장음표시 사용
751쪽
P R AE T A T I O. Graecas in vertendis Graecis ignoraverint, quia seculo illo non amplius erant usitatae, vel ex illo capite Dioscoridis de Agarico constare potest, ubi ανα, ο nν dum nescirent quid essct, ex coniectura cxposuerunt, ut sententia loci videbatur eam se poeditare & suggerere in i stis, γ σή θ άμφοτερήν ομοιοι, κατ μω γλ ω υἰὸν ς, ειτα ἐξάναδοmως semκυ. Qnae sic Arabice convcrsa sunt uod ad sum attinet, utrumsue genu, simile est, Sc cum primum mordenturia, ', iuvenitur in iis dulcedo, deinde mtitaturpostia sapor eo rum ab ictu quie in iis fuerat,dulcedin tum mutatio ea crescit, donec aliquid
in ea amari appareat. oxa in o.
seri torum mutatione, ut ab initi O,quando morsu appetiturAgaricum,dulce gustu sentiatur deinde paulatim dulcis ille sapor minuatur , donec ad amarorem degenerct. Sic per άναδο- fieri putarunt
quod sensin, fit & per gradus quosdam de numeros. Ex qua interpretatione liquet, non intellexi ste eos quid esset ανα it. Agaricii primo gustatum dulcedinis sensit palatum de linguam afficit, in ore
Ipso commansum, postea εξαναδόσεως arnarescit, ubi nimirum in tauesitriculum descendit, per halitum qui ad os refertur. Hoc enim proprie Graecis οἰναδοσις γαπως, quem & appellarunt. Quae vox reditum pr5prie significa . Inde dc pro gustu, qui redit ex ore ventriculi per halitum, & in os veni . Quod vocamus vulgo in nostro idiomate repracbe. Unde de cibi dicuntur repracber, cum εξ ἀναδοα alium saporem referunt, vel eundem, sed acriorem, quam praeserinant cum manducare iam . Dicimus etiam revenire. me
mihi redienis, id est, in os redit. 'Belgae, o omen. Hesychius, νο γ, ἡ εις οἷον οἰναπιώδη, ἡ ἐπινο , γ ἡ Οὐοποσις ὁ γ σεως. Atque haec obiter . Huiusmodi hallucinationibus de pravis interpretationibus Arabicae versiones cuiuscunque generis e Graeco translatae scatent. Nec tamen Latinae plerunque feliciores. Nam & viri doctissimi medici non melius hoc loco assequuti sunt quid esset άνα-δοος, tum disributione vertunt. Haec cliam ἀναδοας est, sed hic locum non habet. Nec video suae, quomodo iam concoctus in ventriculo
cibus, de in venas diditus, Possit in ore gustum aliquem ac sensum
752쪽
fili praebere. scio quidem,& multas res in ore ipso diutius detenta
alium saporem facere quam a primo cum morsu tentatae sunt, de plerumque ex dulcibus inamarescere. Sed hoc non sit 'Pξ a. praeterea ex dulcibus non amarissimς evadunt,sed utcunque amarς. At stimus apud Dioscoridem non est simpliciter amarum,sed valde amarum . Verum de his alibi. Ut ad Cebetem redeamus, quod in Arabico huius Tabulς in fine adiectiim ultra mensuram Greci con- textus legitur, credere possem ab auctore ipso Cebete cile, repertua paraphraste in cxemplaribus quibus tum usus est , nisi fidem eius haberem ex aliis suspecta. Cum enim in reliqua Tabula tam multa detraxerit, addiderit, inverterit, interpolarit,praeter Graeci auctoris mentem dc scimentiam non querimihi persuadere, hoc addita mentum alterius esse quam ipsius, quod liberaliter de suo auctori donavit' . Praesertim cum nullus hodie liber inveniatur tam antiquus qui illa agnoscat . Vidi autem aliquos , qui de antiquitat scripturae certare poterant cum aevo quo Paraphrasin hanc composuisse interpres hic Arabs videri quea . Praeterea Tabulae titulus nihil amplius promittit, quam ipsius pie tuae, quae inerat inibi repraesentata explicationem ab illo sene qui eius introducitur. In his vero quae adt cxta suere a Paraphraste,petit ille senexa Cebete, si qua in re de his quae illum docuit dubitare inceperit , ut ad se revertat ut . Hoc non ultra crepidam, sed