장음표시 사용
481쪽
dedicavit, a quo titulum defensoris fidei accepit. Idem lamen
placitis Novatorum totam aperuit portam Selii furate, quo Ecclesiam Anglicanam a Romana separavit. Huic ansam dedit ejus in voluptatem earnalem proclivitas dispensanio Iulio II uxorem duxit Catharinam Ferdinandi Catholici regis filiam, viduam a Dalre suo Arthuro reliciam, quacum quinque senuit proles, omnes acerbo extinctae salo, excepta Maria. Τhoinas Valsaeus Cardinalis Episcopus Eboracensis et primus regni administer, ut aegre laveret Carolo V imperatori, cujus materiera erat Calliarina , Heli rico suasit sibi in matrimonium copulare Margaritham Francisci I Galliae regis sororem, pra texens nuptias cum Catharina non esse legitimas propter ansnitatis impedimentum, in quo Papa dispensare non potuerit. IIenricus amore captus Λnnao Bolenae Ducis Norsolchensis neptis Volsaei consilium avide arripuit, et anno 152T a Clemento VII petiit, ut matrimonium nullum declararet. Ponti sex Laurentio Compegio et Thomae Volsaeo Cardinalibus p testatem delegavit eausam agnoscendi; at Calliarina contra eos excepit, et a solo Pontisco iudicari voluit. Cum Pontifex in angustias actus decisionem deserret, IIenricus morae impatiens, suadente Thoma Cranmero an. 1550 causam Universitatibus
Oxoniensi et Cantabrigensi in Anglia, Parisiensi in Gallia, aliisque in Hispania, Italia, Belgio, Germania, dijudicandam
submisit. Academiae Anglicae ct Parisiensis auro victae ad Begis nutum matrimonium nullum declararunt, reliquis pro ejus valore stantibus. Secundum hanc sibi favorabilem decisionem IIenricus, annuente Thoma Cranmero clam Lutherano, et Gulielmi Vorani in sede Cantuariensi successore, a. 1533 Annam Bolenam sibi uxorem duxit, quae quinto mense Elisabetham et peperit. Pontifex certior factus eodem anno sacrilegas nuptias damnavit, et Regem iussit Calliarinam in ili lamum recipere. ΙIenricus pervicacior factus an. 1534 deelaravit, matrimonium cum Λnna Bolena validum, Episcopos in posterum non a Pontifice confirmandos, sed ab Archiepiscopo Cantuariensi, dispensationes aut facultates ab eodem Archi piscopo, non a Sede Romana petendas, a sententia Λrchiepiscopi ad aulam regiam appellandum, negem supremum Ecclesiae Anglicanae Caput esse. Rex crudelissime saevit in omnes,
qui his decretis assensum, et sibi ceu Ecclesiae Capiti jusjurandum praestare recusabant. Poena mortis assecti sunt Ioannes Fisther Rossensis, Thomas Morus, magnus regni. Cancellarius, et Forest, Reginae Catharinae Consessarius. Λn. 1535 Thomam Crom veli laicum, suum in rebus ecclesiasticis Vicarium g neralem constituit, eique visitationem omnium monasteriorum in Anglia demandavit. Is tot ac tantas de cis corruptelas r
482쪽
tulit, ut Senatus omnia claustra aboleverit, et omnia eorum bona ad se attraxerit. S. Thomam Cantuariensem Arehiepse scopum, quod contra Ilenricum II Ecclesiae libertatem dolandisset ad suum tribunal citavit, ceu perduellionis reum condemnavit, ossaque eius exhumata comburi et cineres dispergi
