiorem, tot que subimus incommoda ut corpus sanetur, non ne Sc maiora discrimina pro sananda animalabire conueniet s B N . Ignoro quina sint mo hi animae . v H i L . Iniusti,grassatores,parricids, sitres , auari, foenera res, non ne morbo animae assiciuntur s E N . Ceria. P H i L. Sed quis ab

his morbis liberare potest, si cui resipiscenti puris

gari pIacuerit c s E N . Neminem ex mortalibus scio. P H I L. Sunt ne qui puniant, Sc homines meliores reddant c s B N . Praetores, ut arbitror. P H i L. Recte sensisti:nam incipientes furta coma

mittere, flagellis purgant: qui purgati deinceps,

res alienas uident,3 intactas praetereum alii rurastis Perseuerantes, auribus priuantur, atet nassi: si altius egritudo radices ieceri hos acrius purgant, Ec longe amariori pharmaco utuntur. Sunt ne igitur Prstores,qui animam morbo liberant ' s B N. Ratione insertur. p H I L . Eras ne aeger anima,MPrau assectus, id est grassator, fur, homicidac