plane extra Tabulam . In versione Odoii quaedam in fine habentur quae in nostrii libris non legas , sortasse inventa in codice quo usus est. Sed capauciora sunt, ut videri etiam positiat adiecta ab aliquo sciolo, qui putabat aliquid deeste Tabulae clausulae. Et notum cite ruditis, quam infinita talia bonis auctoribus a malis lectoribus ad sui solita sin . Si quis tamen genuina illa auctori S velit este, per me opinetur licebit quod vult. Cum talibus enim durum contenderc. In Paraphrasi Aureorum carminum Pythagorae Arabica, nonnullaci iam observamus quibus non recte Greca exprimuntur,& longius abeunt sepe ab auctoris ment , Primum in vers. III perperam κίαθω- δουριονιαι interpretatur genios reme, ut vertit Elich
mannus noster. I Nam genii, sive dii terrestes, apud sentiles alii ab Inseris diis, sive Manibus , qui de καὶ sonti
dicebantur . . Male autem plerique interpretes, καΤαχθονίους, ονας
hic accipiunt de vivis de terram incolentibus divinis viris. Nee
753쪽
P R AE p A T I o. curarem, Hieroclem in ca esse sententia. Sed certe saliuntur qui putantitassens ste Hieroclem, exponuntque hic daemonasseu a terram viros sapientes csse ac binos. Non ea mens Hieroclis, multo minus Pythagoreorum . Δαμονα hic vocasi ab iis dicit Hierocles animas humanaS excellentiores, ut virtute ac veritate praeditas , sed extra corpora , defunctorum nempe iam hominum animas , sed ex opinione Pythagoreorum in corpora iterum redituras. Haec ratio est cur Hierocles rugo, σ hic accipia
κν γηι οικεῖν. Ubi vides, de animabus destinctorum praestanti tun virorum hic cum agere. Κοσμν Ams G1τῆ s dicit, id est, quae ornatae suere virtute & veritate , dum viverent & corporibus cssent alligatae. Quae animae ut distinguantur a medio genere vel medioximo deorum sive daemonum, qui natura tales , nec unquam corpora humana subeunt ut in terris versentur, ideo Παχθοναι eos δαωνα vocaverint Pythagorei, ut opinatur Hierocles. Nec obstat quod aiuut, Pythagoreos animas humanas non sub terra post mo rem collocare , scd in aere. An haec causa movit Hieroclem , ut ινιυς δαμναι explicaverit, ἀντὶ II νίων GHν, non χ γῖι ἰκειν δαιαμένων, non sub terra, sed in terraὶ Certum est hic Pythagoram se accommodasse opinioni &loquutioni hominum sui aevi, qui animas delanchorum καΤαχθον. ους δαίμοναι vocabant, hoc cst, u χθονι , Deos manes, cyzeos inferos. Deinde aeris illi campi
in quibus beatorum sedes assignatur, etiam sub terra , sed non tam alte ut crat Tartarum. At hic auctor simpliciter ostendit, qui cultus exhiberi debeat praestantium virorii geniis de animabus, postquam corpore fuerint exsolutae. Atqui tales animas tunc temporis homines Ταχθον ους δαι αναι appellabant'. Si hoς sensu ita hic accepit Arabs nihil sane erraverit'. Nam dc Otacvocant iidem Arabes daemones familiares , domos incolentes, qui lares Latinis appellantum Primo igitur agitur in his versibus de Deorum immortalium & summorum cultu, qui ἀθανα- Λι Σοὶ vocantu . Deinde de semideorum & Heroum,quos αμθ. s
754쪽
P R AE 3 A et I o. hisai appellant'. Ultimo loco de excellentium virorum animabus, qui nominantur, Dii inseri, & Manes subterra degentes. Ubi Elysium&sedes beatarum antimarum antiqui tas Poneba . Non recte autem exiressit Arabs sententiam illius versus, εικελιγιτ Τ' ὲπω υ min. Non enim praecipi ut ita nos praebeamus faciles amico, ut ei praestemus humanite quod emolumentum ei affera . Ait simpliciter, primo ut nobis amicum saciamus eum qui optimus sit , deinde ut eius blandis dictis cedanus & pareamus, & omne quod in nos fecerit boni, in