jussit. Reginaldi Poli eius acta improbantis et profugi matrem
et duos consanguineos ad mortem condemnavit. Annam B
Ieuam ab ipso incaestus cum fratre Georgio et adulterii accusatam a. 1535 publice capite minui praecepit. Duxit Henricus proxima die Ioannam Seimer, ex qua anno 1537 natus est Eduardus, dissicili partu, qui matri mortem attulit. Ea mortua matrimonium iniit cum Anna Cleve, quam repudiavit. Post hanc matrimonio sibi copulavit Catharinam HOWard , quam adulterii praetextu ultimo assedit supplicio. Duxit adhuc C iharinam Parr, quae erudelissimo turanno superstes suiL Immanem et protervum Regem an. 1538 Paulus III exeomm nicavit, ei usque regnum interdicto subjeciL Henricus a. 1540 etiam Thomam Crom veli perduellionis et haereseos accusatum morti tradidit. Spatio 38 annorum, quibus regnavit de medio sustulit duas reginas, duos Cardinales, 20 Antistites, 13 A bates, 500 Monachos, 12 Duces et Comites, 38 Doctores The logiae et Iurisprudentiae, 398 homines diversi sexus et conditionis. Fatis eossit Londini anno 1547, intacta permittens dogmata Catholica. Postremis tabulis successores designavit
Eduardum, Mariam et Elisabetham sa=. 29. Status Religionis in fluita sui Eduardo M. Res Beligionis in deterius abierunt sub Eduaeso VI IIem
rici filio. Decem annorum juvenis regnum auspicatus est sub tutela Eduardi Selmer avunculi sui , Ducis Sommersetani, novationum religiosarum studiosissimi. Hoc regni moderatore Thomas Cranmer Archiepiscopus Cantuariensis, uxorem duxit Osiandri neptem suam concubinam, quod ausus non fuerat vivente Henrico, qui Clerieorum statuerat coelibatum. Εdua dus, vel potius ejus avunculus confirmationem, transubstantiationem, communionem sub una specie, consessionem aurieularem, extremam Unctionem, Missam, preces pro defunctis, signa crucis, sacras imagines, reliquias, coelibatum Clericorum abrogavit, altaria in mensas convertit, liturgiam in lingua vernacula praescripsit, dies sestos ad exiguum numerum redegit, praelatos sibi resistentos deposuit, praecones haereticos
483쪽
e Germania et Helvetia vocavit, poena mortis statuta in eos, qui Regem Caput Ecclesiae Anglieauae esse negarent. Novum editum est ritualo, nova Bibliorum latinorum versio peracta. Cranmerus a. 1552 nova placita, a Senatu quoque approbata, 42 articulis proposuit. In eis Bex Ecclervae Anglicanae Caput pronuntiatur, de Eucharistia Calvini doctrina proponitur, pra destinatio ad salutem absoluta docetur , praedestinatio admiseriam silentio praeteritur, potestas ritus sacros instituendi et res fidei definiendi Ecelesiao tribuitur, ita tamen, ui nil fiatuere possit, quod in Sacra Scriptura non eontineatur. Catechismus a Cranmero introductus multum contulit ad novas doctrinas celeriter propagandas. Malorum causa Eduardus Sei- mer scelerum suorum luit poenam , capito ob assassinii suspicionem amputato an. 155 2. Rex autem Eduardus septimo regni anno, aetatis suae decimosexto mortem obiit a. 155 3 sM.