bonam parte accipiamus,quasi in utilitatem nostram&cmolumen tum faetii. Multo minus metuc assequutus est versus sequenus,
vertit Ura. - , id est, amicum eius. Nam φ ον, debuit reddere o ς. porro vertit modest, corruptu aliquid ac depravatum esse velle & cupere. Postremo ἀμαρτας μηρὴ exiguum est peccatum , quod amicus commisi , cuius gratia cum nobis inimicum fieri velle, aut tanquam inimicum illum odisse non debemus. At paraphrastes de peccato accepit quod ex nobis procedit contra amicum aut amici rem . ob peccatum quod a te ortum ea. Nescio
ijxur, quid voluerit Arabs in illo versu explicando, aut quid sequutus si . Non melius, ut res est, percepit sensum versiculi xvi. δ' ια ori β - eιλ- , zaia' Scio quidem, de alios interpretes eciti cum imperandi modo legisse, sed malam item lectionem illam esse scio, cum recte sit φιλει uam & Hierocles agnovis . Haec enim mens Pythagorae, iustitiam in omnibus nos sectari de exequi debere, neque rem ullam ager sine ratione . Debemus, inquit, hoc primum tenere, quod omnibus a natura decreta sit mors. Qui hoc tenusrit, nihil unquam turpe aut iniustum faciet vitae conservandae gratia, quam sciat omnimodo sibi tandem necesse esse sato amitter . Deinde illud etiam scire nos oportet, divitias interdum quaeri, interdum amitti solere, ἀλλογν-κlz φιλει ,αψοΤ'-Qui hoc compertum habebit, non adeo sollicitus erit de quae redis ac servadis eluimodi bonis, quς haberi Sc abire solent, quaeque cadum sunt, instabiliaqῖ, ac multis casibus obnoxia. Non igitur hoc versu praeceptum continetur de
modo adhibendo opibus, iisque suo tempore colligendis, ac suo
755쪽
P R AE F A-T I o. item tempore absumendis. Qua de re infra praecepit illis versi bus , Mὶ λαανί, κουρὶ, -ῖα καλων ημων, MηΤ' ο νε ευθερος ιοι. Postremo videre debuerant eruditi viri, ab illa lectione φAM vix poste commodum senium Gicisconstructa cum αλλο ri ολ R clavam. Perdit prosundi pecunias, ea loquutione intelligeretur; quod referendum esset ad sumptus nepoti nos luxuriosorum , non cu modo prout necessitas & tisiis requireret, absumon dorti. In versv x ix vertendo non feliciorem operam posuit Arabs, I α γαι 1 4γέ-- Θ σον . 3. Insortunia quae a vi maiore nobis accidunt, aequo animo se reuda esse praecepit versu prae ccdente, nec indignandum cum tale quid fatale ingruit. Immo i αὐαι 5 ηονε πει καθόσον μη. Hanc sententiam comicus exprestit Latinus, cum dixit vitam humanam esse quasi ludum tesserarum, in quo si quid male cecidit, arte corrigendum est. Prudentia igitur mederi debemus inopinatis casibus, eosque corrigere, & leviores serendo sacer . Arabs vertit',i . Quod vertit Elichmannus. Immo stari potius iis blandiri. Videamus & versus illos quomodo acceperit . Πο οι δ ανχώποιra λόγι δειλωπι, ὲZλοὶ ΠορπίGσ , οὐν μ τ ρκπλεωΘ, ιι τ αρ ἰά σ
Verbum ἐκπλήασεὶ ita sumpsit Arabs pro irasci. A qne irascaris propter id, usuccenseas. E'κπλuis εPata Graecis nunquam id significavit, sed aut timere denotat aut admirari, de admiratione vel metu percelli. Inde κπλνξιι est in leum. Quomodo hic accipiemus 3 Illud vi; multouiic ostendit'. Nam potius dicendum esset, ους τ ἐκπλuvas. Atque ita Hierocles, ψ . - ΤΟ Πυθαγ&κὸν πρησοαεν
cilius pro οῦν legebat ων , Ionice, inquit, pro ei . Quod ine pium est. Nisi ζι legamus contra libros omnes qui Ai retinent , ipsa constructio sic procedit , ut istud ων referendum sit ad sequens membrum quasi hoc ordine scripsisset atristoria
modi transpositiones saepius in pedestri oratione observavimus, nedIn poetis ii ni familiares: Exi Madau igitur hoc loco est cumbadmiratione aliquid accipere & probare, non irasci, ut Arabs accepi .
756쪽
plurimum, ut laudamus , sic quoque amplectimur & recipimus. in versv xxxv, ε; ιζ. ο ι Τιαν καθάρ ον,αχυπ7ον, istud α ρυHis pessime Arabs intellexit de vitae ratione incorrupta, , I. La v G. Quia Graecis est frangere, cadere , & proinde corrumpere , depravare. Inde ἀθρυπΤον βοῦν hic accepit incorruptum. Atqui ἄθρυ-Τω est ασι Opponit igitur καθαρ ι,ν quκυrερ . . Vult ita munde & laute nos vivere, ut delicate ac molliter ac sumptuose non vivamus. Inde enim dc θρυ-di pro mostem ess ecdi delicatum , quia etυπ τxθαι proprie idem quod frangi, at metaphorice , pro deliciis in voluptatibus fractum esse. Contrarium igitur αθρυπιν Τῆ πυ-ω. Sequitur paulo post hic versus, Mis
derit hunc versum interpres Arabicus , si prodigus insur eius qui non cognoscit respιe in manu Hiisfunt. I his, ad 3 is a 3 c 3. Oportet aliter legi ite in Graeco. Sine dubio legerit quod
etiam apud Stobaeum reperitur scriptum , M. δε- ιν πιυρὸν αmιρου ενι Non aliam in suis lectionem inveni ita Hieroclem, apparet ex eo quod in hoc exponendo loco ἀπιψο-ίαι meminerit , his verbis, ἁνεπίφθονον 3 ζώω, oti δευσοπιν, λιτω υ ἄπυρον δίαι -
cit πιι, το 1 έι Non igitur dubium cst quin ἀουειρο - καλως in hoc versu legerit. Etiam ινι ibila. vel ἔνι ἔμιν fuisse ibi scriptum 2 Pythagoreis, constat ex versione Arabis, qui Iinterpretatur, in manu eius, in potesate eius. In illo versu , . . - ρεζίαν, malim πη pro πω s accipere, quam quomodo facit Arabs pro .., qui vertit, Expende loca in quibus aliquidpnetergressus es. Hese clitus, πῆ, πῖ, quatenus. Et recte Ausonius , qua praetergressiss, qua in re, quomodo. In versv x LIII, ni isse; non est metum incuti, ut vertit. Arabs , sed reprehendit & coargui. Δεινα ' λ οαλής α Pn. ἰ πεο. Notum quid sit Confudit ille εκπληξιν cum ἐπιπλήξει. In
rum vidit, aut interpretes alii Graeci Latinique nihil viderunt. Arabs simplicius explicavit de rebus quae partim transeunt, & fluidae sunt, partim permanent, ut illae quae sunt aeternae. Cui expositioni adstipulari videntur ac suffragari quae praecedunt', a b r
757쪽
Na natura Deoru immortalium stabilis cst, fixa dc aeterna, ideo x larvi: hominu vero mortalium instabilis, fluxa, dc trans toria, ut ita loquar, Quod etiam magis dicere liceat,& alio quidesentit, ex sententiaPythagoreorum, qui putabant, animas hominum de aliis corporibus in alia transire, de humanis in belluina, debel-Iuinis in humana. Sic σε eis θνητων αQρω πων, hoc modo δέρχε optime dici potest. At dierum immortalium συ ας plane αρατειται, nulli mutationi aut migrationi de aliis sedibus in alias obnoxia Atque haec vera mens est horum versutam,quam nec Arabs assequutus ex toto est. Nec probo Latinum interpretu &communiatorem, qui I ε α αρχεται interpretatur,quatenus qui fine progreditur. Opponit re δερχθόιανον ei quod κροΤωτα Quod diccbamus antea, Arabes usos sepe svisse vetustioribus ac proinde melioribus codicibus, huius rei fidem nobis secerint isti duo versus,
H' ωαπιν δέους οιν τύ δαμιου κῶντου, Quos paraphrasten Arabem ita legisse, constat ex eius versione, &sine optim , .