Extincto Duci Sommersetano ceu regni Protector suffectus est Dudiu, Comes Norvicensis, nune Dux Νorthumberlandensis, qui filio suo uxorem dedit Ioannam Gre1 Henrici VIII consanguineam, ut regiam dignitatem ad suam familiam pedi traheret, cui consilio ipse Eduardus assensum praebuerat; sed Maria de omnibus suis hostibus triumphum egiL Reviviscere visa est Catholica Religio sub Maria, quae ut custos Semperfuerat Beligionis et pietatis, regna a. 1553 potita, princeps illi cura fidem eatholicam restituere, restaurare templa, ritus omnes haereticos abolere. Igitur ambitiosum capitis Ecclesia Anglicanae nomen deposuit, Aeatholicis faciestatem praedicandici libros edendi ademit, pulsis helorodoxis, Theologos incorruptae doctrinae Academiis praeposuit, Buceri, Fagii et aliorum, quos Eduardus in Angliam advocaverat, cadavera exhumari, flammisque absumi jussit, reditum Cardinalis Reginaldi Posi regiae samiliao agnati a Iulio III impetravit. Cardinalis Polus Sedis Apostolicae auctoritato instructus, in publicis Comitiis Anglos
a censuris ecclesiasticis solemniter a luit, eisque injunxit, ut omnes leges contra Beligionem catholicam et B. Pontificem latas revoearent. Caeterum Pontifex Episeopatus ab Henrico VIII erectos approbavit et bonorum ecclesiasticoru- POSMῆ Sores non esse inquietandos promisit. Sed Regina bona eccle- Siastica , quae Fisco regio obvenerant Ecclesiae tradidit el
484쪽
viris religiosis sua coenobia restituit. Anno 1555 foverissimas poenas in haereticos statuit, Cranmorum multorum telictorum reum ad mortem condemnavit, eique Reginaldum Polum substituit, qui plura decreta Clem reformando apta reddidit. D niquo ut fideles validiori patrocinio fruerentur, cum Philippo II Hispaniae rege matrimonium contraxit ita lamen, ut si regina absquo prole decederet, ipse in Angliae regno non suceederet. Verum in tanta christianae felicitatis spe Maria absque haerede anno 1558 o vita migravit, quam eodem die etiam Cadidinalis Polus secutus est sa).
Mariae in Angliae regno successit Elisabetha Annae B lenae filia r tametsi Henricus II Galliarum Bex proclamasset, Anglorum reginam Mariam Stuartam Francisco II filio suo nuptam eodem anno 1558. Ad Mariam quippe Stuartam regnum illud spectabat, postquam Bullis Pontificum et decreto pariamenti abiudieatum fuerat Elisabethao incertis irritisque eonnubiis procreatae. Erat enim Maria Henrico proximior et regni utriusque, Angliae nimirum et Scoliae haeres legitima. Elisabetha, spreto iuramento, quod emiserat servandi Beligi
nem catholicam, statim se Ecclesiae Anglicanno Caput nominavit , utramque potestatem usurpavit, praedicatores orthodoxos ad silendum coe t, Episcopos deposuit , PresbJteros carceribus mancipavit, incruentum Missae sacrificium abol vii, Sanctorum imagines et cultum inhibuit, omnes occupavit Ecelesiae redditus, novam Hierarchiam, novosque ritus, martyrologia et calendaria instituit, festa Domini, Sanctorum Ap stolorum ac jejunia in piscatorum commodum retinuit, omnibus Protestantibus redeundi licentiam concessit, Matthaeum
Parher Archiepiscopum, a quo reliqui regni Episeopi ordinandi erant, ab Episcopo Protestanto ordinari curavit, ex 42 articulis ab Eduardo VI ad eredendum propositis D tantum admisit, qui in unodo Londinensi approbati fuero a. 1562. In catholicos, qui ei jusjurandum praestare, et nova sacra se
quentare recusarunt, munerum ademptione mulctis, carceribus,
truciatibus animadvertit. Sub poena mortis voluit Beligionem catholicam praedicare, ordinare Presbyteros, ad aurem Sacerdotis preeata consteri, Clericos regno excedere iussit, complures eorum ultimo supplicio affecit. Nulli Catholi eorum immanitas eius pepercit, nee Mariae Scolorum re nae, quae in
485쪽
Angliam an. i567 confugiens , pro regno invenit bipennem ;i iam post diuturnos 20 annorum carceres, sententia judicum manu Elisabethae firmata, in publico foro Londini securi pedi
Merito igitur Pius V anno 1570 diris Elisabetham d vovit sa).
S. 22. Dissidia in anglia eaoris. Haeretici qui, regnante Maria patriam reliquerant, et in Germania ac Helvetia placita Calvinianorum adoptaverant, Sub Elisabetha in Angliam reversi, Religionem ex catholicae Ε elesiae reliquiis purgatam volebant; unde Puritani, et quia Sacris publica auctoritate introductis se non consormabant Mneonformistae dicti sunt. Hi Presbyteros Episcopis aequabant, propterea Presbyteriani nominati. Vice versa illis, qui Religi
ni ab Elisabetha statutae se conformabant, et Episcopos Pres-bJteris superiores esse asserebant, Conformistarum et Dise palium nomen inhaesit. Hae sectae invicem se impetebant. In Puritanos ab Ecclesia dominante alienos regimen politicum severissimis poenis animadvertit. Desunctae an. 1603 in co
tibi lecto Elisabethae suceessit Iacobus VI filius Henrici et
Mariae Stuartae , quam illa , peremta matre, in aula sua retinuit. Sub eo regna Angliae et Scottae in magnum regnum Britanniae coaluerunt , et regi nomen Iacobi I inditum est. Spes assulgebat, ut Beligioni catholicae consuleret; at circumstantiarum torrente in hostium partem abreptus est. Rus in regno successor Carolus I 30 Jan. 1649J Beligionis causa capite minutus est, et Oliverius Crom veli, proclamata republica, summa rerum potitus ; quo rerum statu durante, cum nonnulli Theologi nimis latam salutis viam aperire viderentur probroso Latitudinariorum nomine notati sunt. Hortuo a. 1659
sa) Maphaeus Barberinus, postea Urbanus VIII P. M. piissimae reginae exequias hoe epitaphio exornavit. Te quamquam immeritam serit, o Regina, seeuris, negatique tuum sunus honore earet: Sorte tua gaude, moerens neque Seotia ploret: En tibi pompa tuas quae deeet exequias. Nam tibi non paries atro velatur amictu, Sed terras eireum nox tenebrosa tegit.
Non tibi oontextis lueent funalia lignis, Sed eoeli stellae: Naenia tristis abest: Sed eanit ad seretrum Superum Chorus Aliger, et me, coelesti incipiens v e , silere jubet. b) Cobbet Hist. Relam. Protest. in Angi. Ioha Lingard uist. Angi., Annal. Bert. Κletu Hist. Beel. Alrog. Ilist. Ecel. Diuili od by Cooste
486쪽
Cromvello, Carolus II ad solium patris evectus Episcopos ab
Oliverio Cromveu sublatos restituit, et Puritanos insectatus est. Inde nova dissidia orta, quae ut sedaret Carolus a. 1672 in favorem Puritanorum decreta tollerantiae promulgavit, i rito tamem conatu; quapropter Magistratus plura eorum millia partim carcere, partim pecunia mulctarunt. Post mortem Caroli II an. 1685 secutam, solium Anglicanum conscendit ejus frater Iacobus II, qui eum Religionem catholicam in Anglia dominantem reddere conaretur, Anglorum odium adeo in se concitavit, ut hi a. 1688 eius generum Gulielmum Principem Acausoniensem, et Belgii foederati gubernatorem in auxilium vocarent. Is cum classe copiis instructa in Λngliam venit, et Iacobum in captivitatem redegit, o qua tamen soliciter elapsus
in Galliam sugit, ubi e Regis Ludovici XIV benescentia vitam