E ι παπιν δώοις oi s Q δα rara κοῦνται. Quae verissima est huius loci scriptura, dc sententia. O Iusterpa ter revera multis malis hominum mentes liberares,si omnibus monstares,qua si qui que genio, id HI, animo utitur. Arabs vertit, si vertenti Elichmanno credimus, Matefeceris eis tranquillitatem quam constituisi in ipsis. Atqui vox in I , non trun)uiditatem hic significat , sed genium, daemonem, spiritum. Postea perperam se ita reddidis te animadvertit, idem s Elichmannus, &in Notis id emendaturus fuit, ut ex eo intellexi. Iudaei quoque meo vocant spiritum ianctum, Dei επι α-uo, divinum spiritum, qui in prophetis habitat . Nam hoc significat verbum notam Arabibus quam Iudaeis. De qua voce pro spiritu vel genio nos alibi. Hic pro anima sumi tur vel mente animi, quae sua cuique Deus, id est, Atque ita interpretatur hoc loco, ο ν δαίμονι κωναι, Hierocles, οῖα Sic etiam Arabs, ut ex rius versione apparet,
758쪽
43, Simon diuu istas spiritum v Iinentem animi qualem in illisposuisti. Quod non potest accipi nisi d
anima rationali, qua praeter cςtera animalia a Deo donatiis est homo. Sed omnino pellime ac perversissime idem Arabs interpres versum illum exposui .
Primum timυ 'Meta infrunite Oertid , Latiatus esti iis cibis. a - . Sed atteris cibis quos diximus. Nemotion intelligit, hoc versu praeceptum Pythagorae contineri de abstinendo 1 certo genere ciborum quibus interdixerat suis discipulis. Quod sequitur, ινα λυσει , non poterat insanius exponere quam doanimae ex corpore dimissione ac liberation . 5 L. I. Et liberatione captivitatis
eius e corpore eius. Quid enim ad animam corpore emissam pertine certorum ciborum stinentia Z Λοσις opponitur τοῦ δέm,
quod etiam in magicis obtinuit. Ciborum quorundam usus, quos animae in puritate sua conservandae parum idqneos iudicabat Pythagoras,pro vinculis cius anime quasi ab eo deputabantur. Nam de ipsa peccata & vitia. etiam animae vincula. Ergo ut in eorum usii animae veluti δέω constituta ab illis sapientibus, ita λυσιτ in eorundem abstinentia. Sed & quidam olim rralaticii ad λυπιψυ- instituti, quales Pythagorae ac Pythagoreis ' llemnes suis I scimus. Nam de Pythagoram quidam Zoroastris auditorem ac dissecipulum faciunt'. At Magis Persarum , Zoroastre frequentati huiusmodi sive piacula ac purgationes sacris quibusdam administrari solitae. Duorum erant generuisti catharmi,privati &publici. Voco publicos catharmos quibus urbes totae purgabantur ad avcrruncandam pestem,bellum propulsandum,noxia anim lia E regione exterminanda,& alia mala ingruentia depellenda.T les etiam secisse Pythagoram scribit Iamblichus in eius vita cap.
dus , & exponendus hoc modo : Et cum adsingula loca adpesieret. Guarmos lusiatioues, ut fama e II, faciebaν, in pestim Potiosique noxios . ab Ub
759쪽
dignabantur. Sic Lac demouem accepimus luseratione ab eo ibi Aacta potilaborare desitisse cum ante frequens hoc malo conflictaretur. Ita & in singulis urbibus publica etiam loca lustrabant, ut concione, theatrii, curtim de alia institutis ad hoc peculiaribus κα riuoli ac lustrandi r tib s. καθήρασα dicebantur quibus lustrarentur. Privati καθαρμοὶ erant quibus singulae personae quas purgabantur, per callus quosdani initia, sacrificia, & alias caerimonias ritusque de quibus passim veteres,cum huiusmodi piamenta dc καλαρμουι describun . De his
privatorum καθαρριχοῖς hic intelligenduS verius , ὀι το καθαρμο , L . ra λυσει Praecedunt autem καθαριοι, deinde ex iis sequitur λυ- αι Haec enim HI καθαρμων illorum causa & finis ut anima