sustentavit. Gulielmus rex ab Anglis salutatus a. 1689 decre-lum t tollerantiae edidit, quo omnibus sectis, Socinianis et Catholi eis exceptis, liberum religionis exercitium concessit. Nihilominus vetus illud dissidium Episcopales inter et Presbyterianos, quibus Independores so iunxerunt, renovatum et ad nostram usque aetatem continuatum. Nou solum de regiminis Melesiastici et cultus divini sorma ; sed etiam do aliis capitit, us acriter invicem disputarunt Theolagi Anglicani. Eorum, non multi, praetor articulos ad credendum s propositos, rubminis formam, et lithurgiam pracscriptam rigidiorem vivendi rationem invoxerunt, a qua alithodistra dicti sunt. Primicorum parentes Ioannes et Carolus Westu, quibus se postea adjunxit Georgius. Witeseld vitator eximius , in promovendo et augendo pietatis studio praecipuam suam op iram collocarunt sa. 1729 . Sed ita rem omnem egerunt, ut mox in; sanatismi suspicionem adducorentur. Episcopus Londinenins . a. tris litteras pastorales edidit, in quibus gregem sibi commissum admonuit, ut phantasmata uel distariam ca-iveret. Anno 1740 divisi sunt in mes uincis, qui aucinris sui sententiam de universali hominum ad salutem aeternam pra , destinatione, et Witiudianos, qui Calvini deerelum defendunt. Ex Methodistis a. 1844 in Λmerica orti sunt foederati christiani, quorum scopus est Bibliorum versiones propagare, eoi demnati eodem anno a Gregorio XVI. In Universitate Ox iliensi a. 1834 Doctor sit Prosessor Theologiae Pufey, a quo assectae Puseistae nominantur, tradere incoepit principia. a C tholicorum principiis non multum discordantia ; unde spes
assulget complures Anglos ad Ecclesiae Romanae gremium reddituros esse sust.
487쪽
Nootorici etiam in Scotia et Ilibernia sua extulerunt vexilla. In Scotia novam doctrinam a. 1527 praedicavit Patricius Hamilton, Abbas Fermensis, exiremo propinrea supplicio affectus, quem secuti sunt alii. Iacobus Statiae quoddam sacras inquisitionis tribunal instituit ad progressus pseudor sorinationis cohibendos. Mortuo a. 1542 Iacobo V sue Mitrius uxor Maria, sub qua Novatores Cardinalem et Seotiao Primatem Boatonem oceiderunt, et laedus inter se pepigerunt. s1546-57j. Rem Neotericorum quam maxime promovit Ioa ues Knox presbyter, jam a. 1542 a Beatone propter haeresim
munere suo privatus, et exilio a regimine politico mulctatus. Geneva, ubi Calvini systema adoptavi in patriam redux, suis concionibus populum ad sacra Catholicorum evertenda adeo instammavit, ut altaria, imagines et mo Steria destruerentur, Clerici tam saeculares imam regulares, aliiquo Catholici pessia me tractarentur. Maria a Gallis adiuta seditiosos Protestantes amnis aggressa est; at illi Elisabethao Angliae Reginae corium oti eam o sua dignitate deposuerunt. Moerore consecta post dies octo obiit a. 1559. Interea nova sacra magnos progreγsus fecerunti Mortuo a. 1560 Francisco u Galliae rege, Maria Stuarta, eius vidua, in Scotiam reversa est 156l , et Henrico Stuaro , Comiti Daresriensi , nupsit; sed tantis propter Belbgionem angustiis pressa fuit, ut Protestantes et praesertim Ioannes Knox conarentur impedire, quo minus Missae sacria seium in ejus sacello domestico celebraretur. Praedicatores protestantes in suis sermonibus Reginam Iezabel, ei maritum Achabum nominabant. Maria secundo viro a. 1567 a parriacidis occiso , opera haereticorum Comiti Bothuelio, nefarii parricidii auctori, iterum nupsit, atque ab iisdem haereticis, tamquam in mariti necem conspirasset, traducta, in Angliam confugit, eorona Scotiae filio suo Iacobo unius anni puerulo relicta. Regni administratio data fuit Murrrio spurio reginao fratri. Partamentum catholicam Religionum abolevit; sub poena confiscationis bonorum, exilii et otiam mortis Missae inieresso vetuit, et novam fidei formulam proposuit. Generalis conventus a. 1581 celebratus Episcopis munera ademit, et sub poena exilii iunctiones episcopales peragere prohibuit. Tandem a. 15M
488쪽
ustema Presbrterian6rum ceu dominans suit adoptatum ita tamen, ut communitati jus Presbyteros eligendi competat. In Hibernia Partainentum a Romano Pontifice se separavit. Ilanricum VIII ceu Ecclesiae Caput agnovit, et praedic toribus Anglicanis iacultatem fecit novam liturgiam introdu
cendi. Sub Elisabetha Episcopi et Presbyteri catholici suorunt vel exilio mulctati vel capite minuti, et ipsis Episcopi Anglicani suffecti. Sub Iacobi I regimine Catholici Religionis suas
liberum exercitium non potuerunt. obtinero; imo anno 1605 omnes Sacerdotes, sub poena mortis, jussi sunt patria excedere. A Comite Strassord Gubernatore gravaminibus pressi Hiberni anno 1641 arma capessiverunt e pro Deo et Rege et patria; a sed ab Oliverio Crinnueli victi et sub iugum missi sunt. Victorum 20,000 in America m relegata suere, et Cassi licis sub poena mortis vetitum provincia Connautensi egredi. Anno 1678 Plunkati Ecclosiae Catholicae in Hibernia Primas a testibus pecunia corruptis perduellionis accusatus, extremo supplicio assectus est. Saeculo XVIII Catholici Hiberni iure acquirendi bona privati, et ab omnibus muneribus publicis exclusi suere , eorum matrimonia cum Protestantibus nulla declarata, et Presbyteris Catholicis sub poena mortis interdictum matrimoniis mixtis benedictionem impertiri; nihilominus regimen politicum novam motuens Seditionem anno 1772 eis facultatem concessit paludes emendi , fidelitatis jusjurandum praestandi, et quosdam legatos ad Partaincntum mittendi. O'Coiieli, legatorum unus, pro patria et Religione catholiea loqui
tur et operatur indefessus. 1844ὶ . Si Religio Catholica, post tot saevas persecutiones in Anglia, Scotia et Hibernia ad hodiernam usque diem existit, virtuti divinae est adscribendum sa).
Quakeri trementesin dicti suere illi homines sanatici qui
in conventibus sacris agilahantur et tremebant. Georgius Fox Anglus, professione sutor, circa an. 1649 sub Carolo I pra dicavit contra Clerum Λnglicanum, honores externos, luxum, Immpas, oblectationes, jusjurandum, bellum, judices, mereatores ot visim revelationes ex , sua exaltata phantasia desumptas in ulgus sparsit, quarum sumina erat, homines ad infernum lumen divinum ejusque inspirationes excitare. Quia utramque
489쪽
turbabat rempublicam vir sanaticus saepius carceri mancipatus suit, ex quo demissus plerasque Angliae provincias peragravit. Nactus est plures asseclas non solum ex rudioribus, verum
etiam ex praedicatoribus, litteratis et nobilibus, quos inter eminent Samuel Fischer, Robertus Berctar et Guilesmns Penn, cel bris praesecti classis navalis filius. Hi confusas magistri ideas insequens systema redegerunt. 1. Deus cuilibet homini partic Iam luminis divini indit, quae verbum internum, et quia a Christo descendit, Christus internus vocatur. 2. Ad excitandum
Iumen internum sensus a rebus externis abstrahere, eos dindeprimere oportet. 3. Eo duce omnes homines, sino Beligio nis discrimine potuerunt semper et possunt ad salutis portum pervenire. 4. Idem lumen sons est ot interpres perennis r velationum in sacra Scriptura contentarum. 5. Libri Sacri nec sussicientes, nec perspicui sunt, adeoque adhuc alio sonte opus est. 6. Ea sola luminis divini eloquia habenda sunt, quae neque sanae rationi, neque revelationi contradicunt I. Iustificatio hominis, cuius sundamentum mors Christi est, per ve
bum internum emcitur. 8. Sacramenta sunt mere ritus.