resolvatur, hoc est ut pura quodammode reddatur purgataque a contractis culpis de vitiis. In huiusmodo ergo κα μοῖι certorum ciborum abstinentiam praescribebat Pythagoras , sive ut diximus ideo iuberct abstinere cibis talibus quo anim irgatior, de sic solutior liberiorque cxistere . sς o quo modi laec caeponat Heroeses qui hos καθαρ.αους dc λυπν 4υχ is ad scientiat mathematicas de
literaticus reseri, dum καθαρμους της λογκος ς, τὰς μαθημιατικας επι
Sic legendum. Eum vide. Ccitum tamen cst huiusmodi Me, μυι& expiationes, lustrationesque Pythagorcis sitisse hi si tatas citii quibus etiam ciborum quorundam abstinentia coniungi debebat. Quod hic plane dicit, βρωrων ων ει πιε M. Quinimo cuia addit his cibis debere abstineri, εν τε κα Ibinis, uri λυm Videtur per λυσιν έ is intellexisse privatos καθαρμους quibus singulorum animae quasi purgabantur Sc luebantur . Per καθαρμο
publicas illas lustrationes de quibus diximus , quia in iis obeundis a ista τηι etiam cibis quibusdam ex praescripto Pythagorae abstinere debeba . Sane Empedocles de ipse Pythagoreus bint . Sia OA , , - Φ v , - - - -- tendis videtur idem Arabs interpres confudisse φυζων cum Φρο- ζι , Quod saeptiis accidit hodieque etiam Graece doctissimis, ut agendi verbum cum patiente nullo discrimine habeant in plurimis Graeis vocabulis. est narrare, praedicare , cxponere. Sic
760쪽
P n. AE 3 A T I o. ccepit hoc loco paraphrastes, σωζευ ἔκ--, praegra etiam fomAM-bus. Hoc est , , non Nam est considerare, auia madbertere. Et recte supra verterat,ωδὲ σ-εu Et oportet ut scias. Decreverat doctissimus ille idem ἰ mi Gίαι Elichmannus huic paraphrasi Arabicae Persicam alteram metricam
sive Uthmicam adiungere. Item sententias,apophlegmata. aliaque praecepta ac ιν imi quς ii ixta Gricorum traditionem tribuuntur Pythagorae, Sc maximam parte hodie Graece non ea extant. Quae omnia hauserat ex librosi bliothecς huiusLer desis Arabico qui quasi thesaurus est omnis moralis disti plinet ac politicς ante annos lexcentos scripto & c Opilato ex variis auctoribus Indicis, Persicis, Arabicis & Graecis, cui titulus est, Quem inter alios libros cx Oriente retulit Orientalium in hac Academia linguarum profestar eximius Iacobus Golius. Ex hoc eodem Codice hanc paraphrasin Tabulae Cebetis etiam excerpsit idem Elich
mannus , cuius auctor ibi non nominatum Et sane nomen suurr haud male dissimulavit cum tam male in ea Tabula vertenda versa' tus fuerit'. Sed quid mirum de Arabibus qui eo aevo tantam Graecae linguae peritiam ab ipsis Graecis consequi non poterant,ut antiquum Graeciae idio ma assequerentur cum in hac litterarum luc Latini etiam interpretes multa sequius acceperint'. Initio statim Tabulae ξέν is omnes reddiderunt peregrinam picturam, cum sit miranda cr invisitata pictura. Quidquid cnim prae raritate novum , dc inusitatum videtur, id Graeci ξίον , cant, & ξεύρον. Und ξεν ζουσα Hesychio, αλλοαυλγ, ακ D, καινή. . Ergo haec verba, L. Tia γραν. πς ξένη, ε, μα θους ἰδιους ita vertenda fuerunt, in quo pictura quaedam ineret noI a ac mira, fabulas continens Hipeculiares. Longe
deterius accepit Arabs paraphrastes qui de pietiira imaginis abstruso aenigmate exaratae interpretatus est , ἡ Ρ L dis ' γῆ . Ab illa voce ξέεον ea notione usurpatae ξε oes verbum pro ad rei novae dc inopinatae& insolitae aspectum turbari Sc obstupesce r . mod confundunt quidam cum Hoc eni in proprie fignificat sermone aut moribus uti peregrinis. Sed de ipsa res quae prae novitate sui ac raritate in stuporem videntes conjicit, ξέn cia, illos dicitur, & ξενζουσα vocatur . Atqui cum admiration eam vident, ξενί -αι. Sic cum φροbo sit idem quod narraro