Quoad doctrinam moralem attinet, bellum jusjurandum, decimas aliaque tributa ecclesiastica damnabant, caput denudare vel alios honores, ipso rege non excepto, exhibere, nefas declarabant, oblectationes, pompas et luxum evitare praecis piebant. S. 35. Eorum eonstilusio, eulius,' mores et propagatis. Cum in omnibus sino sexus discrimine, lumen internum admitterent, peculiarem praedicatorum ordinem non habebanti Duplicis tamen generis ministri apud eos erant, nimirum Ap si0ii, qui ad sectam propagandam alio abibant, et seniores, qui in singulis coetibus pauperes et infirmos visitabant, Stipem inter eos distribuebant, et ordini in conventibus sacris invigis labant. Ad haec ministeria omnes, qui apti videbantur, Sine omni ritu solemni, nec in perpetuum assumebantur. Similiter
omnes Voce decisiva gaudebunt in congregationibus, quas si guli coetus ad communes causas definiendas singulis mensibus instituebant. Praeter has habebant majores, ad quas pro ne gotiis majoribus tractandis plures coetus omni trimestre I gatos suos mittebant, ei gemerales, quao singulis anniS cum Londini, tum in America celebrabantur, inter se communica hant, atque ita totius sectae unitatem conservabant.
Ad saera bis dio dominiea, et alicubi etiam nonnullis diebus ferialibus eonvenire solebant, in quibus quisque, proux
490쪽
a lumina divino agitabatur , nudato capite surgebat, et vulperorabat, vel in genua provolutus orationes tandebat, caeteris raue surgentibus et viris eaput deaudantibus. Si nemini in mentem venisset, totus coetus in silentio discessisset. Aliis ritibus penitus carebant. In ipsorum Ecclesiis nil aliud reperiebatur , auam scamna ad utrumque parietem adaptata ita, ut in uno latero viri, in alloro Meminae considerent. In moribus simplieitate, granitate et alPetuum moderaιione distinguebantur. Simplicitatis erat, quod aequalitatem inter se
admitterent, honores externos nemini exhiberent, et luxum vitarent; gravitatis , quod oblectationes Strepentes, lusus, cantum, commessationes, Vallum pulchras artes a se arcerent, et Mica loquerentur; moderationis denique, quod assectibus suis ominarentur, neque facile iracundiam vel laetitiam motibus vehementioribus proderent. iGeorgius Fox suam sectam propagavit in Anglia, in Se ita, in America septentrionali, in Batavia et Germania, satisquo cessit a. 1691. Ad magistri exemplum discipuli Apostolos miserunt in Italiam et Asiam. Gulielmus Petin a. 1081 a Carolo II Λngliae rege impetravit, ut pro aere alieno, quod regimen anglicanum ei dehebat, terram in Amorica ad Dalavarum stu-vinm sitam, pleno iure, attamen Angliae su cetam ipsi eo
cederet. Hanc terram a se PennsIlvaniam dictam Pennius B ligionis suae sociis incolendam obtulit tanto successu, ut multa eorum millia ex Europa et America eo migrarent, et Pensylvania principalis Quakerorum sedes evaderet. Pennius toto vitae suae temporo verim et opere propagationem et prosperitatem suae sectae promovero studuit. Obiit an. 1718 su). I. 35. Sinerin talani. Sansimonistae. Emmanuel Smedenborg, filius Episeopi Protestantis, munere consiliarii apud metalliasodinas in Suevia lancius, a. 1743 venditavit so esse legatum a Deo in hanc terram missum ad Christi Religionem pristinae persectioni restituendam, novam Jue Ecelesiam scoelestem Ilierosolyma fundandam. Docuit,
esum Christum unteum esse Deum, qui ad viam salutis hominibus monstrandam de coelo descendit et humanam naturam assumpsit, divinam ejus naturam Patrem, humanam silium,
ejusque vim Spiritum Sanetum nominari , solam fidem justificare hominem. Ex libris N. T. 4 Evangelia et Apocalypsim admisit, . eaque arbitrarie interpraelatus est. Quidam Talal